Σάββατο, 11 Ιούλ, 2026

Ο Τραμπ αποκλείει τη χρήση βίας για την απόκτηση της Γροιλανδίας

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέκλεισε το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής βίας στην προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να αποκτήσουν τη Γροιλανδία.

«Μάλλον δεν θα πετύχουμε τίποτα εκτός αν αποφασίσω να χρησιμοποιήσω υπερβολική ισχύ και δύναμη, οπότε, ειλικρινά, θα ήμασταν ασταμάτητοι. Όμως δεν θα το κάνω», δήλωσε.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εντείνει τις εκκλήσεις του ώστε οι ΗΠΑ να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί σήμερα ημιαυτόνομη επαρχία της Δανίας. Ως μέλος του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), η Δανία και τα εδάφη της καλύπτονται θεωρητικά από την αμοιβαία προστασία που παρέχει η συμμαχία, στην οποία ανήκουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Μέχρι και την τοποθέτησή του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ την Τετάρτη, ο Τραμπ δεν είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης για την απόκτηση της περιοχής.

«Η δέσμευσή μου να μη χρησιμοποιήσω βία είναι μάλλον η σημαντικότερη δήλωση που έκανα, γιατί ο κόσμος πίστευε ότι θα χρησιμοποιούσα βία. Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσω βία. Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω βία. Δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσω βία», ξεκαθάρισε.

Ο Τραμπ διαβεβαίωσε ακόμη πως η πρόθεσή του να αποκτήσουν τη Γροιλανδία οι ΗΠΑ δεν συνιστά απειλή για το ΝΑΤΟ, τονίζοντας: «Αυτό θα ενίσχυε σημαντικά την ασφάλεια ολόκληρης της συμμαχίας». Κάθε μέλος του ΝΑΤΟ οφείλει να υπερασπίζεται τα εδάφη του, σημείωσε, υποστηρίζοντας: «Η αλήθεια είναι πως καμία χώρα ή ομάδα χωρών, εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν είναι σε θέση να προστατέψει τη Γροιλανδία», και υπενθύμισε ότι οι ΗΠΑ προστάτευσαν τη Γροιλανδία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αφότου η Γερμανία εισέβαλε στη Δανία: «Μετά τον πόλεμο, επιστρέψαμε τη Γροιλανδία στη Δανία. Ήμασταν ανόητοι που το κάναμε αυτό; Κι όμως το κάναμε».

Ο πρόεδρος άφησε να εννοηθεί πως η Γροιλανδία θα μπορούσε να αποτελέσει κομβικό σημείο για την υποστήριξη του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Χρυσός Θόλος». Μάλιστα ανέφερε ότι στη Γροιλανδία βρίσκεται ήδη ραντάρ φασικής διάταξης στερεάς κατάστασης, το οποίο χειρίζεται η Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ, προσφέροντας έγκαιρη προειδοποίηση για εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων.

Ο Τραμπ στάθηκε και στη γεωγραφική σημασία της Γροιλανδίας, επισημαίνοντας: «Αυτό το τεράστιο, αφύλακτο νησί αποτελεί στην πραγματικότητα μέρος της Βόρειας Αμερικής, στα βόρεια σύνορα του Δυτικού Ημισφαιρίου. Αυτή είναι η περιοχή μας».

Πρόκειται για επαναφορά και επέκταση του Δόγματος Μονρόε, την πολιτική του προέδρου Τζέιμς Μονρόε του 1823, που όριζε το Δυτικό Ημισφαίριο ως ξεχωριστή σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Αν και ο Τραμπ απέκλεισε τη χρήση βίας για την απόκτηση της Γροιλανδίας, εξακολουθεί να πιέζει τη Δανία για συμφωνία μεταφοράς της κυριαρχίας, δηλώνοντας: «Μπορείτε να πείτε ναι, και θα το εκτιμήσουμε ιδιαιτέρως — μπορείτε να πείτε όχι, και θα το θυμόμαστε».

Με τη συμβολή του John Haughey

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναστέλλει τη συμφωνία εμπορίου με ΗΠΑ λόγω Γροιλανδίας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέστειλε τις εργασίες του για τη νομοθεσία που απαιτείται για την εφαρμογή σημείων προγραμματισμένης εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, εξαιτίας των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στην απόπειρά του να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Η Ευρωβουλή χαρακτήρισε τις κινήσεις αυτές ως επίθεση στην κυριαρχία των κρατών-μελών.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μόνιμος εισηγητής για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, Μπερντ Λάνγκε, ανέφερε σε σχετική ανακοίνωση της 21ης Ιανουαρίου: «Οι νομοθέτες είχαν προετοιμαστεί να διαπραγματευτούν δύο βασικές νομοθετικές προτάσεις Turnberry με τις κυβερνήσεις της ΕΕ, όμως οι εργασίες θα ανασταλούν μέχρις ότου η Ουάσιγκτον εγκαταλείψει τις κλιμακούμενες απειλές και επιστρέψει στη συνεργασία. Απειλώντας την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία κράτους-μέλους της ΕΕ και  χρησιμοποιώντας δασμολογικά μέτρα ως εργαλείο εξαναγκασμού, οι ΗΠΑ υπονομεύουν τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ.»

Η απόφαση συνδέεται με την προαναγγελία Τραμπ νέων δασμών σε αγαθά που προέρχονται από τις ευρωπαϊκές χώρες που αντιστρατεύονται τις αμερικανικές βλέψεις για τη Γροιλανδία, την οποία οι ΗΠΑ, όπως υποστηρίζει, χρειάζονται για λόγους εθνικής ασφαλείας.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες καταδίκασαν τις απειλές δασμών ως απαράδεκτες, επισημαίνοντας ότι παρακωλύουν τις εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε μετά από έκτακτη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ στις 18 Ιανουαρίου: «Τα κράτη-μέλη συμφώνησαν ότι τέτοιοι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και είναι ασύμβατοι με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ. Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας απέναντι σε κάθε μορφή εξαναγκασμού.»

Ο Λάνγκε αναφέρθηκε αναλυτικά στη συμφωνία Turnberry, σημειώνοντας ότι το πλαίσιο που συμφωνήθηκε πολιτικά τον Ιούλιο του 2025 και εξειδικεύτηκε περαιτέρω σε κοινή δήλωση τον Αύγουστο του ίδιου έτους, προέβλεπε αναστολή των δασμών για όλα τα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ, καθώς και εγκαθίδρυση δασμολογικών ποσοστώσεων για αμερικανικά αγροδιατροφικά προϊόντα προς την Ευρώπη. Και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν τότε τη συμφωνία ως επανεκκίνηση της μεγαλύτερης διμερούς οικονομικής σχέσης στον κόσμο, συνολικής αξίας άνω των 1,6 τρισ. δολαρίων ετησίως.

«Όταν η κυριαρχία και η εδαφική μας ακεραιότητα διακυβεύονται — δεν μπορεί να γίνονται business as usual», υπογράμμισε ο Λάνγκε. Στο πλαίσιο του Turnberry, η ΕΕ είχε δεσμευτεί να αγοράσει αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα αξίας 750 δισ. δολαρίων έως το 2028, όπως υγροποιημένο φυσικό αέριο, αργό πετρέλαιο και πυρηνικό καύσιμο.

Επιπλέον, η Ένωση σχεδίαζε να προμηθευτεί από τις ΗΠΑ τσιπ τεχνητής νοημοσύνης αξίας τουλάχιστον 40 δισ. δολάρια, να επενδύσει επιπλέον 600 δισ. δολάρια στην αμερικανική οικονομία και να ενισχύσει ουσιαστικά τις εισαγωγές αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, προκειμένου να θωρακίσει τις διατλαντικές εφοδιαστικές αλυσίδες και να ενδυναμώσει τη διαλειτουργικότητα εντός του ΝΑΤΟ.

Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λούτνικ, είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία ιστορική: «Έφερε μια σημαντική νίκη για τους Αμερικανούς εργαζόμενους, τις αμερικανικές βιομηχανίες και την εθνική μας ασφάλεια. Η εμπορική ατζέντα ‘Πρώτα η Αμερική’ διασφάλισε τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο. Η λέξη δασμοί θα έπρεπε να είναι μία από τις αγαπημένες της Αμερικής». Ωστόσο, η εμπορική πρόοδος σκοντάφτει τώρα στη διαμάχη για τη Γροιλανδία.

