Μήνας: Ιανουάριος 2026

Η «αόρατη» ακρίβεια της καθημερινότητας: 7 μικρά έξοδα που γίνονται μεγάλο βάρος

Πέμπτη, 22 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ

Στο τέλος του μήνα, η ίδια απορία επιστρέφει σε χιλιάδες σπίτια: «Πώς γίνεται και δεν φτάνουν τα χρήματα;». Η απάντηση, τις περισσότερες φορές, δεν βρίσκεται σε μία και μόνο μεγάλη δαπάνη. Βρίσκεται σε ένα σύνολο μικρών δαπανών που αθροίζονται, δημιουργώντας μια μόνιμη «τρύπα» στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Τα λεγόμενα «κρυφά» έξοδα δεν είναι απαραίτητα αόρατα. Είναι, όμως, υποτιμημένα· ποσά που φαίνονται αμελητέα όταν πληρώνονται μεμονωμένα, αλλά γίνονται σημαντικά όταν επαναλαμβάνονται κάθε εβδομάδα ή κάθε μήνα. Σε μια καθημερινότητα όπου οι βασικές υποχρεώσεις (στέγη, ενέργεια, τρόφιμα) πιέζουν ήδη, αυτές οι «μικρές» χρεώσεις συχνά κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στην ισορροπία και στην έλλειψη.

Ακολουθούν επτά κατηγορίες δαπανών που εμφανίζονται συστηματικά στα ελληνικά νοικοκυριά, χωρίς να αντιμετωπίζονται πάντοτε ως «κανονικό» έξοδο.

1. Συνδρομές που συνεχίζουν να τρέχουν

Το μοντέλο της συνδρομής έχει περάσει από την ψυχαγωγία σχεδόν σε κάθε υπηρεσία· ταινίες, μουσική, αποθήκευση αρχείων, εφαρμογές, ψηφιακά εργαλεία. Το πρόβλημα ξεκινά όταν μια δωρεάν δοκιμή μετατρέπεται σε αυτόματη χρέωση ή όταν, μέσα σε λίγους μήνες, συσσωρεύονται τρεις και τέσσερις παράλληλες υπηρεσίες.

Για πολλά νοικοκυριά, οι μηνιαίες χρεώσεις είναι χαμηλές αν τις δεις μία προς μία, όμως στο σύνολο καταλήγουν να αποτελούν ένα σταθερό ποσό που δεν αντιστοιχεί πάντα σε πραγματική χρήση.

2. Τραπεζικές προμήθειες και χρεώσεις «ευκολίας»

Μικρές τραπεζικές χρεώσεις, που συχνά περνούν απαρατήρητες, μπορούν να λειτουργήσουν ως σταθερό έξοδο· προμήθειες για μεταφορές χρημάτων, πληρωμές μέσω τρίτων, αναλήψεις από ΑΤΜ άλλης τράπεζας, συνδρομητικές υπηρεσίες λογαριασμού ή κόστη κάρτας. Ο καταναλωτής συνήθως το αντιλαμβάνεται όταν κάνει τον απολογισμό του μήνα και βλέπει δεκάδες μικρές χρεώσεις που δεν θυμάται να έκανε.

3. Μετακινήσεις: το κόστος δεν είναι μόνο τα καύσιμα

Το αυτοκίνητο αποτελεί για πολλούς αναγκαίο εργαλείο, αλλά το πραγματικό κόστος μετακίνησης είναι ευρύτερο· καύσιμα, διόδια, στάθμευση, συντήρηση, μικροεπισκευές, ασφάλιστρα, τέλη. Όταν οι καθημερινές διαδρομές πολλαπλασιάζονται (σχολείο, εργασία, υποχρεώσεις, ψώνια), το ποσό φουσκώνει χωρίς να γίνεται άμεσα αντιληπτό, επειδή «σπάει» σε πολλές διαφορετικές πληρωμές.

4. «Αόρατη» κατανάλωση σε ρεύμα και νερό

Στα περισσότερα σπίτια, η κατανάλωση ενέργειας δεν συνδέεται μόνο με τις ώρες χρήσης. Συνδέεται και με τη συνήθεια· συσκευές σε αναμονή, φορτιστές μόνιμα στην πρίζα, θερμοσίφωνας που μένει περισσότερο ανοιχτός από όσο χρειάζεται, κλιματιστικά χωρίς σωστή ρύθμιση, μικρές διαρροές που αργούν να εντοπιστούν. Τα ποσά γίνονται «ορατά» όταν έρθει ο λογαριασμός —δηλαδή, όταν είναι πλέον αργά για διορθώσεις μέσα στον ίδιο μήνα.

5. Οι μικροαγορές της ημέρας

Οι μικρές αγορές εκτός σπιτιού είναι από τις πιο χαρακτηριστικές διαρροές. Ένας καφές, ένα έτοιμο γεύμα, μια «μικρή» παραγγελία, ένα νερό ή αναψυκτικό —όλα μοιάζουν ασήμαντα μεμονωμένα. Στην πράξη, όμως, όταν γίνονται καθημερινά, σχηματίζουν ένα κόστος που λειτουργεί σαν δεύτερος λογαριασμός.

Και το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι τέτοιες αγορές συνήθως δεν καταγράφονται στον προϋπολογισμό με την ίδια σοβαρότητα όπως το ενοίκιο ή τα τρόφιμα.

6. Αγορά τροφίμων χωρίς λίστα

Στα τρόφιμα δεν «χάνεται» χρήμα μόνο στις τιμές. Χάνεται και στην οργάνωση. Αγορές χωρίς λίστα, προϊόντα που αγοράζονται διπλά επειδή δεν θυμόμαστε τι υπάρχει στο ντουλάπι, τρόφιμα που λήγουν πριν καταναλωθούν, επιλογές ευκολίας που κοστίζουν περισσότερο. Σε αρκετά σπίτια, ένα μέρος του προϋπολογισμού καταλήγει κυριολεκτικά στον κάδο —χωρίς το νοικοκυριό να το έχει υπολογίσει.

7. Κοινωνικές υποχρεώσεις

Δώρα, γενέθλια, γιορτές, τραπέζια, έξοδοι, βαφτίσεις, μετακινήσεις, «κάτι μικρό» για μια επίσκεψη. Αυτές οι δαπάνες σπανίως έχουν σταθερό ρυθμό, άρα σπανίως μπαίνουν σε σταθερή γραμμή προϋπολογισμού. Ακριβώς γι’ αυτό εμφανίζονται ως «έκτακτες», ακόμη κι όταν στην πραγματικότητα είναι προβλέψιμες μέσα στη χρονιά.

Όταν τα «μικρά» γίνονται «μεγάλα»

Η δημοφιλής συμβουλή «κόψε τα περιττά» συχνά ακούγεται γενική και ασαφής. Στην πράξη, όμως, αυτό που πιέζει περισσότερο δεν είναι πάντα μια μεγάλη θυσία, αλλά οι επαναλαμβανόμενες μικρές χρεώσεις που συσσωρεύονται χωρίς έλεγχο. Εκεί βρίσκεται συχνά το κρυφό περιθώριο εξοικονόμησης.

Μια απλή, πρακτική αρχή μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο εκκίνησης· αν ένα έξοδο επαναλαμβάνεται, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πάγιο —ακόμα κι αν είναι μικρό. Μόνο έτσι φαίνονται καθαρά τα πραγματικά έξοδα του μήνα.

Ένας σύντομος έλεγχος κινήσεων καρτών, λογαριασμών και μετρητών για 7 ημέρες, με καταγραφή κάθε μικρής δαπάνης, αρκεί συνήθως για να βγάλει στην επιφάνεια το πρόβλημα. Γιατί, στο τέλος, το ερώτημα «πού πήγαν τα χρήματα» σπάνια έχει μία απάντηση. Έχει πολλές — και οι περισσότερες είναι κρυμμένες μέσα στη ρουτίνα.

Αναβάλλεται η β΄διάλεξη του Κώστα Σουέρεφ

Παρασκευή, 23 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από NEWSROOM

Λόγω έκτακτων καιρικών συνθηκών, η σημερινή δεύτερη διάλεξη του Κώστα Σουέρεφ στο Επιγραφικό Μουσείο αναβάλλεται για την επόμενη Τετάρτη, 28 Ιανουαρίου 2026. Η τρίτη διάλεξη, με την οποία και κλείνει ο κύκλος των ομιλιών του, θα γίνει την αμέσως επόμενη ημέρα, Πέμπτη 29 Ιανουαρίου, στις 18:00.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ενέκρινε την κατασκευή της κινεζικής υπερπρεσβείας στο Λονδίνο

Πέμπτη, 22 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από EPOCH TIMES

Το Ηνωμένο Βασίλειο ενέκρινε τα σχέδια για μια νέα, σημαντικά διευρυμένη κινεζική πρεσβεία στο κεντρικό Λονδίνο, τερματίζοντας την πολεοδομική διαμάχη και παρακάμπτοντας τις αντιρρήσεις τοπικών αρχών και βουλευτών, οι οποίοι είχαν εγείρει ανησυχίες εθνικής ασφάλειας.

Το κινεζικό κομμουνιστικό καθεστώς είχε αγοράσει τον χώρο Royal Mint Court το 2018, με την προοπτική να τον μετατρέψει σε μια πρεσβεία που θα ξεπερνούσε κατά πολύ την υφιστάμενη στο Λονδίνο. Ο χώρος βρίσκεται στο Σίτυ, τη χρηματοπιστωτική περιοχή της πρωτεύουσας.

Το δημοτικό συμβούλιο του Τάουερ Χάμλετς απέρριψε την αρχική πολεοδομική αίτηση της Κίνας το 2022, επικαλούμενο ανησυχίες για την ασφάλεια, την κλίμακα και τον αντίκτυπο στην περιοχή. Μια αναθεωρημένη αίτηση υποβλήθηκε τον Ιούλιο του 2024, λίγο αφότου το Εργατικό Κόμμα ανέλαβε τη διακυβέρνηση.

Ένας από τους λόγους των επιφυλάξεων, είναι η εγγύτητα του κτιρίου σε μεγάλα καλώδια δεδομένων και σε χρηματοπιστωτικές υποδομές που στηρίζουν τα τραπεζικά και επικοινωνιακά συστήματα του Ηνωμένου Βασιλείου, παράγοντας που απασχόλησε έντονα τις κοινοβουλευτικές αντιρρήσεις.

