ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
Σάββατο, 18 Απρ, 2026
ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Μήνας: Ιανουάριος 2026

Οι ΗΠΑ κατάσχουν δύο ακόμα πετρελαιοφόρα που συνδέονται με τη Βενεζουέλα

Από

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την Τετάρτη την κατάσχεση δύο δεξαμενόπλοιων στον Ατλαντικό Ωκεανό, το ένα από τα οποία συνδέεται με μεταφορές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, λίγες μόλις ημέρες μετά από την επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο.

Σε ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι «το υπουργείο Δικαιοσύνης, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Πεντάγωνο συμμετείχαν στην επιχείρηση κατάσχεσης του Μ/Β Bela-1, ενός δεξαμενόπλοιου αργού πετρελαίου με ρωσική σημαία».

Η κατάσχεση, όπως αναφέρει η ανακοίνωση, έγινε λόγω «παραβίασης των αμερικανικών κυρώσεων», βάσει εντάλματος ομοσπονδιακού δικαστηρίου των ΗΠΑ, μετά από τον εντοπισμό του, στον Βόρειο Ατλαντικό από το USCGC Monroe, ένα σκάφος της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ.

Με άλλη ανακοίνωση, η Νότια Διοίκηση των ΗΠΑ γνωστοποίησε ότι προχώρησε στην κατάσχεση δεύτερου δεξαμενόπλοιου στην Καραϊβική Θάλασσα. Το πλοίο περιγράφεται ως «δεξαμενόπλοιο χωρίς σημαία, που αποτελεί μέρος του ‘σκιώδους στόλου’ και τελεί υπό κυρώσεις», και συνελήφθη κατά τη διάρκεια επιχείρησης τα ξημερώματα.

«Το κατασχεθέν πλοίο, το Μ/Τ Sofia, επιχειρούσε σε διεθνή ύδατα της Καραϊβικής και εμπλεκόταν σε παράνομες δραστηριότητες», αναφέρει ο αμερικανικός στρατός. Η Ακτοφυλακή συνοδεύει το Sofia προς τις ΗΠΑ, όπου θα αποφασιστεί η περαιτέρω τύχη του. Η Νότια Διοίκηση δεν διευκρίνισε αν το Sofia σχετίζεται με μεταφορά βενεζουελάνικου πετρελαίου.

Το ρωσικό κρατικό μέσο RT δημοσίευσε την Τετάρτη φωτογραφίες αμερικανικών δυνάμεων να επιβιβάζονται στο Bela-1, ενώ στο πλάνο διακρίνεται ελικόπτερο να πετά κοντά στο πλοίο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι αμερικανικές δυνάμεις επιχειρούσαν να εισέλθουν στο δεξαμενόπλοιο.

Σε δήλωση που εξέδωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, σημειώνεται: «Για άγνωστους λόγους, το ρωσικό πλοίο προσελκύει υπέρμετρη προσοχή από τον αμερικανικό και νατοϊκό στρατό, σαφώς δυσανάλογη σε σχέση με τον ειρηνικό του χαρακτήρα». Ρωσικά μέσα αναφέρουν επίσης ότι το πλοίο μετονομάστηκε από Bela-1 σε Marinera.

Σχολιάζοντας την κατάσχεση του Bela-1, ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πητ Χέγκσεθ δήλωσε: «Ο αποκλεισμός του υπό κυρώσεις και παράνομου βενεζουελάνικου πετρελαίου παραμένει σε πλήρη ισχύ, σε όποιο σημείο του κόσμου και αν βρίσκεται». Η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ έγραψε στην πλατφόρμα X: «Οι αμερικανικές δυνάμεις κατέσχεσαν τόσο το Bela-1 όσο και το Sofia επειδή είτε είχαν τελευταία ελλιμενιστεί στη Βενεζουέλα είτε ήταν καθ’ οδόν προς αυτήν».

