ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
Τετάρτη, 17 Ιούν, 2026
ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Μήνας: Ιούνιος 2026

Νέα κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μετά την κατάρριψη αμερικανικού ελικοπτέρου

Από

Οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισήλθαν σε νέα φάση έντασης αυτή την εβδομάδα, καθώς η πτώση αμερικανικού επιθετικού ελικοπτέρου Apache κοντά στα Στενά του Ορμούζ πυροδότησε αλυσιδωτές στρατιωτικές και διπλωματικές εξελίξεις, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την πορεία των συνομιλιών που είχαν ξεκινήσει μετά την κατάπαυση του πυρός του Απριλίου.

Η κατάπαυση του πυρός είχε ανακοινωθεί στις αρχές Απριλίου και συνοδεύτηκε από σχέδια για διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Οι διπλωματικές προσπάθειες επικεντρώνονταν στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, στον τερματισμό του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και στη διαμόρφωση πλαισίου συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει επανειλημμένα ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα έπρεπε να προσφέρει εγγυήσεις πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, παρά τις διαβεβαιώσεις της Τεχεράνης, που υποστηρίζει σταθερά ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.

Τις τελευταίες εβδομάδες, η Ουάσιγκτον ενίσχυσε την οικονομική και ναυτική πίεση προς το Ιράν, ενώ τον Απρίλιο διεύρυνε τους θαλάσσιους περιορισμούς, στοχεύοντας πλοία που συνδέονταν με την ιρανική οικονομία και μετέφεραν βιομηχανικά υλικά, ηλεκτρονικό εξοπλισμό και άλλα αγαθά διπλής χρήσης. Ο Τραμπ υποστήριξε επανειλημμένα ότι η οικονομική πίεση έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματική από τις παρατεταμένες στρατιωτικές εκστρατείες, τονίζοντας ότι έχει περιορίσει σημαντικά τις οικονομικές δυνατότητες της Τεχεράνης.

Η κρίση κλιμακώθηκε όταν αμερικανικό επιθετικό ελικόπτερο Apache κατέπεσε σε ύδατα κοντά στις ακτές του Ομάν κατά τη διάρκεια περιπολίας. Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), τα δύο μέλη του πληρώματος διασώθηκαν περίπου δύο ώρες αργότερα από μη επανδρωμένο πλωτό μέσο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και μεταφέρθηκαν σε ασφαλές σημείο σε σταθερή κατάσταση.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το ελικόπτερο καταρρίφθηκε από το Ιράν και δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες όφειλαν να απαντήσουν. Παράλληλα, κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι κωλυσιεργούσε σκόπιμα στις διαπραγματεύσεις και δεν προχωρούσε στην ολοκλήρωση μιας συμφωνίας που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα ήταν προς όφελός της.

Ως απάντηση, σύμφωνα με τη CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ιρανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, σταθμούς ελέγχου εδάφους, θέσεις ραντάρ επιτήρησης, συστήματα επικοινωνιών και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις που θεωρήθηκαν απειλή για αμερικανικές δυνάμεις και διεθνή εμπορικά πλοία στην περιοχή. Σύμφωνα με τον Τραμπ, χρησιμοποιήθηκαν συνολικά σαράντα εννέα πύραυλοι Τόμαχωκ, ενώ αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν επιχειρήσεις εναντίον ραντάρ και συστημάτων αεράμυνας στη νοτιοδυτική περιοχή του Ιράν.

Πριν από τα πλήγματα, ο υπουργός Πολέμου Πητ Χέγκσεθ είχε δηλώσει ότι το Ιράν εξακολουθούσε να έχει την ευκαιρία να καταλήξει σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά συνέχιζε να καθυστερεί τη διαδικασία. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσιγκτον ήταν έτοιμη να προχωρήσει στα μέτρα που θεωρούσε απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων της.

Η απάντηση της Τεχεράνης

Η Τεχεράνη απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι στόχευσε συνολικά είκοσι μία εγκαταστάσεις που φιλοξενούσαν αμερικανικά αεροπορικά και ναυτικά μέσα, χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις αντίποινα για τα αμερικανικά πλήγματα στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.

Παράλληλα, οι ιρανικές στρατιωτικές αρχές ανακοίνωσαν ότι θα προχωρήσουν εκ νέου στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, διακόπτοντας τη διέλευση πετρελαιοφόρων και εμπορικών πλοίων από έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως. Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι θα ανοίξει πυρ εναντίον οποιουδήποτε πλοίου επιχειρήσει να περάσει από την περιοχή.

Η CENTCOM, ωστόσο, ανέφερε ότι τα Στενά παρέμεναν ανοικτά και ότι εμπορικά πλοία συνέχιζαν να διέρχονται κανονικά. Η αμερικανική διοίκηση διέψευσε επίσης δημοσιεύματα ιρανικών κρατικών μέσων ενημέρωσης περί πλήγματος εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου, τονίζοντας ότι κανένα πολεμικό σκάφος των ΗΠΑ δεν είχε χτυπηθεί.

Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα επανεξετάσει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον παραβίασε την κατάπαυση πυρός που είχε συμφωνηθεί δύο μήνες νωρίτερα και τόνισε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις πρέπει να αξιολογηθούν προσεκτικά, καθώς η χρήση βίας υπονομεύει κάθε διπλωματική διαδικασία. Σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτείται ένα ελάχιστο επίπεδο συνθηκών προκειμένου να προχωρήσει η διπλωματία.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη δεν θα αφήσει αναπάντητη καμία επίθεση ή απειλή και κάλεσε τις ξένες δυνάμεις να αποχωρήσουν από την περιοχή εάν επιθυμούν να παραμείνουν ασφαλείς.

Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι οι αντίπαλοι της χώρας δεν πέτυχαν τους στόχους τους μέσω στρατιωτικής ισχύος και πλέον επιχειρούν να αποδυναμώσουν το Ιράν προκαλώντας εσωτερικά διχασμό. Αναγνώρισε ότι οι κυρώσεις και οι οικονομικοί περιορισμοί έχουν επιβαρύνει σημαντικά τη χώρα, υποστήριξε όμως ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υποκύψει ούτε σε στρατιωτικές απειλές ούτε σε οικονομικές πιέσεις.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ συνέχισε να υποστηρίζει ότι η αμερικανική πολιτική πίεσης αποδίδει. Σε αναρτήσεις του στο Truth Social ανέφερε ότι το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκοπεί από το διεθνές εμπόριο, δεν πραγματοποιεί σχεδόν καμία επιχειρηματική δραστηριότητα και δυσκολεύεται να καλύψει ακόμη και βασικές οικονομικές του υποχρεώσεις. Υποστήριξε επίσης ότι τίποτε δεν περνά χωρίς την έγκριση των Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτηρίζοντας τον αποκλεισμό «ατσάλινο τείχος», αν και σημείωσε ότι εξακολουθούν να εξάγονται σημαντικές ποσότητες πετρελαίου.

Οι εξελίξεις επηρέασαν και τη διεθνή αγορά ενέργειας. Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού από την περιοχή του Περσικού Κόλπου.

Παρά τη συνεχιζόμενη στρατιωτική αντιπαράθεση, ο Τραμπ υποστήριξε ότι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ζητήσει παρασκηνιακά τον τερματισμό των βομβαρδισμών. Δήλωσε επίσης ότι τα αμερικανικά πλήγματα ενδέχεται σύντομα να περιοριστούν, προειδοποιώντας ωστόσο ότι το Ιράν πρέπει να προχωρήσει γρήγορα σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες εάν θέλει να αποτραπεί περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης.

Των Tom Ozimek, Joseph Lord και Jack Phillips

Με πληροφορίες από το Reuters

Από τον Οδυσσέα στον Ιωάννη Φωκά: Οι Έλληνες θαλασσοπόροι που άνοιξαν δρόμους στον κόσμο

Από

Δεν ήταν πάντα βασιλείς, στρατηγοί ή κατακτητές. Συχνά ήταν πλοηγοί, έμποροι, καπετάνιοι και ναυτικοί χωρίς μνημεία. Κι όμως, από τη Μεσόγειο έως τον Ατλαντικό, από τον Ινδό ποταμό έως τα νερά του σημερινού Καναδά, Έλληνες θαλασσοπόροι βοήθησαν να χαραχθούν δρόμοι, να ενωθούν αγορές, να διαδοθούν ιδέες και να αλλάξει η εικόνα που είχε ο άνθρωπος για τον κόσμο.

Η ιστορία του Ιωάννη Φωκά, του Κεφαλονίτη θαλασσοπόρου που έγινε γνωστός στη Δύση ως Χουάν δε Φούκα [Juan de Fuca], μοιάζει να βρίσκεται στο μεταίχμιο ανάμεσα στον θρύλο και την ιστορία. Γεννημένος στη Βαλεριάνο της Κεφαλονιάς τον 16ο αιώνα, σε έναν κόσμο όπου τα Ιόνια Νησιά κοιτούσαν συγχρόνως προς τη Βενετία, την Ανατολή και τη μεγάλη θάλασσα, ο Φωκάς υπηρέτησε σύμφωνα με τις πηγές τον ισπανικό θρόνο ως ναυτικός και πλοηγός στις αμερικανικές θάλασσες. Το 1596, στη Βενετία, φέρεται να αφηγήθηκε στον Άγγλο έμπορο και υποστηρικτή εξερευνητικών αποστολών Μάικλ Λοκ [Michael Lok] ότι, τέσσερα χρόνια νωρίτερα, είχε αποπλεύσει από το Μεξικό προς τον βορρά αναζητώντας το μυθικό Στενό του Ανιάν — το πέρασμα που οι Ευρωπαίοι ήλπιζαν ότι θα συνέδεε τον Ειρηνικό με τον Ατλαντικό. 

Η αφήγηση αυτή δεν πρέπει να διαβαστεί απλοϊκά. Οι νεότεροι ιστορικοί δεν συμφωνούν όλοι ότι ο Φωκάς πράγματι μπήκε στο στενό που σήμερα φέρει το όνομά του. Η ίδια η καναδική βιογραφική παράδοση σημειώνει ότι η ιστορία του είναι «ανοικτή σε σοβαρή αμφισβήτηση», ενώ η αφήγηση διασώθηκε όχι από ισπανικά ναυτικά αρχεία, αλλά μέσω του Λοκ και αργότερα του Σάμιουελ Πούρχας [Samuel Purchas]. Κι όμως, ακριβώς εδώ βρίσκεται η γοητεία της υπόθεσης: ακόμη κι αν η μαρτυρία του Φωκά δεν μπορεί να αποδειχθεί πλήρως, η γεωγραφική της ακρίβεια ήταν αρκετή ώστε να τροφοδοτήσει επί αιώνες χάρτες, εικασίες και αναζητήσεις.

Χάρτης της Βορείου Αμερικής που σχεδίασε ο Μάικλ Λοκ βάσει των περιγραφών του Ιωάννη Φωκά. (Public Domain)

 

Το 1787, ο Βρετανός θαλασσοπόρος Τσαρλς Ουίλλιαμ Μπάρκλεϋ [Charles William Barkley] έφτασε στην είσοδο του μεγάλου περάσματος ανάμεσα στο νησί Βανκούβερ και την Ολυμπιακή Χερσόνησο και το αναγνώρισε ως τον πολυσυζητημένο Πορθμό του Φωκά. Έτσι, ο ελληνικής καταγωγής πλοηγός, που είχε πεθάνει σχεδόν δύο αιώνες νωρίτερα, απέκτησε μεταθανάτια μια θέση στον χάρτη της Βόρειας Αμερικής. Η ονομασία δεν έμεινε μόνο στον πορθμό καθεαυτόν· πέρασε σε γεωλογικούς σχηματισμούς, σε πάρκα, σε τοπωνύμια, ακόμη και στη σύγχρονη μνήμη του βορειοδυτικού Ειρηνικού. Το όνομα ενός Κεφαλονίτη έγινε μέρος της γεωγραφικής γλώσσας του Νέου Κόσμου.

Ο Φωκάς δεν είναι μια μεμονωμένη εξαίρεση. Είναι ένας κρίκος σε μια αλυσίδα που ξεκινά αιώνες πριν. Η ελληνική σχέση με τη θάλασσα δεν γεννήθηκε με τις Ανακαλύψεις της πρώιμης νεότερης Ευρώπης. Ήδη από τον 8ο αιώνα π.Χ., οι ελληνικές πόλεις-κράτη, οι περισσότερες με έντονη ναυτική φυσιογνωμία, άρχισαν να ιδρύουν αποικίες σε ολόκληρη τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. Δεν επρόκειτο απλώς για μετακινήσεις πληθυσμών. Ήταν ένα δίκτυο εμπορίου, γλώσσας, τεχνικής, τέχνης, θεσμών και ιδεών που απλώθηκε από την Ιβηρική και τη νότια Γαλλία έως την Κάτω Ιταλία, την Αδριατική, τον Εύξεινο Πόντο και τη βόρεια Αφρική. 

Η ελληνική σχέση με τη θάλασσα ήταν εξαρχής κάτι περισσότερο από οικονομική δραστηριότητα. Ήταν τρόπος σκέψης. Ο Έλληνας θαλασσοπόρος δεν ταξίδευε μόνο για να μεταφέρει προϊόντα· μετέφερε μέτρα, λέξεις, μύθους, τεχνικές γνώσεις, παρατηρήσεις για ανέμους, αστέρια, ακτές και λαούς. Ο «περίπλους», η περιγραφή ακτών και λιμανιών, υπήρξε ένα από τα πρώτα πρακτικά εργαλεία γεωγραφικής γνώσης. Ο ναύτης γινόταν παρατηρητής. Ο έμπορος γινόταν φορέας πληροφορίας. Το λιμάνι γινόταν εργαστήριο πολιτισμού.

Στον 6ο αιώνα π.Χ., ο Σκύλαξ ο Καρυανδεύς, Έλληνας από την Καρία, στάλθηκε από τον Πέρση βασιλιά Δαρείο να εξερευνήσει τον Ινδό ποταμό. Κατά την παράδοση που διασώζει ο Ηρόδοτος και συνοψίζει η νεότερη βιβλιογραφία, ο Σκύλαξ ταξίδεψε από την περιοχή του Ινδού προς τη θάλασσα και επέστρεψε μέσω θαλάσσιας διαδρομής έως την περιοχή του Σουέζ. Θεωρείται από τους πρώτους Έλληνες εξερευνητές που συνέδεσαν την ελληνική γεωγραφική περιέργεια με την Ασία και από τους πρώτους Δυτικούς που έδωσαν περιγραφή της Ινδίας. 

Λίγους αιώνες αργότερα, ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση: όχι προς την Ανατολή, αλλά προς τον άγνωστο Βορρά. Ξεκινώντας από τη Μασσαλία, ελληνική αποικία στη σημερινή Γαλλία, ταξίδεψε στον Ατλαντικό, περιέγραψε τις Βρετανικές Νήσους και έφτασε, κατά την παράδοση, έως περιοχές που οι αρχαίοι συνέδεσαν με τη Θούλη. Το έργο του Περί Ωκεανού χάθηκε, αλλά οι μεταγενέστερες αναφορές δείχνουν έναν άνθρωπο που συνδύαζε ναυτική τόλμη, γεωγραφική παρατήρηση και αστρονομικό ενδιαφέρον. Ο Πυθέας δεν ήταν απλώς ταξιδιώτης· ήταν ένας από τους πρώτους που διεύρυναν τον ελληνικό ορίζοντα πέρα από τη Μεσόγειο. 