Στις 17 Ιανουαρίου, ο Τραμπ δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social: «Σκοπεύω να επιβάλω δασμό 10% στις εισαγωγές από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία από την 1η Φεβρουαρίου και να αυξήσω το ποσοστό στο 25% την 1η Ιουνίου, έως ότου επιτευχθεί πλήρης συμφωνία για την ολοκληρωτική εξαγορά της Γροιλανδίας».

Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσιάζει το ζήτημα της Γροιλανδίας ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, επικαλούμενος τη στρατηγική της θέση και τα φυσικά της αποθέματα, προσθέτοντας πως αν οι ΗΠΑ δεν δράσουν άμεσα, η Ρωσία και η Κίνα θα μπορούσαν να κερδίσουν έδαφος. «Διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη», προειδοποίησε.

Οι ηγέτες της Ευρώπης καταδίκασαν τις απειλές δασμών ως εκβιαστικές. Μετά το έκτακτο συμβούλιο κορυφής, στην κοινή τους δήλωση υπογράμμισαν: «Οι απειλές του Τραμπ για δασμούς υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και εγκυμονούν κίνδυνο αμοιβαίας κλιμάκωσης. Θα παραμείνουμε ενωμένοι και συντονισμένοι στην απάντησή μας. Δεσμευόμαστε να υπερασπιστούμε την κυριαρχία μας.»

Κατά την ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, στις 21 Ιανουαρίου, ο Τραμπ επανέλαβε την πρόθεση των ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία, αποκλείοντας ωστόσο τη χρήση στρατιωτικών μέσων. Υποστήριξε ότι ο αμερικανικός έλεγχος θα ενισχύσει ουσιαστικά την ασφάλεια του ΝΑΤΟ και αναφέρθηκε σε σχέδια εγκατάστασης στοιχείων αντιαεροπορικής ασπίδας στο νησί: «Αυτό το τεράστιο και απροστάτευτο νησί αποτελεί ουσιαστικά προέκταση της Βόρειας Αμερικής, στο βόρειο σύνορο της Δύσης. Είναι δικό μας έδαφος».

Με τη συμβολή του Ryan Morgan  

 

Αυξήθηκε στο 3,4% ο πληθωρισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Δεκέμβριο

Άνοδο σημείωσε ο πληθωρισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο στα τέλη του 2025, λόγω των αυξημένων φόρων στον καπνό και της εκτίναξης του κόστους ταξιδιών αναψυχής, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις 21 Ιανουαρίου.

Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (CPI) αυξήθηκε στο 3,4% για το δωδεκάμηνο έως τον Δεκέμβριο 2025, έναντι 3,2% τον Νοέμβριο, σύμφωνα με το Γραφείο Εθνικής Στατιστικής. Η αύξηση αυτή, μετά από εξασθένηση του πληθωρισμού στο μεγαλύτερο μέρος του φθινοπώρου που ακολούθησε το καλοκαιρινό του ανώτατο επίπεδο, σηματοδοτεί νέα διεύρυνση των πιέσεων.

Το αλκοόλ και ο καπνός, μαζί με το κόστος μεταφορών, αποτέλεσαν τους βασικότερους παράγοντες που συνέβαλαν στην άνοδο τόσο του ΔΤΚ όσο και του «Δευτερεύοντος Δείκτη» (CPH), ο οποίος περιλαμβάνει το κόστος ιδιόκτητης στέγασης. Η Τράπεζα της Αγγλίας είχε προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο μιας προσωρινής αύξησης στο τέλος της χρονιάς.

Σύμφωνα με τα πρακτικά της συνεδρίασης της Νομισματικής Επιτροπής, που δημοσιοποιήθηκαν στις 17 Δεκεμβρίου, ο πληθωρισμός του ΔΤΚ αναμενόταν να ενισχυθεί για μικρό διάστημα τον Δεκέμβριο λόγω της αυξημένης φορολογίας στον καπνό και της αύξησης στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων.

Οι τιμές σε αλκοόλ και καπνό αυξήθηκαν 5,2% το δωδεκάμηνο έως τον Δεκέμβριο, έναντι του 4% του ενδεκάμηνου έως τον Νοέμβριο. Οι τιμές μεταφορών ενισχύθηκαν κατά 4% σε ετήσια βάση, έναντι του 3,7% του Νοεμβρίου, με τη μηνιαία αύξηση 1,3% να αποδίδεται κυρίως στα αεροπορικά εισιτήρια. Οι τιμές των τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών αυξήθηκαν κατά 4,5% σε ετήσια βάση, έναντι του 4,2% του προηγούμενου μήνα.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του Γραφείου Εθνικής Στατιστικής, Γκραντ Φίτζνερ, εξήγησε: «Η άνοδος του Δεκεμβρίου αντανακλά ένα μίγμα φορολογικών αλλαγών και εποχικών συνεπειών. […] Ο πληθωρισμός σημείωσε μικρή αύξηση τον Δεκέμβριο, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών καπνού που προέκυψαν από τις πρόσφατες αυξήσεις του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων συνέβαλαν επίσης στην άνοδο, καθώς η αύξησή τους ήταν μεγαλύτερη σε σχέση με πέρυσι, πιθανότατα λόγω της χρονικής συγκυρίας των επιστροφών μετά τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά».

Ο Φίτζνερ σημείωσε ακόμη ότι οι αυξημένες τιμές τροφίμων, ιδίως στο ψωμί και τα δημητριακά, διόγκωσαν περαιτέρω τον πληθωρισμό, αν και αυτή η τάση αντισταθμίστηκε εν μέρει από την πτώση στην αύξηση ενοικίων και τις χαμηλότερες τιμές σε πληθώρα πολιτιστικών και ψυχαγωγικών προϊόντων. Οι τιμές εξόδου εργοστασίων παρέμειναν αμετάβλητες σε ετήσια βάση, ενώ η άνοδος του κόστους πρώτων υλών για τις επιχειρήσεις επιβραδύνθηκε, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη μείωση των τιμών αργού πετρελαίου, προσέθεσε.

Αντιδράσεις πολιτικών

Η αύξηση του κόστους στα βασικά αγαθά παραμένει ιδιαιτέρως ευαίσθητο ζήτημα στην πολιτική σκηνή, κυρίως για τα νοικοκυριά χαμηλών εισοδημάτων, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να μετριάσει τις πιέσεις. Η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ρηβς ανέφερε στις 21 Ιανουαρίου πως ο αγώνας για τη μείωση του κόστους διαβίωσης παραμένει κορυφαία προτεραιότητα: «Ο πρώτος μας στόχος είναι η μείωση του κόστους ζωής. Γι’ αυτό μειώνουμε κατά 150 λίρες τους λογαριασμούς ενέργειας, παγώνουμε τα εισιτήρια τρένου και αυξάνουμε τον κατώτατο μισθό. Έχουμε ακόμη δρόμο μπροστά μας, αλλά αυτή είναι η χρονιά που η Βρετανία θα αλλάξει σελίδα».

Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο «σκιώδης» υπουργός Οικονομικών Μελ Στράιντ σχολίασε την ίδια μέρα πως τα τελευταία οικονομικά στοιχεία φανερώνουν βαθύτερα προβλήματα: «76.000 θέσεις εργασίας χάθηκαν μόλις σε δύο μήνες. Η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων έχει κλονιστεί από τον φόρο μισθοδοσίας των Εργατικών και το επικείμενο νομοσχέδιο για τα εργασιακά δικαιώματα», έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, προσθέτοντας ότι οι Συντηρητικοί διαθέτουν σαφές σχέδιο για την ανάπτυξη, τη διαφύλαξη των θέσεων εργασίας και την επιστροφή της Βρετανίας στην εργασία. Σε ξεχωριστή ανάρτηση, την ίδια μέρα, ο Στράιντ υποστήριξε ότι η άνοδος του πληθωρισμού αντικατοπτρίζει την κακή διαχείριση της οικονομίας από την κυβέρνηση και πλήττει τους πιο ευάλωτους.