Τελικώς, η έγκριση δόθηκε στις 20 Ιανουαρίου από τον υπουργό Στέγασης, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Στηβ Ρηντ. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες εσωτερικών και εξωτερικών πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου, οι κίνδυνοι δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως, αλλά μπορούν να μετριαστούν.

Σε κοινή επιστολή προς την υπουργό Εσωτερικών, Σαμπάνα Μαχμούντ, και την υπουργό Εξωτερικών, Υβέτ Κούπερ, ο γενικός διευθυντής της MI5, Κεν ΜακΚάλλουμ, και η διευθύντρια της GCHQ, Αν Κιστ Μπάτλερ, ανέφεραν ότι δεν είναι «ρεαλιστικό να αναμένει κανείς ότι θα ήταν δυνατό να εξαλειφθεί πλήρως ο κάθε δυνητικός κίνδυνος». Οι επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών προσέθεσαν ότι το έργο για την ανάπτυξη ενός πακέτου εθνικών μέτρων μετριασμού κινδύνων για τον χώρο Royal Mint Court ήταν ανάλογο με τις ανάγκες.

Ο Ρηντ ανέφερε, στις 20 Ιανουαρίου, ότι η απόφαση ήταν οριστική, εκτός αν ανατραπεί μέσω δικαστικής προσφυγής. Η έγκριση βασίστηκε στη σύσταση ανεξάρτητου επιθεωρητή πολεοδομικού σχεδιασμού, ο οποίος πραγματοποίησε δημόσια ακρόαση από τις 11 Φεβρουαρίου έως τις 19 Φεβρουαρίου 2025, διευκρίνησε.

Πολιτικές αντιδράσεις

Η έγκριση επικρίθηκε από βουλευτές της αντιπολίτευσης από όλο το πολιτικό φάσμα.

Ο σκιώδης υπουργός Στέγασης, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Τζέιμς Κλέβερλυ, από το Συντηρητικό Κόμμα, τη χαρακτήρισε «ντροπιαστική πράξη».

Ο σκιώδης υπουργός Πολιτισμού, Μέσων και Αθλητισμού των Συντηρητικών, Νάιτζελ Χάντλστον, ανέφερε σε ανάρτησή του στις 20 Ιανουαρίου στην πλατφόρμα X ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι να αντιταχθεί κανείς στο έργο, μεταξύ των οποίων ανησυχίες για την πολιτιστική κληρονομιά, καθώς η νέα πρεσβεία θα ανεγερθεί πάνω σε ιστορικούς χώρους όπως το Βασιλικό Νομισματοκοπείο και ένα μεσαιωνικό κιστερκιανό αββαείο.

Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ανέφεραν ότι το πράσινο φως στη νέα πρεσβεία είναι το μεγαλύτερο λάθος έως τώρα του πρωθυπουργού σερ Κηρ Στάρμερ. Ο εκπρόσωπος του κόμματος για θέματα εξωτερικών, Κάλλουμ Μίλλερ, ανέφερε ότι η απόφαση θα ενισχύσει την προσπάθεια της Κίνας για επιτήρηση στο Ηνωμένο Βασίλειο και θα θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των δεδομένων.

Εκπρόσωπος της Reform UK ανέφερε ότι η απόφαση να δοθεί πολεοδομική άδεια για τη νέα κινεζική πρεσβεία «αντιπροσωπεύει σοβαρή απειλή για την εθνική ασφάλεια».

Διαδηλωτές έξω από τον χώρο που προορίζεται για τη νέα κινεζική πρεσβεία. Λονδίνο, 17 Ιανουαρίου 2026. (Dan Kitwood/Getty Images)

Η βαρόνη Κέννεντυ των Σοζ, μία από τους προέδρους της διακομματικής Διακοινοβουλευτικής Συμμαχίας για την Κίνα, ανέφερε ότι οι Βρετανοί βουλευτές θα έπρεπε να υιοθετήσουν πιο σκληρή στάση απέναντι στο Πεκίνο. Δήλωσε ότι ενώ Βρετανοί κοινοβουλευτικοί, όπως η ίδια, παραμένουν αδικαιολόγητα υπό κυρώσεις και ενώ ο Βρετανός πολίτης Τζίμμυ Λάι εξακολουθεί να κρατείται με πολιτικές κατηγορίες, το Ηνωμένο Βασίλειο θα έπρεπε να τηρήσει μια στάση αρχών. Σημείωσε δε ότι δεν θα έπρεπε να ενισχυθεί η επικίνδυνη αντίληψη πως η Βρετανία συνεχίζει να κάνει παραχωρήσεις, όπως η χορήγηση υπερπρεσβείας, χωρίς αμοιβαιότητα ή χωρίς σεβασμό στο κράτος δικαίου.

Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης ανέφερε στις 20 Ιανουαρίου ότι καθ’ όλη τη διαδικασία ήταν ενεργές οι υπηρεσίες πληροφοριών και ότι η εθνική ασφάλεια ήταν η ύψιστη προτεραιότητα. Δήλωσε ότι η πολεοδομική απόφαση ελήφθη ανεξάρτητα από τον υπουργό Στέγασης, ακολουθώντας μια διαδικασία που ξεκίνησε το 2018, όταν ο τότε υπουργός Εξωτερικών παρείχε επίσημη διπλωματική συναίνεση για τον χώρο.

Ο εκπρόσωπος ανέφερε ότι η κατασκευή πρεσβειών αποτελεί φυσιολογικό στοιχείο των διεθνών σχέσεων, επισημαίνοντας ότι η εθνική ασφάλεια είναι το πρώτο καθήκον και ότι έχει αναπτυχθεί ένα εκτεταμένο φάσμα μέτρων για τη διαχείριση τυχόν κινδύνων.

Η Κίνα έχει συμφωνήσει να συγκεντρώσει επτά υφιστάμενες διπλωματικές εγκαταστάσεις στο Λονδίνο σε μία τοποθεσία, κάτι που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα παρείχε «σαφή πλεονεκτήματα ασφαλείας».

Της Evgenia Filimianova

Ο απολογισμός του κυβερνητικού έργου για το 2025 και οι προτεραιότητες του 2026

Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από EPOCH TIMES

Το Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026, καθώς και ο απολογισμός του κυβερνητικού έργου για το 2025, παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, τον υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ Θανάση Κοντογεώργη και τη γενική γραμματέα Συντονισμού Εύη Δραμαλιώτη.

Ο κος Χατζηδάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση επέλεξε να δώσει μεγαλύτερη δημοσιότητα τόσο στον απολογισμό όσο και στον προγραμματισμό του κυβερνητικού έργου, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και η διαμόρφωση μιας έντιμης σχέσης με τους πολίτες.

Όπως αναφέρθηκε, το 2026 χαρακτηρίζεται ως έτος-ορόσημο για την ολοκλήρωση του κυβερνητικού έργου της τρέχουσας τετραετίας. Το σχέδιο βασίζεται σε επτά κεντρικούς στόχους κυβερνητικής πολιτικής: τη διατήρηση ισχυρής ανάπτυξης και την προσέλκυση νέων επενδύσεων, την περαιτέρω ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών, τη διεύρυνση της κοινωνικής συνοχής, την ενίσχυση του κράτους δικαίου και των πρωτοβουλιών κατά του βαθέος κράτους, την περαιτέρω θωράκιση της αμυντικής ικανότητας της χώρας, την προώθηση και ολοκλήρωση έργων υποδομής σε όλη την επικράτεια, καθώς και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους με αξιοποίηση και της τεχνητής νοημοσύνης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο προγραμματισμός για το 2026 περιλαμβάνει δέκα βασικές νομοθετικές πρωτοβουλίες:

• Πρωτοβουλία για «κράτος πιο φιλικό στους πολίτες και την οικονομική δραστηριότητα»
• Θεσμοθέτηση Νέου Λυκείου και Εθνικού Απολυτηρίου
• Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
• Αναδιάρθρωση υπηρεσιών δόμησης και ενσωμάτωσή τους στο Κτηματολόγιο
• Απλούστευση αδειοδότησης οικονομικών δραστηριοτήτων και ενίσχυση εποπτείας
• Αναμόρφωση Κληρονομικού Δικαίου
• Νομοθέτηση Κοινωνικής Συμφωνίας για ενίσχυση συλλογικών συμβάσεων
• Αναθεώρηση πλαισίου για ΚΕΠΑ
• Σχέδιο αντιμετώπισης λειψυδρίας
• Νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση

Ο κος Χατζηδάκης αναφέρθηκε στη φιλοσοφία και την πορεία της κυβερνητικής διακυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι τόσο στις εκλογές του 2019 όσο και σε εκείνες του 2023 η Νέα Δημοκρατία και ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατύπωσαν λιγότερες προεκλογικές υποσχέσεις σε σύγκριση με άλλα κόμματα, με στόχο την τήρηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν. Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον στον έβδομο χρόνο διακυβέρνησης, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοπεί η μεταρρυθμιστική προσπάθεια, η οποία συνεχίζεται σε καθημερινή βάση.

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, στόχος είναι οι πολίτες να γνωρίζουν με σαφήνεια τις δεσμεύσεις και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης, αλλά και η ίδια η κυβέρνηση να γνωρίζει ότι το έργο της παρακολουθείται και αξιολογείται. Όπως ανέφερε, αυτή η προσέγγιση αντανακλά ένα μοντέλο σύγχρονης και αποτελεσματικής διακυβέρνησης, με την κυβέρνηση να θέτει υψηλούς στόχους και να καλείται να τους υλοποιήσει, ώστε στο τέλος της τετραετίας να μπορεί να αποτιμήσει το έργο της με βάση την αρχή της συνέπειας μεταξύ λόγων και πράξεων.

Ο κος Σκέρτσος χαρακτήρισε το 2025 ως μια χρόνια με διεθνή αστάθεια, γεωπολιτικές εντάσεις και πολιτική αβεβαιότητα, καθώς και από πιέσεις σε κρίσιμους τομείς της εγχώριας πολιτικής, όπως ο πρωτογενής τομέας. Όπως σημείωσε, μέσα σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα κατέδειξε ότι η πολιτική σταθερότητα, όταν συνδυάζεται με σαφές σχέδιο, μπορεί να οδηγήσει σε πρόοδο και όχι σε στασιμότητα.