Στην εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Νέαρχος ανέλαβε μια αποστολή με τεράστια στρατηγική σημασία: να οδηγήσει στόλο από τον Ινδό ποταμό προς τον Περσικό Κόλπο και από εκεί προς τη Βαβυλώνα. Το ταξίδι του, γνωστό από την παράδοση που διασώθηκε στον Αρριανό, δεν ήταν μια ρομαντική περιπέτεια, αλλά μια απόπειρα να αποδειχθεί ότι ένας εκτεταμένος κόσμος μπορούσε να συνδεθεί και διά θαλάσσης. Η αυτοκρατορία δεν θα ήταν μόνο δρόμοι ξηράς και φρουρές· θα ήταν και λιμάνια, ακτές, πορείες πλοίων, γνώση των μουσώνων, των ρευμάτων και των αγνώστων παραλίων. 

Από τον Σκύλακα, τον Πυθέα και τον Νέαρχο έως τον Φωκά, βλέπουμε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: οι Έλληνες θαλασσοπόροι συχνά κινούνται στα όρια μεγάλων δυνάμεων, αλλά δεν εξαφανίζονται μέσα σε αυτές. Ο Σκύλαξ υπηρετεί τον Πέρση βασιλιά. Ο Νέαρχος υπηρετεί το μακεδονικό εγχείρημα του Αλεξάνδρου. Ο Φωκάς υπηρετεί την Ισπανία των Αψβούργων. Αιώνες αργότερα, Έλληνες καραβοκύρηδες θα κινηθούν μέσα σε οθωμανικά, βενετικά, ρωσικά, βρετανικά και παγκόσμια εμπορικά πλαίσια. Δεν έχουν πάντα κράτος πίσω τους. Έχουν όμως γνώση, συγγένειες, δίκτυα, νησιωτική πειθαρχία και την ικανότητα να διαβάζουν τη θάλασσα.

Αυτό το χαρακτηριστικό έγινε ιδιαίτερα φανερό από τα μέσα του 18ου έως τον 19ο αιώνα. Στα Ιόνια και στο Αιγαίο, σε κοινότητες που ζούσαν άλλοτε υπό βενετική και άλλοτε υπό οθωμανική κυριαρχία, η ναυτιλία εξελίχθηκε σε βασική οικονομική δραστηριότητα. Η μετάβαση των ελληνόκτητων στόλων από τα παραδοσιακά μεσογειακά σκαριά σε τύπους πλοίων επηρεασμένους από τη δυτική και βόρεια Ευρώπη έφερε τεχνική αναβάθμιση, νέες εμπορικές διαδρομές και εξειδίκευση σε αγορές. Η ελληνική ναυτοσύνη δεν ήταν στατική παράδοση. Ήταν προσαρμογή.

Αυτή η προσαρμοστικότητα είχε και εθνική σημασία. Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση, τα εμπορικά πλοία της Ύδρας, των Σπετσών και των Ψαρών δεν μετατράπηκαν ως δια μαγείας σε πολεμικό ναυτικό από τη μια μέρα στην άλλη. Ήταν ήδη καρπός δεκαετιών ναυτικής εμπειρίας, εμπορίου, κινδύνου και οργάνωσης. Οι ναυτικές κοινότητες είχαν μάθει να χρηματοδοτούν πλοία, να στελεχώνουν πληρώματα, να κινούνται σε δύσκολες θάλασσες, να διαπραγματεύονται και να πολεμούν όταν χρειαζόταν. Η ελληνική ανεξαρτησία δεν στηρίχθηκε μόνο στο βουνό και στο κλέφτικο τουφέκι· στηρίχθηκε και στο κατάστρωμα, στο μπουρλότο, στο εμπορικό πλοίο που έγινε όπλο.

Εδώ βρίσκεται μια από τις βαθύτερες όψεις της ελληνικής επιρροής στη θάλασσα: οι Έλληνες δεν άνοιγαν μόνο γεωγραφικούς δρόμους, αλλά συχνά λειτουργούσαν ως μεσάζοντες ανάμεσα σε κόσμους. Στην αρχαιότητα συνέδεαν αποικίες, μητροπόλεις και τοπικούς πληθυσμούς. Στην ελληνιστική εποχή συνέδεαν την Ανατολή με τη Μεσόγειο. Στους νεότερους αιώνες, Έλληνες έμποροι και πλοιοκτήτες συμμετείχαν σε δίκτυα της Μαύρης Θάλασσας, της Μεσογείου, της Οδησσού, της Τεργέστης, της Μασσαλίας, της Αλεξάνδρειας, του Λονδίνου. Η δύναμή τους δεν ήταν πάντοτε η σημαία, αλλά το δίκτυο.

Αυτή η παράδοση φτάνει έως σήμερα με εντυπωσιακή συνέπεια. Σύμφωνα με την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, η ελληνική ναυτιλία παραμένει το 2026 η μεγαλύτερη δύναμη στον κόσμο, με σχεδόν 5.800 πλοία και πάνω από το 19% της παγκόσμιας χωρητικότητας, ενώ αντιπροσωπεύει περίπου το 61% του ελεγχόμενου από την Ευρωπαϊκή Ένωση εμπορικού στόλου. Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι απλώς οικονομικά μεγέθη. Δείχνουν ότι η ελληνική σχέση με τη θάλασσα δεν είναι νοσταλγία για το παρελθόν, αλλά ενεργό στοιχείο της παγκόσμιας οικονομίας.

Η σημερινή ελληνική ναυτιλία έχει, βεβαίως, άλλες προκλήσεις από εκείνες της εποχής του Φωκά ή του Πυθέα. Δεν αναζητά μυθικά στενά, αλλά ασφαλείς θαλάσσιες αλυσίδες εφοδιασμού. Δεν χαράσσει με το μάτι άγνωστες ακτές, αλλά επενδύει σε τεχνολογία, ενεργειακή μετάβαση, νέα καύσιμα, περιβαλλοντικές προδιαγραφές και ασφάλεια ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, η ουσία παραμένει αναγνωρίσιμη: η ικανότητα να κινείσαι ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις, να συνδέεις αγορές, να παίρνεις ρίσκο, να σκέφτεσαι οικουμενικά από ένα μικρό γεωγραφικό σημείο.

Ο Ιωάννης Φωκάς αξίζει, λοιπόν, να διαβαστεί όχι ως γραφική εξαίρεση, αλλά ως σύμβολο μιας ευρύτερης ελληνικής εμπειρίας. Ήταν ίσως ένας τολμηρός εξερευνητής που έφτασε πράγματι στα νερά του σημερινού Καναδά. Ήταν ίσως ένας παλιός πλοηγός που, στο τέλος της ζωής του, διηγήθηκε μια ιστορία μεγαλύτερη από τις αποδείξεις που μπορούμε σήμερα να βρούμε. Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία του έδρασε. Πέρασε σε βιβλία, χάρτες, ναυτικές προσδοκίες, ονομασίες και συλλογική μνήμη. Και αυτό από μόνο του είναι μια μορφή επιρροής.

Οι λαοί δεν επηρεάζουν τον κόσμο μόνο με στρατούς και αυτοκρατορίες. Τον επηρεάζουν και με τους δρόμους που ανοίγουν. Οι Έλληνες, από την αρχαιότητα έως τη νεότερη ναυτιλία, άνοιξαν τέτοιους δρόμους με πλοία μικρά και μεγάλα, με εμπορικά δίκτυα, με χαμένους περιπλόους, με αφηγήσεις που επιβίωσαν σε ξένες γλώσσες, με λιμάνια που έγιναν κόμβοι. Η ελληνική θάλασσα δεν είναι μόνο το Αιγαίο. Είναι μια μνήμη κίνησης, προσαρμογής και εξωστρέφειας.

Ίσως γι’ αυτό ο Φωκάς εξακολουθεί να συγκινεί. Όχι επειδή γνωρίζουμε τα πάντα γι’ αυτόν, αλλά επειδή στο πρόσωπό του συμπυκνώνεται κάτι βαθύτερο: το ίχνος που ένας άνθρωπος από ένα νησί του Ιονίου μπόρεσε, μέσα από τη ναυτική του τέχνη, να αφήσει στην άλλη άκρη του κόσμου. Και αυτό το ίχνος μάς θυμίζει ότι η Ελλάδα, όταν κοιτάζει τη θάλασσα, δεν κοιτάζει μόνο το παρελθόν της. Κοιτάζει έναν από τους τρόπους με τους οποίους συνδέθηκε — και εξακολουθεί να συνδέεται — με την οικουμένη.

Όταν η ύπαιθρος αδειάζει, η άγρια φύση επιστρέφει

Από

Η σύγχρονη Ιαπωνία έχει ταυτιστεί στη συλλογική φαντασία με την τεχνολογική υπεροχή, την οργάνωση, τις υπερσύγχρονες υποδομές και τις πυκνοκατοικημένες μητροπόλεις της. Ωστόσο, πίσω από την εικόνα των τρένων υψηλής ταχύτητας, των ουρανοξυστών και των αυτοματοποιημένων πόλεων, αναδύεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα: η ύπαιθρος αδειάζει, οι ηλικιωμένοι κάτοικοι μένουν μόνοι, οι καλλιέργειες εγκαταλείπονται και η άγρια πανίδα επιστρέφει με τρόπο που πλέον δεν θεωρείται απλώς περιβαλλοντικό φαινόμενο, αλλά ζήτημα δημόσιας ασφάλειας.

Το πρόσφατο δημοσίευμα που αποτέλεσε αφορμή για την παρούσα ανάλυση περιγράφει την ιαπωνική κρίση ως αποτέλεσμα της συνάντησης τριών παραγόντων: δημογραφικής συρρίκνωσης, ερήμωσης της υπαίθρου και κατάρρευσης της παραδοσιακής κυνηγετικής κοινότητας. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται από νεότερα στοιχεία και διεθνείς αναλύσεις. Το ιαπωνικό υπουργείο Περιβάλλοντος διατηρεί πλέον ειδική ενότητα για τις αρκούδες, με στοιχεία για θανατηφόρα περιστατικά, τραυματισμούς, εμφανίσεις, συλλήψεις ζώων και πακέτα κρατικών μέτρων, ενώ τον Νοέμβριο του 2025 ανακοινώθηκε κυβερνητικό «πακέτο αντιμετώπισης ζημιών από αρκούδες».

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η ιαπωνική περίπτωση δεν αφορά μόνο τις αρκούδες. Επιστημονική μελέτη στο Communications Earth & Environment εξέτασε έξι μεγάλα χερσαία θηλαστικά της Ιαπωνίας — ελάφια Sika, αγριογούρουνα, ιαπωνικούς αίγαγρους, μακάκους, ασιατικές μαύρες αρκούδες και καφέ αρκούδες — και διαπίστωσε ότι μέσα σε τέσσερις δεκαετίες η εξάπλωσή τους μετακινήθηκε από ορεινά τοπία προς περιοχές πιο κοντά στον άνθρωπο. Οι ερευνητές συνδέουν την επέκταση αυτή με την εγκατάλειψη γεωργικών εκτάσεων, τη μείωση της ανθρώπινης δραστηριότητας και τη μείωση της χιονοκάλυψης λόγω κλιματικής αλλαγής.

Η Ιαπωνία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα παράδοξο της εποχής μας. Δεν πρόκειται για μια «επιστροφή της φύσης» με ρομαντική έννοια. Πρόκειται για επιστροφή σε περιοχές όπου κάποτε υπήρχε ανθρώπινη παρουσία, αγροτική εργασία, διαχείριση, μικρές κοινότητες, κυνηγοί, δασικοί δρόμοι, καλλιεργημένα περιβόλια και ζωντανά χωριά. Όταν όλα αυτά υποχωρούν, το κενό δεν μένει άδειο. Το καταλαμβάνει η άγρια φύση — και όχι πάντα με ήπιο τρόπο.

Τμήμα αφίσας του ιαπωνικού υπουργείου Περιβάλλοντος, που προειδοποιεί για αρκούδες. (Υπουργείο Περιβάλλοντος Ιαπωνίας)

 

Στην Ιαπωνία, τα περιστατικά επιθέσεων από αρκούδες έφθασαν το 2025 σε επίπεδα-ρεκόρ. Διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία ανέφεραν δεκάδες σοβαρά περιστατικά, με τουλάχιστον 12 έως 13 νεκρούς από τον Απρίλιο του 2025, κυρίως σε βόρειες περιοχές όπως η Ακίτα και η Ιουάτε. Η κυβέρνηση έφθασε στο σημείο να αναπτύξει μέλη των Δυνάμεων Αυτοάμυνας στην Ακίτα, όχι για να πυροβολούν τα ζώα, αλλά για να τοποθετούν παγίδες, να μεταφέρουν εξοπλισμό, να υποστηρίζουν τους τοπικούς κυνηγούς και να βοηθούν στη διαχείριση των κουφαριών.

Η εικόνα των στρατιωτών που καλούνται να βοηθήσουν ηλικιωμένους κυνηγούς στην αντιμετώπιση αρκούδων είναι ίσως το πιο ισχυρό σύμβολο αυτής της κρίσης. Δείχνει ότι η παραδοσιακή σχέση ανθρώπου και υπαίθρου έχει διαρραγεί. Η Ιαπωνία δεν στερείται τεχνολογίας, κρατικής οργάνωσης ή οικονομικών πόρων. Στερείται ανθρώπων στην ύπαιθρο. Στερείται νεότερων γενεών που να γνωρίζουν τα βουνά, τα ζώα, τα περάσματα, τις εποχές και τους κινδύνους. Στερείται της ζωντανής τοπικής γνώσης που άλλοτε περνούσε από γενιά σε γενιά.

Η ίδια κρίση φαίνεται και στους κυνηγούς. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί βάσει ιαπωνικών δεδομένων, οι κάτοχοι κυνηγετικών αδειών ξεπερνούσαν τις 500.000 τη δεκαετία του 1970, ενώ είχαν πέσει περίπου στις 200.000 με 218.500 γύρω στο 2020. Περίπου το 60% αυτών ήταν άνω των 60 ετών.

Η γήρανση της κυνηγετικής κοινότητας έχει πρακτικές συνέπειες. Δεν αρκεί να υπάρχει νόμος που επιτρέπει τη διαχείριση πληθυσμών. Χρειάζονται άνθρωποι που να μπορούν να κινηθούν σε δύσβατα σημεία, να χειριστούν όπλα ή παγίδες με ασφάλεια, να γνωρίζουν τη συμπεριφορά των ζώων και να ανταποκρίνονται άμεσα όταν ένα άγριο ζώο εμφανίζεται κοντά σε σχολείο, κατοικία ή αγρόκτημα. Όταν η μέση ηλικία των διαθέσιμων ανθρώπων αυξάνεται, το κράτος καλείται να καλύψει με θεσμικό τρόπο ένα κενό που άλλοτε κάλυπτε η ίδια η κοινότητα.

Η Ιαπωνία μάς δείχνει, επομένως, κάτι βαθύτερο: όταν ο άνθρωπος εγκαταλείπει την ύπαιθρο, δεν μειώνει αυτομάτως τη σύγκρουση με τη φύση. Σε πολλές περιπτώσεις την αυξάνει. Η εγκαταλελειμμένη γη γίνεται ενδιάμεση ζώνη. Δεν είναι πια οργανωμένο χωράφι, αλλά δεν είναι και ώριμο οικοσύστημα. Είναι χώρος με καρποφόρα δέντρα, σκουπίδια, παλιές αποθήκες, ακαθάριστη βλάστηση, κατοικίες με λίγους ηλικιωμένους και μικρή δυνατότητα άμυνας. Για αρκούδες, αγριογούρουνα και ελάφια, τέτοια τοπία είναι ελκυστικά.

Ο ελληνικός καθρέφτης

Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στο σημείο της Ιαπωνίας. Δεν έχει, για παράδειγμα, μαζικές θανατηφόρες επιθέσεις αρκούδων σε κλίμακα εθνικής κρίσης. Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι και εδώ αναπτύσσεται μια παρόμοια δυναμική: δημογραφική γήρανση, ερήμωση χωριών, εγκατάλειψη καλλιεργειών, αύξηση ή επανεμφάνιση μεγάλων ειδών και συχνότερη είσοδος άγριων ζώων σε αγροτικές, ημιαστικές και αστικές περιοχές.