Οι ανακοινώσεις της Τετάρτης ακολούθησαν τη σύλληψη του Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, σε επιχείρηση το περασμένο σαββατοκύριακο. Ο Μαδούρο εμφανίστηκε τη Δευτέρα για πρώτη φορά σε ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ, όπου δήλωσε αθώος. Αντιμετωπίζει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών και σειρά άλλων ομοσπονδιακών αδικημάτων.

Το βράδυ της Τρίτης, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social πως υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Βενεζουέλας θα παραδώσουν «περίπου 30 έως 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου υπό κυρώσεις στις ΗΠΑ», για να πωληθεί στην τρέχουσα τιμή της αγοράς.

«Τα χρήματα αυτά θα τα ελέγχω εγώ, ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, διασφαλίζοντας ότι θα διατεθούν προς όφελος του λαού της Βενεζουέλας και των Ηνωμένων Πολιτειών», πρόσθεσε ο Τραμπ. «Ζήτησα από τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ να θέσει άμεσα σε εφαρμογή το σχέδιο. Η πετρελαϊκή ποσότητα θα μεταφερθεί με δεξαμενόπλοια απευθείας σε αμερικανικά λιμάνια εκφόρτωσης».

Δεν έχει καταστεί σαφές αν το δεξαμενόπλοιο που κατασχέθηκε την Τετάρτη συνδέεται με τη δήλωση που είχε κάνει ο Τραμπ μία μέρα νωρίτερα. Η Epoch Times επικοινώνησε με τον Λευκό Οίκο για σχόλιο. Από τότε που επιβλήθηκαν αμερικανικές κυρώσεις στον ενεργειακό τομέα της Βενεζουέλας το 2019, οι έμποροι και τα διυλιστήρια που αγοράζουν βενεζουελάνικο πετρέλαιο έχουν καταφύγει σε τακτικές απόκρυψης της θέσης των δεξαμενόπλοιων ή πλοίων που ήδη τελούν υπό κυρώσεις για μεταφορά ιρανικού ή ρωσικού πετρελαίου.

Αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ πρότεινε ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση της πετρελαϊκής υποδομής της Βενεζουέλας προς όφελος των εταιρειών που επηρεάστηκαν από την εθνικοποίηση του πετρελαίου επί Ούγο Τσάβες. Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ είχε δηλώσει σε ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα πως είχε διατάξει «τον πλήρη και απόλυτο αποκλεισμό όλων των δεξαμενόπλοιων υπό κυρώσεις που εισέρχονται ή εξέρχονται από τη Βενεζουέλα».

Αυτό, υποστήριξε, είναι αναγκαίο λόγω της χρήσης των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας από το καθεστώς Μαδούρο για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων, διακίνησης ναρκωτικών και εμπορίας ανθρώπων.

Εκείνη την περίοδο, ο αναπληρωτής προϊστάμενος του επιτελείου Στήβεν Μίλλερ είχε υποστηρίξει σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι «η καταγγελλόμενη τυραννική απαλλοτρίωση του καθεστώτος Μαδούρο είναι η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη κλοπή αμερικανικής περιουσίας».

Με πληροφορίες από το Reuters

Λαζάνια στον φούρνο με μοσχάρι και τυρί

Από

Τα παραδοσιακά λαζάνια είναι για μένα ένα εγχείρημα που αποτολμώ μόνο μία φορά τον χρόνο, αφού σπάνια βρίσκω τον απαιτούμενο χρόνο να τα φτιάξω. Όταν το κάνω, είναι συνήθως στο καταχείμωνο, όταν δεν έχω τίποτα άλλο να κάνω παρά να περάσω όλη την μέρα στην κουζίνα.

Αν και προτιμώ την κλασική εκδοχή — με σπιτική σάλτσα μπολοναίζ και, όταν μπορώ, σπιτικά ζυμαρικά — υπάρχει μια ευκολότερη εκδοχή που μπορώ να τη φτιάχνω συχνότερα. Αυτή σας προτείνω σήμερα.

