Μήνας: Ιανουάριος 2026

«Πολύ καλή» χαρακτήρισε ο Ντόναλντ Τραμπ την τηλεφωνική συνομιλία που είχε χθες Τρίτη με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε,με θέμα την κλιμάκωση της πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από τη Γροιλανδία.

Όπως ανέφερε, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, συμφώνησε σε συνεδρίαση διαφόρων πλευρών στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει με ποιους θα συναντηθεί. Ακόμη, υπογράμμισε τη σημασία της Γροιλανδίας για την εθνική και παγκόσμια ασφάλεια, σημειώνοντας: «Δεν υπάρχει επιστροφή σ’ αυτό. Άπαντες συμφωνούν. […] Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η ισχυρότερη χώρα στη γη και η μοναδική που μπορεί να εγγυηθεί την παγκόσμια ειρήνη.»

Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε δηλώσει σε δημοσιογράφους πως κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στο Νταβός, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξετάσουν το ενδεχόμενο εξαγοράς της Γροιλανδίας από τη Δανία, καθώς — κατά τον ίδιο — «το δανικό βασίλειο δεν μπορεί να προστατεύσει το ημιαυτόνομο έδαφος σε περίπτωση επίθεσης». Όταν ρωτήθηκε για την αντίδραση των Ευρωπαίων συμμάχων του ΝΑΤΟ στο σχέδιό του, απάντησε: «Ας το θέσουμε έτσι, θα είναι ένα πολύ ενδιαφέρον Νταβός».

Το ταξίδι του Αμερικανού προέδρου στην Ελβετία συμπίπτει με την πρώτη επέτειο της δεύτερης θητείας του. Η γεωπολιτική ένταση με αφορμή τη Γροιλανδία κλιμακώθηκε μετά την εξαγγελία νέων δασμών για τα οκτώ μέλη του ΝΑΤΟ που αντιτίθενται στην αμερικανική εξαγορά της αρκτικής νήσου — τις Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο — μέχρι να υπάρξει συμφωνία για πλήρη και οριστική αγορά της Γροιλανδίας.

Σε σειρά πρωινών του αναρτήσεων στο Truth Social, ο Τραμπ δημοσίευσε τμήμα συνομιλίας με τον Ρούττε, όπου ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ τον ευχαριστούσε για τη συμβολή του στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις στη Γάζα, τη Συρία και την Ουκρανία, και δήλωνε τη «δέσμευσή  του στην εξεύρεση λύσης για τη Γροιλανδία».

Τις αναρτήσεις συμπλήρωσαν ψηφιακά επεξεργασμένες εικόνες: στη μία, Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίζονται στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, όπου σε έναν χάρτη η σημαία των ΗΠΑ καλύπτει τη Γροιλανδία, τη Βενεζουέλα και τον Καναδά· στην άλλη, ο ίδιος, μαζί με τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, υψώνουν την αμερικανική σημαία στη Γροιλανδία.

Από την ευρωπαϊκή πλευρά, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε λανθασμένους τους δασμούς που σχεδιάζει ο Τραμπ, ενώ ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, προειδοποίησε ότι η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού της ΕΕ κατά του εξαναγκασμού. «Στην πολιτική, όπως και στις επιχειρήσεις, μια συμφωνία είναι μια συμφωνία», σχολίασε η φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στη διμερή εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ που είχε συναφθεί τον Ιούλιο.

 

Ο Μακρόν επεσήμανε ότι ενδεχόμενοι νέοι δασμοί ενδέχεται να οδηγήσουν για πρώτη φορά στη χρήση του εν λόγω μηχανισμού κατά των ΗΠΑ, και εξέφρασε την ανησυχία του ότι η εστίαση στη Γροιλανδία εκτροχιάζει τις συνομιλίες για την ειρήνη στην Ουκρανία. Παράλληλα, τόνισε πως το εργαλείο αυτό είναι ιδιαίτερα ισχυρό και ότι δεν θα πρέπει να αγνοηθεί στη δύσκολη αυτή συγκυρία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για αντίμετρα ή περιορισμούς στην πρόσβαση αμερικανικών επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ο Τραμπ αποκάλυψε επίσης τμήμα διαλόγου που είχε με τον Μακρόν, στο οποίο ο Γάλλος πρόεδρος εκφράζει απορία σχετικά με το θέμα της Γροιλανδίας και προτείνει δείπνο στο Παρίσι με αντιπροσώπους από τη Συρία, τη Δανία, την Ουκρανία και τη Ρωσία. «Φίλε μου, είμαστε σε απόλυτη σύμπνοια για τη Συρία. Μπορούμε να κάνουμε σπουδαία πράγματα στο Ιράν. Δεν κατανοώ τι κάνεις με τη Γροιλανδία. Ας προσπαθήσουμε να πετύχουμε μεγάλα πράγματα», έγραφε μεταξύ άλλων ο Μακρόν.