Τα τελευταία στοιχεία δημιουργούν την προσδοκία ότι η Τράπεζα της Αγγλίας θα διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο — που σήμερα ανέρχεται σε 3,75% — στην επόμενη συνεδρίαση στις 5 Φεβρουαρίου.

Ρούττε: Ο Τραμπ έχει δίκιο για την ασφάλεια στην Αρκτική

«Όταν πρόκειται για την Αρκτική, πιστεύω ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει δίκιο. Το ίδιο και άλλοι ηγέτες του ΝΑΤΟ. Πρέπει να υπερασπιστούμε την Αρκτική», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, στις 21 Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας. Ο Ρούττε υπογράμμισε τη μεταβαλλόμενη δυναμική της περιοχής, υπενθυμίζοντας ότι οι θαλάσσιοι δρόμοι ανοίγουν, ενώ πρόσθεσε πως η αυξημένη δραστηριότητα της Κίνας και της Ρωσίας εντός του αρκτικού κύκλου συνιστά πρόκληση για το ΝΑΤΟ.

«Υπάρχουν οκτώ χώρες που συνορεύουν με την Αρκτική. Οι επτά είναι μέλη του ΝΑΤΟ: η Φινλανδία, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Δανία, η Ισλανδία, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ. Υπάρχει μόνο μία χώρα με σύνορα στην Αρκτική που δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, και αυτή είναι η Ρωσία. Θα έλεγα επίσης ότι υπάρχει και ένα ένατο κράτος, η Κίνα, που δραστηριοποιείται ολοένα και περισσότερο στην αρκτική ζώνη. Επομένως, ο πρόεδρος Τραμπ και άλλοι ηγέτες έχουν δίκιο. Πρέπει να κάνουμε περισσότερα εκεί. Πρέπει να προστατεύσουμε την Αρκτική», τόνισε.

Ο Ρούττε εξήρε, επίσης, τις προσπάθειες του Τραμπ να αυξήσει τη συνεισφορά των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στον προϋπολογισμό της συμμαχίας, δηλώνοντας: «Πραγματικά πιστεύετε ότι χωρίς τον Ντόναλντ Τραμπ οκτώ μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων της Ισπανίας, της Ιταλίας και του Βελγίου, και ο Καναδάς εκτός Ευρώπης, θα έφταναν το 2% το 2025, όταν ήταν μόλις στο 1,5% στην αρχή του έτους; Σε καμία περίπτωση. Χωρίς τον Ντόναλντ Τραμπ, αυτό δεν θα είχε συμβεί ποτέ. Τώρα όλες βρίσκονται στο 2%».

Οι βλέψεις του Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία έχουν προκαλέσει εντάσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους, με δασμολογικές απειλές εκ μέρους των ΗΠΑ να κλιμακώνουν την κατάσταση και τους Ευρωπαίους να τίθενται σταθερά στο πλευρό της Δανίας. Πριν από τη σύνοδο, ο Τραμπ είχε εκφράσει την πεποίθηση ότι το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θα καταλήξουν σε συμφωνία όσον αφορά το αρκτικό νησί: «Πιστεύω ότι θα καταφέρουμε να βρούμε μια λύση ώστε και το ΝΑΤΟ να είναι ικανοποιημένο και εμείς. Το χρειαζόμαστε για την εθνική μας ασφάλεια, και ακόμη και για την παγκόσμια ασφάλεια. Είναι πολύ σημαντικό».

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς και η Δεύτερη Κυρία Ούσα Βανς επισκέπτονται τη στρατιωτική βάση Pituffik Space Base του αμερικανικού στρατού στη Γροιλανδία, στις 28 Μαρτίου 2025. (Jim Watson/AP)

 

Κατά την ομιλία του στο Νταβός, ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία για την απόκτηση της περιοχής, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει την πρόθεση να την εντάξει στις ΗΠΑ: «Ο κόσμος πίστεψε ότι θα χρησιμοποιήσω βία, αλλά δεν χρειάζεται να το κάνω. Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω βία. Δεν θα χρησιμοποιήσω βία. Θέλουμε ένα κομμάτι πάγου για να προστατεύσουμε τον κόσμο και δεν το δίνουν. Έχουν επιλογή. Μπορούν να πουν ναι και θα είμαστε πολύ ευγνώμονες ή να πουν όχι και θα το θυμόμαστε».

Δεν παρέλειψε να αναφέρει ακόμη ότι η Δανία είχε δεσμευτεί να δαπανήσει πάνω από 183 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της άμυνας της Γροιλανδίας, επισημαίνοντας πως μέχρι τότε είχε δαπανήσει λιγότερο από το 1% αυτού του ποσού. Το σχόλιο αφορά δέσμευση της δανικής κυβέρνησης ο 2019, επί της πρώτης θητείας του Τραμπ, όταν άρχισε η συζήτηση για την ενδεχόμενη απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Η Κοπεγχάγη δεν διέψευσε την κατηγορία.

Με πληροφορίες από το Associated Press

Η ιρανική κρίση και τα διαρθρωτικά όρια της δυτικής αποτροπής

Η πρόσφατη ιρανική εξέγερση αποτελεί το πιο πρόσφατο επεισόδιο σε έναν μακροχρόνιο κύκλο κοινωνικών αναταραχών στο Ιράν.

Από την Ιρανική Επανάσταση του 1979 έως τα κινήματα διαμαρτυρίας των ετών 2009, 2017-18, 2019 και 2022, η Ισλαμική Δημοκρατία έχει δείξει σταθερά ότι επιβιώνει μέσω συνδυασμού καταστολής, συστημικής βίας και χειραγώγησης των θεσμών ασφαλείας. Το πρόσφατο ξέσπασμα των διαδηλώσεων, με αιτίες όπως η υποτίμηση του νομίσματος, η ακρίβεια βασικών αγαθών και η συσσώρευση κοινωνικών αδικιών, επιβεβαιώνει τη μακροχρόνια τάση: οι κοινωνικές εντάσεις στο Ιράν συχνά εκδηλώνονται με πανεθνική διάσταση και εξαπλώνονται σε μεγάλες και μικρές πόλεις.

Η ιρανική εξέγερση ξεκίνησε από την καθημερινή ταπείνωση. Ένα νόμισμα σε κατάρρευση, αγορές που άδειασαν, οικογένειες που αδυνατούν να καλύψουν βασικές ανάγκες και μια νεότερη γενιά που έχει βιώσει αρκετά ψεύδη ώστε να αναγνωρίζει το ένστικτο του φόβου στο καθεστώς. Η αντίδραση υπήρξε η πιο σοβαρή πανεθνική πρόκληση για την Ισλαμική Δημοκρατία από το 1979, με διαδηλώσεις και στις 31 επαρχίες της χώρας.

Η απάντηση του κράτους ήταν άμεση και προβλέψιμη. Πραγματικά πυρά, μαζικές συλλήψεις, αναγκαστικές ομολογίες, συνοπτικές δίκες και η χρήση των εκτελέσεων ως δημόσιου παραδειγματισμού. Οι αριθμοί των νεκρών παραμένουν σκόπιμα θολοί. Ακόμα και οι χαμηλότερες εκτιμήσεις, ωστόσο, σκιαγραφούν μια δυναμική σφαγής, Οι εβδομαδιαίες διακοπές του διαδικτύου μετέτρεψαν τη χώρα σε μαύρη τρύπα πληροφόρησης, ενώ οικογένειες αναζητούσαν συγγενείς που εξαφανίζονταν στο σωφρονιστικό σύστημα.

Σε αυτό το πλαίσιο εμφανίστηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συνδυάζοντας ασυνήθιστα άμεση ρητορική με ορατά στρατιωτικά σήματα. Η μεταστάθμευση στρατηγικών βομβαρδιστικών, η ενίσχυση ναυτικών και αεροπορικών δυνατοτήτων και η αυξημένη επιφυλακή σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή ερμηνεύτηκαν στην περιοχή όχι ως ασκήσεις αλλά ως μήνυμα: εάν το καθεστώς προχωρούσε σε μαζικές εκτελέσεις, θα υπήρχαν συνέπειες.