Στον απολογισμό αποτυπώνεται, σύμφωνα με τον ίδιο, μια χώρα σε διαρκή κίνηση, η οποία προχωρά με μετρήσιμα και τεκμηριωμένα βήματα, συγκρίσιμα με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Αν και η χώρα δεν έχει φτάσει ακόμη στο επίπεδο που θα επιθυμούσε η κυβέρνηση, βρίσκεται στη μέση ενός σύνθετου μετασχηματισμού, με την πρόοδο να αποτιμάται ως συγκεκριμένο και μετρήσιμο αποτέλεσμα και όχι ως σύνθημα.

Κατά το 2025, υλοποιήθηκε το 66% των οροσήμων του Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής εντός του έτους, με τον βαθμό υλοποίησης να φτάνει τα 7 στα 10 έως τον Ιανουάριο και να υπερβαίνει τα 8 στα 10 εντός του πρώτου τριμήνου του 2026. Σε απόλυτους αριθμούς, αυτό μεταφράζεται σε χιλιάδες συγκεκριμένες πράξεις πολιτικής, όπως νόμους, κανονιστικές πράξεις, διαγωνισμούς, αναθέσεις και έργα που παραδίδονται, στοιχείο που, σύμφωνα με τον υπουργό, συνιστά τον πυρήνα της λογοδοσίας.

Τα ορόσημα αυτά εντάσσονται σε ένα συνεκτικό σχέδιο μετασχηματισμού που ξεκίνησε το 2019 και ενισχύθηκε από την Έκθεση Πισσαρίδη, με στόχο μια πιο παραγωγική, εξωστρεφή και δίκαιη οικονομία. Όπως επισημάνθηκε, το 83% των 525 συστάσεων της Έκθεσης έχει ήδη υλοποιηθεί ή βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, γεγονός που δεν θεωρείται αυτονόητο για τα ελληνικά δεδομένα και αποδίδεται σε συνέπεια και επιμονή.

Η πρόοδος, σύμφωνα με την παρουσίαση, δεν αποτυπώνεται μόνο σε δείκτες υλοποίησης, αλλά και σε ουσιαστικές συγκλίσεις. Στην οικονομία, η Ελλάδα καταγράφει ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στη φορολογική δικαιοσύνη, το κενό ΦΠΑ μειώθηκε από 29% το 2017 σε ποσοστό κάτω του 9% το 2025, πλησιάζοντας το ευρωπαϊκό επίπεδο. Στον τομέα της ενέργειας, η χώρα μετατράπηκε από καθαρός εισαγωγέας σε εξαγωγική οικονομία καθαρής ενέργειας, με θετικές επιπτώσεις στην ασφάλεια εφοδιασμού και στις τιμές.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην αγορά εργασίας, όπου καταγράφηκε σημαντική σύγκλιση με την Ευρώπη. Από ποσοστό ανεργίας 17,5% το 2019, η Ελλάδα έφτασε το 2025 στο 8,2%, μειώνοντας την απόσταση από τον μέσο όρο της ευρωζώνης στις 1,9 μονάδες και αφήνοντας πίσω χώρες όπως η Ισπανία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Η ανεργία, όπως επισημάνθηκε, αντιμετωπίζεται ως βασική κοινωνική ανισότητα και η μείωσή της ως πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης.

Παράλληλα, τονίστηκε ότι η οικονομική μεγέθυνση μεταφράστηκε σε δημόσια πολιτική, με διπλασιασμό των δαπανών για το ΕΣΥ από το 2019, ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης, καθώς και νέες επενδύσεις στην παιδεία, την ψηφιοποίηση και την πολιτική προστασία, όχι σε επίπεδο εξαγγελιών αλλά ως εγγεγραμμένες δαπάνες και υλοποιημένα έργα.

Σύμφωνα με τον απολογισμό, το 2025 συνοψίζεται σε 40 βασικά επιτεύγματα, τα οποία περιλαμβάνουν τέσσερα ιστορικά ρεκόρ στην ανεργία, στο δημόσιο χρέος, στις άμεσες ξένες επενδύσεις και στον τουρισμό, καθώς και παρεμβάσεις σε όλους τους κρίσιμους τομείς πολιτικής. Τα επιτεύγματα αυτά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο που υλοποιείται σταδιακά από το επιτελικό κράτος και τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού.

Για το 2026, προβλέπεται κορύφωση της προσπάθειας, με 177 νέα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης και στόχο την πλήρη απορρόφηση των 36 δισ. ευρώ. Με δεδομένο ότι έχουν ήδη απορροφηθεί 23,4 δισ. ευρώ σε διάστημα 3,5 ετών, εκφράστηκε η εκτίμηση ότι η χώρα μπορεί να υπερβεί χρόνιες παθογένειες.

Όπως επισημάνθηκε, βασικός στόχος της κυβερνητικής πολιτικής είναι η ανατροπή της αντίληψης ότι αρκεί η υλοποίηση ενός μόνο μέρους των εξαγγελιών. Αντιθέτως, επιδίωξη είναι όσα ανακοινώνονται να υλοποιούνται και όσα υλοποιούνται να μπορούν να μετρηθούν, στοιχείο που, σύμφωνα με τον υπουργό, συνιστά τον πυρήνα μιας σύγχρονης και σοβαρής διακυβέρνησης και το συνολικό αποτύπωμα του 2025.

Ο κος Κοντογεώργης ανέφερε ότι το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος-ορόσημο για την ελληνική περιφέρεια, στο πλαίσιο της συστηματικής υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη και της ολοκλήρωσης του σχεδιασμού με ορίζοντα το 2035. Όπως επεσήμανε, η κυβερνητική πολιτική για την περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη βασίζεται στην αρχή της δίκαιης, αναλογικής και ομοιογενούς κατανομής της ανάπτυξης σε ολόκληρη τη χώρα, με στόχο τόσο την ενίσχυση κάθε περιοχής ξεχωριστά όσο και τη συνολική πρόοδο της χώρας.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη του δικαιώματος των πολιτών να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν, εφόσον το επιθυμούν, με κεντρικό στόχο τη λεγόμενη «διπλή σύγκλιση». Στο πλαίσιο αυτό, εκπονούνται συνολικά 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα της χώρας, με τον σχεδιασμό να ολοκληρώνεται εντός του 2026. Όλα τα τοπικά σχέδια αναρτώνται στην πλατφόρμα erga.gov.gr, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η δυνατότητα παρακολούθησης της προόδου από τους πολίτες.

Παράλληλα, όπως σημείωσε, η περιφερειακή διάσταση ενσωματώνεται σε 10 οριζόντιες εθνικές πολιτικές, ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε 12 στοχευμένες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της περιφέρειας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για την πρώτη κατοικία, εντός διετίας, σε περισσότερες από 12.000 κοινότητες, ο μειωμένος νησιωτικός ΦΠΑ, προγράμματα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών με ειδική μέριμνα για ορεινές και νησιωτικές περιοχές, καθώς και προγράμματα ανακαίνισης δημοτικών και κρατικών κτιρίων για τη στέγαση δημοσίων υπαλλήλων.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στην επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως σε ιατρονοσηλευτικό και εκπαιδευτικό προσωπικό σε όλη τη χώρα, με εξαίρεση την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, στη δημιουργία νέας Ειδικής Γραμματείας για τις ορεινές περιοχές, στη σύσταση κυβερνητικής επιτροπής για τη νησιωτικότητα, καθώς και στην ανάπτυξη νέας ψηφιακής πλατφόρμας για την αποκέντρωση. Παράλληλα, εφαρμόζεται ρήτρα ορεινότητας, νησιωτικότητας και απολιγνιτοποίησης στις πολιτικές των υπουργείων, ενώ υλοποιείται πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης για περιοχές της Βόρειας Ελλάδας με παροχή κινήτρου εγκατάστασης ύψους 10.000 ευρώ, καθώς και ολοκληρωμένη πολιτική 12 πυλώνων για τις ορεινές περιοχές.

Όπως υπογράμμισε, η περιφέρεια αποτελεί θεμέλιο της εθνικής συνοχής και μόνο μέσω ζωντανών, βιώσιμων και ανταγωνιστικών τοπικών κοινωνιών μπορεί η χώρα να προχωρήσει με ισορροπία και ανθεκτικότητα.

Στη συνέχεια, η κα Εύη Δραμαλιώτη αναφέρθηκε στη σημασία του ετήσιου Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, το οποίο χαρακτήρισε ως επιστέγασμα της δημόσιας λογοδοσίας. Παρουσίασε την πρόοδο υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την απορρόφηση των σχετικών πόρων.

Παράλληλα, παρουσιάστηκαν τριάντα βασικές μεταρρυθμίσεις και έργα που προβλέπεται να υλοποιηθούν ή να προχωρήσουν εντός του 2026. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η προετοιμασία της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επιχειρησιακή έναρξη του Φάρου Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory), η ηλεκτρονική επιτήρηση στα εξωτερικά σύνορα, η ηλεκτρονική παρακολούθηση της εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού (govERP), η ψηφιοποίηση μελετών για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η αναβάθμιση και επέκταση του Εθνικού Συστήματος Υγείας με έμφαση στη νησιωτικότητα, η ενίσχυση του Enterprise Greece και του Export Credit Greece, καθώς και η εφαρμογή μέτρων του Συμφώνου Μετανάστευσης με έμφαση στις επιστροφές παράνομων μεταναστών.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και σε έργα υποδομής και στέγασης, όπου προβλέπεται η παράδοση 815 κατοικιών στο πλαίσιο στεγαστικού προγράμματος για τις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και η ολοκλήρωση έργων ΑΙΓΙΣ την περίοδο 2025-2027, συνολικού προϋπολογισμού 2,16 δισ. ευρώ.

Σε ερώτηση της Epoch Times για το τι μπορεί να δει ο πολίτης το πρώτο εξάμηνο, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ανέφερε ότι το πιο άμεσα ορατό αποτέλεσμα αφορά τη φορολογική μεταρρύθμιση που βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή. Όπως σημείωσε, συνταξιούχοι και δημόσιοι υπάλληλοι έχουν ήδη δει καθαρές αυξήσεις στα εισοδήματά τους λόγω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών, ενώ αντίστοιχες αυξήσεις προβλέπονται και για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα. Παράλληλα, προανήγγειλε αύξηση του κατώτατου μισθού και επιπλέον αυξήσεις μέσω της επέκτασης των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, επισημαίνοντας ότι προβλέπεται και ειδική φορολογική πρόβλεψη για νέους έως 25 ετών με αφορολόγητο όριο εισοδήματος έως 20.000 ευρώ.