Η Γροιλανδία, που αποτελεί τμήμα της Δανίας επί αιώνες, βρίσκεται σε καθεστώς αυτονομίας από το 1953. Ο Τραμπ επιμένει ότι η Γροιλανδία πρέπει να ενταχθεί στις ΗΠΑ, επικαλούμενος τη ρωσική και κινεζική απειλή και το ότι η Δανία δεν είναι ικανή να παρέχει επαρκή προστασία στη νήσο. Το Κρεμλίνο επίσης επέκρινε τις ΗΠΑ, μιλώντας για δύο μέτρα και δύο σταθμά, και κατηγορώντας τον Τραμπ ότι οξύνει τα αντιανατολικά αισθήματα.

 

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Γροιλανδία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο ως τμήμα του αμερικανικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης κατά πυρηνικών επιθέσεων. Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες, με πρώτο τον Βρετανό πρωθυπουργό σερ Κηρ Στάρμερ, υποβάθμισαν τη ρητορική Τραμπ για «δασμολογικό πόλεμο» κατά συμμάχων, ενώ ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, απέρριψε κάθε σκέψη για απόπειρα απόκτησης της Γροιλανδίας με τη βία.

Τόσο η κυβέρνηση της Γροιλανδίας όσο και της Δανίας αντίθενται ξεκάθαρα και σταθερά σε οποιαδήποτε προοπτικής πώλησης της νήσου, ενώ η ιθαγενής (Ινουίτ) κοινότητα τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας. Δημοσκόπηση του Ιανουαρίου 2025 κατέδειξε ότι η πλειοψηφία των Γροιλανδών επιθυμεί ανεξαρτησία, με μόλις 6% να τάσσεται υπέρ της αμερικανικής κτήσης, χωρίς ωστόσο να έχουν ερωτηθεί για εναλλακτικές μορφές συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Βάσει συνθήκης του 1951 με τη Δανία, ο αμερικανικός στρατός διατηρεί πρόσβαση στη Γροιλανδία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και υπό τη δανική κυριαρχία, με την τελική αρμοδιότητα να παραμένει στη Δανία. Νεότερη αμυντική συμφωνία που υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2023 ενισχύει περαιτέρω τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ σε ορισμένες δανικές εγκαταστάσεις. Ο Τραμπ αναμένεται να απευθύνει ομιλία στους συνέδρους του Νταβός σήμερα, Τετάρτη 21 Ιανουαρίου.

Παρά τη συνεχιζόμενη εμπορική αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Πεκίνο ισχυρίζεται ότι η κινεζική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 5% το 2025. Το συγκεκριμένο ποσοστό, που συμπίπτει ακριβώς με τον προγραμματισμένο στόχο του καθεστώτος, αναζωπύρωσε το σκεπτικισμό αναλυτών και οικονομολόγων για την αξιοπιστία των επισήμων οικονομικών στοιχείων της χώρας.

Το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων «Σινχουά» μετέδωσε ότι, σε συνέντευξη Τύπου στις 19 Ιανουαρίου, ο Κανγκ Γι, επικεφαλής του Εθνικού Στατιστικού Γραφείου της Κίνας, ανακοίνωσε: «Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Κίνας ανήλθε το 2025 στα 18 τρισεκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 5% σε πραγματικούς όρους».

Πρόκειται για το τρίτο συνεχόμενο έτος που το κινεζικό καθεστώς επιτυγχάνει – τουλάχιστον στα χαρτιά – τον ετήσιο στόχο ανάπτυξης γύρω στο 5%. Για πολλούς επικριτές της, η ανακοίνωση θυμίζει περισσότερο πολιτική παρά οικονομικό αποτέλεσμα.