Για πολλούς Ιρανούς, αυτό φάνηκε διαφορετικό από την καθιερωμένη δυτική ρητορική. Υποδήλωνε, ίσως για πρώτη φορά μετά από καιρό, ότι η εξωτερική πίεση θα μπορούσε να μεταφραστεί σε πράξη. Όταν στη συνέχεια ανακοινώθηκε ότι οι εκτελέσεις σταματούν, η κλιμάκωση πάγωσε και η αίσθηση άμεσης σύγκρουσης υποχώρησε.

Η πρόσφατη, φαινομενική υποχώρηση της Τεχεράνης όσον αφορά τις μαζικές εκτελέσεις αντικυβερνητικών διαδηλωτών παρουσιάστηκε διεθνώς ως διπλωματική επιτυχία. Για πολλούς στο Ιράν, ωστόσο, δεν σημαίνει σωτηρία αλλά γνώριμη σιωπή πριν από το επόμενο κύμα καταστολής. Ένα καθεστώς που έχει επιβιώσει για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες μέσω συστηματικής βίας δεν εγκαταλείπει τις μεθόδους του λόγω προειδοποιήσεων. Προσαρμόζεται και περιμένει.

Σύμφωνα με μαρτυρίες που διέρρευσαν, η παύση δεν συνοδεύτηκε από ελευθερία αλλά από στρατιωτικοποίηση της καθημερινότητας. Άρματα μάχης στους δρόμους, ένοπλες δυνάμεις ασφαλείας και ένας πληθυσμός ουσιαστικά εγκλωβισμένος στα σπίτια του. Οι διαδηλώσεις δεν σταμάτησαν επειδή ικανοποιήθηκαν αιτήματα, αλλά επειδή ο φόβος επιβλήθηκε με μαζικές δολοφονίες.

Για την ιρανική κοινωνία, η προσωρινή αναστολή των εκτελέσεων δεν ισοδυναμεί με ακύρωση. Ιστορικά, σημαίνει αναβολή. Περισσότερο χρόνο για ανακρίσεις, βασανιστήρια, αναγκαστικές ομολογίες και δίκες κεκλεισμένων των θυρών, μακριά από τα φώτα της διεθνούς προσοχής. Η ανακούφιση συνυπάρχει με την ανησυχία ότι η εκδίκηση θα έρθει αθόρυβα.

Η παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σε συνδυασμό με την ορατή στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, δημιούργησε ένα σπάνιο παράδειγμα όπου η ρητορική υποστήριξης συνοδεύτηκε από στρατηγικά σήματα. Η τοποθέτηση στρατηγικών βομβαρδιστικών στο Ντιέγκο Γκαρσία, η ενίσχυση εναέριου ανεφοδιασμού και η αυξημένη επιφυλακή των δυνάμεων στο Κουβέιτ και τη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνουν ότι η αμερικανική πολιτική στοχεύει σε αποτροπή, όχι σε άμεση σύγκρουση. Ιστορικά, η Δύση έχει συχνά περιοριστεί σε εκφράσεις αλληλεγγύης ή καταδίκης, χωρίς να δεσμεύεται σε πράξεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν την πραγματική ισορροπία δυνάμεων. Αυτή η ασυμμετρία μεταξύ λόγων και πράξεων έχει επαναληφθεί σε περιπτώσεις όπως η Ουκρανία, η Συρία και η Λευκορωσία.

Οι στρατηγικοί περιορισμοί που αντιμετώπιζε ο Λευκός Οίκος ήταν πραγματικοί. Ένα αμερικανικό πλήγμα στο Ιράν θα έπρεπε να είναι περιορισμένο, χωρίς να πυροδοτήσει περιφερειακή σύγκρουση που θα περιλάμβανε πληρεξουσίους από τον Λίβανο έως την Υεμένη, επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και αποσταθεροποίηση των αγορών. Τα κράτη του Κόλπου φοβούνταν να γίνουν πεδίο αντιποίνων, ενώ η παγκόσμια οικονομία παρέμενε ευάλωτη. Παρότι αντιμετωπίζουν την Ισλαμική Δημοκρατία ως στρατηγική απειλή, παραμένουν βαθιά επιφυλακτικά απέναντι σε σενάρια κλιμάκωσης που θα μπορούσαν να πλήξουν τις ίδιες τους τις κοινωνίες και οικονομίες. Η ασφάλεια των ενεργειακών εγκαταστάσεων, των λιμανιών και των θαλάσσιων διαδρόμων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα πολιτικής σταθερότητας για τις κυβερνήσεις τους. Ως εκ τούτου, η αμερικανική στρατηγική έπρεπε να λάβει υπ’ όψιν όχι μόνο την αποτροπή του Ιράν αλλά και τη διατήρηση της συνοχής των συμμαχιών.

Το Ιράν έχει επενδύσει επί δεκαετίες σε μια στρατηγική ασύμμετρης αποτροπής, βασισμένη σε ένα εκτεταμένο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και δικτύων πληρεξουσίων. Αυτή η αρχιτεκτονική δεν αποσκοπεί στην ήττα των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια συμβατική σύγκρουση, αλλά στην επιβολή δυσανάλογου κόστους μέσω κλιμάκωσης χαμηλής έως μεσαίας έντασης. Ένα περιορισμένο αμερικανικό πλήγμα θα μπορούσε συνεπώς να ενεργοποιήσει ένα φάσμα αντιποίνων που εκτείνεται από επιθέσεις σε στρατιωτικούς στόχους και ενεργειακές υποδομές έως παρεμβολές στη ναυσιπλοΐα κρίσιμων θαλάσσιων οδών.

Αυτή η πραγματικότητα δημιουργεί ένα κλασικό δίλημμα αποτροπής: όσο πιο περιορισμένη είναι η αμερικανική απάντηση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να εκληφθεί ως διαχειρίσιμη από την Τεχεράνη. Όσο πιο εκτεταμένη είναι τόσο μεγαλώνει η πιθανότητα ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η επιλογή της στρατιωτικής πίεσης λειτουργεί περισσότερο ως εργαλείο σηματοδότησης παρά ως προοίμιο σύγκρουσης.

Η Ισλαμική Δημοκρατία κατανοεί πλήρως τη δυτική ασυμμετρία. Γνωρίζει ότι μπορεί να αντέξει τη ρητορική καταδίκη, να περιμένει τον κύκλο των μέσων ενημέρωσης και να επαναλάβει την καταστολή όταν η προσοχή στραφεί αλλού. Το καθεστώς διαθέτει ισχυρούς θεσμούς όπως το Ιρανικό Ισλαμικό Σώμα Επαναστατικής Φρουράς (IRGC) και την πολιτοφυλακή Basij, οι οποίοι οργανώνουν, συντονίζουν και εκτελούν επιχειρήσεις καταστολής με υψηλή αποτελεσματικότητα. Η ιστορική χρήση εκτελέσεων ως εργαλείου αποτροπής και δημόσιου μαθήματος είναι καταγεγραμμένη σε όλες τις προηγούμενες εξεγέρσεις, υπογραμμίζοντας τη δομική συνέπεια της στρατηγικής βίας.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τους διαδηλωτές προκύπτει όταν η εξωτερική ενθάρρυνση δεν συνοδεύεται από συνεχή πίεση. Το καθεστώς μπορεί να αντιληφθεί τις δηλώσεις αλληλεγγύης ως ‘διακοσμητικές’ και να ενισχύσει τις τακτικές του, ενεργώντας πιο αποτελεσματικά, πιο ήσυχα και πιο αδίστακτα. Η αναπαραγωγή αυτού του μοτίβου σε δεκαετίες εξεγέρσεων υποδεικνύει ότι οι πληθυσμοί που ενθαρρύνονται χωρίς προστασία ενδέχεται να υποστούν μεγαλύτερους κινδύνους από την ίδια την καταστολή.

Η πρόσφατη κρίση στο Ιράν υπογραμμίζει ότι η υποστήριξη ενός λαού σε εξέγερση συνεπάγεται κόστος. Παρατεταμένες κυρώσεις, αποδοχή αντιποίνων και στρατηγική δέσμευση είναι απαραίτητα για να μετατραπεί η ρητορική σε πραγματική προστασία. Η επανάληψη μοτίβων, τόσο από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας όσο και από τη Δύση, αναδεικνύει μια δομική ασυμμετρία. Οι πληθυσμοί ενθαρρύνονται να εξεγερθούν, ενώ όσοι τους ενθαρρύνουν διατηρούν την επιλογή να αποσυρθούν. Η διαφορά μεταξύ επιτυχίας και καταστροφής δεν εξαρτάται από τις διακηρύξεις, αλλά από την ετοιμότητα να υποστηριχθούν οι δεσμεύσεις με πράξεις που θα αλλάξουν πραγματικά την ισορροπία δυνάμεων.