Η δημογραφική βάση είναι σαφής. Σύμφωνα με την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ, ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας μειώθηκε από 10.816.286 το 2011 σε 10.482.487 το 2021, δηλαδή κατά 3,1%. Οι ηλικιακές ομάδες 20-29 και 30-39 ετών μειώθηκαν κατά 22% και 23,2% αντίστοιχα, ενώ η ομάδα 80+ αυξήθηκε κατά 31,3%.

Ταυτόχρονα, η Eurostat τοποθετεί την Ελλάδα μεταξύ των πιο γερασμένων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την 1η Ιανουαρίου 2024, η διάμεση ηλικία στην Ελλάδα ήταν 46,9 έτη, από τις υψηλότερες στην ΕΕ, πίσω από χώρες όπως η Ιταλία, η Βουλγαρία και η Πορτογαλία.

Αυτά τα στοιχεία δεν είναι απλοί αριθμοί. Στην ελληνική ύπαιθρο μεταφράζονται σε χωριά με λιγότερα παιδιά, λιγότερους νέους αγρότες, λιγότερους κτηνοτρόφους, λιγότερους ανθρώπους που κινούνται καθημερινά στα μονοπάτια, στα μαντριά, στα δάση και στις παρυφές των οικισμών. Όπως και στην Ιαπωνία, η υποχώρηση της ανθρώπινης παρουσίας δεν σημαίνει ότι ο χώρος μένει ουδέτερος, αλλά ότι αλλάζει χρήση και χαρακτήρα.

Τα τελευταία χρόνια, στην Ελλάδα πληθαίνουν οι αναφορές για αγριογούρουνα μέσα ή κοντά σε πόλεις, για λύκους που εμφανίζονται σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν καταγράφονταν συχνά, και για αρκούδες που πλησιάζουν οικισμούς, καλλιέργειες και μελίσσια. Το Associated Press, σε ρεπορτάζ από τη βόρεια Ελλάδα, σημείωσε ότι οι καφέ αρκούδες έχουν τετραπλασιαστεί σχεδόν σε σχέση με τη δεκαετία του 1990, φθάνοντας έως και τις 870 σύμφωνα με πρόσφατη εκτίμηση του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, ενώ οι λύκοι έχουν επεκταθεί νοτιότερα, μέχρι τα περίχωρα της Αθήνας και την Πελοπόννησο

Το ίδιο ρεπορτάζ κατέγραψε την αγωνία κατοίκων και κτηνοτρόφων σε χωριά της δυτικής Μακεδονίας, όπου αρκούδες, λύκοι, αλεπούδες και αγριογούρουνα εμφανίζονται πλέον συχνότερα ακόμη και μέσα σε κατοικημένες περιοχές. Οι ειδικοί που μίλησαν στο AP απέδωσαν το φαινόμενο όχι μόνο στην αύξηση των ζώων, αλλά και σε παράγοντες όπως η εγκατάλειψη χωριών, οι πυρκαγιές, η απώλεια τροφής στο φυσικό περιβάλλον, η ξηρασία, οι διαταραχές από ανθρώπινες δραστηριότητες και η κακή διαχείριση απορριμμάτων. 

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Η Καθημερινή ανέφερε πρόσφατα ότι αγριογούρουνα, λύκοι και αλεπούδες εμφανίζονται συχνότερα σε αστικές περιοχές, με χαρακτηριστικό περιστατικό την προσπάθεια αστυνομικών να απομακρύνουν αγριογούρουνο που βρέθηκε κοντά σε σχολείο στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τον Σπύρο Ψαρούδα της περιβαλλοντικής οργάνωσης «Καλλιστώ», η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η υποχώρηση της πρωτογενούς παραγωγής ωθούν τα ζώα προς τις πόλεις, όπου βρίσκουν ευκολότερα τροφή σε σκουπίδια ή από τροφές που αφήνονται για αδέσποτα. Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος εκτιμά πως αφαιρούνται μέσω θήρας περίπου 70.000–80.000 αγριογούρουνα ετησίως.

Η σύγκρουση ανθρώπου και άγριας ζωής στην Ελλάδα αναγνωρίζεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην ελληνική πλατφόρμα για τα μεγάλα σαρκοφάγα, αναφέρει ότι οι τοπικές συγκρούσεις συνδέονται με ζημιές από λύκους και αρκούδες στην κτηνοτροφία, ζημιές από αρκούδες σε μελίσσια και καλλιέργειες, ζητήματα ανθρώπινης ασφάλειας σε αγροτικές, ημιαστικές και αστικές περιοχές, καθώς και επιθέσεις λύκων σε κυνηγόσκυλα.

Ειδικά για τα αγριογούρουνα, νεότερη μελέτη για τη βόρεια Ελλάδα χρησιμοποίησε δεδομένα θήρας και γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών για να χαρτογραφήσει την καταλληλότητα ενδιαιτημάτων και την πιθανή επικάλυψη με χοιροτροφικές μονάδες. Η μελέτη εντόπισε ζώνες υψηλής και μεσαίας προτεραιότητας στη Μακεδονία και τη Θράκη, υπογραμμίζοντας όχι μόνο το πρόβλημα ζημιών στις καλλιέργειες, αλλά και τον κίνδυνο μετάδοσης νοσημάτων όπως η αφρικανική πανώλη των χοίρων.

Τα κοινά Ελλάδας και Ιαπωνίας

Η Ιαπωνία και η Ελλάδα είναι πολύ διαφορετικές χώρες, αλλά έχουν και ορισμένα κοινά: είναι χώρες με έντονο ανάγλυφο, βουνά, δάση, νησιωτικότητα ή γεωγραφική πολυπλοκότητα, μακρά αγροτική παράδοση και βαθύ σεβασμό στην τοπική κοινότητα. Και στις δύο περιπτώσεις, η νεωτερική ανάπτυξη συγκέντρωσε μεγάλο μέρος του πληθυσμού στα αστικά κέντρα, αφήνοντας την ύπαιθρο να γερνά και να αδειάζει.

Κοινό σημείο είναι επίσης η ύπαρξη παραδοσιακής γνώσης που χάνεται. Στην Ιαπωνία, οι ιστορικές κοινότητες κυνηγών Ματάγκι [Matagi] γνώριζαν τα βουνά, τις αρκούδες και την ισορροπία μεταξύ ανάγκης και σεβασμού. Στην Ελλάδα, αντίστοιχη γνώση υπήρχε στους κτηνοτρόφους, στους υλοτόμους, στους μελισσοκόμους, στους κυνηγούς, στους γεωργούς και στους ανθρώπους που ζούσαν κοντά στο δάσος. Αυτή η γνώση δεν αντικαθίσταται εύκολα από εγκυκλίους, εφαρμογές κινητού ή περιστασιακές κρατικές παρεμβάσεις.

Το τρίτο κοινό σημείο είναι η δυσκολία ισορροπίας. Από τη μία πλευρά, η επιστροφή ειδών όπως η αρκούδα και ο λύκος δείχνει ότι οι πολιτικές προστασίας απέδωσαν. Από την άλλη, όταν η προστασία δεν συνοδεύεται από διαχείριση, αποζημιώσεις, πρόληψη, εκπαίδευση και στήριξη των τοπικών κοινωνιών, τότε η επιτυχία μπορεί να μετατραπεί σε σύγκρουση.

Το δίλημμα δεν είναι «άνθρωπος ή φύση». Αυτό είναι ψευδές δίλημμα. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε ζωντανή την ύπαιθρο με τρόπο που να επιτρέπει και την ανθρώπινη παρουσία και την άγρια ζωή. Η Ιαπωνία μάς προειδοποιεί ότι όταν ο άνθρωπος αποσύρεται πλήρως, η φύση δεν επιστρέφει πάντοτε ως ειδυλλιακή εικόνα. Μπορεί να επιστρέψει ως ανεξέλεγκτη δύναμη.

Η ανάγκη για σοβαρή διαχείριση

Η Ελλάδα έχει ακόμη χρόνο να αποφύγει την ιαπωνική ένταση του προβλήματος. Για να γίνει αυτό, χρειάζεται να αντιμετωπίσει το ζήτημα όχι αποσπασματικά, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής για την ύπαιθρο.

Πρώτον, απαιτείται αξιόπιστη παρακολούθηση πληθυσμών. Δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή πολιτική για αρκούδες, λύκους ή αγριογούρουνα χωρίς πραγματικά δεδομένα, συστηματικές καταγραφές και διαφάνεια.

Δεύτερον, χρειάζεται υποστήριξη των ανθρώπων που παραμένουν στην ύπαιθρο: κτηνοτρόφων, αγροτών, μελισσοκόμων και κατοίκων ορεινών χωριών. Περιφράξεις, σκύλοι φύλαξης, σωστή διαχείριση απορριμμάτων, απομάκρυνση νεκρών ζώων, καθαρισμός εγκαταλελειμμένων καρποφόρων δέντρων και γρήγορες αποζημιώσεις μπορούν να μειώσουν τις συγκρούσεις περισσότερο από σπασμωδικές αντιδράσεις μετά από κάθε περιστατικό.

Τρίτον, χρειάζεται επανασύνδεση των νεότερων γενεών με την ύπαιθρο. Η εγκατάλειψη των χωριών δεν είναι μόνο οικονομικό ή δημογραφικό πρόβλημα. Είναι και πρόβλημα ασφάλειας, διαχείρισης γης και πολιτισμικής συνέχειας.

Τέταρτον, η κυνηγετική κοινότητα, όπου λειτουργεί υπεύθυνα και με επιστημονική καθοδήγηση, μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης. Η Ιαπωνία δείχνει τι συμβαίνει όταν η κοινωνία χάνει ανθρώπους με πρακτική γνώση πεδίου και αναγκάζεται να επιστρατεύσει τον κρατικό μηχανισμό για καθήκοντα που άλλοτε εκτελούσαν τοπικές κοινότητες.

Το 2025 η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε και σε αλλαγή του καθεστώτος προστασίας του λύκου, από «αυστηρά προστατευόμενο» σε «προστατευόμενο» είδος, ευθυγραμμίζοντας το ευρωπαϊκό πλαίσιο με την αλλαγή στη Σύμβαση της Βέρνης. Η απόφαση δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη, αλλά διατηρεί την υποχρέωση να εξασφαλίζεται η ευνοϊκή κατάσταση διατήρησης του είδους.

Αυτό δείχνει ότι η συζήτηση δεν είναι ελληνική ιδιορρυθμία. Είναι ευρωπαϊκή και παγκόσμια. Η επιστροφή των μεγάλων ειδών είναι πραγματικότητα. Το ίδιο και η πίεση που αισθάνονται αγρότες και κάτοικοι περιοχών όπου οι συγκρούσεις αυξάνονται. Η πρόκληση είναι να μη διολισθήσει η συζήτηση ούτε σε τυφλό φόβο ούτε σε αφελή ρομαντισμό.

Η Ιαπωνία, με τον πιο δραματικό τρόπο, μας δείχνει ότι μια γη χωρίς ανθρώπους δεν είναι κατ’ ανάγκην μια γη σε ισορροπία. Και η Ελλάδα, με τα βουνά της, τα χωριά της, τους κτηνοτρόφους της, τις αρκούδες της, τους λύκους της και τα αγριογούρουνά της, έχει κάθε λόγο να ακούσει έγκαιρα αυτή την προειδοποίηση.

Το ζητούμενο δεν είναι να νικήσει ο άνθρωπος τη φύση. Το ζητούμενο είναι να ξαναμάθει να ζει μέσα σε αυτήν, με γνώση, μέτρο και ευθύνη.

Συνελήφθη Σουδανός για απόπειρα ανθρωποκτονίας μετά από επίθεση με μαχαίρι στο Μπέλφαστ

Από

Η Αστυνομική Υπηρεσία της Βόρειας Ιρλανδίας (PSNI) ανακοίνωσε ότι συνελήφθη ένας Σουδανός με την υποψία της απόπειρας ανθρωποκτονίας, έπειτα από επίθεση με μαχαίρι στο Μπέλφαστ που άφησε έναν άνδρα σοβαρά τραυματισμένο, σε αυτό που οι αρχές χαρακτήρισαν ως «κρίσιμο συμβάν».

Σε βίντεο που κυκλοφόρησε ευρέως στο διαδίκτυο, ένας μαύρος άνδρας φαίνεται να μαχαιρώνει επανειλημμένα έναν λευκό άνδρα, ο οποίος είναι αιμόφυρτος, τραυματίζοντάς τον στο κεφάλι και στα μάτια. Παράλληλα, ακούγεται να φωνάζει σε γλώσσα που δεν έχει αναγωριστεί ακόμη, ενώ έντρομοι πολίτες καλούν σε βοήθεια και φωνάζουν ότι προσπαθεί να του κόψει το κεφάλι. Πριν φτάσει η αστυνομία, παρευρισκόμενοι επενέβησαν στη συνέχεια για να τον απομακρύνουν από το θύμα.

Αρχικά, η αστυνομία είχε αναφέρει ότι ο ύποπτος «θεωρείτο Σομαλός», αργότερα όμως επιβεβαίωσε ότι ο άνδρας που βρίσκεται υπό κράτηση είναι Σουδανός. Συνελήφθη ως ύποπτος για απόπειρα ανθρωποκτονίας μετά από σοβαρή επίθεση με μαχαίρι στην περιοχή Κίναρντ Άβενιου, στο βόρειο Μπέλφαστ, το βράδυ της Δευτέρας 8 Ιουνίου, λίγο μετά τις 22:30.

Οι αρχές ανέφεραν ότι πρόκειται για έρευνα που διεξάγεται με ταχείς ρυθμούς και ότι θα συνεχίσουν να παρέχουν περαιτέρω ενημερώσεις στο κοινό όταν αυτό καταστεί δυνατό. Ο ύποπτος παραμένει υπό αστυνομική κράτηση.

Ο τραυματισμένος άνδρας, ηλικίας περίπου 40 ετών, νοσηλεύεται σε νοσοκομείο, όπου η κατάστασή του χαρακτηρίζεται σοβαρή. Σύμφωνα με την αστυνομία, η επίθεση τού προκάλεσε «σημαντικά τραύματα στο πρόσωπο, τον λαιμό και την πλάτη».

Ο υπαρχηγός της αστυνομίας Ράιαν Χέντερσον δήλωσε ότι πρόκειται για μια βαθιά ανησυχητική επίθεση και χαρακτήρισε το περιστατικό κρίσιμο, προσθέτοντας ότι έχει ξεκινήσει έρευνα για να διαπιστωθούν τα κίνητρα του δράστη.

Αντιδράσεις πολιτικών

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 9 Ιουνίου, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ ανέφερε ότι «η φρικτή επίθεση που σημειώθηκε χθες βράδυ στο Μπέλφαστ προκαλεί αποτροπιασμό», τονίζοντας ότι δεν έχει καθόλου ανοχή απέναντι σε τέτοιες αποτρόπαιες σκηνές βίας στους δρόμους της χώρας.

Πολιτικοί του συντηρητικού χώρου ζήτησαν από την αστυνομία να δώσει στη δημοσιότητα περισσότερες πληροφορίες για τον δράστη.

Ο ηγέτης του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, επίσης χαρακτήρισε φρικτή την επίθεση, σε ανάρτησή του στο X στις 9 Ιουνίου, καλώντας τις αρχές «να αποκαλύψουν αμέσως την ταυτότητα και το καθεστώς του δράστη. Το κοινό δικαιούται να γνωρίζει την αλήθεια».

Ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών του Reform UK, Ρόμπερτ Τζένρικ, δήλωσε μέσω X ότι οι πολίτες ξύπνησαν βλέποντας πραγματικά βάρβαρες εικόνες σε δρόμο του Μπέλφαστ. «Εικόνες που δεν θα πίστευε κανείς ότι θα έβλεπε ποτέ σε αυτή τη χώρα», σημείωσε.