«Το γεγονός ότι το ποσοστό του ΑΕΠ συμπίπτει για ακόμη μία φορά ακριβώς με τον προκαθορισμένο στόχο είναι εντυπωσιακό από μόνο του», δήλωσε στην Epoch Times ο Γουάνγκ Χε, αναλυτής κινεζικών υποθέσεων. «Εδώ και χρόνια η διεθνής κοινότητα θεωρεί ότι η Κίνα χειραγωγεί τα μεγέθη του ΑΕΠ. Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι πραγματικά αξιόπιστοι, μοιάζουν περισσότερο με στατιστικό παιχνίδι».

Τα στοιχεία του Εθνικού Στατιστικού Γραφείου καταδεικνύουν ότι η οικονομία της Κίνας αναπτύχθηκε με ρυθμό 4,5% το τέταρτο τρίμηνο του έτους—τον χαμηλότερο των τελευταίων τριών ετών. Η επιβράδυνση αποδίδεται στη συνεχιζόμενη κρίση στον τομέα ακινήτων, στη χαμηλή εσωτερική ζήτηση, στην εξασθενημένη εμπιστοσύνη της αγοράς και στις διαρκείς εξωτερικές πιέσεις από τον εμπορικό πόλεμο με την Ουάσιγκτον. Όλοι αυτοί οι παράγοντες ενισχύουν την αίσθηση μιας οικονομίας που δυσκολεύεται να ανακτήσει τη δυναμική της, σε πλήρη αντίθεση με τον θριαμβευτικό τόνο των επίσημων ανακοινώσεων.

Η οικονομική ανάπτυξη παραμένει κεντρικός δείκτης στο ολοκληρωτικό κινεζικό σύστημα, καθορίζοντας πολιτικές αφηγήσεις, αλλά και τις αξιολογήσεις και προαγωγές των αξιωματούχων του καθεστώτος. Το ίδιο το Πεκίνο έχει κατά το παρελθόν αναγνωρίσει τη σοβαρότητα της παραποίησης στατιστικών στοιχείων. Το 2022, το Εθνικό Στατιστικό Γραφείο δημοσίευσε εσωτερικά σχόλια ζητώντας πραγματικό αγώνα κατά της στατιστικής απάτης.

Ωστόσο, τα θεσμικά κίνητρα δεν έχουν εκλείψει. Όπως σημειώνουν αναλυτές, οι τοπικοί αξιωματούχοι συχνά έχουν έντονες πιέσεις να αναφέρουν ισχυρές οικονομικές επιδόσεις, εφόσον η ανάπτυξη συνδέεται άμεσα με τις προαγωγές και την πολιτική επιβίωσή τους. Το περιβάλλον αυτό ενθαρρύνει τη διογκωμένη αποτύπωση των επιδόσεων και όχι την ακριβή καταγραφή της πραγματικότητας.

Οι ανησυχίες για την αξιοπιστία των στοιχείων κλιμακώθηκαν περαιτέρω όταν τα κρατικά μέσα της Κίνας δημοσίευσαν αποσπάσματα από δηλώσεις του προέδρου Σι Τζινπίνγκ στην Κεντρική Οικονομική Διάσκεψη του περασμένου Δεκεμβρίου, όπου ζητούσε «πραγματική, ουσιαστική ανάπτυξη, χωρίς παραποιήσεις», ενώ την ίδια στιγμή ανακοίνωνε ότι ο στόχος ανάπτυξης για το 2025 θα διαμορφωθεί γύρω στο 5%, προτού καν συλλεγούν τα τελικά στατιστικά στοιχεία.

Εκτός Κίνας, ανεξάρτητες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς. Το αμερικανικό ινστιτούτο Rhodium Group εκτίμησε πρόσφατα ότι «η πραγματική ανάπτυξη του κινεζικού ΑΕΠ το 2025 κυμάνθηκε πιθανότατα μεταξύ 2,5% και 3%, δηλαδή περίπου στο μισό από ό,τι ισχυρίζεται το Πεκίνο».