Η κυβέρνηση σημείωσε ότι το σύνολο των δράσεων και μεταρρυθμίσεων εντάσσεται σε ένα συνεκτικό πλαίσιο παρακολούθησης και λογοδοσίας, με στόχο την ολοκλήρωση του κυβερνητικού έργου έως το τέλος της τετραετίας.

Ο Haven-1 της Vast φιλοδοξεί να γίνει ο πρώτος εμπορικός διαστημικός σταθμός

Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από EPOCH TIMES

Ο κόσμος θα μπορούσε να έχει τον πρώτο εμπορικό διαστημικό σταθμό σε λειτουργία σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη ήδη από το 2027.

Η Vast, εταιρεία εμπορικών διαστημικών σταθμών με έδρα το Λονγκ Μπητς της Καλιφόρνιας, μία από τις ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες που εργάζονται για την αντικατάσταση του γερασμένου Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) της NASA, δημοσίευσε ενημέρωση για την κατασκευή του Haven-1 στις 20 Ιανουαρίου, μεταθέτοντας την εκτόξευσή του για το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Αν και η εκτόξευση αναμενόταν μέσα στο 2026, η ηγεσία της Vast εξακολουθά να χαιρετίζει την πρόοδο που σημείωσε η εταιρεία τον τελευταίο χρόνο, επιβεβαιώνοντας ότι ο Haven-1 παρέμενε σε τροχιά ώστε να προσφέρει το πρώτο εμπορικό προκεχωρημένο φυλάκιο στο διάστημα.

Ο Μαξ Χάοτ (Max Haot), διευθύνων σύμβουλος της Vast, ανέφερε σε δελτίο Τύπου ότι, από την αρχή, το επιχειρηματικό σχέδιο της εταιρείας αφορούσε τη δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος σε τροχιά, το οποίο να ανταποκρίνεται στη σημερινή αγορά και, ταυτόχρονα, να δημιουργεί τα θεμέλια για όσα θα ακολουθήσουν. Τόνισε ότι ο Haven-1 δεν είναι ιδέα, αλλά πραγματικό, δοκιμασμένο σε πτήση υλικό, σχεδιασμένο να διατηρεί συνεχή ανθρώπινη παρουσία σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη για την Αμερική και τους συμμάχους της.

Ο Χάοτ ανέφερε ότι μέσω της κάθετης ολοκλήρωσης του σχεδιασμού, της κατασκευής, των δοκιμών και των επιχειρήσεων, η εταιρεία κινείται με ταχύτητα και αυτονομία, ότι ο Haven-1 φέρνει πιο κοντά τη νέα εποχή των διαστημικών σταθμών και ότι συμβάλλει στο να διασφαλιστεί πως δεν θα υπάρξει κενό στην ικανότητα να ζούμε και να εργαζόμαστε στο διάστημα πέρα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Ορόσημα ανάπτυξης που επιτεύχθηκαν το 2025 περιλαμβάνουν την εγκατάσταση του συστήματος πρόσδεσης της μονάδας και μια πλήρη δοκιμή πίεσης της κύριας δομής, η δημιουργία της οποίας αποτέλεσε την πρώτη περίπτωση κατασκευής και δοκιμών διαστημικού σταθμού στις Ηνωμένες Πολιτείες σε διάστημα άνω των 20 ετών από την ολοκλήρωση του ISS.

Η Vast εκτόξευσε επίσης με επιτυχία το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Haven Demo σε τροχιά, τον Νοέμβριο του 2025, ως μέσο για να δοκιμαστούν τα συστήματα που απαιτούνται για τον Haven-1.

Η εταιρεία ανέφερε στο δελτίο Τύπου της ότι πλέον είναι η μόνη εμπορική εταιρεία διαστημικού σταθμού που βρίσκεται σε λειτουργία και έχει εκτελέσει επιτυχώς πτήση και λειτουργία δικού της διαστημοπλοίου σε τροχιά. Στις 2 Νοεμβρίου 2025, το Haven Demo ολοκλήρωσε επιτυχώς την αποστολή του ως δοκιμαστικό εργαστήριο σε τροχιά για βασικές τεχνολογίες διαστημικού σταθμού και ως το πρώτο βήμα της σταδιακής προσέγγισης.

Μέσω του Haven Demo, βασικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων της ισχύος, των αεροηλεκτρονικών, των επίγειων συστημάτων, της πρόωσης και των συστημάτων καθοδήγησης, πλοήγησης και ελέγχου, επικυρώθηκαν στο διάστημα, τροφοδοτώντας άμεσα τον τελικό σχεδιασμό του Haven-1.

Τώρα που η κύρια δομή έχει ολοκληρωθεί, ακολουθούν οι τρεις φάσεις της ενσωμάτωσης. Πρώτο θα είναι η εγκατάσταση των συστημάτων ρευστών υπό πίεση, που περιλαμβάνουν τα συστήματα υποστήριξης ζωής, πρόωσης και θερμικού ελέγχου. Τα συστήματα αυτά θα υποβληθούν σε δοκιμές διαρροών, πίεσης και λειτουργικότητας.

Στη συνέχεια θα ενσωματωθούν τα αεροηλεκτρονικά, τα συστήματα καθοδήγησης, πλοήγησης και ελέγχου και ο εξοπλισμός αναζωογόνησης του αέρα, και θα ακολουθήσουν η ολοκλήρωση του χώρου διαβίωσης του πληρώματος και οι τελικές εργασίες εσωτερικού, η εγκατάσταση του θερμικού ψυγείου ακτινοβολίας, η εξωτερική θωράκιση για μικρομετεωροειδή και τροχιακά θραύσματα και οι ηλιακοί συλλέκτες.

Η εταιρεία στοχεύει να ολοκληρώσει αυτή την ενσωμάτωση και να αρχίσει να διεξάγει μια σειρά δοκιμών περιβαλλοντικών συστημάτων στις εγκαταστάσεις NASA’s Neil Armstrong Test Facility αργότερα μέσα στη χρονιά. Όταν είναι έτοιμος να πετάξει, ο Haven-1 θα κατευθυνθεί σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα, στην κορυφή ενός πυραύλου SpaceX Falcon 9.

Σε αντίθεση με σχέδια σταθμών που έχει δημοσιοποιήσει η ιδιωτική διαστημική εταιρεία Axiom, η οποία επιδιώκει να συνδέσει τις αρχικές της μονάδες με τον ISS, ο Haven-1 της Vast σχεδιάστηκε εξαρχής ως ελεύθερα κινούμενος, αυτόνομος επανδρωμένος σταθμός. Προορίζεται να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τον Haven-2, που είναι η πρόταση της Vast για έναν διάδοχο πολυμονάδων του ISS, που θα παρέχει τη δυνατότητα υποστήριξης συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη.

Ο ISS αναμένεται να ακολουθήσει ελεγχόμενη διαδικασία αποτροχιασμού και να καταστραφεί στην ατμόσφαιρα πάνω από τον ωκεανό έως το 2030.

Του T. J. Muscaro

Δολοφονία αμάχων στον Νίγηρα — Η επίθεση αποδίδεται σε τζιχαντιστές

Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από NEWSROOM

Ο Νίγηρας βυθίστηκε ξανά στο πένθος την Κυριακή, καθώς τουλάχιστον τριάντα ένας (31) άμαχοι δολοφονήθηκαν από ενόπλους στο δυτικό τμήμα της χώρας, σε περιοχή κοντά στην Μπουρκίνα Φάσο και το Μάλι, εστία δράσης τζιχαντιστών στο Σαχέλ.

Η επίθεση διαπράχθηκε στο Μποσιγέ, χωριό που ανήκει στη δημοτική ενότητα Γκορουόλ, στον νομό Τιλαμπερί, στην περιοχή των λεγόμενων «τριεθνών συνόρων», όπου τζιχαντιστικές οργανώσεις, όπως η ΟΥΙΜ, που έχει ορκιστεί πίστη στην Αλ Κάιντα, και άλλες που έχουν ορκιστεί πίστη στην οργάνωση Ισλαμικό Κράτος (ISIS), διαπράττουν πολύνεκρες επιθέσεις την τελευταία δεκαετία.

Το 2025, στο Τιλαμπερί καταγράφτηκαν «περισσότεροι από 1.200 θάνατοι, στην πλειονότητά τους αμάχων», απολογισμός που ξεπέρασε κάθε άλλη περιοχή της χώρας, καθώς και του Μαλί και της Μπουρκίνα Φάσο, ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα η μη κυβερνητική οργάνωση ACLED, σε σύνοψή της για τις ένοπλες συρράξεις στην Αφρική.

Την Κυριακή, «ένοπλοι σκότωσαν 31 κατοίκους στο Μποσίγε· 30 σκοτώθηκαν σε χωράφι και ένας από τους πέντε τραυματίες υπέκυψε σε κέντρο υγείας», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο συγχωριανός των θυμάτων.

Σύμφωνα με φορέα φοιτητών από την περιοχή, «την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026, 31 άνθρωποι εκτελέστηκαν από ανθρώπους χωρίς Θεό και χωρίς νόμο», ενώ «(άλλοι) τέσσερις νοσηλεύονται» ακόμη σε κρίσιμη κατάσταση. Ο ίδιος φορέας εξέφρασε «βαθύ σοκ και θλίψη» για την «ειδεχθή και βάρβαρη» ενέργεια.

Δύο χιλιάδες νεκροί το 2025

Την 22α Σεπτεμβρίου 2025, ο δήμαρχος της Γκορουόλ, διορισμένος από τους στρατιωτικούς που κυβερνούν τη χώρα, δολοφονήθηκε σε ενέδρα τρομοκρατών. Ένοπλοι, κινούμενοι με μοτοσικλέτες, σκότωσαν 22 χωρικούς μία εβδομάδα αργότερα στο Τακουμπάτ, στον νομό Τιλαμπερί.