Ο Ρούπερτ Λόου, επικεφαλής του κόμματος Restore Britain, ζήτησε από την αστυνομία να δημοσιοποιήσει την «εθνικότητα, το μεταναστευτικό καθεστώς και το θρήσκευμα» του δράστη. Σε επιστολή προς τον Στάρμερ, η οποία δημοσιεύθηκε στο X στις 9 Ιουνίου, ο Λόου ανέφερε ότι «όλοι έχουμε δει το αποτρόπαιο βίντεο από το Μπέλφαστ».

Αναστάτωση στην τοπική κοινότητα

Ο Πολ ΜακΚάσκερ, ανεξάρτητος δημοτικός σύμβουλος της περιοχής, δήλωσε στο BBC την Τρίτη ότι ορισμένοι κάτοικοι έγιναν μάρτυρες του περιστατικού, ενώ μία γυναίκα χρειάστηκε να μεταβεί και η ίδια στο νοσοκομείο εξαιτίας της ταραχής που υπέστη βλέποντας μια τόσο βίαιη επίθεση.

Ο ΜακΚάσκερ επαίνεσε τους πολίτες που επενέβησαν για να σταματήσουν την επίθεση, σχολιάζοντας ότι δεν έχει ξαναδεί παρόμοια επίθεση στους δρόμους του βόρειου Μπέλφαστ.

Η Σόρχα Ήστγουντ, βουλευτής του κεντροαριστερού Alliance Party of Northern Ireland (Κόμμα Συμμαχίας της Βόρειας Ιρλανδίας), ανέφερε σε ανάρτησή της στο X στις 9 Ιουνίου ότι δεν μπορεί να βγάλει από το μυαλό της τις εικόνες του βίντεο.

«Η κοινότητα βρίσκεται σε κατάσταση αναστάτωσης και αυτοί που σκέπτομαι είναι οι άνθρωποι που έτρεξαν πρώτοι και απομάκρυναν με θάρρος τον δράστη από το θύμα, και οι αστυνομικοί που έσπευσαν αμέσως στο σημείο», ανέφερε, καλώντας τον κόσμο να προσευχηθεί για το θύμα και την οικογένειά του, καθώς και για όσους έγιναν μάρτυρες αυτής της αποτρόπαιης πράξης.

Ζελένσκι: Ευρωπαϊκό σχέδιο για ανάπτυξη αντιβαλλιστικής άμυνας με τη συμμετοχή της Ουκρανίας

Από

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε στις 9 Ιουνίου ότι συνεργάζεται με ηγέτες ευρωπαϊκών χωρών για την ανάπτυξη δυνατοτήτων αντιβαλλιστικής άμυνας για την ευρωπαϊκή ήπειρο. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι συνεργάζεται με τους ηγέτες της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, οι οποίοι είναι άτυπα γνωστοί ως E3.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι E3 θα βοηθήσουν την Ουκρανία στην ανάπτυξη αντιβαλλιστικών δυνατοτήτων. Ελπίζει να καταστεί εφικτή η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού αντιβαλλιστικού συστήματος σε συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο, σημειώνοντας ότι οι σχετικές εργασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και ότι ένα τέτοιο σύστημα είναι αναγκαίο τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη Βρετανία.

Ο Ουκρανός ηγέτης προέβαλε ακόμη δύο σημεία στην ίδια ανάρτηση. Το ένα, ότι όλοι συμφώνησαν κατά τη συνάντηση των E3 στο Λονδίνο το σαββατοκύριακο πως απαιτείται ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην Ντάουνινγκ Στρητ, αρ. 10, με οικοδεσπότη τον Βρετανό πρωθυπουργό Κηρ Στάρμερ και τη συμμετοχή του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, του Γερμανού καγκελάριου Φρήντριχ Μερτς και του Ζελένσκι.

Το δεύτερο, ότι ο ουκρανικός στρατός πρέπει να μεταβεί σε ένα σύστημα συμβασιούχων στρατιωτικών, με αξιοπρεπείς αποδοχές για όσους διακινδυνεύουν τη ζωή τους. Τόνισε ότι απαιτείται πρόσθετη χρηματοδότηση για τον σκοπό αυτό και ότι οι σημερινές αποδοχές δεν πλησιάζουν καν εκείνες που καταβάλλει η Ρωσία στους μισθοφόρους της, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι σύμμαχοι της Ουκρανίας θα προσφέρουν βοήθεια.

Οι δηλώσεις του Ζελένσκι έγιναν καθώς έφθανε στην Εσθονία στις 9 Ιουνίου για να συμμετάσχει σε σύνοδο κορυφής των ηγετών των σκανδιναβικών και βαλτικών χωρών, οι οποίες εκφράζουν ανησυχίες για ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία τους τελευταίους μήνες έχουν εισέλθει κατά λάθος στον εναέριο χώρο αρκετών κρατών της περιοχής. Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν ζητήσει συγγνώμη για τα περιστατικά, υποστηρίζοντας ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη στόχευαν ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά εκτράπηκαν από την πορεία τους εξαιτίας ηλεκτρονικών παρεμβολών της Μόσχας.

Η σύνοδος φιλοξενείται στην εσθονική πρωτεύουσα Ταλίν, καθώς η χώρα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ομάδας Nordic-Baltic 8, μιας περιφερειακής συνεργασίας που περιλαμβάνει τις πέντε σκανδιναβικές χώρες — Ισλανδία, Νορβηγία, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία— καθώς και τα τρία βαλτικά κράτη, Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία.

Συνεργασία για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών

Στο περιθώριο της συνόδου, ο Ζελένσκι και ο πρόεδρος της Εσθονίας Άλαρ Κάρις συμφώνησαν να εργαστούν για την ανάπτυξη οικονομικότερων τρόπων εξουδετέρωσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών που πετούν πάνω από την Εσθονία, όπως εκείνο που καταρρίφθηκε από μαχητικό αεροσκάφος του ΝΑΤΟ πάνω από το νότιο τμήμα της χώρας τον Μάιο.

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου στο Ταλίν, ο Κάρις δήλωσε ότι έχει αποδειχθεί πως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορεί να καταρρίπτονται από αεροσκάφη. Ωστόσο, σχολίασε ότι η χρήση μαχητικών αεροσκαφών για τέτοιες αποστολές είναι ιδιαίτερα δαπανηρή και εξέφρασε την ελπίδα ότι η χώρα του θα συνεργαστεί με την Ουκρανία, αξιοποιώντας την τεχνολογία και την τεχνογνωσία της ώστε να επιτυγχάνεται το ίδιο αποτέλεσμα με χαμηλότερο κόστος, σύμφωνα με το Associated Press.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να συνδράμει, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει αποκτήσει ο στρατός της στην κατάρριψη μη επανδρωμένων αεροσκαφών, όπως ήδη έγινε στη Μέση Ανατολή με καλά αποτελέσματα. Ανέφερε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να προσφέρει τα χαμηλού κόστους αναχαιτιστικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιεί στον πόλεμο με τη Ρωσία, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας οικονομικής ασπίδας προστασίας απέναντι σε τέτοιες επιθέσεις, ενώ επεσήμανε ότι το Κίεβο μπορεί να αποστείλει εξειδικευμένες ομάδες εμπειρογνωμόνων στους Ευρωπαίους εταίρους του ανά πάσα στιγμή.

Ο Κάρις δήλωσε ότι αναμένει πως μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα συνεχίσουν να εισέρχονται στον βαλτικό εναέριο χώρο όσο διαρκεί ο πόλεμος και κάλεσε τους πολίτες της Εσθονίας να παραμείνουν ψύχραιμοι. Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξή του στην προσπάθεια της Ουκρανίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, και ζήτησε αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Συμφωνία με τη Λετονία για μη επανδρωμένα αεροσκάφη

Κατά τη διάρκεια της συνόδου, η Ουκρανία υπέγραψε συμφωνία και με τη Λετονία για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως ανακοίνωσε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 9 Ιουνίου. Πρόκειται για συγκεκριμένα μέτρα που ενισχύουν την κοινή άμυνα και τη συμπαραγωγή, ενώ παράλληλα αξιοποιούν την ουκρανική τεχνογνωσία και εμπειρία για την ενίσχυση των εταίρων της χώρας. Δεν έδωσε, ωστόσο, περισσότερες λεπτομέρειες για τη συμφωνία.

Ο πρωθυπουργός της Λετονίας Άντρις Κούλμπεργκς δήλωσε ότι η συμφωνία θα προσφέρει στη χώρα του τεχνολογική τεχνογνωσία και ευκαιρίες συμπαραγωγής.

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Ζελένσκι και άλλους ηγέτες που συμμετείχαν στη σύνοδο, ο Κούλμπεργκς υπογράμμισε ότι η προστασία του εναέριου χώρου αποτελεί αναγκαιότητα και ότι κανείς δεν γνωρίζει καλύτερα από την Ουκρανία πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό.

Με πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Οι κυβερνοαπειλές φέρνουν πιο κοντά ΗΠΑ και Ευρώπη

Από

Η όγδοη Σύνοδος Κυβερνοασφάλειας του Παρισιού πραγματοποιήθηκε στις 2 και 3 Ιουνίου στο Maison de la Chimie με θέμα τη «Διατλαντική Επανεκκίνηση» [«The Transatlantic Reset»], εστιάζοντας στο πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη μπορούν να ανασυγκροτήσουν μια κοινή ψηφιακή ατζέντα έπειτα από χρόνια ρυθμιστικών τριβών και γεωπολιτικών αναταράξεων. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε ένα βασικό ερώτημα: πώς θα πρέπει οι σύμμαχοι να αξιολογούν τις απειλές που προέρχονται από την Κίνα και τη Ρωσία.

Ο Σεμπαστιάν Γκαρνώ, ιδρυτής της συνόδου, άνοιξε τις εργασίες καλώντας τους εταίρους σε ειλικρινείς συζητήσεις. Ανέφερε ότι στόχος των δύο ημερών ήταν να καθοριστεί ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούνται οι απειλές και πώς οι σύμμαχοι ανταποκρίνονται σε αυτές.

Η Σύνοδος, στην οποία η συμμετοχή γινόταν μόνο με πρόσκληση, συγκέντρωσε ανώτερους αξιωματούχους, ρυθμιστικές αρχές και ηγετικά στελέχη της βιομηχανίας από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι του αμερικανικού υπουργείου Πολέμου, του FBI, του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Γαλλίας, της Ουκρανίας, της Google και της CrowdStrike.

(Από α προς δ) Ο Τίμο Μπλενκ, Γερμανός εταίρος και διευθύνων σύμβουλος της Agora Strategy Group· ο Γιάκομπ Έλεμαν-Γένσεν, πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Δανίας και αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Εμπορικού Επιμελητηρίου Δανίας· ο Ντέιβιντ Λάσγουεϊ, Αμερικανός εταίρος στη δικηγορική εταιρεία Sidley· η Δέσποινα Σπανού, ανώτερο στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής· και ο Γκρεγκορί Βιντεμπέρ, πρόεδρος της γαλλικής Συμμαχίας για την Ψηφιακή Εμπιστοσύνη, στη Σύνοδο Κυβερνοασφάλειας του Παρισιού. (Ευγενική παραχώρηση: Paris Cyber Summit)

 

Η μακροπρόθεσμη στρατηγική της Κίνας

Η αμερικανική πλευρά στήριξε τα επιχειρήματά της σε δύο χρόνια προειδοποιήσεων σχετικά με κινεζικές διεισδύσεις σε κρίσιμες υποδομές των ΗΠΑ. Η Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών των ΗΠΑ (CISA) έχει περιγράψει εκστρατείες σχεδιασμένες ώστε να μπορέσει το Πεκίνο να διακόψει ζωτικές λειτουργίες τη στιγμή που θα επιλέξει.

Οι επιχειρήσεις γνωστές ως Salt Typhoon και Volt Typhoon, οι οποίες αποδίδονται στην Κίνα, έχουν διεισδύσει σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, ενεργειακές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και συστήματα ύδρευσης, σε αυτό που οι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν ως προεγκατεστημένη πρόσβαση για μελλοντικές επιχειρήσεις και όχι ως απλή κατασκοπεία. Η πρόσβαση σε αυτά τα συστήματα συχνά αποκαλύπτεται χρόνια μετά την εγκαθίδρυσή της.

Ο Τοντ Χέμμεν, αναπληρωτής βοηθός διευθυντή, αρμόδιος για τις επιχειρησιακές δυνατότητες στον κυβερνοχώρο στη Διεύθυνση Κυβερνοχώρου του FBI, δήλωσε στη σύνοδο ότι οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι εταίροι συχνά ερμηνεύουν διαφορετικά αυτή την απειλή. Δραστηριότητες που στην Ευρώπη μπορεί να θεωρούνται παρακολούθηση ή ήσσονος σημασίας, στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζονται ξεκάθαρα ως προετοιμασία για μελλοντικές επιχειρήσεις.

Αναφέρθηκε στο Salt Typhoon, το οποίο εντοπίστηκε το 2023 και το 2024 αλλά βρισκόταν σε αμερικανικά συστήματα ήδη από το 2021 περίπου, καθώς και στο Volt Typhoon, το οποίο ακολούθησε παρόμοιο μοτίβο. Το Πεκίνο ακολουθεί μακροπρόθεσμη στρατηγική και κάποια στιγμή αυτή οδηγεί σε κάποιας μορφής επιχειρησιακή δραστηριότητα.

Ο Τοντ Χέμμεν, αναπληρωτής βοηθός διευθυντής του Τμήματος Δυνατοτήτων Κυβερνοχώρου της Διεύθυνσης Κυβερνοχώρου του FBI. (Ευγενική παραχώρηση: Paris Cyber Summit)

 

Ο Φιλ Στούπακ, ανώτερος σύμβουλος στον αμερικανικό οργανισμό κυβερνοασφάλειας ISC2 και πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι η Δύση χρειάζεται να εξετάσει με καθαρό βλέμμα τι επιδιώκει να πετύχει η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας· όπως σημείωσε, το Πεκίνο προωθείται κλέβοντας πληροφορίες όχι μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και από ευρωπαϊκές βιομηχανίες.

Προειδοποίησε επίσης ότι η Κίνα διαθέτει τη δυνατότητα να αφανίσει ολόκληρους πολιτισμούς και ότι η Ευρώπη έχει παραγνωρίσει τη δραστηριότητά της, αποδίδοντας αυτό το κενό στον πόλεμο στην Ουκρανία. Το μεγάλο λάθος θα ήταν να αντιμετωπιστεί η Κίνα απλώς ως οικονομικός ανταγωνιστής. Η Κίνα, η οποία παραδοσιακά αυτοπροσδιορίζεται ως «Κεντρικό Βασίλειο», έχει ήδη κατατάξει τη Δύση στους αντιπάλους της, παρατήρησε.

Η Άλισον Κινγκ, αντιπρόεδρος κυβερνητικών υποθέσεων της αμερικανικής εταιρείας κυβερνοασφάλειας ForeScout, δήλωσε στην Epoch Times ότι οι δύο δυνάμεις δεν μπορούν να εξισώνονται.

Υποστήριξε ότι πρέπει να εγκαταλειφθεί αποφασιστικά η ψευδής εξίσωση σύμφωνα με την οποία η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν εξίσου υψηλού κινδύνου προμηθευτές. Η σύγκριση αυτή είναι παράλογη, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι ένα αυταρχικό, τεχνοκρατικό καθεστώς που κλέβει πνευματική ιδιοκτησία ούτε παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα, προσθέτοντας ότι οι δύο περιπτώσεις δεν είναι συγκρίσιμες.

Μετά από την κρατική επίσκεψη που πραγματοποίησε στην Κίνα τον Απρίλιο του 2023, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν έχει επανειλημμένα ανανεώσει και ενισχύσει τις μακροχρόνιες εκκλήσεις του για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, προτρέποντας την Ευρώπη να μειώσει την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες και να αναπτύξει ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας.