Βασικό επιχείρημα ήταν η απότομη πτώση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου στο δεύτερο εξάμηνο του έτους. Παρόμοια συμπεράσματα προκύπτουν και από ακαδημαϊκές μελέτες. Σε πρόσφατο βιβλίο των Stephen Brooks και Ben Vagel που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Oxford University Press υπό τον τίτλο _Command of Commerce — America’s Enduring Economic Power Advantage Over China, υποστηρίζεται ότι «το ΑΕΠ της Κίνας μπορεί να είναι υπερτιμημένο έως και κατά ένα τρίτο».

Οι συγγραφείς αποδίδουν το χάσμα τόσο στη χειραγώγηση των στοιχείων όσο και σε μαζικά επενδυτικά έργα με περιορισμένη πραγματική απόδοση. Αναλύοντας νυχτερινές δορυφορικές εικόνες – μέτρο συσχέτισης με την αληθινή οικονομική δραστηριότητα – κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «το πραγματικό οικονομικό μέγεθος της Κίνας μπορεί να είναι πιο κοντά στο μισό των ΗΠΑ, παρά στα δύο τρίτα που προκύπτουν από τα επίσημα στοιχεία».

Για σύγκριση, το ονομαστικό ΑΕΠ των ΗΠΑ το 2025 ανήλθε περίπου στα 25 τρισ. ευρώ. Τα επίσημα κινεζικά στοιχεία των 19,4 τρισ. δολαρίων το τοποθετούν στο 63% της αμερικανικής οικονομίας, ποσοστό που πολλοί αναλυτές θεωρούν διογκωμένο. Στην ίδια την Κίνα, η ανοιχτή αμφισβήτηση των επίσημων στοιχείων ενέχει σημαντικούς κινδύνους.

Τον Δεκέμβριο 2024, ο επικεφαλής οικονομολόγος της SDIC Securities στο Χονγκ Κονγκ, Γκάο Σανγουέν, δήλωσε δημοσίως ότι «η πραγματική ετήσια ανάπτυξη της Κίνας τα τελευταία δύο-τρία χρόνια ίσως κυμαίνεται στο 2%, πολύ κάτω από το 5% που ισχυρίζονται οι αρχές». Λίγο αργότερα, τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την αποχώρησή του από το αξίωμα.

 

Αν το Πεκίνο δημοσιεύει συνειδητά ωραιοποιημένα στοιχεία, πόση σημασία έχει αυτό στον πραγματικό σχεδιασμό πολιτικής; Σύμφωνα με τον Γουάνγκ, «η Κίνα λειτουργεί με διπλό σύστημα. Εσωτερικά υπάρχουν εκθέσεις με πιο ρεαλιστικά δεδομένα, που χρησιμοποιούνται για λήψη αποφάσεων.

Εξωτερικά, το 5% χρησιμοποιείται ως εργαλείο αφήγησης για να εκπέμπει σταθερότητα στο εσωτερικό και εμπιστοσύνη προς τα έξω». Σε περίπτωση που οι ανώτατοι ηγέτες βασιστούν στη διαστρέβλωση των στοιχείων, προειδοποιεί ο Γουάνγκ, «αυτό μπορεί να εντείνει τα οικονομικά αδιέξοδα της Κίνας».

Το Κομμουνιστικό Κόμμα διαχωρίζει διαχρονικά τις εσωτερικές εκτιμήσεις από την εξωτερική επικοινωνία, σημείωσε. Οι ξένοι επενδυτές έχουν προσαρμοστεί στη λογική αυτή. Τα μεγάλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σπανίως στηρίζονται αποκλειστικά στα επίσημα κινεζικά στατιστικά, επιλέγοντας εναλλακτικούς δείκτες και δικά τους μοντέλα, σύμφωνα με τον Γουάνγκ.

«Αν και το Πεκίνο υποβάλλει τα στοιχεία του στους διεθνείς οργανισμούς, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, και ένα μέρος των διεθνών ερευνών βασίζεται ακόμα στα επίσημα στοιχεία, οι περισσότεροι ειδικοί πλέον προχωρούν σε ανεξάρτητες αναπροσαρμογές. Ουσιαστικά, καμία χώρα δεν λαμβάνει αποφάσεις για θέματα Κίνας με μοναδικό γνώμονα τα επίσημα στοιχεία του Κομμουνιστικού Κόμματος», τόνισε.