Στην ίδια περιοχή, η μη κυβερνητική οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch – HRW) ανέφερε τον Σεπτέμβριο ότι τζιχαντιστές του ISIS στο Σαχέλ (ΙΚΣ) εκτέλεσαν με συνοπτικές διαδικασίες τουλάχιστον 127 χωρικούς και πιστούς μουσουλμάνους, σε πέντε επιθέσεις από τον Μάρτιο. Ταυτόχρονα, στα νοτιοανατολικά του Νίγηρα δρα και η Μπόκο Χαράμ, ισλαμιστική οργάνωση της Νιγηρίας με έντονα βίαιη δράση.

Κατά την ACLED, η δράση των τζιχαντιστών είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους περίπου 2.000 άνθρωποι στον Νίγηρα το 2025.

Η χώρα βρίσκεται ακόμη υπό καθεστώς χούντας, που κατέλαβε την εξουσία τον Ιούλιο του 2023, με στρατιωτικό πραξικόπημα που ανέτρεψε τον εκλεγμένο πρόεδρο Μοαμέντ Μπαζούμ. Ο επικεφαλής της χούντας, στρατηγός Αμπντουραμάν Τσιανί, ο οποίος ασκεί πολιτική εθνικής κυριαρχίας, έδιωξε τους στρατιωτικούς της Γαλλίας και των ΗΠΑ, που εμπλέκονταν σε αντιτζιχαντιστικές επιχειρήσεις στη χώρα, και μαζί με τα άλλα δύο στρατιωτικά καθεστώτα των γειτόνων του Νίγηρα στο Σαχέλ, που πλήττονται επίσης από τη δράση τζιχαντιστών, προσέγγισε νέους εταίρους όπως τη Ρωσία.

Ο Νίγηρας, το Μάλι και η Μπουρκίνα Φάσο εγκαθίδρυσαν τη συνομοσπονδία Συμμαχία Κρατών του Σαχέλ (ΣΚΣ) και σχημάτισαν κοινή αντιτζιχαντιστική δύναμη, με 5.000 άνδρες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου στο γαστρεντερικού συστήματος σε νεότερους ασθενείς

Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από NEWSROOM

Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενο ενδιαφέρον μια σημαντική και σταθερή άνοδο των καρκίνων του γαστρεντερικού συστήματος που εμφανίζονται σε νεαρότερες ηλικίες, ακόμη και κάτω των 50 ετών. Αν και ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτέλεσε το πρώτο «καμπανάκι κινδύνου», νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο σε αυτόν, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα γαστρεντερικών κακοηθειών, όπως οι νευροενδοκρινείς όγκοι και ο καρκίνος του παγκρέατος, του στομάχου, του οισοφάγου, της σκωληκοειδούς απόφυσης, των χοληφόρων.

Με βάση δημοσίευση του The ASCO Post τον Ιανουάριο του 2026, η καθηγήτρια Θεραπευτικής–Επιδημιολογίας–Προληπτικής Ιατρικής και παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Θεραπευτική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (βιολόγος) αναφέρουν ότι, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η συχνότητα των γαστρεντερικών καρκίνων πρώιμης έναρξης αυξήθηκε κατά σχεδόν 15% την περίοδο 2010–2019. Η αύξηση αυτή φαίνεται να είναι ταχύτερη σε σύγκριση με άλλους καρκίνους που εμφανίζονται σε νεαρότερες ηλικίες, όπως ο καρκίνος του μαστού, ενώ σε ορισμένες αναλύσεις καταγράφεται εντονότερη επίδραση σε γυναίκες και σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες.

Ένα φαινόμενο που ξεκίνησε δεκαετίες πριν

Η αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου του παχέος εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών καταγράφεται ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, με ετήσιο ρυθμό αύξησης 1% έως 2%. Σήμερα, ο συγκεκριμένος τύπος καρκίνου συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων αιτιών θανάτου από καρκίνο σε άνδρες και γυναίκες κάτω των 50 ετών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δεδομένα σύμφωνα με τα οποία τα άτομα που γεννήθηκαν μετά το 1990 εμφανίζουν υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου και καρκίνο του ορθού, σε σύγκριση με όσους γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1950.

Παρότι τα υψηλότερα ποσοστά διάγνωσης παρατηρούνται σε ηλικίες 40–49 ετών, η ταχύτερη αύξηση φαίνεται να καταγράφεται σε άτομα 20 και 30 ετών. Όσο νεότερη είναι η ηλικία τόσο πιο απότομη εμφανίζεται η τάση ανόδου.

Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει και η αύξηση του καρκίνου του παγκρέατος σε νεότερες ηλικίες, κυρίως σε γυναίκες. Σε διεθνές επίπεδο, καταγράφεται αυξητική τάση σε διαγνώσεις πρώιμης έναρξης, με δεκάδες χιλιάδες νέες περιπτώσεις ετησίως. Η πρόγνωση παραμένει δυσμενής και η διάγνωση μεταστατικής νόσου σε άτομα 30 ή 40 ετών μπορεί να έχει σημαντικό ψυχολογικό και κοινωνικό αντίκτυπο.

Παρότι δεν έχουν εντοπιστεί σαφείς βιολογικοί δείκτες ή ανατομικές διαφορές που να εξηγούν πλήρως την αύξηση αυτή, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι πρόκειται για πραγματικό και εντεινόμενο φαινόμενο.

Κληρονομικότητα, περιβάλλον, συνήθειες

Ένα μέρος αυτών των καρκίνων σχετίζεται με γενετική προδιάθεση. Υπολογίζεται ότι το 15% έως 30% των περιπτώσεων φέρει παθογόνες κληρονομικές μεταλλάξεις, όπως το σύνδρομο Lynch. Ωστόσο, η κληρονομικότητα από μόνη της δεν αρκεί για να εξηγήσει τη ραγδαία αύξηση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, γεγονός που στρέφει το ενδιαφέρον των ερευνητών σε περιβαλλοντικούς και βιολογικούς παράγοντες.

Παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, η σωματική αδράνεια, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. Ωστόσο, ένα μέρος των νεαρών ασθενών δεν εμφανίζει αυτούς τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου. Πολλοί είναι φυσιολογικού βάρους, σωματικά δραστήριοι και ακολουθούν έναν γενικά υγιεινό τρόπο ζωής, στοιχείο που υποδηλώνει ότι ενδέχεται να εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες του σύγχρονου περιβάλλοντος.

Μία από τις πιο πρόσφατες ερευνητικές κατευθύνσεις αφορά τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος. Μελέτες έχουν δείξει ότι η παρουσία συγκεκριμένων στελεχών του βακτηρίου E. coli, τα οποία παράγουν την τοξίνη colibactin, είναι συχνότερη σε ασθενείς κάτω των 40 ετών με καρκίνο του παχέος εντέρου σε σύγκριση με μεγαλύτερους ασθενείς.

Η colibactin είναι μια γονιδιοτοξική ουσία που μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις στο DNA των κυττάρων του εντέρου, αφήνοντας χαρακτηριστικά «μοριακά αποτυπώματα», που εντοπίζονται συχνότερα σε καρκίνους πρώιμης έναρξης. Επιπλέον, εξετάζεται το ενδεχόμενο το συγκεκριμένο βακτήριο να εγκαθίσταται στο μικροβίωμα ήδη από την παιδική ηλικία, πιθανόν υπό την επίδραση μιας διατροφής δυτικού τύπου και χαμηλής πρόσληψης φυτικών ινών.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης, της ενημέρωσης και της έρευνας

Παρά τις επιθετικότερες θεραπείες που συχνά λαμβάνουν οι νεότεροι ασθενείς, τα ποσοστά επιβίωσης δεν είναι κατ’ ανάγκη καλύτερα από εκείνα των μεγαλύτερων ηλικιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε ασθενείς κάτω των 35 ετών, η πρόγνωση είναι δυσμενέστερη, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση.

Σήμερα, ο προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου συνιστάται από την ηλικία των 45 ετών για άτομα μέσου κινδύνου, ενώ για τους υπόλοιπους γαστρεντερικούς καρκίνους δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες. Νέες εξετάσεις αίματος πολλαπλής ανίχνευσης καρκίνου βρίσκονται υπό ανάπτυξη, ωστόσο δεν είναι ακόμη έτοιμες για ευρεία χρήση.

Η κατανόηση των αιτιών που οδηγούν στην αύξηση των γαστρεντερικών καρκίνων πρώιμης έναρξης αποτελεί κρίσιμη ανάγκη. Η ανακάλυψη αξιόπιστων και οικονομικά προσιτών βιοδεικτών, καθώς και η ενίσχυση της δημόσιας ενημέρωσης, αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για την πρόληψη και τις πιθανότητες επιβίωσης.

Η ενημέρωση του κοινού σχετικά με τα πρώιμα συμπτώματα και η αλλαγή της αντίληψης ότι «ο καρκίνος αφορά μόνο μεγαλύτερες ηλικίες» αποτελούν βασικά βήματα για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που αφορά ολοένα και περισσότερους νέους ανθρώπους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ΕΕ προχωρά σε σταδιακή απόσυρση τεχνολογίας υψηλού κινδύνου

Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από REUTERS

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να αποσύρει σταδιακά εξαρτήματα και εξοπλισμό από «προμηθευτές υψηλού κινδύνου» σε κρίσιμους τομείς, σύμφωνα με σχέδιο πρότασης που δημοσιοποίησε την Τρίτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κίνηση που αναμένεται να επηρεάσει τη Huawei και άλλες κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας.

Τα μέτρα, που περιλαμβάνονται σε αναθεωρήσεις του Νόμου της ΕΕ για την κυβερνοασφάλεια, συνδέονται με την αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων και των επιθέσεων με λογισμικό εκβιασμού, καθώς και με ανησυχίες για ξένη παρέμβαση, κατασκοπεία και την εξάρτηση της Ευρώπης από προμηθευτές τεχνολογίας τρίτων χωρών.