Παρόμοιες απόψεις έχουν εκφράσει και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες. Ο πρώην Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Ζοζέπ Μπορέλ, έχει επίσης καλέσει την Ένωση να ενισχύσει τις δικές της δυνατότητες και να ακολουθήσει πιο αυτόνομες πολιτικές απέναντι στην Κίνα και στον τομέα της άμυνας.

Αναφερόμενη στις κρυφές διεισδύσεις που έχουν εντοπιστεί σε κρίσιμα πολιτικά δίκτυα και υποδομές που εξυπηρετούν πολίτες, η Κινγκ τόνισε ότι οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα σοβαρές. Οι κρίσιμες υποδομές που εξυπηρετούν αμάχους δεν θα έπρεπε να αποτελούν πεδίο μάχης, όμως δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα. Σημείωσε ακόμη ότι τα περισσότερα περιστατικά κακόβουλου λογισμικού εκβιασμού που αντιμετωπίζονται σήμερα προέρχονται από μία κυρίως πηγή, και ότι οι σύμμαχοι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν με αφέλεια τα γεγονότα.

Για τον Άνταμ Σ. Λη, επικεφαλής ασφάλειας της Dominion Energy και πρώην αξιωματούχο του FBI, το παρελθόν αποτελεί τον καλύτερο οδηγό για την εκτίμηση μελλοντικών ενεργειών. Όπως δήλωσε στην Epoch Times, η συμπεριφορά που έχουν επιδείξει στο παρελθόν άτομα και κράτη αποτελεί τον πιο αξιόπιστο δείκτη για το πώς θα ενεργήσουν στο μέλλον, παραπέμποντας στη συνέχεια που παρουσιάζουν τα δημοσιευμένα πενταετή σχέδια του Πεκίνου.

Μια διαφορετική ευρωπαϊκή οπτική

Ο Γκαρνώ ανέφερε ότι σε κάθε έκθεση που παράγει η Γαλλία, η κατασκοπεία, η δολιοφθορά και η προετοιμασία για μελλοντικές επιχειρήσεις μέσω κρυφής πρόσβασης οδηγούν πίσω στην Κίνα, παρότι για τους Ευρωπαίους η Ρωσία παραμένει μια πιο άμεση απειλή.

Η ευρωπαϊκή ματιά αντανακλά έναν πόλεμο που διεξάγεται στις πύλες της Ευρώπης. Υπηρεσίες της ΕΕ αναφέρουν ότι ομάδες που συνδέονται με το ρωσικό κράτος έχουν εντείνει τις κυβερνοεπιχειρήσεις κατά της Ουκρανίας και των χωρών που τη στηρίζουν, κατατάσσοντας αυτές τις δραστηριότητες μεταξύ των σημαντικότερων ανησυχιών ασφαλείας της Ένωσης.

Η Δέσποινα Σπανού, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια της DG CONNECT της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διαμορφώνει την ψηφιακή πολιτική της ΕΕ, δήλωσε στην Epoch Times ότι όλοι είναι ευάλωτοι σε παράγοντες που υποστηρίζονται από το ρωσικό κράτος και ότι η επιθετικότητα στα σύνορα της Ευρώπης διατηρεί την ειρήνη στην Ουκρανία στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.

Αμερικανικές και ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες συναντήθηκαν στη Γαλλική Γερουσία, όπου ο γερουσιαστής Ολιβιέ Καντίκ, αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Άμυνας και Ενόπλων Δυνάμεων, φιλοξένησε συζητήσεις σχετικά με τις προσπάθειες ενίσχυσης των δυνατοτήτων κυβερνοασφάλειας στα Βαλκάνια. (Ευγενική παραχώρηση: Paris Cyber Summit)

 

Η Ίεβα Κρεκόφσκα, διευθύντρια του τμήματος πολιτικής κυβερνοασφάλειας του υπουργείου Άμυνας της Λετονίας, δήλωσε στη σύνοδο ότι πιστεύει πως η Ρωσία βρίσκεται ουσιαστικά σε πόλεμο με την Ευρώπη εδώ και αρκετά χρόνια. Πρόσθεσε επίσης ότι η Λετονία αντιμετωπίζει καθημερινά υβριδικές εκστρατείες και δραστηριότητες.

Η Ίεβα Ίλβες, σύμβουλος κυβερνοασφάλειας του ουκρανικού υπουργείου Ψηφιακού Μετασχηματισμού και πρώην πρώτη κυρία της Εσθονίας, δήλωσε στην Epoch Times ότι η Ρωσία έχει μετατοπίσει τη δράση της από επιθέσεις σε τράπεζες και ενεργειακές εταιρείες προς την προσέγγιση συστημάτων μέσω των ίδιων των ανθρώπων, χρησιμοποιώντας κοινωνική μηχανική ενισχυμένη από την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς οι άνθρωποι συνιστούν ευκολότερο στόχο όντας λιγότερο προστατευμένοι.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία μαθαίνει από τον πόλεμο και ότι οι τακτικές που τελειοποιεί στην Ουκρανία μπορούν να χρησιμοποιηθούν οποιαδήποτε στιγμή εναντίον των χωρών της Βαλτικής, άλλων ευρωπαϊκών κρατών ή ακόμη και σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πέρα από την αμυντική στάση

Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε παράλληλα με μια αλλαγή στο αμερικανικό δόγμα. Τον Μάρτιο του 2026, ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε την Εθνική Στρατηγική Κυβερνοχώρου, η οποία έθεσε τις επιθετικές επιχειρήσεις στο προσκήνιο ως συνηθισμένο εργαλείο άσκησης κρατικής ισχύος, συνδυάζοντάς τες με προσπάθεια κινητοποίησης του ιδιωτικού τομέα κατά των δικτύων αντιπάλων.

Ο Πωλ Τζ. Λάυονς, κύριος αναπληρωτής βοηθός υπουργός Πολέμου για την πολιτική κυβερνοχώρου, δήλωσε στη σύνοδο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εγκαταλείψει την αμυντική στάση στον κυβερνοχώρο. Περιέγραψε την κυβερνοδιάσταση ως πλήρως ενσωματωμένη πλέον στον στρατιωτικό σχεδιασμό, παραπέμποντας σε πρόσφατες επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα και το Ιράν.

Ο Πωλ Τζ. Λάιονς, κύριος αναπληρωτής βοηθός υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ για την πολιτική κυβερνοχώρου (α), και ο Σεμπαστιάν Γκαρνώ (δ), ιδρυτής της Συνόδου Κυβερνοασφάλειας του Παρισιού, στο Παρίσι. (Ευγενική παραχώρηση: Paris Cyber Summit)

 

Ο Λάυονς παρουσίασε τον ανταγωνισμό με το Πεκίνο ως ζήτημα «δυνατοτήτων και πρόθεσης», υποστηρίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βοηθήσει την Ουάσιγκτον να καλύψει το χάσμα χωρίς να χρειαστεί να το επιλύσει απλώς με περισσότερες δαπάνες. Σημειώνεται ότι την ίδια ημέρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για τη διασφάλιση της ανάπτυξης προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Κοινό μέτωπο παρά τις διαφωνίες

Αν και η αποτίμηση των απειλών δίχασε το ακροατήριο, η συζήτηση για την απάντηση σε αυτές επανέφερε το κλίμα ενότητας. Κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο Γκαρνώ υπογράμμισε την ανάγκη για ειλικρινή διάλογο μεταξύ των συμμάχων. Σε συνέντευξή του στην Epoch Times δήλωσε ότι η δυτική συμμαχία δεν είναι νέα αλλά μετρά πάνω από έναν αιώνα ζωής. Για τον λόγο αυτό, μπορεί να διαφωνεί αλλά πρέπει να αποφύγει τη διάσπαση.

Η Σπανού επανήλθε στη σημασία αυτού του δεσμού αναφερόμενη στην ίδια τη σύνοδο. Τόνισε τη συμμαχική σχέση μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών ήταν πάντοτε σύμμαχοι, με κοινή ιστορία και κοινές αξίες, παρατηρώντας ότι η συνάντηση στο Παρίσι προσφέρει μια ευκαιρία να ενισχυθούν οι δεσμοί τους, καθώς οι εξελίξεις πιέζουν όσους μοιράζονται κοινές αρχές να συνεργαστούν πιο στενά για να τις υποστηρίξουν.

Από αμερικανικής πλευράς, ο δεσμός περιγράφηκε ως εξίσου πολιτισμικός όσο και στρατηγικός. Ο Στούπακ δήλωσε ότι η σύνοδος αποτελούσε ιδανικό χώρο για την κατανόηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απέχουν λίγες εβδομάδες από τον εορτασμό της 250ής επετείου τους — επέτειος που, όπως ανέφερε, δεν θα υπήρχε χωρίς τον γαλλικό λαό. Περιέγραψε δε τον στόχο ως τη διατήρηση της παλαιότερης συμμαχίας της Αμερικής. Ανέφερε ακόμη ότι ο ίδιος έχει γερμανικές, ολλανδικές και σλοβακικές ρίζες και ότι η αποκοπή της χώρας του από την Ευρώπη θα ήταν κατάφωρα ανόητη, επειδή η σχέση και η εγγύτητα είναι εξαιρετικά βαθιά.

Αμερικανικές και ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες συναντήθηκαν στη Γαλλική Γερουσία, όπου ο γερουσιαστής Ολιβιέ Καντίκ, αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Άμυνας και Ενόπλων Δυνάμεων, φιλοξένησε συζητήσεις για τις προσπάθειες ενίσχυσης των δυνατοτήτων κυβερνοασφάλειας σε ολόκληρα τα Βαλκάνια. (Ευγενική παραχώρηση: Paris Cyber Summit)

 

Ο Λη διαχώρισε την πολιτική ρητορική από την πρακτική πραγματικότητα. Όπως ανέφερε, άλλο είναι η πολιτική ρητορική και άλλο όσα συμβαίνουν πίσω από κλειστές πόρτες, προσθέτοντας ότι εκεί η συνεργασία είναι ιδιαίτερα εποικοδομητική. Οι δυτικές δημοκρατίες, είτε το θέλουν είτε όχι, είναι σήμερα σύμμαχοι σε αυτό που χαρακτήρισε παγκόσμιο τεχνολογικό πόλεμο και, σε επιχειρησιακό επίπεδο, όλοι γνωρίζουν ποιοι είναι οι αντίπαλοί τους.

Η Κινγκ δήλωσε ότι οι εταίροι είναι δημοκρατίες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και υποστήριξε την ανάγκη για διάλογο με επιχειρησιακό και όχι ακαδημαϊκό χαρακτήρα. Προειδοποίησε ότι τα δίκτυα δεν έχουν σύνορα και ότι οι αλυσιδωτές επιπτώσεις επιθέσεων, όπως το WannaCry και η παγκόσμια έξαρση κακόβουλου λογισμικού εκβιασμού του 2017, θα γίνονται ολοένα και πιο καταστροφικές.

Κατέληξε λέγοντας ότι η αντιμετώπιση των απειλών απαιτεί συλλογική δράση και στενή συνεργασία μεταξύ των συμμάχων.

Του Etienne Fauchaire

Αντίποινα των ΗΠΑ κατά του Ιράν μετά την κατάρριψη ελικοπτέρου στα Στενά του Ορμούζ

Από

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν αντίποινα κατά του Ιράν στις 9 Ιουνίου, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να κατηγορεί την Τεχεράνη ότι κατέρριψε αμερικανικό επιθετικό ελικόπτερο κοντά στα Στενά του Ορμούζ την προηγουμένη.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι ενημερώθηκε από τον αμερικανικό στρατό πως οι Ιρανοί κατέρριψαν το προηγούμενο βράδυ ένα από τα πλέον προηγμένα ελικόπτερα Apache των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ πραγματοποιούσε περιπολία πάνω από τα Στενά του Ορμούζ. Οι δύο πιλότοι δεν τραυματίστηκαν και είναι ασφαλείς, ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν αναγκασμένες να απαντήσουν στην επίθεση,προσέθεσε.

Το ελικόπτερο AH-64 Apache του Αμερικανικού Στρατού καταρρίφθηκε περίπου την ίδια χρονική περίοδο κατά την οποία το Ιράν ανακοίνωσε ότι είχε σταματήσει τις επιθέσεις κατά του Ισραήλ. Η Τεχεράνη είχε παρουσιάσει τις επιθέσεις που εξαπέλυσε κατά του Ισραήλ το σαββατοκύριακο ως αντίποινα για τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο.

Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από κρατικά συνδεδεμένα μέσα ενημέρωσης στις 8 Ιουνίου, ο ιρανικός στρατός προειδοποίησε ότι, εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις και οι εχθρικές ενέργειες, αυτές στον νότιο Λίβανο συμπεριλαμβανόμενες, θα ακολουθήσουν πολύ σφοδρότερα και πιο συντριπτικά μέτρα από όσα είχαν ληφθεί μέχρι τότε.

Διάσωση με μη επανδρωμένο σκάφος 

Ο πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού Τίμοθυ Χώκινς, εκπρόσωπος της CENTCOM, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας Corsair μήκους περίπου 7,3 μέτρων ήταν το πρώτο μέσο που έφτασε στο πλήρωμα του καταρριφθέντος Apache. Το σκάφος υπάγεται στη Δύναμη Κρούσης 59, η οποία διαχειρίζεται μη επανδρωμένα συστήματα στις πλωτές οδούς της Μέσης Ανατολής. Ο Χώκινς ανέφερε ότι το μη επανδρωμένο σκάφος μετέφερε το πλήρωμα σε άλλη τοποθεσία, όπου κατέφθασε ελικόπτερο διάσωσης για να τους παραλάβει και να τους μεταφέρει σε πιο ασφαλές σημείο.

Η CENTCOM ανακοίνωσε τη διάσωση του πληρώματος τη Δευτέρα στις 19:33, ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, περίπου δύο ώρες μετά την πτώση του ελικοπτέρου.

Η Δύναμη Κρούσης 59 άρχισε να εντάσσει σε επιχειρησιακή χρήση τα μη επανδρωμένα σκάφη Corsair στα τέλη Μαρτίου, έναν μήνα μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν. Στην επιχείρηση διάσωσης συμμετείχαν επίσης στοιχεία της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας του Αμερικανικού Στρατού και της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις της άρχισαν να εξαπολύουν «πλήγματα αυτοάμυνας» κατά του Ιράν στις 17:00, ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ (01:30 π.μ. ώρα Ιράν), κατόπιν εντολής του ανώτατου διοικητή, ως απάντηση στην κατάρριψη του ελικοπτέρου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η αποστολή αποτελούσε «αναλογική απάντηση» σε «αδικαιολόγητη ιρανική επιθετικότητα». Λιγότερο από τέσσερις ώρες αργότερα, η CENTCOM ανακοίνωσε ότι τα πλήγματα είχαν ολοκληρωθεί.

Οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν με κατευθυνόμενα πυρομαχικά ιρανικά συστήματα αεράμυνας, σταθμούς ελέγχου εδάφους και θέσεις ραντάρ επιτήρησης κοντά στα Στενά του Ορμούζ, χρησιμοποιώντας μαχητικά αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Η CENTCOM ανέφερε ότι η επιχείρηση ήταν απάντηση στις πρόσφατες επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων και διεθνών εμπορικών πλοίων που διέρχονταν από την περιοχή. Προσέθεσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε επιφυλακή και έτοιμες να αμυνθούν απέναντι σε αδικαιολόγητη ιρανική επιθετικότητα.

Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι τα αμερικανικά πλήγματα έπληξαν το Κεσμ, νησί στα Στενά του Ορμούζ, ενώ επιβεβαιώθηκε και δεύτερο πλήγμα στο Σιρίκ, ιρανική λιμενική πόλη στον πορθμό. Σύμφωνα με το πρακτορείο Mehr News Agency, εκρήξεις ακούστηκαν και στην κοντινή πόλη Μπαντάρ Αμπάς.

Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον (R-La.) δήλωσε ότι ενημερώθηκε για τα επικείμενα πλήγματα πριν αυτά πραγματοποιηθούν. Ανέφερε ότι πέρασε αρκετές ώρες στην Αίθουσα Επιχειρήσεων μαζί με τον Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον υπουργό Πολέμου Πητ Χέγκσεθ και τον διευθυντή της CIA, προκειμένου να συζητήσουν ζητήματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη στρατιωτική δραστηριότητα, μεταξύ αυτών και την ανανέωση του Άρθρου 702 του Νόμου για την Επιτήρηση Ξένων Πληροφοριών.

Ο Τζόνσον χαρακτήρισε τα πλήγματα κατά του Ιράν «στοχευμένα» και «αμυντικού χαρακτήρα». Δήλωσε ότι λυπάται που κατέστη αναγκαία αυτή η ενέργεια, αλλά περιέγραψε την αμερικανική επίθεση ως αναλογική απάντηση σε ιρανικό πλήγμα κατά αμερικανικών μέσων και προσωπικού στην περιοχή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να επιτρέψουν μια τέτοια ενέργεια, σημείωσε.

Η δέσμευση του Τραμπ να απαντήσει στο περιστατικό ενδέχεται να περιπλέξει περαιτέρω τις προσπάθειες για επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας με την Τεχεράνη. Λίγες ώρες νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε δηλώσει ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν στο τελικό στάδιο και ότι προτιμούσε τη διπλωματία από περαιτέρω αιματοχυσία. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ ανέφερε ότι, σε περίπτωση βομβαρδισμού, θα σκοτώνονταν πολλοί άνθρωποι και ότι ο ίδιος δεν επιθυμούσε μια τέτοια εξέλιξη. Όπως παρατήρησε, μια υπογεγραμμένη συμφωνία θα ήταν ισχυρότερη από μια στρατιωτική επίθεση.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν πρόκειται να συνάψει κακή συμφωνία με την Τεχεράνη, παρά την πίεση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η  διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ είναι ισχυρή και υπάρχει άνεση χρόνου ώστε ο Ντόναλντ Τραμπ πετύχει την καλύτερη δυνατή συμφωνία για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον κόσμο.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δεσμεύθηκε ότι το Ιράν θα απαντήσει, αναφέροντας σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν να δοκιμάσουν την αποφασιστικότητα της χώρας του. Τόνισε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις δεν θα αφήσουν καμία επίθεση ή απειλή αναπάντητη και προειδοποίησε τους ξένους να εγκαταλείψουν την περιοχή εάν θέλουν να είναι ασφαλείς.

Μετά την προειδοποίηση του Τραμπ για αντίποινα, ο Αραγτσί δήλωσε επίσης ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κοινή θαλάσσια οδό του Ιράν και του Ομάν και ότι οι ξένες δυνάμεις διατρέχουν κίνδυνο όταν επιχειρούν σε αυτά τα ύδατα. Όπως ανέφερε, η καλύτερη λύση για τη μείωση του κινδύνου είναι η αποχώρηση των ξένων δυνάμεων το συντομότερο δυνατόν από ένα περιβάλλον που, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα είναι ποτέ φιλικό προς μια εχθρική παρουσία.

Το Ιράν εξαπολύει επιθέσεις σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιορδανία

Λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση των αμερικανικών πληγμάτων, το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις κατά του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και της Ιορδανίας.

Το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ ενεργοποίησαν τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνάς τους για να αντιμετωπίσουν τις ιρανικές επιθέσεις, ενώ η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε πέντε πυραύλους που κατευθύνονταν προς αεροπορική βάση όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις, σύμφωνα με πολλαπλά δημοσιεύματα.

Οι επιθέσεις σημειώθηκαν λίγες ώρες αφότου η CENTCOM ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της επιχείρησής της κατά ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε περαιτέρω ισραηλινή επίθεση θα προκαλούσε ακόμη σφοδρότερη απάντηση, ενώ το Ισραήλ δήλωσε ότι θα ανταποδώσει οποιαδήποτε νέα ιρανική επίθεση.

Των Ryan Morgan, Joseph Lord και Aldgra Fredly

Με τη συμβολή των Emel Akan και Jackson Richman

Διγενής Ακρίτας: Ο φύλακας των συνόρων που έγινε σύμβολο ελληνικής αντοχής

Από

Στα ανατολικά σύνορα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, εκεί όπου η ιστορία συναντά τον θρύλο και η καθημερινή ζωή ακουμπά διαρκώς τον κίνδυνο, γεννήθηκε μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της ελληνικής παράδοσης: ο Διγενής Ακρίτας. Δεν είναι απλώς ένας ήρωας παλαιών τραγουδιών ούτε μόνο ένας πολεμιστής της μεθορίου. Είναι η προσωποποίηση του ανθρώπου που στέκεται στο όριο — στο σύνορο της πατρίδας, της πίστης, της ταυτότητας, της ζωής και του θανάτου.

Το έπος του Βασιλείου Διγενή Ακρίτη θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα της μεσαιωνικής ελληνικής γραμματείας. Η μορφή του ήρωα είναι γνωστή τόσο από το ίδιο το έπος όσο και από τα ακριτικά τραγούδια, δηλαδή τα δημοτικά τραγούδια που αναφέρονται στους ακρίτες, τους φρουρούς των συνόρων της αυτοκρατορίας. Οι ακρίτες δεν ζούσαν σε ασφαλείς πόλεις ούτε σε ήρεμες επαρχίες. Κατοικούσαν σε περιοχές όπου οι συγκρούσεις, οι επιδρομές και η ανάγκη για διαρκή επαγρύπνηση αποτελούσαν μέρος της ζωής. Μέσα από αυτή τη σκληρή πραγματικότητα, η λαϊκή φαντασία ανέδειξε τον Διγενή σε πρότυπο ανδρείας, αρετής και ευθύνης.

Το όνομα «Διγενής» σημαίνει «αυτός που προέρχεται από δύο γένη». Σύμφωνα με την παράδοση, ο ήρωας ήταν γιος ενός Άραβα εμίρη και μιας Ελληνίδας χριστιανής αρχοντοπούλας. Αυτή η διπλή καταγωγή δεν είναι ένα απλό αφηγηματικό ποίκιλμα. Είναι ίσως ένα από τα βαθύτερα σημεία του έπους. Ο Διγενής γεννιέται από τη συνάντηση δύο κόσμων που συχνά βρίσκονταν σε σύγκρουση. Ωστόσο, η ίδια του η ύπαρξη δεν παρουσιάζεται ως σύγκρουση, αλλά ως υπέρβαση. Δεν είναι ένας ήρωας μίσους· είναι ένας ήρωας ορίων. Στέκεται ανάμεσα σε δύο πολιτισμούς, αλλά δεν διαλύεται. Αντίθετα, βρίσκει την ταυτότητά του μέσα από την αρετή, την ανδρεία και την πίστη στο καθήκον.

Η ιστορική ατμόσφαιρα του έπους παραπέμπει στους αραβοβυζαντινούς πολέμους και στη ζωή των πληθυσμών της Μικράς Ασίας, ιδίως κατά τους αιώνες που τα ανατολικά σύνορα της αυτοκρατορίας αποτελούσαν χώρο συνεχών μετακινήσεων, συγκρούσεων και επαφών. Το Cambridge University Press σημειώνει ότι το έργο αναφέρεται σε έναν ηρωικό πολεμιστή «διττής καταγωγής», στα σύνορα μεταξύ βυζαντινού και αραβικού κόσμου στη Μικρά Ασία, κατά τον 9ο και 10ο αιώνα. Η ιστορία αυτή, όσο κι αν έχει επενδυθεί με υπερβολή και θαυμαστά κατορθώματα, έχει τις ρίζες της σε έναν πραγματικό κόσμο, όπου η ασφάλεια της κοινότητας εξαρτιόταν από ανθρώπους έτοιμους να υπερασπιστούν τα όρια.

Ο Διγενής, όμως, δεν είναι μόνο πολεμιστής. Είναι μορφή που ενώνει πολλά πρόσωπα του Έλληνα ήρωα. Έχει δύναμη, αλλά και ευγένεια. Έχει ανδρεία, αλλά και αίσθηση τιμής. Είναι ικανός να νικήσει εχθρούς, θηρία και ληστές, αλλά η σημασία του δεν περιορίζεται στα κατορθώματά του. Εκείνο που τον κάνει διαχρονικό είναι η εσωτερική του στάση. Ο Διγενής δεν εγκαταλείπει τη θέση του. Δεν υποχωρεί μπροστά στον κίνδυνο. Δεν αντιμετωπίζει τη ζωή ως χώρο ευκολίας, αλλά ως πεδίο ευθύνης. Γι’ αυτό και έγινε σύμβολο όχι μόνο στρατιωτικής δύναμης, αλλά και ηθικής αντοχής.

Το έπος σώζεται σε διάφορες παραλλαγές, με σημαντικότερες εκείνες που είναι γνωστές ως Grottaferrata και Escorial. Οι δύο αυτές εκδοχές παρουσιάζουν διαφορές ύφους και γλώσσας, δείχνοντας ότι η ιστορία του Διγενή δεν ήταν ένα νεκρό λογοτεχνικό κείμενο, αλλά μια ζωντανή παράδοση που μεταδιδόταν, δουλευόταν και αναπλαθόταν μέσα στον χρόνο. Η έκδοση της Ελίζαμπεθ Τζέφρυς [Elizabeth Jeffreys] επισημαίνει ότι πίσω από αυτές τις παραλλαγές βρίσκεται πιθανότατα ένα ποίημα του 12ου αιώνα, το οποίο δεν μπορεί σήμερα να ανασυγκροτηθεί πλήρως. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί μας θυμίζει ότι ο Διγενής δεν ανήκει αποκλειστικά στη λόγια γραμματεία ούτε αποκλειστικά στο δημοτικό τραγούδι. Ανήκει και στα δύο. Είναι ταυτόχρονα ήρωας των χειρογράφων και ήρωας της φωνής του λαού.

Η πορεία του ήρωα στο έπος ακολουθεί μια σχεδόν αρχετυπική διαδρομή. Η αφήγηση αναφέρεται στην καταγωγή του, στα νεανικά του κατορθώματα, στην ενηλικίωσή του, στον έρωτα και τον γάμο του, στις μάχες του, στην εγκατάστασή του σε έναν σχεδόν ιδανικό χώρο, αλλά και στο τέλος του. Αυτή η πορεία δεν είναι απλώς βιογραφική. Είναι πνευματική. Ο ήρωας περνά από τη γέννηση στη δόξα και από τη δόξα στη συνάντηση με το αναπόφευκτο. Όσο κι αν η δύναμή του φαίνεται υπεράνθρωπη, ο Διγενής δεν παύει να είναι άνθρωπος. Και γι’ αυτό ακριβώς συγκινεί.

Στα ακριτικά τραγούδια, η πιο συγκλονιστική στιγμή είναι η πάλη του Διγενή με τον Χάροντα. Η εικόνα αυτή, ιδιαίτερα γνωστή στη λαϊκή μνήμη, παρουσιάζει τον ήρωα να αναμετριέται με τον θάνατο στα «μαρμαρένια αλώνια». Εδώ το θέμα ξεπερνά την πολεμική αφήγηση. Ο Διγενής δεν παλεύει πλέον για ένα κάστρο, μια γυναίκα, μια περιοχή ή μια νίκη επί των εχθρών. Παλεύει με το όριο που κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να αποφύγει. Η δύναμή του δεν ακυρώνει τη θνητότητά του. Αυτό είναι το τραγικό μεγαλείο του. Δεν είναι αθάνατος θεός· είναι άνθρωπος που στέκεται όρθιος απέναντι στο τέλος.

Αυτή η πάλη με τον Χάροντα δίνει στον Διγενή μια θέση πολύ βαθύτερη από εκείνη ενός απλού ηρωικού προσώπου. Ο ελληνικός λαός δεν τον κράτησε στη μνήμη του μόνο επειδή ήταν δυνατός. Τον κράτησε επειδή εξέφραζε κάτι ουσιώδες: την επιθυμία του ανθρώπου να μη συντριβεί εσωτερικά μπροστά στη μοίρα. Η ήττα του από τον θάνατο δεν είναι ταπείνωση. Αντίθετα, γίνεται μαρτυρία αξιοπρέπειας. Ο Διγενής δεν νικά τον Χάροντα, αλλά δεν παραδίδεται άτιμα. Η τελευταία του μάχη είναι η κορύφωση μιας ζωής που ορίζεται από το θάρρος.

Από αυτή την άποψη, ο Διγενής Ακρίτας μπορεί να διαβαστεί και ως σύμβολο του ελληνισμού. Ο ελληνισμός, από την αρχαιότητα έως το Βυζάντιο και από τη λαϊκή παράδοση έως τη νεότερη ιστορία, βρέθηκε πολλές φορές σε οριακές συνθήκες. Έζησε πολέμους, μετακινήσεις, απώλειες, καταστροφές και αναγεννήσεις. Κι όμως, μέσα από αυτές τις δοκιμασίες, κράτησε ζωντανή μια αίσθηση συνέχειας. Ο Διγενής εκφράζει αυτή ακριβώς τη συνέχεια. Δεν είναι αποκομμένος από την αρχαιότητα ούτε ξένος προς τη νεότερη λαϊκή ψυχή. Είναι γέφυρα ανάμεσα σε εποχές.

Στον Διγενή συναντώνται τρεις βασικές αξίες που παραμένουν επίκαιρες. Η πρώτη είναι η αλήθεια. Πίσω από τον θρύλο υπάρχει η αλήθεια μιας ζωής δύσκολης, μιας μεθορίου όπου οι άνθρωποι έπρεπε να προστατεύσουν τις οικογένειες, τις κοινότητες και την πίστη τους. Η δεύτερη είναι η παράδοση. Το έπος και τα τραγούδια δεν διέσωσαν μόνο πληροφορίες, αλλά ένα ήθος. Δίδαξαν ότι η ανδρεία δεν είναι απλή επιθετικότητα, αλλά υπηρεσία σε κάτι ανώτερο από το άτομο. Η τρίτη είναι η ελπίδα. Ακόμη και όταν ο ήρωας πεθαίνει, η μνήμη του δεν πεθαίνει. Η παράδοση τον μεταφέρει από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά.

Σήμερα, ο Διγενής Ακρίτας μπορεί να μιλήσει ξανά στον σύγχρονο άνθρωπο, ακριβώς επειδή η εποχή μας γνωρίζει άλλα είδη συνόρων. Δεν είναι μόνο τα γεωγραφικά σύνορα που χρειάζονται φύλαξη. Υπάρχουν και τα πνευματικά σύνορα: το όριο ανάμεσα στην αλήθεια και την παραπλάνηση, στην ευθύνη και την αδιαφορία, στην ελευθερία και την εσωτερική υποδούλωση. Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν καλείται απαραίτητα να γίνει πολεμιστής με την παλιά έννοια. Καλείται όμως να γίνει ακρίτας της συνείδησής του. Να φυλάξει εκείνα που, αν χαθούν, χάνεται και ο ίδιος.

Αυτός είναι ο λόγος που ο Διγενής δεν ανήκει μόνο στα σχολικά βιβλία ή στις φιλολογικές μελέτες, αλλά και στη ζωντανή μνήμη. Η μορφή του μας θυμίζει ότι η παράδοση δεν είναι μουσειακό αντικείμενο, αλλά πηγή νοήματος. Όταν την προσεγγίζουμε σωστά, δεν μας κρατά δέσμιους του παρελθόντος· μας δίνει ρίζες για να σταθούμε στο παρόν. Ο Διγενής δεν μας καλεί να μιμηθούμε εξωτερικά έναν μεσαιωνικό ήρωα. Μας καλεί να αναγνωρίσουμε μέσα μας το καθήκον της φύλαξης: να φυλάξουμε την αλήθεια, την τιμή, την πίστη, την ανθρωπιά.