Ο Σουν Γκουοσιάνγκ, καθηγητής διεθνών σχέσεων και επιχειρηματικότητας στο Πανεπιστήμιο Νάνχουα της Ταϊβάν, δήλωσε στην Epoch Times ότι η παρατεταμένη αλλοίωση των στατιστικών έχει μακροχρόνιες συνέπειες. «Όταν οι στατιστικές καθοδηγούνται από πολιτικούς στόχους και όχι από την πραγματικότητα, διαρθρωτικά προβλήματα—όπως η προσαρμογή στην αγορά ακινήτων, το χρέος των τοπικών κυβερνήσεων, η ανεργία και η παραγωγικότητα—υποτιμώνται συστηματικά», τόνισε. Αυτό το φαινόμενο, προσέθεσε, «περιορίζει το αναπτυξιακό δυναμικό και υπονομεύει τη συνολική αποτελεσματικότητα της πολιτικής».

Επιπλέον, η αναξιοπιστία των στοιχείων αποθαρρύνει επενδύσεις και κατανάλωση, οδηγώντας σε αυτοτροφοδοτούμενο κύκλο αδύναμης εμπιστοσύνης και χαμηλής ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον Σουν, διεθνώς όλο και περισσότερα επενδυτικά κεφάλαια λαμβάνουν υπόψη εναλλακτικά δεδομένα και υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου όταν εξετάζουν την Κίνα, γεγονός που αυξάνει το κόστος κεφαλαίων και αποθαρρύνει τις επενδύσεις.

Συνοπτικά, όπως επισημαίνει ο Σουν, «όταν τα επίσημα στοιχεία χάνουν την αξιοπιστία τους, η επιρροή και η εμπιστοσύνη της Κίνας στο διεθνές χρηματοοικονομικό σύστημα αναπόφευκτα υποχωρούν».

Με τη συμβολή των Νινγκ Χαϊζόνγκ και Λούο Για

Η Γροιλανδία, η ασφάλεια στην Αρκτική και οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης αναδείχθηκαν σε κεντρικά ζητήματα τη δεύτερη ημέρα του φετινού Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δεσπόζει στις εξελίξεις.

Με σειρά πρωινών αναρτήσεων στο Truth Social πριν από την έναρξη της δεύτερης ημέρας των εργασιών στο Νταβός, ο Τραμπ δημοσίευσε εικόνες που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη, όπου εμφανίζεται να υψώνει την αμερικανική σημαία στη Γροιλανδία. Οι αναρτήσεις του έφεραν αιφνιδιαστικά το θέμα της γεωπολιτικής έντασης στην ατζέντα της Συνόδου, την οποία οι διοργανωτές παρουσίασαν ως τη μεγαλύτερη στην ιστορία του Φόρουμ.

Στις 17 Ιανουαρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών στα εισαγόμενα ευρωπαϊκά προϊόντα που προέρχονται από τα κράτη εκείνα που αντιτίθενται στην αμερικανική πρόθεση να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας. Ο πρόεδρος αναμένεται να μιλήσει στο Φόρουμ στις 21 Ιανουαρίου.

Σε ομιλία του την Τρίτη στο Νταβός, ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϋ, δήλωσε: «Η μακρόχρονη, αμερικανοκεντρική διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες έχει τελειώσει. Η παλιά τάξη δεν πρόκειται να επιστρέψει. Δεν πρέπει να τη θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν αποτελεί στρατηγική. Όμως μέσα από το ρήγμα, μπορούμε να χτίσουμε κάτι καλύτερο, πιο ισχυρό και πιο δίκαιο». Τόνισε δε την ανάγκη οι μεσαίες δυνάμεις να δρουν συλλογικά, λέγοντας: «Αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού».

Η ασφάλεια στη βόρεια Αρκτική εξελίχθηκε ταχύτατα σε μείζον θέμα συζήτησης. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην εναρκτήρια ομιλία της, επεδίωξε να εκφράσει ένα συμφιλιωτικό πνεύμα, θέτοντας όμως σαφή όρια στην επιβουλή της Ουάσιγκτον όσον αφορά την ευρωπαϊκή κυριαρχία. Επιβεβαίωσε ακόμη ότι η Φινλανδία, ένα από τα νεότερα μέλη του ΝΑΤΟ, προχωρά στην πώληση παγοθραυστικών στις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία αυτή «σύμβολο της ευρωπαϊκής ετοιμότητας για την Αρκτική».