Αν και η Επιτροπή δεν κατονόμασε ούτε εταιρεία ούτε χώρα, η Ευρώπη έχει σκληρύνει τη στάση της ως προς τη χρήση κινεζικού εξοπλισμού, με τη Γερμανία, για παράδειγμα, να διορίζει πρόσφατα επιτροπή ειδικών για την επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής προς το Πεκίνο και να απαγορεύει τη χρήση κινεζικών εξαρτημάτων σε μελλοντικά δίκτυα 6G. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Ηνωμένες Πολιτείες απαγόρευσαν το 2022 την έγκριση νέου τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού από τη Huawei και τη ZTE και ενθαρρύνουν την Ευρώπη να πράξει το ίδιο.

Ασφάλεια και τεχνολογική κυριαρχία

Η επικεφαλής της ΕΕ για θέματα τεχνολογίας, Χέννα Βίρκκουνεν, δήλωσε ότι με το νέο «Πακέτο Κυβερνοασφάλειας», η ΕΕ θα διαθέτει τα μέσα για να προστατεύει καλύτερα τις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού της στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, αλλά και να αντιμετωπίζει αποφασιστικά τις κυβερνοεπιθέσεις.

Το υπουργείο Εξωτερικών του κινεζικού καθεστώτος, απαντώντας σε προγενέστερη αναφορά σχετικά με τα σχέδια, χαρακτήρισε τον περιορισμό κινεζικών επιχειρήσεων χωρίς νομική βάση ως «ωμό προστατευτισμό» και κάλεσε την ΕΕ να παρέχει δίκαιο, διαφανές και χωρίς διακρίσεις επιχειρηματικό περιβάλλον για τις κινεζικές εταιρείες.

Τα νέα μέτρα θα ισχύσουν για δεκαοκτώ (18) βασικούς τομείς που έχει προσδιορίσει η Επιτροπή, μεταξύ των οποίων ο εξοπλισμός ανίχνευσης, τα αυτοματοποιημένα οχήματα, τα συστήματα παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και αποθήκευσης ηλεκτρισμού, τα συστήματα παροχής νερού, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τα συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Στους κρίσιμους τομείς περιλαμβάνονται επίσης οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, οι ιατρικές συσκευές, ο εξοπλισμός επιτήρησης, οι διαστημικές υπηρεσίες και οι ημιαγωγοί.

Η Επιτροπή είχε ήδη υιοθετήσει το 2020 μια σειρά μέτρων ασφαλείας για τα δίκτυα 5G, ώστε να περιοριστεί η χρήση των λεγόμενων «προμηθευτών υψηλού κινδύνου», όπως η Huawei, λόγω φόβων για δολιοφθορά ή κατασκοπεία. Ορισμένες χώρες, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη απομακρύνει εξοπλισμό υψηλού κινδύνου, λόγω του υψηλού κόστους μιας τέτοιας κίνησης.

Στις προτάσεις της Τρίτης, η Επιτροπή ανέφερε ότι οι πάροχοι κινητής τηλεφωνίας θα διαθέτουν πλέον προθεσμία 36 μηνών από τη δημοσίευση του καταλόγου των προμηθευτών υψηλού κινδύνου για να αποσύρουν σταδιακά βασικά εξαρτήματα από αυτούς τους προμηθευτές. Ο χρόνος σταδιακής απόσυρσης για σταθερά δίκτυα, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων οπτικών ινών και των υποθαλάσσιων καλωδίων, καθώς και για δορυφορικά δίκτυα, θα ανακοινωθεί αργότερα.

Η Βίρκκουνεν τόνισε ότι πρόκειται για σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας και για μεγαλύτερη ασφάλεια για όλους. Σύμφωνα με το σχέδιο πρότασης, περιορισμοί σε προμηθευτές από χώρες που εγείρουν ανησυχίες κυβερνοασφάλειας θα τεθούν σε ισχύ μόνο μετά από αξιολόγηση κινδύνου, την οποία θα κινήσει είτε η Επιτροπή είτε τουλάχιστον τρία κράτη-μέλη της ΕΕ. Επίσης, οποιαδήποτε μέτρα ληφθούν θα βασίζονται σε ανάλυση της αγοράς και σε αξιολόγηση των επιπτώσεων.

Ο επικαιροποιημένος Νόμος για την Κυβερνοασφάλεια θα πρέπει να εγκριθεί από τα κράτη-μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσα στους επόμενους μήνες, προτού μπορέσει να γίνει νόμος.

Της Foo ‍Yun Chee

Το Συμβούλιο Ειρήνης θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα Ηνωμένα Έθνη, προτείνει ο Τραμπ

Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από RYAN MORGAN

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου στον Λευκό Οίκο την Τρίτη 20 Ιανουαρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης που προετοιμάζεται στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας για τη Γάζα θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα Ηνωμένα Έθνη, συμπληρώνοντας ότι ο οργανισμός δεν έχει σταθεί στο ύψος των δυνατοτήτων του. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν ζητά την κατάργησή του.

Οι επικρίσεις του Αμερικανού προέδρου αφορούν κυρίως τη δράση του ΟΗΕ στις ένοπλες συγκρούσεις ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων οι Ισραήλ–Χαμάς, Ινδίας–Πακιστάν, καθώς και Καμπότζης–Ταϊλάνδης, για την επίλυση των οποίων μέσα στο 2025 ο Τραμπ αποδίδει στον εαυτό του τα εύσημα και δηλώνει ότι η συμβολή των ΗΕ ήταν μηδαμινή έως ανύπαρκτη.

Στις 16 Ιανουαρίου, ο Λευκός Οίκος όρισε αρκετά μέλη της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς και διεθνείς ηγέτες, σε θέσεις εντός του Συμβουλίου Ειρήνης, το οποίο στοχεύει να παρέχει στρατηγικές κατευθύνσεις, να κινητοποιεί διεθνείς πόρους και να διασφαλίζει λογοδοσία κατά τη μετάβαση και την ανασυγκρότηση της Γάζας. Αναμένεται ότι ο Τραμπ θα δώσει επίσημα στη δημοσιότητα τον καταστατικό χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης κατά την επίσκεψή του στο Νταβός της Ελβετίας, αυτή την εβδομάδα.

Κατά την ομιλία του σε συνέλευση Γάλλων ακαδημαϊκών, στις 19 Ιανουαρίου, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρρό δήλωσε ότι το προτεινόμενο σχέδιο του καταστατικού χάρτη για το Συμβούλιο Ειρήνης φαίνεται να περιγράφει «ευρείες εξουσίες», και ότι απέχει πάρα πολύ από τον καταστατικό χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Πιθανή άρνηση της Γαλλίας να ενταχθεί στο Συμβούλιο Ειρήνης αντιμετωπίστηκε από τις ΗΠΑ με την απειλή δασμολόγησης των γαλλικών κρασιών και σαμπάνιας ύψους 200%.

Μεταξύ εκείνων που έχουν επιλεγεί να υπηρετήσουν σε ένα εκτελεστικό συμβούλιο για το Συμβούλιο Ειρήνης περιλαμβάνονται ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός προεδρικός απεσταλμένος Στηβ Γουίτκοφ, ο γαμπρός του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνυ Μπλαιρ. Άλλοι στο εκτελεστικό συμβούλιο περιλαμβάνουν το στέλεχος ιδιωτικών κεφαλαίων Μαρκ Ρόουαν, τον πρόεδρο του Ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάνγκα και τον αναπληρωτή σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Γκάμπριελ.

Το Συμβούλιο Ειρήνης θα περιλαμβάνει επίσης μια Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας, υπό την ηγεσία του αξιωματούχου της Παλαιστινιακής Αρχής Αλί Αμπντέλ Χαμίντ Σάαθ καθώς και μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης, με επικεφαλής τον υποστράτηγο του αμερικανικού στρατού Τζάσπερ Τζέφερς.

Ο Νικολάι Μλαντένοφ, Βούλγαρος διπλωμάτης και πρώην απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Μέση Ανατολή, έχει επίσης οριστεί να υπηρετήσει ως Ύπατος Εκπρόσωπος για τη Γάζα. Ο ρόλος αυτός συνεπάγεται ότι θα λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ του Συμβουλίου Ειρήνης και της Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας.

Ένα Εκτελεστικό Συμβούλιο για τη Γάζα θα υποστηρίζει επίσης τον Ύπατο Εκπρόσωπο για τη Γάζα και την Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας. Αυτό το εκτελεστικό συμβούλιο θα περιλαμβάνει τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, τον διπλωμάτη από το Κατάρ Αλί αλ Θαουάντι, τον υποστράτηγο Χασάν Ρασάντ, επικεφαλής της Αιγυπτιακής Γενικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, την υπουργό Επικρατείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για τη Διεθνή Συνεργασία Ριμ αλ Χασίμι, τον Ισραηλινοκύπριο δισεκατομμυριούχο Γιακίρ Γκαμπάι και την Ολλανδή διπλωμάτη και απεσταλμένη του ΟΗΕ Σίγκριντ Κάαγκ.

Με τη συμβολή των Emel Akan και Aldgra Fredly

Καταρρέει η OpenAI σε πραγματικό χρόνο;

Πέμπτη, 22 Ιαν, 2026Τετάρτη, 21 Ιαν, 2026 Από ΖΑΦΕΙΡΗΣ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ

Στα τέλη του 2025, η ηγεσία της OpenAI σήμανε εσωτερικό «κόκκινο συναγερμό» (code red) καθώς το ChatGPT έχανε έδαφος από τον ανταγωνισμό. Σύμφωνα με αναφορές, ο διευθύνων σύμβουλος Σαμ Άλτμαν έστειλε εσωτερικό υπόμνημα ζητώντας από τους εργαζομένους να αφήσουν στην άκρη κάθε άλλο έργο και να επικεντρωθούν στη βελτίωση του ChatGPT. Αιτία ήταν το νέο μοντέλο Gemini 3 της Google, το οποίο σημείωσε ραγδαία άνοδο. Μάλιστα, ο διευθύνων σύμβουλος της Salesforce, Μαρκ Μπένιοφ, δήλωσε δημόσια ότι εγκατέλειψε το ChatGPT υπέρ του Gemini αφού το χρησιμοποίησε για μόλις δύο ώρες, χαρακτηρίζοντας το άλμα στις δυνατότητες του Gemini «τρελό» . Τον Νοέμβριο 2025, η επισκεψιμότητα του ChatGPT παρουσίασε πτώση για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, ενώ το Gemini εκτοξεύτηκε σε πάνω από 650 εκατομμύρια μηνιαίους ενεργούς χρήστες. Αυτή η τάση υποδηλώνει ότι το chatbot της OpenAI — το οποίο κάποτε κυριαρχούσε στην κούρσα για την τεχνητή νοημοσύνη — αντιμετωπίζει πλέον έντονο ανταγωνισμό και δυσκολεύεται να διατηρήσει την πρωτοκαθεδρία του.