Ο Διγενής Ακρίτας παραμένει μεγάλος όχι επειδή είναι ανίκητος, αλλά επειδή είναι αμετακίνητος. Η παράδοση τον τοποθέτησε στα σύνορα, εκεί όπου όλα δοκιμάζονται. Και εκείνος στάθηκε. Στάθηκε απέναντι στους εχθρούς, απέναντι στη φύση, απέναντι στον φόβο, απέναντι στον ίδιο τον θάνατο. Γι’ αυτό και η μορφή του συνεχίζει να συγκινεί. Διότι κάθε εποχή έχει ανάγκη από ανθρώπους που ξέρουν πού στέκονται — και δεν εγκαταλείπουν τη θέση τους.

Επίθεση κατά ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ στη Νότια Κορέα

Από

Τρεις Κινέζοι φέρονται να επιτέθηκαν σε αρκετούς ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ σε περίπτερο ενημέρωσης που παρουσίαζε τη δίωξη της πρακτικής τους από το κινεζικό καθεστώς, έξω από το κατάστημα Shilla Duty Free στο νησί Τζέτζου της Νότιας Κορέας, στις 2 Ιουνίου.

Σε βίντεο στην πλατφόρμα X, το οποίο συγκέντρωσε περισσότερες από 350.000 προβολές έως τις 8 Ιουνίου, ένας από τους φερόμενους ως δράστες, που φορούσε γυαλιά, ακούγεται να φωνάζει προς τους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ πώς τολμούν να αντιτίθενται στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας και να τους διατάζει να φύγουν αμέσως από το σημείο. Παράλληλα, ζήτησε από άλλον άνδρα που τον συνόδευε να καλέσει την κινεζική πρεσβεία, ενώ δείχνοντας προς τους ασκούμενους τούς διέταξε να μαζέψουν τα πράγματά τους και να αποχωρήσουν.

Ένας άνδρας με μαύρη μπλούζα, ο οποίος φαίνεται να ακολουθούσε τις εντολές του άνδρα με τα γυαλιά, κατέβασε ενημερωτικές πινακίδες, τις έσκισε και έριξε στο έδαφος μια ηλικιωμένη γυναίκα όταν εκείνη προσπάθησε να προστατεύσει ένα πανό. Στη συνέχεια, οι τρεις άνδρες ποδοπάτησαν τις πινακίδες.

Η επίθεση σημειώθηκε ενώ οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ πραγματοποιούσαν συγκέντρωση κοντά στο δημοφιλές τουριστικό σημείο, προβάλλοντας τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων του κινεζικού καθεστώτος εν όψει της επετείου της σφαγής στην πλατεία Τιενανμέν στις 4 Ιουνίου 1989.

Το νησί Τζέτζου, ευρέως γνωστό ως «η Χαβάη της Κορέας» λόγω των παραλιών και των ηφαιστειακών τοπίων του, προσελκύει μεγάλο αριθμό Κινέζων τουριστών. Οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ στήνουν εκεί τακτικά περίπτερα ενημέρωσης για να ενημερώνουν το κοινό σχετικά με τη συνεχιζόμενη δίωξη της πνευματικής πρακτικής από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ).

Το Φάλουν Γκονγκ, γνωστό και ως Φάλουν Ντάφα, βασίζεται στις αρχές της Αλήθειας, της Καλοσύνης και της Ανεκτικότητας. Αφού παρουσιάστηκε στο κοινό στην Κίνα στις αρχές της δεκαετίας του 1990, γνώρισε ευρεία απήχηση, φθάνοντας τουλάχιστον τα 70 εκατομμύρια ασκούμενους έως το τέλος της δεκαετίας, σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις της εποχής.

Τον Ιούλιο του 1999, το ΚΚΚ, θεωρώντας ότι η δημοτικότητα του Φάλουν Γκονγκ απειλούσε την εξουσία του καθεστώτος, ξεκίνησε μια βίαιη εκστρατεία εξάλειψης της πρακτικής. Έκτοτε, πολλοί ασκούμενοι έχουν υποστεί αυθαίρετες κρατήσεις, καταναγκαστική εργασία, βασανιστήρια, ενώ ορισμένοι έχασαν τη ζωή τους όταν χειρουργοί αφαίρεσαν ζωτικά τους όργανα για να χρησιμοποιηθούν ως μοσχεύματα.

Οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ στην Κίνα και σε όλο τον κόσμο δραστηριοποιούνται εθελοντικά για να ενημερώνουν το κοινό σχετικά με τη δίωξη που ασκεί το ΚΚΚ και να παροτρύνουν τους Κινέζους να διακόψουν τους δεσμούς τους με το ΚΚΚ και τις οργανώσεις που σχετίζονται με αυτό.

Τα θύματα περιγράφουν συντονισμένες επιθέσεις

Η Ουάνγκ, αυτόπτης μάρτυς, δήλωσε ότι ο άνδρας με τα γυαλιά προκάλεσε τη σύγκρουση. Ανέφερε ότι τον άκουσε να λέει πως, αν βρίσκονταν στην Κίνα, θα τους σκότωνε, ενώ προειδοποιούσε ότι θα επέστρεφε την επόμενη ημέρα για να καταστρέψει τις ενημερωτικές πινακίδες.

Τουλάχιστον τρεις ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ τραυματίστηκαν στο περιστατικό, μεταξύ αυτών και η ηλικιωμένη ασκούμενη που καταγράφεται στο βίντεο να πέφτει στο έδαφος ενώ κρατούσε ένα πανό.

Ο Γου, ο οποίος προσπάθησε να προστατεύσει τις πινακίδες, φέρεται να δέχθηκε επίθεση από δύο άνδρες που τον πλησίασαν από πίσω. Όπως δήλωσε, οι κινήσεις τους ήταν ιδιαίτερα επαγγελματικές και του έδωσαν την εντύπωση ότι είχαν λάβει ειδική εκπαίδευση. Ανέφερε ότι οι γιατροί διέγνωσαν τραυματισμό τένοντα και πολλαπλά διαστρέμματα.

Ο Τζιανγκ έσπευσε να βοηθήσει τον Γου και δέχθηκε επίθεση από τον άνδρα με τα γυαλιά, ο οποίος τον άρπαξε από πίσω. Δήλωσε ότι ο άνδρας τον άρπαξε και τον έριξε με δύναμη πάνω σε ένα κοντινό πέτρινο παγκάκι. Όπως ανέφερε, χτύπησε δυνατά στο κεφάλι, δέχθηκε γροθιά στη δεξιά πλευρά του προσώπου και τραυμάτισε το δεξί του γόνατο.

Η Κο, ασκούμενη του Φάλουν Γκονγκ από τη Νότια Κορέα, αφού εξέτασε τα βίντεο, διαπίστωσε πως οι τρεις άνδρες χρησιμοποίησαν τεχνικές που έμοιαζαν με επαγγελματικές μεθόδους ακινητοποίησης. Μετά το περιστατικό, δήλωσε ότι ο τρόπος με τον οποίο επιτέθηκαν έδειχνε επαγγελματική εκπαίδευση.

Η αυτόπτης μάρτυς και τα θύματα που μίλησαν στην εφημερίδα The Epoch Times έδωσαν μόνο τα επώνυμά τους, φοβούμενοι αντίποινα.

Η αστυνομία αναθεωρεί την αρχική της εκτίμηση 

Ένας από τους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ κάλεσε την αστυνομία, η οποία έφτασε μετά από δέκα λεπτά και προσήγαγε τους τρεις άνδρες.

Ο Παρκ Ντονγκ-σοκ, ασκούμενος του Φάλουν Γκονγκ που κατοικεί στο νησί Τζέτζου, συνόδευσε δύο τραυματισμένους ασκούμενους στο αστυνομικό τμήμα στις 3 Ιουνίου για να καταθέσουν. Οι αστυνομικοί αρχικά αντιμετώπισαν την υπόθεση ως αμοιβαίο καβγά μεταξύ δύο Κινέζων ανδρών. Έπειτα από εξέταση των βίντεο και των μαρτυριών, η αστυνομία διόρθωσε την καταγραφή ώστε να περιλαμβάνει και τους τρεις άνδρες και αναταξινόμησε το περιστατικό ως μονόπλευρη επίθεση. Οι τρεις άνδρες ερευνώνται για διατάραξη δημόσιας συγκέντρωσης, επίθεση και βανδαλισμό.

Ο Γου δήλωσε ότι η αστυνομία επικοινώνησε μαζί του στις 4 Ιουνίου με νέα ευρήματα και επιβεβαίωσε ότι οι εμπλεκόμενοι είχαν πει ψέματα.

Ο Παρκ ανέφερε ότι αν και είχαν δεχθεί οχλήσεις και στο παρελθόν, αυτό το επίπεδο βίας ήταν πρωτοφανές. Προειδοποίησε ότι μια επιεικής αντιμετώπιση θα έστελνε το μήνυμα πως οι κορεατικές αρχές ανέχονται τέτοιες συμπεριφορές. Οι ασκούμενοι σκοπεύουν να επιδιώξουν πλήρη νομική λογοδοσία. Η αστυνομία έχει ζητήσει ιατρικές γνωματεύσεις και βίντεο και σχεδιάζει να διαβιβάσει την υπόθεση στην εισαγγελία.

Την έρευνα διενεργεί το Αστυνομικό Τμήμα Δυτικού Τζέτζου. Αξιωματικός της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών δήλωσε στην Epoch Times ότι οι ταυτότητες των υπόπτων δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν βάσει του νόμου της Νότιας Κορέας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Επιβεβαίωσε ότι οι τρεις Κινέζοι που ενεπλάκησαν στην επίθεση της 2ας Ιουνίου δεν είναι κάτοικοι του Τζέτζου και ίσως θεωρηθούν τουρίστες, καθώς προέρχονται από περιοχές εκτός του νησιού.

Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματικό, μόλις ολοκληρωθεί η έρευνα, ο φάκελος και τα αποδεικτικά στοιχεία θα διαβιβαστούν στην εισαγγελία. Οι εισαγγελείς θα εξετάσουν το υλικό και θα αποφασίσουν εάν θα απαγγείλουν επίσημες κατηγορίες στους υπόπτους.

Απαιτείται ενδελεχής έρευνα

Σε ανακοίνωσή του στις 7 Ιουνίου, το Παγκόσμιο Κέντρο Tuidang καταδίκασε έντονα τη βίαιη επίθεση στο Τζέτζου και κάλεσε τις κορεατικές αρχές να διεξαγάγουν ενδελεχή έρευνα ώστε να διαπιστωθεί εάν η επίθεση καθοδηγήθηκε από το εξωτερικό, από το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας, αντί να αντιμετωπιστεί ως μια συνηθισμένη ποινική υπόθεση.

Το Tuidang, που σημαίνει αποχώρηση από το ΚΚΚ, είναι ένα λαϊκό κίνημα που γεννήθηκε από τη σειρά άρθρων «Εννέα Σχόλια για το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας», η οποία δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στην κινεζόφωνη έκδοση της εφημερίδας The Epoch Times το 2004. Οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ διανέμουν εθελοντικά φυλλάδια και συνομιλούν με Κινέζους από την ηπειρωτική Κίνα σχετικά με το ιστορικό βίαιων διώξεων του ΚΚΚ, συμβουλεύοντάς τους να αποχωρήσουν από το Κόμμα ή από οργανώσεις που συνδέονται με αυτό. Μέχρι τις 8 Ιουνίου, πάνω από 462 εκατομμύρια Κινέζοι έχουν αποχωρήσει από το ΚΚΚ και τις οργανώσεις του.

Οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ που ενημερώνουν το κοινό για τη δίωξη και συμβουλεύουν τους Κινέζους να αποχωρήσουν από το Κόμμα αποτελούν δυνητικούς στόχους του ΚΚΚ και των πρακτόρων του. Στην Κίνα υπόκεινται σε αυστηρές διώξεις, που περιλαμβάνουν αυθαίρετη κράτηση, φυλάκιση και βασανιστήρια. Εκτός Κίνας δέχονται επιθέσεις από Κινέζους πράκτορες ή άτομα που συνδέονται με το καθεστώς.

Στην ανακοίνωση αναφερόταν ότι δεν επρόκειτο για μια τυχαία συμπλοκή στον δρόμο, αλλά για ένα προμελετημένο και οργανωμένο έγκλημα μίσους. Η οργάνωση σημείωσε ότι το περιστατικό εντάσσεται σε ένα ανησυχητικό μοτίβο, καθώς τους τελευταίους μήνες έχουν σημειωθεί βίαιες επιθέσεις εναντίον εθελοντών της ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επίθεση κατά της εθελόντριας Τζανγκ Τσουνπίνγκ έξω από το Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο, η επίθεση κατά της Λύντια Ντονγκ σε κέντρο Tuidang στο Φλάσινγκ της Νέας Υόρκης και η επίθεση εναντίον της 70χρονης Μέι Τζανγκ με σιδερόβεργες, πέτρες και ξύλα στην περιοχή Industry City του Λος Άντζελες.

Υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας

Ο Χαν Μιν-χο, πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Πολιτισμού, Αθλητισμού και Τουρισμού της Νότιας Κορέας και πρόεδρος της οργάνωσης Πολίτες για την αποκάλυψη των Ινστιτούτων Κομφούκιος [Citizens for Unveiling Confucius Institutes], κάλεσε τις αρχές να αντιμετωπίσουν σοβαρά το περιστατικό λόγω των ζητημάτων εθνικής κυριαρχίας που εγείρει.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στην Epoch Times δήλωσε ότι η συλλογική βία από αλλοδαπούς σε κορεατικό έδαφος συνιστά προσβολή της κυριαρχίας της Δημοκρατίας της Κορέας και αποτελεί επίσης εκδήλωση της βίαιης φύσης του ΚΚΚ και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Προειδοποίησε ότι, εάν η νοτιοκορεατική κυβέρνηση δεν χειριστεί με σοβαρότητα το περιστατικό, παρόμοιες υποθέσεις ενδέχεται να εμφανίζονται πιο συχνά στο μέλλον.

Ο Χαν αναφέρθηκε και στο ζήτημα των χιλιάδων Κινέζων υπηκόων που παραμένουν στο Τζέτζου πέραν του επιτρεπόμενου χρονικού ορίου βάσει του καθεστώτος απαλλαγής από θεώρηση εισόδου. Επέκρινε τη νοτιοκορεατική κυβέρνηση επειδή εμφανίζεται υποχωρητική απέναντι στο Πεκίνο, γεγονός που έχει ενισχύσει το αίσθημα ατιμωρησίας όσων παραμένουν στο Τζέτζου πέραν του επιτρεπόμενου χρονικού ορίου. Πρόσθεσε ότι ο ίδιος έχει δεχθεί επανειλημμένα απειλές ενώ πραγματοποιούσε εβδομαδιαίες συνεντεύξεις Τύπου επικριτικές προς το ΚΚΚ.

Ο καθηγητής Λι Τζι-Γιονγκ του Πανεπιστημίου Keimyung δήλωσε σε συνέντευξή του στην Epoch Times ότι η πρόσφατη επίθεση εντάσσεται σε ένα παγκόσμιο μοτίβο και ότι παρόμοια οργανωμένη βία κατά δραστηριοτήτων που αντιτίθενται στο ΚΚΚ έχει καταγραφεί και στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία και τη Νότια Κορέα. Αν και δεν έχει αποδειχθεί ότι υπήρξε άμεση εντολή του κινεζικού προξενείου στο Τζέτζου, ο Λι σημείωσε ότι τα διεθνή προηγούμενα δεν αποκλείουν οργανωμένη εμπλοκή, και κάλεσε την κορεατική κυβέρνηση να ενεργήσει αποφασιστικά για την προστασία της εθνικής κυριαρχίας και του κράτους δικαίου.

Άλλα περιστατικά στο Τζέτζου

Παρόμοιες επιθέσεις έχουν σημειωθεί και στο παρελθόν. Τον Απρίλιο του 2024, Κινέζοι τουρίστες κοντά στο κατάστημα Shilla Duty Free ανέτρεψαν ενημερωτικές πινακίδες σχετικές με το Φάλουν Γκονγκ και συνελήφθησαν.

Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Δεκέμβριο του 2023, δύο περιστατικά επίθεσης κατά ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ σημειώθηκαν στην κορυφή Sunrise Peak, ένα διάσημο αξιοθέατο του νησιού Τζέτζου.

Ο Γου, ο οποίος δέχθηκε πρόσφατα επίθεση από Κινέζους υπηκόους σε χώρο διαμαρτυρίας, εκτίμησε ότι οι παρενοχλήσεις από Κινέζους τουρίστες έχουν γίνει συχνότερες τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας  ότι το τελευταίο περιστατικό δικαιολογεί έρευνα για πιθανή διεθνική καταστολή από το ΚΚΚ.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Διακομματική Επιτροπή του Κογκρέσου και της Εκτελεστικής Εξουσίας για την Κίνα δημοσίευσε έκθεση στις 4 Ιουνίου, η οποία υπογραμμίζει τον εκφοβισμό, τη λογοκρισία και τον εξαναγκασμό που ασκεί το Πεκίνο στο εξωτερικό. Η έκθεση περιγράφει τη κινεζική διεθνική καταστολή ως μια παγκόσμια πρόκληση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δημοκρατικές ελευθερίες.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία της Νότιας Κορέας, η σωματική επίθεση αποτελεί σοβαρό αδίκημα. Οι ποινές για απλή επίθεση κυμαίνονται από χρηματικά πρόστιμα έως φυλάκιση μερικών μηνών, ενώ στις σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να επιβληθεί κάθειρξη πολλών ετών, ακόμα και πλέον των δέκα.

Η Epoch Times επικοινώνησε με το υπουργείο Εξωτερικών της Νότιας Κορέας για σχόλιο, αλλά δεν είχε λάβει απάντηση έως τον χρόνο δημοσίευσης του άρθρου.

Της Sophia Lam

Με τη συμβολή των Li Runjing, Hong Ki-hoon, Hyangmae Jung, James Nam, Fang Xiao και Yi Ru

Ζεϊμπέκικο: Ο μοναχικός χορός της μνήμης, της λεβεντιάς και της ψυχής

Από

Το ζεϊμπέκικο δεν είναι ένας χορός διασκέδασης με την κοινή έννοια. Δεν είναι χορός επίδειξης ούτε χορός παρέας ούτε χορός που ζητά χειροκρότημα. Στην αυθεντική του μορφή είναι κάτι πιο εσωτερικό και πιο αυστηρό: μια μοναχική στάση απέναντι στη μοίρα, ένα τελετουργικό της ψυχής, μια σιωπηλή μάχη του ανθρώπου με το βάρος που κουβαλά. Ο χορευτής δεν «εκτελεί» απλώς βήματα· στέκεται στο κέντρο ενός νοητού κύκλου και, με μέτρο, αυτοσχεδιασμό και αξιοπρέπεια, λέει κάτι που δεν μπορεί να ειπωθεί με λόγια.

Σήμερα, το ζεϊμπέκικο αναγνωρίζεται ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της ελληνικής λαϊκής χορευτικής παράδοσης. Το 2022, οι χορευτικές παραδόσεις του ζεϊμπέκικου στην Ελλάδα εντάχθηκαν στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, μαζί με όργανα συνδεδεμένα με τη λαϊκή μουσική, όπως το μπουζούκι, ο τζουράς και ο μπαγλαμάς. Η επίσημη αυτή αναγνώριση έχει σημασία, γιατί δεν αντιμετωπίζει το ζεϊμπέκικο ως απλό δημοφιλές θέαμα, αλλά ως ζωντανή πολιτιστική μνήμη: έναν χορό που εξακολουθεί να τελείται, να μετασχηματίζεται και να σημαίνει κάτι βαθύ για τους Έλληνες στην Ελλάδα και στη διασπορά.

Η λέξη «ζεϊμπέκικο» συνδέεται ιστορικά με τους Ζεϊμπέκους ή Zeybeks της Μικράς Ασίας. Η επικρατέστερη ετυμολογική άποψη θέλει τον χορό να παίρνει το όνομά του από αυτούς τους πληθυσμούς και όχι από σύνθεση των λέξεων «Ζευς» και «Βάκχος». Η ιδέα ότι το ζεϊμπέκικο προέρχεται από το «Ζευς + Βάκχος» έχει κυκλοφορήσει σε λαογραφικές και ελληνοκεντρικές ερμηνείες, όμως οι γλωσσολογικές πηγές δεν την επιβεβαιώνουν ως επιστημονικά τεκμηριωμένη ετυμολογία. Αντιθέτως, μεγάλα λεξικά και σχετικές αναφορές συνδέουν τη νεοελληνική λέξη με το τουρκικό zeybek, ενώ η ίδια η προέλευση του zeybek παραμένει ασαφής, με πιθανές τουρκικές ή άλλες ανατολικές ρίζες.

Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει την ελληνική ψυχή του ζεϊμπέκικου, όπως διαμορφώθηκε ιστορικά. Η παράδοση δεν είναι μόνο ετυμολογία. Είναι βίωμα, μεταμόρφωση, τρόπος με τον οποίο ένας λαός παίρνει ένα μοτίβο, έναν ρυθμό, μια κίνηση, και τα κάνει δικά του. Το ζεϊμπέκικο, όπως το γνωρίζουμε στην Ελλάδα, διαμορφώθηκε μέσα από τον μικρασιατικό ελληνισμό, τα αστικά κέντρα, τα λιμάνια, τους πρόσφυγες, το ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι. Στον ελληνικό χώρο έγινε χορός πένθους και αξιοπρέπειας, χορός ήττας και ανάστασης, χορός του μοναχικού ανθρώπου που δεν ζητά να νικήσει τον κόσμο, αλλά να σταθεί όρθιος απέναντί του.

Οι Ζεϊμπέκοι της δυτικής Μικράς Ασίας συνδέονταν με εικόνες ανδρείας, ορεινής ζωής, αντίστασης και ένοπλης παρουσίας. Στην τουρκική λαογραφική παράδοση ο χορός zeybek συνδέεται με τον efe, τον γενναίο και περήφανο άνδρα που στέκεται απέναντι στην αδικία. Οι χορευτικές φιγούρες — το όρθιο σώμα, το αυστηρό βλέμμα, το άνοιγμα των χεριών, οι γονατισμοί, τα χτυπήματα και οι παύσεις — συμβολίζουν αυτοπεποίθηση, τιμή, γενναιότητα και πρόκληση απέναντι στον κόσμο. Εδώ βρίσκεται και η πολεμική καταγωγή ή, ακριβέστερα, η πολεμική μνήμη του χορού. Δεν είναι πολεμικός επειδή αναπαριστά απαραιτήτως μάχη με όπλα σε κάθε εκτέλεσή του· είναι πολεμικός επειδή κρατά τη στάση του πολεμιστή: συγκέντρωση, εσωτερική ένταση, έλεγχο, σιωπή, μέτρο.

Η παλαιότερη μορφή του ζεϊμπέκικου αναφέρεται ως χορός που μπορούσε να εκτελείται από δύο οπλισμένους άνδρες αντικριστά, πριν εξελιχθεί στον μοναχικό, αυτοσχεδιαστικό ανδρικό χορό που γνωρίζουμε. Αυτή η μετάβαση είναι καθοριστική. Από την εξωτερική μάχη περνάμε στην εσωτερική μάχη. Από τον αντίπαλο που στέκεται απέναντι περνάμε στον αντίπαλο που κατοικεί μέσα στον άνθρωπο: τον πόνο, την απώλεια, την ενοχή, τη νοσταλγία, την ξενιτιά, το βάρος της μνήμης. Γι’ αυτό και το ζεϊμπέκικο δεν χρειάζεται πολλά τεχνάσματα. Όταν γίνεται αληθινό, δεν είναι πλούσιο σε στολίδια· είναι λιτό, δωρικό, σχεδόν ασκητικό.

Η λέξη «δωρικό» εδώ δεν χρησιμοποιείται με αυστηρή αρχαιολογική ή μουσικολογική έννοια, αλλά ως αισθητικός χαρακτηρισμός. Το ζεϊμπέκικο έχει κάτι από την αυστηρότητα του δωρικού ύφους: δεν αντέχει την υπερβολή. Δεν χρειάζεται μεγάλα άλματα, ανοιχτές θεατρικές χειρονομίες, επιδεικτικές φιγούρες. Η ουσία του βρίσκεται στην οικονομία της κίνησης. Ένας ώμος που γέρνει, ένα βλέμμα προς το πάτωμα, ένα γονάτισμα, μια αργή περιστροφή, μια παύση πάνω στον ρυθμό μπορούν να πουν περισσότερα από δέκα εντυπωσιακές φιγούρες. Και αυτό επιβεβαιώνεται και από νεότερες μελέτες για την αισθητική του χορού: το ζεϊμπέκικο θεωρείται σόλο χορός ελεύθερης χορογραφικής δομής, με αυτοσχεδιασμό, όπου η απλότητα, η φυσικότητα, η ανταπόκριση στον ρυθμό και η αποφυγή τεχνητών εντυπωσιασμών αξιολογούνται ως βασικά στοιχεία της καλής εκτέλεσης.

Ο ρυθμός του ζεϊμπέκικου, συνήθως εννεάσημος, συμβάλλει σε αυτή την ιδιότυπη αίσθηση. Δεν είναι ρυθμός συμμετρικός και εύκολος. Έχει ασυμμετρία, καθυστέρηση, σπάσιμο, εσωτερικό βάρος. Γι’ αυτό και ο χορευτής δεν μπορεί απλώς να «πατήσει» πάνω του μηχανικά. Πρέπει να τον ακούσει, να τον κατοικήσει. Στο αυθεντικό ζεϊμπέκικο ο άνθρωπος δεν κυνηγά τον ρυθμό· συνομιλεί μαζί του. Άλλοτε ακολουθεί, άλλοτε κρατιέται πίσω, άλλοτε αφήνει μια παύση να μιλήσει. Είναι χορός που απαιτεί μέτρο, και το μέτρο εδώ δεν είναι περιορισμός αλλά αξιοπρέπεια.

Η σχέση του ζεϊμπέκικου με το ρεμπέτικο και το αστικό λαϊκό τραγούδι υπήρξε καθοριστική. Το ρεμπέτικο, που εγγράφηκε το 2016 στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και το 2017 στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της UNESCO, αναπτύχθηκε στα αστικά λαϊκά στρώματα, με επιρροές από το δημοτικό και το μικρασιατικό τραγούδι, αντανακλώντας τη ζωή του περιθωρίου, των προσφύγων, της εργατικής τάξης και αργότερα ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον το ζεϊμπέκικο έγινε ο κατεξοχήν χορός του ανθρώπου που κουβαλά ιστορία. Δεν ήταν χορός ευκολίας. Ήταν χορός τιμής. Ο μάγκας, ο πρόσφυγας, ο εργάτης, ο πληγωμένος ερωτευμένος, ο άνθρωπος που δεν είχε πολλά να πει δημόσια, μπορούσε να σηκωθεί και να τα πει όλα με έναν κύκλο.

Σε αυτό το σημείο μπορεί να σταθεί κανείς και στην παρετυμολογική ή συμβολική σύνδεση με τον Δία και το βακχικό στοιχείο. Ετυμολογικά, όπως είπαμε, η προέλευση από «Ζευς + Βάκχος» δεν τεκμηριώνεται. Συμβολικά, όμως, η έλξη αυτής της ερμηνείας εξηγείται. Ο Δίας παραπέμπει σε αρχή, δύναμη, ουράνια εξουσία, ανδρική επιβολή. Ο Βάκχος παραπέμπει σε έκσταση, μέθη, λύση των ορίων, έξοδο από το καθημερινό εγώ. Το ζεϊμπέκικο φαίνεται να κινείται ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα: από τη μία η αυστηρότητα, η κάθετη στάση, η λεβεντιά· από την άλλη η έκσταση, η εσωτερική φωτιά, το πάθος. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να πούμε ότι η λέξη βγαίνει από τον Δία και τον Βάκχο για να δούμε ότι ο χορός κουβαλά κάτι διονυσιακό και κάτι αρχοντικό ταυτόχρονα. Η αλήθεια του δεν βρίσκεται σε μια εύκολη ετυμολογική απόδειξη, αλλά στο ίδιο το βίωμα.

Γι’ αυτό το ζεϊμπέκικο είναι και «μαγκιόρικο» — όχι με την έννοια της επίδειξης, αλλά με την έννοια της λεβέντικης αυτοκυριαρχίας. Ο χορευτής δεν αλιεύει το βλέμμα των άλλων. Δεν εκλιπαρεί για αναγνώριση. Στέκεται, χορεύει και τελειώνει. Όταν το ζεϊμπέκικο γίνεται σωστά, δεν έχει φλυαρία. Δεν έχει ανάγκη από πλήθος. Είναι μια στιγμή προσωπικής αλήθειας μέσα στον δημόσιο χώρο. Ο κύκλος γύρω από τον χορευτή δεν είναι σκηνή θεάματος, αλλά χώρος σεβασμού.

Μέσα σε αυτή την παράδοση εντάσσεται με ιδιαίτερη δύναμη και το τραγούδι «Έρωτας Αρχάγγελος», που ερμήνευσε ο Δημήτρης Μητροπάνος, σε μουσική Χρήστου Λεοντή και στίχους Δημήτρη Λέντζου . Το τραγούδι συνομιλεί βαθιά με την ψυχή του ζεϊμπέκικου. Δεν το παρουσιάζει ως γλέντι, αλλά ως πέρασμα μέσα από τη φωτιά, ως κίνηση προς την αθανασία, ως αναμέτρηση με τη μητέρα, τον θάνατο, τον έρωτα, τη μνήμη. Η μικρή φράση «να ’σαι ο Διγενής» ανοίγει ολόκληρο πεδίο ερμηνείας. Ο Διγενής Ακρίτας, ο βυζαντινός ήρωας των ακριτικών τραγουδιών και του μεσαιωνικού έπους, είναι ο φύλακας των συνόρων, ο άνθρωπος της μεθορίου, ο πολεμιστής που στέκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους.

Αυτός είναι και ο χορευτής του ζεϊμπέκικου: ένας ακρίτας της ψυχής. Στέκεται στα σύνορα ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, στη μνήμη και στη λήθη, στον έρωτα και στην απώλεια, στην ήττα και στην ανάσταση. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Διγενής, ως μορφή της λαϊκής παράδοσης, συμβολίζει όχι απλώς τη δύναμη, αλλά τη δύναμη που φυλάει κάτι: πατρίδα, τιμή, όριο, μνήμη. Έτσι και το ζεϊμπέκικο φυλάει κάτι από τον ελληνικό λαϊκό άνθρωπο: την ικανότητά του να πονά χωρίς να διαλύεται, να χάνει χωρίς να εξευτελίζεται, να γονατίζει χωρίς να παραδίνεται.

Το ζεϊμπέκικο, λοιπόν, είναι πολεμικό όχι επειδή φωνάζει πόλεμο, αλλά επειδή ασκεί τον άνθρωπο στην αντοχή. Είναι δωρικό επειδή αφαιρεί το περιττό. Είναι βακχικό επειδή επιτρέπει στην εσωτερική φωτιά να φανερωθεί. Είναι αρχοντικό επειδή δεν ζητά τίποτα. Και είναι ελληνικό όχι επειδή μπορούμε να το κλείσουμε σε μια βολική ετυμολογία, αλλά επειδή μέσα στον ελληνικό χρόνο έγινε τρόπος εξομολόγησης, τιμής και ανάστασης.

Εν τέλει, το ζεϊμπέκικο δεν εξηγείται πλήρως. Χορεύεται. Και όταν χορεύεται αληθινά, ο άνθρωπος δεν δείχνει τι ξέρει· δείχνει τι άντεξε.