«Η ασφάλεια στην Αρκτική μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω συλλογικής δράσης», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν, καλώντας σε βαθύτερη συνεργασία μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία και η Ισλανδία. «Προτεινόμενοι νέοι αμερικανικοί δασμοί θα ήταν σφάλμα, ιδιαίτερα ανάμεσα σε παλιούς συμμάχους. Και στην πολιτική, όπως και στις επιχειρήσεις, μια συμφωνία είναι συμφωνία. Όταν οι φίλοι δίνουν τα χέρια, αυτό πρέπει να έχει αξία», προσέθεσε, αναφερόμενη σε διατλαντική εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Ιούλιο.

Η φον ντερ Λάιεν ανήγγειλε, επίσης, σημαντική ευρωπαϊκή επενδυτική πρωτοβουλία στη Γροιλανδία, καθώς και νέο ευρωπαϊκό σχέδιο ασφάλειας που θα περιλαμβάνει ενισχυμένο άξονα για την Αρκτική. Τόνισε επίσης πως «η κυριαρχία της Γροιλανδίας εντός του Βασιλείου της Δανίας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».

Στις εμπορικές εντάσεις στάθηκε και ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, ο οποίος τοποθετήθηκε από το βήμα του Νταβός, αφότου ο Τραμπ απείλησε τη Γαλλία με δασμούς στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια, και δημοσιοποίησε στο Truth Social προσωπικά γραπτά μηνύματα του Μακρόν προς το πρόσωπό του: «Βρισκόμαστε σε μια πολύ ανησυχητική συγκυρία, γιατί καταστρέφουμε το πλαίσιο όπου θα μπορούσαμε να επιλύσουμε τις κοινές προκλήσεις. Χωρίς συλλογική διακυβέρνηση, η συνεργασία δίνει τη θέση της στον αδυσώπητο ανταγωνισμό», είπε μεταξύ άλλων.

Ο Μακρόν προειδοποίησε ότι ο ανταγωνισμός από τις ΗΠΑ στον τομέα του εμπορίου αποδυναμώνει τα ευρωπαϊκά εξαγωγικά συμφέροντα, απαιτώντας μέγιστες παραχωρήσεις και στοχεύοντας ανοιχτά στην υποβάθμιση και εξάρτηση της Ευρώπης, με ταυτόχρονη, αδιάκοπη επιβολή δασμών που είναι εξ ορισμού απαράδεκτοι, πολύ περισσότερο δε όταν χρησιμοποιούνται ως μοχλός πίεσης κατά της εδαφικής κυριαρχίας.

Ερωτηθείς, στο περιθώριο συζήτησης του Φόρουμ για το ενδεχόμενο παρατεταμένου εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Ευρώπης, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσσεντ, απάντησε: «Γιατί πηδάμε στα άκρα; Γιατί αναφέρεστε στο χειρότερο σενάριο; Χαλαρώστε λίγο. Πάρτε μια βαθιά ανάσα. Έχουν περάσει μόλις 48 ώρες. Όπως είπα, καθίστε ήσυχοι, χαλαρώστε. Είμαι βέβαιος ότι οι ηγέτες δεν θα οδηγηθούν σε κλιμάκωση και ότι θα βρεθεί μια λύση ικανοποιητική για όλους. Όπως είχα πει και στις 2 Απριλίου, το χειρότερο που μπορούν να κάνουν οι χώρες είναι να κλιμακώσουν έναντι των ΗΠΑ».

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανήρτησε στις 20 Ιανουαρίου αποσπάσματα από ιδιωτικά μηνύματα, όπως είπε, που του είχε αποστείλει ο Γάλλος πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν. Σε αυτά τα μηνύματα, ο Μακρόν εκφράζει απορία σχετικά με το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία και προτείνει τη διοργάνωση συνόδου G7 με τη συμμετοχή Ρώσων αξιωματούχων.