«Ημέρες πιάνου», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Ένα διήμερο αφιερωμένο στον απόλυτο πρωταγωνιστή του κλασικού κόσμου, το πιάνο, φιλοξενεί στις 24 και 25 Ιανουαρίου 2026 το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Τουλάχιστον είκοσι πιανίστες θα βρεθούν επί σκηνής ή στα φουαγιέ του Μεγάρου, με επιπλέον νεαρούς σολίστ να παρουσιάζονται ζωντανά στο κοινό. Το διήμερο συνδυάζει παιχνίδι, αφήγηση, ταινία με ζωντανή μουσική, ρεσιτάλ σόλο και μοναδικές πολυπιανιστικές εμπειρίες.

Αναλυτικά οι εκδηλώσεις του διημέρου:

ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026

12:00 |  Όλα ξεκίνησαν από ένα πιάνο με ουρά

Μια περιπέτεια που ξεκινά από ένα γράμμα από τα παλιά; τα παιδιά εξερευνούν τους χώρους του Μεγάρου, ακολουθούν γρίφους, περνούν δοκιμασίες και ανακαλύπτουν την ιστορία που ξεκίνησε από ένα πιάνο με ουρά.

Συντονισμός: Κάτια Παπασπηλιοπούλου

15:00 |  Παιχνίδι γνώσεων για ενήλικες

Κουίζ και δοκιμασίες για το πιάνο και την ιστορία του, χωρίς να απαιτούνται μουσικές γνώσεις.

Συντονισμός & παρουσίαση: Μαρία Δημητρίου

Πιάνο: Γιάννης Παπαδόπουλος

17:00 |  Magic Piano

Η βραβευμένη ταινία animation «Magic Piano» ζωντανεύει την ιστορία της μικρής ‘Αννας και ενός παλιού πιάνο που μετατρέπεται σε αερόπλοιο. Η μουσική του Σοπέν ερμηνεύεται ζωντανά από τον Κάρολο Ζουγανέλη. Η παράσταση είναι κατάλληλη για παιδιά 6 ετών και άνω.

Προλογίζει ο Ηλίας Καρελλάς

18:30 |  Enoch Arden (Alfred Lord Tennyson / Richard Strauss)

Το αφηγηματικό αριστούργημα Enoch Arden του Τέννυσον, σε μουσική του Ρίχαρντ Στράους, σε μια μοναδική μελοδραματική προσέγγιση με αφήγηση και πιάνο. Η παράσταση παρουσιάζει την ταξιδιωτική και συναισθηματική αφήγηση του έργου, με το πιάνο να σχολιάζει την εξέλιξη της ιστορίας.

Μελοδράμα για αφηγητή και πιάνο, με τους Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη και Γιώργο Κωνσταντίνου

20:30 |  Φραντσέτσκο Πιεμοντέζι: Σούμπερτ & Λιστ

Ο Ιταλοελβετός πιανίστας Φραντσέτσκο Πιεμοντέζι, γνωστός για την ποιητική ευαισθησία και καθαρότητα στον ήχο, ερμηνεύει το έργο του Σούμπερτ Σονάτα για πιάνο σε σολ μείζονα, D 894 και τη συλλογή του Λιστ Χρόνια προσκυνήματος, Έτος πρώτο: Ελβετία. Το πρόγραμμα αναδεικνύει τη βαθιά εκφραστικότητα και τη λογοτεχνική σύνδεση των έργων, με αναφορές σε Γκαίτε, Βύρωνα και Σίλλερ.

ΚΥΡΙΑΚΗ 25 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026

13:00 |  Νέοι και νέες σολίστ στο φουαγιέ

Παρουσίαση ανερχόμενων μαθητών ωδείων, με επίδειξη έργων δικής τους επιλογής σε ένα Grand Steinway στο φουαγιέ. Μια ευκαιρία για να ανακαλύψει το κοινό νέα ταλέντα σε ζεστή, άμεση ατμόσφαιρα.

19:00 |  Λούκας Στέρνατ: Σούμπερτ & Προκόφιεφ

Ο Αυστριακός πιανίστας Λούκας Στέρνατ, από τη σειρά Rising Star της ECHO για τη σεζόν 2024-25 και νικητής του διαγωνισμού ARD 2022, παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό της Αθήνας το επικό τελευταίο έργο του Σούμπερτ Σονάτα αρ. 21, D 960, καθώς και τη Σονάτα αρ. 8 του Προκόφιεφ. Το πρόγραμμα αναδεικνύει την ερμηνευτική ωριμότητα και δεξιοτεχνία του καλλιτέχνη.

21:00 |  Piandaemonium: 6 πιάνα — 12 πιανίστες

Πριν από 25 χρόνια, μια αγαπημένη παρέα μουσικών δημιούργησε μια ορχήστρα πιάνων για να διώξει τη μοναχικότητα του σολίστ και να επαναπροσδιορίσει τον παραδοσιακό πιανιστικό ήχο. Σήμερα, το σύνολο Piandaemonium κάνει την πρώτη του εμφάνιση στο Μέγαρο με ένα πολυπιανιστικό ηχητικό ταξίδι που διασχίζει εποχές, αισθητικές και τόπους. Το πρόγραμμα, γραμμένο ή ειδικά διασκευασμένο για το σχήμα, ξεκινά με το In C Lines 6 times 2 του Σάββα Τσιλιγκιρίδη, όπου οι μινιμαλιστικές δυνατότητες του συνόλου δοκιμάζονται σε ρυθμούς που θυμίζουν ροκ, συνεχίζει με το Old Jazz Memories του Νικόλα Αναδολή, που ξυπνά μνήμες από σπουδαία τραγούδια της τζαζ, και με τις 4 Μινιατούρες που μας βυθίζουν σε έναν μοναδικό ηχητικό κόσμο, εφικτό μόνο χάρη στην ευρηματική χρήση των έξι πιάνων. Η Musical Suite του Χρίστου Παπαγεωργίου αναμοχλεύει ελληνικές και ξένες δημοφιλείς παραδόσεις, αξιοποιώντας τις βαθιές εκφραστικές δυνατότητες του πιανιστικού παιχνιδιού, ενώ σε μεταγραφή του Θόδωρου Κοτεπάνου επιλεγμένα μέρη από τις σουίτες Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Σεργκέι Προκόφιεφ μάς μεταφέρουν στον παθιασμένο κόσμο των Καπουλέτων και Μοντέγων. Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με την πρώτη παρουσίαση του έργου Pianoscuro που έγραψε για το σύνολο ο διεθνώς αναγνωρισμένος Γιώργος Τσοντάκης.

Πιάνο: Χαράλαμπος Αγγελόπουλος, Αντώνης Ανισέγκος, Ευτυχία Βενιωτά, Εύη Γιαμοπούλου, Νίκος Ζαφρανάς, Στέφανος Θωμόπουλος, Βικτωρία Κιαζίμη, Γιώργος Κωνσταντίνου, Χρήστος Λενούτσος, Μαρία Μυλαράκη, Στέφανος Νάσος, Αντώνης Σελεμίδης, Θοδωρής Τζοβανάκης, Μελίνα Τσινάβου, Κώστας Χάρδας.

Πληροφορίες για τους χώρους, τις ημέρες και ώρες των εκδηλώσεων, καθώς και για τις τιμές των εισιτηρίων, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Μεγάρου.

Δείτε εδώ το τρέιλερ των εκδηλώσεων.

Ν. Μπ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άνοιξαν οι υποβολές για το 49ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (DISFF) ανακοινώνει την έναρξη των υποβολών στα διαγωνιστικά του προγράμματα για την 49η διοργάνωσή του, συνεχίζοντας μια μακρόχρονη πορεία αφιερωμένη στην καλλιτεχνική έκφραση και την ανάδειξη της μικρού μήκους ταινίας στην Ελλάδα και διεθνώς.

Δημιουργοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό καλούνται να υποβάλουν τις ταινίες τους σε ένα από τα πέντε διαγωνιστικά προγράμματα του Φεστιβάλ, τα οποία καλύπτουν το σύνολο των κινηματογραφικών ειδών: μυθοπλασία, ντοκιμαντέρ, animation, πειραματικές ταινίες, ταινίες για παιδιά και εφήβους, κ.ά.

Οι υποβολές πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω της πλατφόρμας FilmFreeway και είναι δωρεάν για Έλληνες και Κύπριους σκηνοθέτες. Υπενθυμίζεται ότι για υποβολές ταινιών στο Φεστιβάλ απαιτείται ελληνική πρεμιέρα, ενώ επιλέξιμες είναι μόνο αυτές που έχουν ολοκληρωθεί το 2025 ή το 2026.

Η προθεσμία υποβολής για το Εθνικό Διαγωνιστικό και το Εθνικό Σπουδαστικό Διαγωνιστικό είναι η 8η Μαΐου 2026, ενώ για το Διεθνές Διαγωνιστικό και το Διεθνές Σπουδαστικό Διαγωνιστικό η προθεσμία λήγει στις 30 Απριλίου 2026. Για υποβολή, μεταβείτε εδώ.

Σημειώνεται ότι καθώς ο Κανονισμός των Προγραμμάτων έχει τροποποιηθεί, είναι απαραίτητο οι δημιουργοί πριν από την υποβολή να μελετήσουν προσεκτικά τους Γενικούς Όρους, καθώς και τους ειδικούς όρους κάθε διαγωνιστικού προγράμματος τους οποίους μπορούν να βρουν εδώ.

Νέο πρόγραμμα: Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ

Στη φετινή διοργάνωση, το Φεστιβάλ εγκαινιάζει για πρώτη φορά ένα νέο πρόγραμμα διαγωνιστικού χαρακτήρα, αφιερωμένο στο Ντοκιμαντέρ. Με αυτή την πρωτοβουλία, το DISFF επιθυμεί να αναδείξει το διαρκώς εξελισσόμενο αυτό κινηματογραφικό είδος και τις ευφάνταστες υβριδικές του μορφές. Ταυτόχρονα, επιδιώκει να ενθαρρύνει την ανάπτυξη και παραγωγή της μικρής φόρμας ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα.

Η προθεσμία υποβολών για το πρόγραμμα λήγει στις 30 Απριλίου 2026. Στόχος του Φεστιβάλ είναι το Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ να αποτελέσει τα επόμενα χρόνια έναν από τους βασικούς πυλώνες της ταυτότητάς του, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τον ρόλο της Δράμας ως σημείου αναφοράς και για τα ντοκιμαντέρ.

DISFF49: 6-12 Σεπτεμβρίου 2026

Το 49ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας θα πραγματοποιηθεί από τις 6 έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2026, παρουσιάζοντας τις καλύτερες ελληνικές και διεθνείς ταινίες μικρού μήκους, καθώς και ένα πλούσιο παράλληλο πρόγραμμα δράσεων: Short Film Hub, Pitching Lab, δράσεις δικτύωσης, εκπαιδευτικά εργαστήρια, ειδικά αφιερώματα, λογοτεχνικά αίθρια, ζώνη παιδικών ταινιών KIDDO, καθώς και εκδηλώσεις και προγράμματα διεθνούς εμβέλειας που θα ανακοινωθούν τους επόμενους μήνες.

Λίγο πριν από τη συμπλήρωση των 50 χρόνων από την ίδρυσή του, το Φεστιβάλ Δράμας προσκαλεί και πάλι κινηματογραφιστές και κοινό να γιορτάσουν μαζί του τους δημιουργούς του αύριο.

Ν. Μπ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εκπρόσωπος μελισσοκόμων: «Κανείς δεν δικαιούται πλέον να λέει ότι δεν γνωρίζει τα προβλήματά μας»

Εκπροσωπώντας 55 μελισσοκομικούς συλλόγους από όλη την Ελλάδα, ο εκπρόσωπος του κλάδου Κώστας Λεονταράκης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδας (ΟΜΣΕ), δήλωσε μετά τη συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου ότι ενημέρωσε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη αναλυτικά για όλα τα προβλήματα της μελισσοκομίας που χρονίζουν. Μάλιστα, τόνισε πως πλέον «κανείς δεν δικαιούται να λέει ότι δεν τα γνωρίζει εκτενώς και λεπτομερώς — ούτε ο ίδιος ο πρωθυπουργός».

Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη διάρκεια της συνάντησης τέθηκαν επί τάπητος όλα τα ζητήματα του κλάδου. Πρόκειται για προβλήματα που παραμένουν άλυτα επί σειρά ετών — αν όχι δεκαετιών — και πλήττουν τη μελισσοκομία. Επεσήμανε ότι πολλά από αυτά τα ζητήματα λιμνάζουν επί χρόνια και πλήττουν τον κλάδο. Ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά πως «η μελισσοκομία εκπέμπει SOS εδώ και πολλά χρόνια»

Οι μελισσοκόμοι, όπως είπε, προσήλθαν στο Μαξίμου με περιορισμένες προσδοκίες. Ο εκπρόσωπος χαρακτήρισε ως μόνο παρήγορο αποτέλεσμα της συνάντησης τη δέσμευση του πρωθυπουργού: ο κος Μητσοτάκης, σύμφωνα με τον ίδιο, υποσχέθηκε τη διεξαγωγή διυπουργικής σύσκεψης με τη δική του παρουσία, προκειμένου να αντιμετωπιστούν άμεσα τα προβλήματα των μελισσοκόμων.

Ωστόσο, ο εκπρόσωπος εμφανίστηκε επιφυλακτικός σχετικά με το τελικό αποτέλεσμα αυτής της πρωτοβουλίας. «Εγώ προσωπικά κρατάω μικρό καλάθι», δήλωσε χαρακτηριστικά, υποδηλώνοντας ότι διατηρεί χαμηλές προσδοκίες για την έκβαση της διυπουργικής σύσκεψης.

ΟΠΕΚΕΠΕ και ευλογιά στο επίκεντρο — Οι κτηνοτρόφοι μιλούν για «παγωμένο κλάδο»

Σε αδιέξοδο κατέληξε η συνάντηση εκπροσώπων των κτηνοτρόφων με κυβερνητικά στελέχη στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς — όπως καταγγέλλουν οι ίδιοι — δεν δόθηκαν απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα που έθεσαν. «Δεν θα μπορούσε να έχει πάει χειρότερα η συνάντηση. Βρήκαμε έναν τοίχο κυριολεκτικά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Θωμάς Μόσχος, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Καστοριάς, περιγράφοντας την κυβερνητική στάση. Σύμφωνα με τον κο Μόσχο, οι αρμόδιοι «απέτυχαν να απαντήσουν στις ερωτήσεις μας», επαναλαμβάνοντας μονότονα «τα ίδια γνωστά παραμύθια, την ίδια κασέτα που ακούμε τόσο καιρό». Η έκβαση αυτή, που οι κτηνοτρόφοι χαρακτηρίζουν ως φιάσκο, εντείνει την αγανάκτησή τους και πυροδοτεί φόβους για το μέλλον του κλάδου.

Αναπάντητα ερωτήματα και έλλειμμα διαφάνειας

Κατά τη συνάντηση, οι εκπρόσωποι του κτηνοτροφικού κλάδου έθεσαν σειρά ερωτημάτων, χωρίς όμως να λάβουν καμία συγκεκριμένη απάντηση. Όπως ανέφερε ο Θωμάς Μόσχος, ζητήθηκαν διευκρινίσεις για το συνεχιζόμενο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ — το οποίο εξακολουθεί να πλανάται χωρίς να έχει ξεκαθαριστεί πόσο θα τραβήξει — αλλά δεν υπήρξε ανταπόκριση. Οι κτηνοτρόφοι ρώτησαν, μεταξύ άλλων, πόσοι παραγωγοί αποζημιώθηκαν βάσει τιμολογίων αγοράς ζωοτροφών και πώς γίνεται η «νέα διοίκηση» του ΟΠΕΚΕΠΕ να απαρτίζεται από τα ίδια πρόσωπα με πριν, με μόνη εξαίρεση το στέλεχος που αποκάλυψε το σκάνδαλο. Επιπλέον, τέθηκαν ερωτήματα για φήμες περί εμφάνισης κρουσμάτων ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Κρήτη, καθώς και για το αν μπορεί σήμερα ένας νέος κτηνοτρόφος να ξεκινήσει εκτροφή ζώων υπό τις τρέχουσες συνθήκες. Σε κανένα από αυτά τα ζητήματα δεν υπήρξε επίσημη απάντηση, γεγονός που, σύμφωνα με τους κτηνοτρόφους, επιβεβαιώνει την απουσία διαφάνειας και ειλικρινούς διαλόγου εκ μέρους της κυβέρνησης.