Τα ζυμαρικά στα λαζάνια μαγειρεύονται μέσα στη σάλτσα. Δεδομένου ότι τα ζυμαρικά δεν είναι ήδη βρασμένα, θα μαγειρευτούν από τη θερμότητα και τον ατμό του φούρνου. Είναι σημαντικό να είναι πλήρως καλυμμένα με τη σάλτσα, ώστε να μαγειρευτούν ομοιόμορφα.

Βασικά συστατικά

Αλεσμένο βόειο κρέας: Θα χρειαστείτε 1 κιλό άπαχο αλεσμένο βόειο κρέας.

Τυρί: Χρησιμοποιήστε δύο είδη τυριού: τριμμένη μοτσαρέλα χαμηλής υγρασίας και ρικότα πλήρους γάλακτος.

Κανονικά ζυμαρικά: Ενώ τα κλασικά ξηρά ζυμαρικά για λαζάνια συνήθως βράζονται πριν τα στρώσετε, δεν υπάρχει πραγματικός λόγος για τον οποίο πρέπει να τα μαγειρέψετε εκ των προτέρων — στην πραγματικότητα μπορούν να στρωθούν με τη σάλτσα και το τυρί όπως είναι. Και ναι, αυτά είναι απλά κανονικά ζυμαρικά για λαζάνια!

Γιατί δεν προτιμώ τα ζυμαρικά που δεν χρειάζονται βράσιμο; Τα ζυμαρικά που δεν χρειάζονται βράσιμο είναι μια σύγχρονη ευκολία, αλλά θεωρώ ότι σχεδόν πάντα παραβράζονται στο φούρνο. Τα κανονικά, ανθεκτικά ζυμαρικά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να μαγειρευτούν, αλλά εφόσον είναι πλήρως καλυμμένα με σάλτσα και το φαγητό είναι καλά καλυμμένο με αλουμινόχαρτο, μαγειρεύονται τέλεια στο φούρνο και δεν παραβράζουν ποτέ.

Συμβουλές και προτάσεις

Τα λαζάνια πρέπει να ‘ξεκουραστούν’ πριν το σερβίρισμα, τουλάχιστον 15 λεπτά. Αυτό τα σταθεροποιεί και κάνει πολύ πιο εύκολο το κόψιμο σε τετράγωνα κομμάτια. Μπορείτε να τα μαγειρέψετε ακόμη και μια μέρα πριν ή το πρωί, και να τα ζεστάνετε λίγο πριν την ώρα του φαγητού.

Συνοδεύστε τα με σαλάτα Caesar ή μια πράσινη σαλάτα με ρόκα ή με μπρόκολο και σκόρδο

Λαζάνια στον φούρνο με μοσχάρι και τυρί

Για 8-10 άτομα

Υλικά

  • 1 κ.σ. ελαιόλαδο
  • 1 μεσαίο κίτρινο κρεμμύδι, ψιλοκομμένο
  • 1 κιλό άπαχο μοσχαρίσιο κιμά
  • 1/2 κ.γλ. αλάτι
  • 1/4 κ.γλ. φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι
  • 700 γρ. σάλτσα μαρινάρα (3 φλιτζάνια)
  • 340 γρ. (περίπου 3 φλιτζάνια) τυρί μοτσαρέλα χαμηλής υγρασίας, τριμμένο
  • 15 ξηρά φύλλα λαζάνια (κανονικά, περίπου τα 2/3 ενός κουτιού 450 γρ.)
  • 450 γρ. (περίπου 2 φλιτζάνια) τυρί ρικότα πλήρους γάλακτος

Παρασκευή

Τοποθετήστε μια σχάρα στη μέση του φούρνου και προθερμάνετε τον φούρνο στους 200° C.