Οικονομικές ζημίες χωρίς προηγούμενο

Πίσω από τον ανταγωνισμό στην τεχνολογία, ακόμα πιο ανησυχητική για την OpenAI είναι η οικονομική της αιμορραγία. Η Microsoft, βασικός εταίρος και επενδυτής, αποκάλυψε εμμέσως ότι η OpenAI είχε ζημιές περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ένα και μόνο τρίμηνο — ένα από τα μεγαλύτερα τριμηνιαία οικονομικά ελλείμματα στην ιστορία της τεχνολογίας. Αντικατοπτρίζοντας το μέγεθος, αναλυτές της Deutsche Bank εκτιμούν πως η εταιρεία θα συσσωρεύσει αρνητικές ταμειακές ροές ύψους 143 δισ. δολαρίων μέχρι το 2029, πριν αρχίσει να εμφανίζει κέρδη.

«Καμία startup στην ιστορία δεν έχει λειτουργήσει με ζημίες σε κλίμακα που να πλησιάζει καν αυτό το μέγεθος», σημείωσαν χαρακτηριστικά οι αναλυτές της τράπεζας. Με άλλα λόγια, η OpenAI ‘καίει’ μετρητά γρηγορότερα από κάθε άλλη εταιρεία που έχουμε δει, γεγονός που θέτει πιεστικά ερωτήματα για τη βιωσιμότητά της.

Το πανάκριβο πείραμα του Sora

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των υπέρογκων δαπανών της OpenAI είναι η πλατφόρμα δημιουργίας βίντεο Sora. Η εφαρμογή έγινε viral το φθινόπωρο του 2025, επιτρέποντας στους χρήστες να δημιουργούν σύντομα βίντεο με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.

Ωστόσο, το κόστος λειτουργίας της είναι αστρονομικό: υπολογίζεται ότι η OpenAI ξοδεύει περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα μόνο για το Sora — δηλαδή πάνω από 5 δισ. δολάρια σε ετήσια βάση — προκειμένου να παράγει εκατομμύρια βιντεάκια-«memes». Κάθε βίντεο 10 δευτερολέπτων κοστίζει στην εταιρεία περίπου $1,30 σε υπολογιστική ισχύ, ενώ χρεώνει στους χρήστες μόλις $1, πράγμα που σημαίνει ότι κάθε δημιουργία βίντεο αποφέρει ζημιά. Ακόμα και η ίδια η εταιρεία το αναγνώρισε: ο επικεφαλής μηχανικός του Sora, Μπιλ Πιμπλς, παραδέχτηκε δημοσίως ότι η πλατφόρμα δεν είναι «καθόλου βιώσιμη αυτή τη στιγμή». Πράγματι, στα τέλη Οκτωβρίου, η OpenAI αναγκάστηκε να τερματίσει το μοντέλο απεριόριστης δωρεάν χρήσης του Sora και να εισάγει επί πληρωμή πακέτα για επιπλέον βίντεο, σε μια προσπάθεια να μετριάσει τη «διαρροή» χρημάτων.

Η περίπτωση του Sora καταδεικνύει το ευρύτερο πρόβλημα: η OpenAI ξοδεύει υπέρογκα ποσά για να τροφοδοτεί υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης που προσελκύουν εκατομμύρια χρήστες, αλλά με ένα μοντέλο που καίει μετρητά αντί να αποφέρει κέρδη. Όπως παρατηρήθηκε σκωπτικά, η εταιρεία ξοδεύει περίπου 5 δισ. δολάρια τον χρόνο για να παράγει memes που πιθανώς παραβιάζουν πνευματικά δικαιώματα (καθώς πολλά βίντεο του Sora βασίζονται σε προστατευμένο περιεχόμενο). Πρόκειται ουσιαστικά για την κλασική «συνταγή» της Σίλικον Βάλλεϋ: ξοδεύουμε χρήματα τώρα, με την ελπίδα να κυριαρχήσουμε αργότερα στην αγορά. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η πρακτική, δεδομένων των πρωτοφανών ζημιών;

Δυσκολίες βελτίωσης και απογοητευτικά μοντέλα

Παρά τις κολοσσιαίες δαπάνες σε υποδομές και έρευνα, τα αποτελέσματα στον πυρήνα της τεχνολογίας της OpenAI φαίνεται να παρουσιάζουν φθίνουσα απόδοση. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, τα «εύκολα» κέρδη στην απόδοση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης έχουν πλέον αποσπαστεί — κάθε περαιτέρω βελτίωση κατά 2x μπορεί να απαιτεί 5x περισσότερη ενέργεια και χρήματα, καθώς απαιτείται εκθετική αύξηση της υπολογιστικής ισχύος, των δεδομένων και της κατανάλωσης ρεύματος. Πράγματι, φήμες στον χώρο υποστηρίζουν ότι κάποια από τα μεγάλα training runs (εκπαιδεύσεις υπέρ-μοντέλων) που επιχείρησε η OpenAI μέσα στο 2025 δεν κατάφεραν να παράξουν AI ανώτερο των προηγούμενων γενεών.

Το GPT-5, η επόμενη μεγάλη έκδοση του μοντέλου, λανσαρίστηκε το 2025 με υψηλές προσδοκίες, αλλά έφερε διάχυτη απογοήτευση στους χρήστες. Πολλοί ανέφεραν ότι το νέο ChatGPT με GPT-5 εμφάνιζε πιο «επίπεδη» προσωπικότητα, ήταν υπερβολικά προσεκτικό και εταιρικό στον τόνο, και μάλιστα έκανε λάθη σε βασικά ζητήματα γεωγραφίας και μαθηματικών.

«Ήταν σαν πισωγύρισμα — πιο βαρετό, πιο ρομποτικό» σχολίασαν αρκετοί έμπειροι χρήστες σε φόρουμ. Η κατάσταση έφτασε στο σημείο να υπάρξει «εξέγερση» των χρηστών: μέσα σε 24 ώρες από την αναβάθμιση, η OpenAI αναγκάστηκε να επαναφέρει εσπευσμένα την προηγούμενη έκδοση GPT-4ο ως επιλογή για τους συνδρομητές, καθώς οι αντιδράσεις συνηγορούσαν έντονα υπέρ του παλαιότερου μοντέλου. Ο ίδιος ο Άλτμαν παραδέχτηκε το φιάσκο, εξηγώντας ότι τεχνικά ζητήματα στην αλλαγή μοντέλων «έκαναν το GPT-5 να φαίνεται πιο χαζό» και δεσμεύτηκε να βελτιώσει την απόδοσή του.

Παρότι έγιναν διορθώσεις και κυκλοφόρησαν διαδοχικές ενημερώσεις (GPT-5.1, GPT-5.2, κ.ο.κ.), η εικόνα δεν άλλαξε δραματικά. Και στις νεότερες εκδόσεις, πολλοί χρήστες συνεχίζουν να διαμαρτύρονται ότι το ChatGPT έχει γίνει υπερβολικά «συμβατικό», αποστειρωμένο και «ρομποτικό» στην αίσθηση, χάνοντας μέρος της δημιουργικότητας και της «σπίθας» που χαρακτήριζε παλιότερες εκδόσεις. Αυτό το μοτίβο — διαρκείς βελτιώσεις με ολοένα μικρότερο αντίκρισμα στην εμπειρία χρήσης — ενισχύει την ανησυχία ότι η OpenAI πλησιάζει τα όρια των αποδόσεων που μπορούν να αποσπαστούν από τις τρέχουσες τεχνολογικές προσεγγίσεις, εκτός αν βρεθούν εντελώς νέες μέθοδοι.

Μαζική έξοδος ταλέντων και διοικητικές αναταράξεις

Την ίδια περίοδο, η OpenAI βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα μεγάλο κύμα παραιτήσεων κορυφαίων στελεχών, γεγονός που τροφοδότησε περαιτέρω την εικόνα μιας εταιρείας σε κρίση. Τον Σεπτέμβριο 2024, η CTO Μίρα Μουράτι — ένα από τα πιο προβεβλημένα στελέχη και επικεφαλής τεχνολογίας — ανακοίνωσε αιφνιδίως την αποχώρησή της. Άμεσα ακολούθησαν ο Chief Research Officer Μπομπ ΜακΓκρού (επικεφαλής έρευνας) και ο αντιπρόεδρος έρευνας Μπάρετ Ζοφ, οι οποίοι παραιτήθηκαν μέσα σε λίγες ώρες από την ανακοίνωση της Μουράτι. Οι αποχωρήσεις αυτές ήρθαν να προστεθούν σε μια σειρά άλλων ηχηρών αποχωρήσεων: ο πρόεδρος και συνιδρυτής Γκρεγκ Μπρόκμαν είχε ήδη φύγει από την εταιρεία τον Νοέμβριο 2023, κατά τη διάρκεια της διοικητικής κρίσης που ξέσπασε τότε, ενώ ο chief scientist Ίλια Σούτσκεβερ (επικεφαλής επιστήμονας και συνιδρυτής) απομακρύνθηκε το 2024. Συνολικά, περισσότεροι από 20 υψηλόβαθμοι ερευνητές και μηχανικοί αποχώρησαν από την OpenAI μέσα σε ένα έτος , μεταξύ αυτών περίπου οι μισοί από την ομάδα που δούλευε πάνω στην ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης.