Αβεβαιότητα για την ευλογιά — Χωρίς εμβολιαστική στρατηγική

Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί στον κλάδο σχετικά με την  ευλογιά των αιγοπροβάτων, η οποία έχει ήδη πλήξει σοβαρά την παραγωγή. Ο Θ. Μόσχος προειδοποίησε ότι ο κλάδος «οδεύει προς κατάρρευση», σημειώνοντας πως έχουν θανατωθεί πάνω από 470.000 αιγοπρόβατα σε όλη τη χώρα λόγω της ευλογιάς. Παρ’ όλα αυτά, καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση «δεν θέλει εμβόλιο για τη χώρα», απορρίπτοντας την προληπτική θωράκιση των κοπαδιών. Οι κτηνοτρόφοι παρουσίασαν μάλιστα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που υποστηρίζουν τον εμβολιασμό, ζητώντας μια ειλικρινή απάντηση επί του θέματος, αλλά, όπως λένε, αυτή δεν δόθηκε ποτέ. Αντίθετα, εισέπραξαν και πάλι τη γνωστή θέση ότι «δεν μπορούν να γίνουν εμβόλια», χωρίς να τους παρουσιάζεται ένα εναλλακτικό σχέδιο αντιμετώπισης. «Σήμερα, ο κλάδος μας είναι παγωμένος», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κος Μόσχος, περιγράφοντας τη στάση της κυβέρνησης ως αδιάφορη απέναντι στον κίνδυνο κατάρρευσης.

Προσφυγή στη Δικαιοσύνη

Μπροστά στο διαμορφωμένο αδιέξοδο, οι κτηνοτρόφοι δηλώνουν αποφασισμένοι να αναζητήσουν το δίκιο τους και μέσω της νομικής οδού. «Από εδώ και πέρα θα κινηθούμε νομικά», τόνισε ο Θωμάς Μόσχος, προσθέτοντας ότι θα προσφύγουν στη Δικαιοσύνη όλοι όσοι έχουν υποστεί ζημιά. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσφυγή δεν αφορά μόνο τις οικονομικές απώλειες από τη διαχείριση της κρίσης, αλλά και την παραπληροφόρηση που θεωρούν ότι υπέστησαν. Ο κος Μόσχος κατηγόρησε ανοιχτά την Επιστημονική Επιτροπή της κυβέρνησης για ανακρίβειες όσον αφορά την ευλογιά, υποστηρίζοντας πως τα λεγόμενά της έχουν ήδη διαψευστεί από τα ευρήματα της Επιστημονικής Επιτροπής της ΕΕ, γεγονός που «τους αφήνει έκθετους». Η προαναγγελία νομικών ενεργειών ανεβάζει κι άλλο το θερμόμετρο, μεταφέροντας την αντιπαράθεση από τον δρόμο και στο πεδίο της δικαιοσύνης.

Κοινό μέτωπο με αγρότες — Σκέψεις για κλιμάκωση

Παράλληλα, οι κτηνοτρόφοι εμφανίζονται ενωμένοι με τους υπόλοιπους αγρότες, σχεδιάζοντας από κοινού τα επόμενα βήματα του αγώνα τους. Όπως επεσήμανε ο Θ. Μόσχος, οι αποφάσεις θα ληφθούν συλλογικά στα μπλόκα των διαμαρτυρόμενων παραγωγών, όπου τις επόμενες ημέρες θα γίνουν συνελεύσεις για ενημέρωση και σχεδιασμό. «Είμαστε μαζί με τους αγρότες, είχαμε πάρει κοινές αποφάσεις και θα συνεχίσουμε να παίρνουμε κοινές αποφάσεις» δήλωσε, υπογραμμίζοντας το ενιαίο μέτωπο κτηνοτρόφων και καλλιεργητών. Μάλιστα, παρότρυνε «να γίνουμε Γαλλία», εννοώντας την κλιμάκωση των κινητοποιήσεων σε επίπεδο ανάλογο με εκείνο των δυναμικών αγροτικών διαδηλώσεων στη Γαλλία. Το ενδεχόμενο πιο σκληρών δράσεων — ακόμη και μαζικής καθόδου αγροτών και κτηνοτρόφων προς την Αθήνα, όπως συζητείται στους κύκλους τους — παραμένει ανοιχτό, εφόσον δεν βρεθούν λύσεις.

Δυσπιστία για νέο διάλογο

Αν και από πλευράς κυβέρνησης αφήνεται να εννοηθεί ότι θα οργανωθεί νέα συνάντηση με τους κτηνοτρόφους παρουσίᾳ του πρωθυπουργού την επόμενη εβδομάδα, το κλίμα δυσπιστίας κυριαρχεί. Ο Θωμάς Μόσχος ξεκαθαρίζει ότι «δεν γνωρίζουμε αν θα συμμετάσχουμε σε τέτοια κοροϊδία», δηλώνοντας προσωπικά πως δεν προτίθεται να παραστεί ξανά. Η προηγούμενη εμπειρία, όπου όπως λέει «αντιμετωπίσαμε ένα τοίχο» και ακούστηκε «η ίδια γνωστή κασέτα» από τον πρωθυπουργό και τους άλλους αξιωματούχους, έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των κτηνοτρόφων στην αξία ενός νέου γύρου συζητήσεων. Χωρίς σαφή δείγματα αλλαγής στάσης από την κυβέρνηση, οι παραγωγοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί έως και αρνητικοί στο ενδεχόμενο ενός ακόμη ραντεβού που θα εκτονώσει προσωρινά την ένταση χωρίς όμως να επιφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Κρίσιμη καμπή για τον κλάδο

Με τις απαντήσεις να παραμένουν μετέωρες και τα προβλήματα να συσσωρεύονται, ο ελληνικός κτηνοτροφικός κλάδος βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Η εκτεταμένη θανάτωση ζωικού κεφαλαίου λόγω ευλογιάς, η σκιά του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ που διαβρώνει την εμπιστοσύνη, και η αδυναμία ουσιαστικής επικοινωνίας με την Πολιτεία, συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό. Οι κτηνοτρόφοι προειδοποιούν ότι η κατάρρευση του κλάδου είναι ορατή εάν δεν υπάρξει άμεση και αποτελεσματική παρέμβαση. Την ίδια στιγμή, η αποφασιστικότητά τους να κυνηγήσουν το δίκιο τους — από τις δικαστικές αίθουσες έως τους δρόμους — σε σύμπνοια και με τους αγρότες, καταδεικνύει ότι έχουν φτάσει στα όρια της υπομονής τους. Οι επόμενες ημέρες προμηνύονται καθοριστικές: είτε θα δοθούν συγκεκριμένες λύσεις στα αιτήματά τους είτε η αντιπαράθεση αναμένεται να βαθύνει, σε μια περίοδο όπου διακυβεύεται το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Προκαλούν οι δηλώσεις Τραμπ για ενδεχόμενη ένταξη της Αλμπέρτα στις ΗΠΑ ως «51η Πολιτεία»

Ο  πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε αντιδράσεις στον Καναδά όταν εξέφρασε την ιδέα ότι η γείτων χώρα — και ειδικά η επαρχία της Αλμπέρτα — θα μπορούσε να γίνει η «51η Πολιτεία» των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι σχετικές δηλώσεις, που πρωτοακούστηκαν στα τέλη του 2024 και συνεχίστηκαν μέσα στο 2025, θεωρήθηκαν αρχικά ως αστεϊσμός αλλά σύντομα εξελίχθηκαν σε σοβαρή πρόκληση. Σύμφωνα με τον Καναδό υπουργό Ντομινίκ Λεμπλάν (Dominic LeBlanc), ο Τραμπ πρωτοέριξε την ιδέα χαμογελώντας, κατά τη διάρκεια δείπνου με τον πρωθυπουργό Τζάστιν Τρυντώ στο Μαρ-α-Λάγκο, τον Νοέμβριο του 2024, όμως «το αστείο τελείωσε» καθώς η πρόταση πλέον εκλαμβάνεται ως απόπειρα υπονόμευσης του στενότερου συμμάχου των ΗΠΑ.