Ζεστάνετε μία κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο σε ένα τηγάνι 30 εκ. ή μεγαλύτερο, σε μέτρια-υψηλή φωτιά, μέχρι να λαμπυρίσει. Προσθέστε ένα ψιλοκομμένο κίτρινο κρεμμύδι μεσαίου μεγέθους, 1 κιλό άπαχο μοσχαρίσιο κιμά, 1/2 κουταλάκι του γλυκού αλάτι και 1/4 κουταλάκι του γλυκού φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι και μαγειρέψτε, σπάζοντας το μοσχάρι σε μικρά κομμάτια με ένα ξύλινο κουτάλι, μέχρι να μαγειρευτεί καλά, για 6 έως 8 λεπτά. Αφαιρέστε από τη φωτιά και αφήστε να κρυώσει για 5 λεπτά.

Ανοίξτε τη σάλτσα μαρινάρα και απλώστε ένα λεπτό στρώμα σάλτσας στο κάτω μέρος ενός ταψιού 22 x 33 εκατοστών. Ανακατέψτε την υπόλοιπη σάλτσα στο μείγμα του κιμά.

Τεμαχίστε τη μοτσαρέλα. Τοποθετήστε πέντε φύλλα λαζάνια στο ταψί, σπάζοντάς τα αν χρειαστεί για να δημιουργήσετε ένα ενιαίο στρώμα (δεν πειράζει αν τα φύλλα επικαλύπτονται ελαφρώς). Απλώστε ένα φλιτζάνι τυρί ρικότα πάνω στα φύλλα. Απλώστε περίπου 1 1/2 φλιτζάνι σάλτσα κρέατος πάνω στη ρικότα και, στη συνέχεια, πασπαλίστε με ένα φλιτζάνι μοτσαρέλα.

Τοποθετήστε πέντε ακόμη φύλλα πάνω από τη μοτσαρέλα, ακολουθούμενα από ένα φλιτζάνι ρικότα, 1 1/2 φλιτζάνι σάλτσα κρέατος και ένα φλιτζάνι μοτσαρέλα. Καλύψτε με μια τελική στρώση από πέντε φύλλα και την υπόλοιπη σάλτσα, απλώνοντας τη σάλτσα σε λεπτή στρώση, έτσι ώστε να καλύπτει σχεδόν πλήρως τα φύλλα. (Κρατήστε το υπόλοιπο ένα φλιτζάνι μοτσαρέλα για το τέλος του ψησίματος.) Καλύψτε το ταψί σφιχτά με αλουμινόχαρτο.

Ψήστε για μία ώρα. Ελέγξτε αν τα ζυμαρικά είναι έτοιμα τρυπώντας τα με ένα μαχαίρι. Το μαχαίρι πρέπει να γλιστράει εύκολα σε όλα τα στρώματα. Αν δεν γλιστράει, καλύψτε και ψήστε για 15 λεπτά ακόμα.

Ξεσκέπαστε το φαγητό και πασπαλίστε με το τελευταίο φλιτζάνι μοτσαρέλα. Ψήστε χωρίς καπάκι μέχρι να λιώσει η μοτσαρέλα και να ροδίσει ελαφρά, και η σάλτσα να βράσει, για 8 έως 10 λεπτά ακόμα.

Αφήστε τα λαζάνια να κρυώσουν σε μια σχάρα για τουλάχιστον 15 λεπτά πριν σερβίρετε.

Των Sheela Prakash & Jan Valdez, TheKitchn.com

Οι στάβλοι του Αυγεία: Ένας άθλος κάθαρσης, καινοτομίας, ενότητας

Από

Με μια πρώτη ματιά, κανένας από τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή δεν φαίνεται λιγότερο ηρωικός από τον καθαρισμό των σταύλων Αυγεία. Ενώ η σφαγή τεράτων και δράκων υποδηλώνει δόξα, αυτή η αποστολή μοιάζει απλώς με κοπιαστική δουλειά και κατώτερη ενός μεγάλου ήρωας. Ωστόσο, αν το καλοσκεφτούμε, υπάρχει μια βαθύτερη σοφία στον πέμπτο άθλο. Δεν έχει να κάνει με τη φυσική δύναμη, αλλά με τη δημιουργική νοημοσύνη: την ικανότητα να αντιμετωπίζεις κάτι, όχι μέσω ατελείωτης κόπωσης, αλλά μέσω της επανεξέτασης του ίδιου του προβλήματος.