Σε τμήμα συνομιλίας που ο Τραμπ ανάρτησε στην πλατφόρμα Truth Social, ο Μακρόν εμφανίζεται να δηλώνει: «Δεν καταλαβαίνω τι κάνετε με τη Γροιλανδία». Παράλληλα προτείνει: «Θα μπορούσα να φιλοξενήσω μια σύνοδο G7 και να προσκαλέσω διάφορους φορείς, συμπεριλαμβανομένων Ουκρανών, Δανών, Σύρων και Ρώσων, στο περιθώριο».

Επιπλέον, διαβεβαιώνει τον Τραμπ ότι υπάρχει σύμπνοια στις θέσεις τους για το συριακό, υπογραμμίζοντας: «Θα μπορούσαμε να κάνουμε σπουδαία πράγματα σχετικά με το Ιράν», και τον προσκαλεί για δείπνο στο Παρίσι.

Την ίδια ώρα, Ευρωπαίοι ηγέτες ετοιμάζονται για έκτακτη σύνοδο στις Βρυξέλλες το βράδυ της Πέμπτης, υπό τη σκιά των νέων αμερικανικών δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, που έχουν στόχο να κάμψουν τις αντιστάσεις των Ευρωπαίων στο ζήτημα της Γροιλανδίας.

Ο Μακρόν έχει κατ’ επανάληψη χαρακτηρίσει τους δασμούς «απαράδεκτους», τονίζοντας: «Καμία εκφοβιστική ενέργεια ή απειλή δεν πρόκειται να μας επηρεάσει, ούτε για την Ουκρανία ούτε για τη Γροιλανδία ούτε για κανένα άλλο μέρος στον κόσμο. Οι απειλές για δασμούς είναι αδόκιμες και δεν έχουν θέση σε αυτό το πλαίσιο».

Οι φήμες για επικείμενα αντίποινα εντάθηκαν όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμό 200% στα γαλλικά κρασιά και τις σαμπάνιες, χρησιμοποιώντας το μέτρο για να πείσει τον Μακρόν να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης που προωθεί. Ο ίδιος ο Τραμπ σημείωσε: «[Η απόκτηση της] Γροιλανδίας είναι επιτακτική ανάγκη για την εθνική και παγκόσμια ασφάλεια. [Σε αυτό το ζήτημα] δεν γίνεται να κάνουμε πίσω — σε αυτό όλοι συμφωνούν».

Επιπλέον, ο Τραμπ ανήρτησε ψηφιακά επεξεργασμένες εικόνες που απεικονίζουν τη Γροιλανδία ως αμερικανικό έδαφος, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται φωτογραφία που τον δείχνει να φυτεύει αμερικανική σημαία στο νησί, ενώ σε άλλη Ευρωπαίοι ηγέτες απεικονίζονται στο Οβάλ Γραφείο με χάρτες των ΗΠΑ και του Καναδά μαζί με τη Γροιλανδία.

Ο Μακρόν αναμένεται να συμμετάσχει στην ετήσια Σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός και να επιστρέψει αυθημερόν στο Παρίσι, χωρίς να σκοπεύει να παραμείνει ώστε να συμπέσει με την άφιξη του Τραμπ. Η διαμάχη γύρω από τη Γροιλανδία έχει προκαλέσει αναταραχή στις αγορές και συζητήσεις για αντίμετρα από την ευρωπαϊκή πλευρά.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσσεντ, διέψευσε τα σενάρια περί χρήσης του αμερικανικού χρέους ως μέσο πίεσης από ευρωπαϊκά κράτη, χαρακτηρίζοντάς τα «εντελώς αβάσιμα» και διαβεβαίωσε πως οι αμερικανικές κρατικές αγορές παραμένουν σταθερές και ελκυστικές για ευρωπαϊκές επενδύσεις.

Ο Μπέσσεντ κάλεσε τους ηγέτες να μην προχωρήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση, δηλώνοντας: «Αυτό που ζητώ από όλους εδώ είναι να κάνουν ένα βήμα πίσω, να πάρουν μια βαθιά ανάσα και να αφήσουν τα πράγματα να εξελιχθούν. Το χειρότερο που μπορούν να κάνουν είναι να κλιμακώσουν απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Με πληροφορίες από το Reuters