Οι λόγοι πίσω από αυτές τις αποχωρήσεις ποικίλλουν, αλλά ορισμένες αναφορές περιγράφουν μια τοξική διοικητική κουλτούρα που καλλιεργήθηκε υπό τον Άλτμαν. Σε πρόσφατη συνέντευξή της, η πρώην διοικητική σύμβουλος της OpenAI, Έλεν Τόνερ, αποκάλυψε ότι τουλάχιστον δύο στελέχη είχαν παραπονεθεί στο διοικητικό συμβούλιο πως η συμπεριφορά του Άλτμαν — ιδίως η τάση του να παραπλανά ή να αποκρύπτει πληροφορίες — συνιστούσε «ψυχολογική κακοποίηση» προς τους συνεργάτες του. Οι καταγγελίες αυτές μάλιστα φέρονται να αποτέλεσαν μέρος των λόγων που το τότε συμβούλιο προσπάθησε να παύσει τον Άλτμαν από CEO στα τέλη του 2023 (μια απόπειρα που οδήγησε στο γνωστό δραματικό επεισόδιο της προσωρινής απόλυσης και επαναπρόσληψής του έπειτα από την εξέγερση των υπαλλήλων υπέρ του). Παρόλο που ο Άλτμαν επέστρεψε θριαμβευτικά στη θέση του τότε, οι αποχωρήσεις κορυφαίων ταλέντων συνεχίστηκαν το 2024, αφήνοντας ερωτήματα για το εργασιακό κλίμα και την κατεύθυνση της εταιρείας. Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ο έμπειρος επενδυτής Τζορτζ Νόμπλ, «η εταιρεία που υποτίθεται ότι θα οικοδομούσε τη γενική τεχνητή νοημοσύνη (AGI) δεν μπορεί καν να κρατήσει την ηγετική της ομάδα ενωμένη».

Νομική μάχη δισεκατομμυρίων με τον Έλον Μασκ

Σαν να μην έφταναν όλα τα παραπάνω, η OpenAI έχει πλέον εμπλακεί και σε μια δυνητικά καταστροφική δικαστική διαμάχη με τον Έλον Μασκ — έναν από τους ιδρυτές και πρώην χρηματοδότες της. Ο Μασκ κατέθεσε μήνυση κατηγορώντας την OpenAI (καθώς και τη Microsoft, μεγάλο επενδυτή της) για απάτη, υποστηρίζοντας ότι εξαπατήθηκε το 2015 για να δωρίσει περίπου 38 εκατ. δολάρια στο αρχικό, μη κερδοσκοπικό σχήμα της OpenAI, με την υπόσχεση ότι η οργάνωση θα παραμείνει κοινωφελής και ανοιχτού κώδικα. Αντ’ αυτού, υποστηρίζει ο Μασκ, η OpenAI «πρόδωσε» την αποστολή της εξελισσόμενη σε κερδοσκοπική startup αξίας πολλών δισεκατομμυρίων, αποκομίζοντας τεράστια οφέλη από την αρχική του συμβολή. Ο Μασκ διεκδικεί αποζημιώσεις που θα μπορούσαν να φτάσουν έως τα 134 δισεκατομμύρια δολάρια — ουσιαστικά απαιτώντας μερίδιο από τα «παράνομα κέρδη» της OpenAI και της Microsoft λόγω της αλλαγής πορείας.

Η OpenAI από την πλευρά της αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντας τη μήνυση ως «αβάσιμη» και ως μια μορφή «εκστρατείας παρενόχλησης» εκ μέρους του Μασκ, ο οποίος πλέον είναι ανταγωνιστής (ίδρυσε τη δική του AI εταιρεία, την xAI) . Ωστόσο, στις 16 Ιανουαρίου 2026, το ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνιας απέρριψε το αίτημα της OpenAI και της Microsoft να απορρίψουν τη μήνυση, βρίσκοντας ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να κριθούν οι ισχυρισμοί του Μασκ από σώμα ενόρκων. Η δίκη ορίστηκε για τα τέλη Απριλίου 2026, όπου αναμένεται να έρθουν στο φως εσωτερικά έγγραφα και επικοινωνία. Ήδη, σύμφωνα με τα δικόγραφα, έχουν παρουσιαστεί μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και σημειώσεις ιδρυτών της OpenAI που δείχνουν ότι από το 2017 η ηγεσία συζητούσε το ενδεχόμενο μετατροπής σε κερδοσκοπική εταιρεία — σε αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις που είχαν δοθεί στον Μασκ. Σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, φέρεται ο συνιδρυτής Γκρεγκ Μπρόκμαν να είχε γράψει σε ιδιωτικό σημείωμα: «Δεν μπορούμε να λέμε ότι δεσμευόμαστε να μείνουμε μη-κερδοσκοπικοί… αν τρεις μήνες μετά γίνουμε εταιρεία B-corp, τότε θα είναι ψέμα». Τέτοιου είδους στοιχεία ο δικαστής τα χαρακτήρισε «ιδιαιτέρως ανησυχητικά» και υπέρ της θέσης Μασκ, ότι δηλαδή οι ιδρυτές της OpenAI τού πρόσφεραν ψευδείς διαβεβαιώσεις προκειμένου να εξασφαλίσουν τη δωρεά του.

Η έκβαση αυτής της δικαστικής διαμάχης έχει τεράστια σημασία. Εάν ο Μασκ δικαιωθεί — ακόμη και σε ένα μέρος των αξιώσεών του — η OpenAI θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα οικονομικό πλήγμα γιγαντιαίων διαστάσεων (δεκάδων ή και άνω των εκατό δισ. δολαρίων), το οποίο πιθανώς δεν θα μπορέσει να αντέξει. Παράλληλα, η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα εταιρικής διακυβέρνησης και εμπιστοσύνης: μια startup που ξεκίνησε ως μη κερδοσκοπικό εγχείρημα «για το καλό της ανθρωπότητας» και πλέον αποτιμάται γύρω στο μισό τρισεκατομμύριο δολάρια, καλείται να αποδείξει ότι δεν παραπλάνησε τους πρώτους της υποστηρικτές στην πορεία της προς το κέρδος.

Απόγειο του hype ή αρχή της πτώσης;

Όλα τα παραπάνω γεγονότα συνθέτουν την εικόνα μιας εταιρείας σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η OpenAI υπήρξε επί χρόνια το συνώνυμο του ενθουσιασμού γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, με το ChatGPT να προκαλεί παγκόσμια φρενίτιδα χρήσης. Σήμερα όμως, πολλοί αναρωτιούνται αν βρισκόμαστε στο αποκορύφωμα του κύκλου hype για την Generative AI (γενετική τεχνητή νοημοσύνη) — και αν επίκειται μια απότομη προσγείωση στην πραγματικότητα. Ο επενδυτής Τζορτζ Νομπλ, σε ανάλυσή του που συζητήθηκε ευρέως, προειδοποιεί ότι καθίσταται αδύνατον να κρυφτούν τα σημάδια της υπέρμετρης προσδοκίας έναντι της πικρής πραγματικότητας. Όπως επισημαίνει, οι ανταγωνιστές (Google, Meta, Anthropic, κ.ά.) έχουν πλέον σχεδόν καλύψει τη διαφορά, οι νομικοί κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται και η OpenAI θα πρέπει να αυξήσει τα ετήσια έσοδά της κατά 15 φορές μέσα σε πέντε χρόνια (έως το 2030) για να δικαιολογήσει την τρέχουσα αποτίμησή της. Αυτό μεταφράζεται σε στόχο περίπου 200 δισ. δολαρίων εσόδων το 2030, ένας αριθμός τεράστιος (συγκριτικά, η Microsoft είχε συνολικά έσοδα ~$230 δισ. το 2023). Και όλα αυτά, την ώρα που το κόστος λειτουργίας και επένδυσης της OpenAI διογκώνεται εκρηκτικά — η ίδια η εταιρεία φέρεται να έχει δεσμευτεί σε δαπάνες ύψους $1,4 τρισεκ. για κέντρα δεδομένων και υποδομές μέσα στην επόμενη οκταετία.

Ακόμα και ο ίδιος ο Σαμ Άλτμαν έχει αναγνωρίσει ότι υπάρχουν στοιχεία φούσκας στην τρέχουσα συγκυρία. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, όταν ρωτήθηκε αν θεωρεί πως υπάρχει υπερβολικός ενθουσιασμός των επενδυτών για την AI, απάντησε: «Ναι, σίγουρα υπάρχει μια φούσκα. Κάποιος πρόκειται να χάσει μια φαινομενικά τεράστια ποσότητα χρημάτων». Προσέθεσε δε ότι, όπως σε κάθε φούσκα, πολλοί άλλοι θα κερδίσουν πολλά χρήματα — το δύσκολο είναι να ξέρεις σε ποια πλευρά θα βρεθείς.

Για τους επενδυτές και την ευρύτερη αγορά τεχνολογίας, η περίπτωση της OpenAI λειτουργεί πλέον ως καμπανάκι. Οι λεγόμενες «Magnificent 7» (οι επτά κολοσσοί της τεχνολογίας των ΗΠΑ) είδαν τις μετοχές τους να εκτοξεύονται το 2023-25, εν μέρει χάρη στο hype της AI. Όμως, όπως σημειώνει ο Νομπλ, το χάσμα μεταξύ της επαγγελλόμενης «επανάστασης» και της πραγματικότητας που έχει παραδοθεί έως τώρα «δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερο». Οι πιο συνετοί επενδυτές αρχίζουν ήδη να μετακινούν κεφάλαια προς τομείς όπου οι αποτιμήσεις ευθυγραμμίζονται περισσότερο με τα θεμελιώδη μεγέθη — προς εταιρείες μικρομεσαίας κεφαλαιοποίησης με υπαρκτά κέρδη, παρά προς πανάκριβες μετοχές-στοιχήματα πάνω στην AI. Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, οι αγορές μπορούν να τιμολογήσουν τον κίνδυνο, αλλά δεν μπορούν να τιμολογήσουν το χάος. Και αυτή τη στιγμή η OpenAI — με την εσωτερική αναστάτωση, τις τεχνικές δυσκολίες, τις οικονομικές ζημίες και τις δικαστικές εκκρεμότητες — δίνει την εικόνα χάους μεταμφιεσμένου σε εταιρεία μισού τρισεκατομμυρίου.

Το αν αυτή η εικόνα θα επιβεβαιωθεί ή θα ανατραπεί μένει να το δούμε τους επόμενους μήνες. Το βέβαιο είναι ότι η OpenAI εισέρχεται στο 2026 αντιμετωπίζοντας τη μεγαλύτερη κρίση στη — σύντομη μεν εκρηκτική δε — ιστορία της. Θα κατορθώσει να αντέξει στην πίεση, διαψεύδοντας τους επικριτές της ή βρισκόμαστε μπροστά σε μια από τις πιο θεαματικές «καταρρεύσεις σε πραγματικό χρόνο» που έχουμε δει στον κλάδο της τεχνολογίας;