Τον Ιανουάριο του 2025, στην αρχή της νέας θητείας του ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Τραμπ επανήλθε δημόσια στο θέμα. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στη Φλόριντα, ερωτηθείς αν εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής δύναμης για την προσάρτηση του Καναδά, απέκλεισε την προοπτική στρατιωτικής εισβολής δηλώνοντας: «Όχι, [θα χρησιμοποιήσουμε] οικονομική ισχύ», παρατηρώντας πως «η ένωση του Καναδά με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ήταν πραγματικά κάτι σπουδαίο». Ο Τραμπ χαρακτήρισε τα σύνορα ΗΠΑ–Καναδά ως μια «τεχνητά χαραγμένη γραμμή» και διαμαρτυρήθηκε — σε αντίθεση με τα πραγματικά δεδομένα — ότι οι ΗΠΑ «επιδοτούν» τον Καναδά μέσω ελλειμματικού εμπορίου. Παράλληλα απείλησε με επιβολή δασμού 25% σε όλα τα καναδικά προϊόντα, κλιμακώνοντας την πίεση προς τη βόρεια γείτονα χώρα. Σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε προκλητικά: «Πολλοί στον Καναδά θα ήθελαν να είναι η 51η Πολιτεία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να υπομένουν τα τεράστια εμπορικά ελλείμματα και τις επιδοτήσεις που χρειάζεται ο Καναδάς για να επιβιώσει». Οι δηλώσεις αυτές παρουσιάστηκαν ως προσπάθεια να πειστεί ο καναδικός λαός ότι θα ωφεληθεί αν ενταχθεί στις ΗΠΑ, με τον Τραμπ να υπόσχεται ευνοϊκή μεταχείριση — για παράδειγμα, τον Μάιο 2025 ανέφερε ότι ο Καναδάς θα έπρεπε να πληρώσει $61 δισ. για να συμμετάσχει στην αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα Golden Dome (Χρυσός Θόλος), «εκτός αν γινόταν, δωρεάν, η αγαπημένη μας 51η Πολιτεία». Ο ισχυρισμός αυτός διαψεύστηκε αμέσως από την καναδική πλευρά, με το γραφείο του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϋ να ξεκαθαρίζει ότι «ο Καναδάς είναι ανεξάρτητο, κυρίαρχο κράτος και τέτοιο θα παραμείνει».

Εργοστάσιο επεξεργασίας πετρελαιοφόρου αμμόλιθου κοντά στο Fort McMurray. Άλτα, Αλμπέρτα. (φωτ. αρχείου/The Canadian Press/Jeff McIntosh)

 

Το πλαίσιο στην Αλμπέρτα

Η ιδιαίτερη αναφορά στην Αλμπέρτα δεν ήταν τυχαία. Η Αλμπέρτα είναι μια δυτική επαρχία του Καναδά, πλούσια σε πετρέλαιο, με έντονα συντηρητικό προφίλ και ιστορικές τριβές με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην Οττάβα. Πολλοί κάτοικοι της Αλμπέρτα αισθάνονται ότι επί χρόνια δεν αντιμετωπίζονται δίκαια — θεωρούν πως η επαρχία τους «αδικείται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και ότι άλλες επαρχίες εκμεταλλεύονται τον πλούτο των πόρων της». Υπάρχει η αντίληψη ότι η Αλμπέρτα πληρώνει το κόστος περιβαλλοντικών περιορισμών και φόρων στην ενεργειακή της βιομηχανία, ενώ επικρίνεται όταν αντιστέκεται σε αυτές τις πολιτικές. Αυτή η δυσαρέσκεια έχει τροφοδοτήσει αυτονομιστικά κινήματα όπως το λεγόμενο «Wexit» (από το West + exit) και πρωτοβουλίες για μεγαλύτερη αυτονομία. Το 2022, η τοπική κυβέρνηση ψήφισε τον Νόμο «Περί Κυριαρχίας της Αλμπέρτα» διεκδικώντας τοπικό δικαίωμα να αγνοεί ομοσπονδιακές εντολές, ενώ πρόσφατα, προς τα τέλη του 2025, πλήθυναν οι φωνές που ζητούν πλήρη ανεξαρτησία. Μάλιστα, στα τέλη του 2025 και στις αρχές του 2026, ένα κίνημα πολιτών ξεκίνησε συλλογή υπογραφών με στόχο τη διενέργεια δημοψηφίσματος για την απόσχιση της Αλμπέρτα από τον Καναδά. Σε μικρές πόλεις της επαρχίας πλήθη πολιτών παρατάσσονται σε ουρές για να υπογράψουν υπέρ ενός δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας. Σύμφωνα με την επίμαχη πρωτοβουλία, αν συγκεντρωθούν τουλάχιστον 177.732 υπογραφές μέχρι τον Μάιο του 2026, το ερώτημα «Συμφωνείτε ότι η Αλμπέρτα πρέπει να παύσει να αποτελεί μέρος του Καναδά ώστε να καταστεί ανεξάρτητο κράτος;» θα τεθεί σε ψηφοφορία σε όλη την επαρχία. Πρόκειται για εξέλιξη άνευ προηγουμένου στον Καναδά — η Αλμπέρτα έχει πλέον καταστεί, περισσότερο και από το Κεμπέκ, η νέα εστία απειλής για την καναδική ομοσπονδία.

Παρότι οι αποσχιστικές τάσεις στην Αλμπέρτα ενισχύθηκαν από τοπικές δυσαρέσκειες, η ιδέα της προσάρτησης στις ΗΠΑ παραμένει περιθωριακή. Οι περισσότεροι υποστηρικτές του κινήματος δηλώνουν ότι επιθυμούν μεγαλύτερη αυτονομία ή δική τους χώρα, όχι όμως απαραίτητα ένταξη στην Αμερικανική Ένωση. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ επιχειρεί να εκμεταλλευτεί πολιτικά αυτό το κλίμα. Με τις δηλώσεις του περί «51ης πολιτείας» ουσιαστικά φλερτάρει με το αίσθημα αποξένωσης που νιώθουν ορισμένοι, παρουσιάζοντας τις ΗΠΑ ως εναλλακτική λύση για μια επαρχία που — κατά την άποψη ορισμένων κατοίκων της — αδικείται από την Οττάβα. Αυτό θεωρήθηκε από πολλούς αναλυτές ως μέρος μιας ευρύτερης τακτικής του Τραμπ να πιέσει τον Καναδά: να σπείρει διχόνοια εκμεταλλευόμενος περιφερειακές δυσαρέσκειες και παράλληλα να απειλεί με οικονομικά μέτρα, με απώτερο στόχο εμπορικές και γεωπολιτικές παραχωρήσεις.

Η κυβερνήτης της Αλμπέρτα Ντανιέλ Σμιθ. Οντάριο, 23 Ιουλίου 2025. (The Canadian Press/Nathan Denette)

 

Η κυβερνήτης της Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, παρότι εκπροσωπεί μια επαρχία με έντονα αυτονομιστικά αισθήματα, αντέδρασε κι αυτή αρνητικά στις παρεμβάσεις Τραμπ. Η Σμιθ χαρακτήρισε τις αναφορές περί «51ης πολιτείας» προκλητικές και επιζήμιες για τις σχέσεις Καναδά–ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι «προκαλούν τους Καναδούς, προκαλούν τους κατοίκους της Αλμπέρτα» και κάνουν τους πολίτες «διστακτικούς να συνεργαστούν εμπορικά με την Αμερική». Η Σμιθ αποκάλυψε ότι εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή της και στον Αμερικανό πρέσβη, τονίζοντας πως τέτοιες απειλές δυσχεραίνουν σοβαρά κάθε προσπάθεια διμερούς διαλόγου — από την εξομάλυνση του εμπορίου μέχρι την επαναδιαπραγμάτευση της NAFTA.