Ο βασιλιάς Αυγείας της Ήλιδας είχε τεράστια κοπάδια βοοειδών, αλλά για 30 χρόνια είχε παραμελήσει την καθαριότητα των στάβλων του. Το αποτέλεσμα ήταν μια ποσότητα βρωμιάς που κανείς δεν πίστευε ότι μπορούσε να καθαριστεί.

Ο βασιλιάς Ευρυσθέας ανέθεσε στον Ηρακλή αυτό το εξευτελιστικό έργο, θεωρώντας δεδομένη την αποτυχία του και νομίζοντας ότι θα τον γελοιοποιούσε. Ωστόσο, ο Ηρακλής εξετέλεσε την αποστολή του μέσα σε μία μόνο μέρα — όχι φτυαρίζοντας κοπριά, αλλά εκτρέποντας δύο μεγάλα ποτάμια, τον Αλφειό και τον Πηνειό, έτσι ώστε να περάσουν μέσα από τους στάβλους και να ξεπλύνουν με την ορμή τους την κοπριά που είχε συσσωρευτεί επί δεκαετίες.

Αυτό μοιάζει, εκ πρώτης όψεως, με θρίαμβο της εφευρετικότητας, αλλά όπως συμβαίνει με όλους τους ελληνικούς μύθους, η κυριολεκτική πράξη υποδηλώνει κάτι μεγαλύτερο. Τα τριάντα χρόνια της παραμέλησης είναι συμβολικά. Τόσο στην ελληνική όσο και στη βιβλική παράδοση, το 30 σηματοδοτεί το κατώφλι της ωριμότητας, το σημείο όπου  η ευθύνη δεν μπορεί πλέον να αναβληθεί. Είναι η ηλικία του Χριστού όταν ξεκίνησε το έργο του και η ηλικία κατά την οποία οι αρχαίοι Έλληνες πολίτες εισέρχονταν στη δημόσια ζωή.

Οι ακαθάριστοι στάβλοι δεν αντιπροσωπεύουν λοιπόν μια παροδική παράλειψη, αλλά την ωριμότητα της διαφθοράς. Είναι η στιγμή που η παρακμή έχει θεσμοθετηθεί, όπου αυτό που κάποτε ήταν παράλειψη έχει παγιωθεί σε συνήθεια.

Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν ήταν να αντιμετωπίσει ο Ηρακλής μόνο τη βρωμιά, αλλά και την ηθική και ψυχολογική λάσπη που συσσωρεύεται όταν η συνείδηση κοιμάται. Κάθε άτομο, κάθε κοινωνία, κάθε θεσμός έχει τους σταύλους του Αυγεία του. Είναι οι παραμελημένες γωνιές όπου η ψευτιά, η απάθεια και η άρνηση συσσωρεύονται μέχρι παγίωσης. Η διορατικότητα του ήρωα ήταν να δει ότι τέτοια βρωμιά δεν μπορεί να καθαριστεί μόνο με προσπάθεια· απαιτεί ανακατεύθυνση της ενέργειας, μια νέα ροή.

Εδώ είναι που ο μύθος φέρει την πιο λεπτή του σημασία. Ο Ηρακλής διοχετεύει δύο ποτάμια, τον Αλφειό και τον Πηνειό, ρεύματα που μπορούν να ερμηνευθούν ως σύμβολα των δύο ημισφαιρίων του ανθρώπινου νου. Το αριστερό ποτάμι (Αλφειός) αντιπροσωπεύει τη λογική, την τάξη και τον υπολογισμό. Είναι μια αναζήτηση, μια διασαφηνιστική εξωτερική ενέργεια. Ο δεξιός ποταμός (Πηνειός) αντιπροσωπεύει τη διαίσθηση, τη φαντασία και το όραμα, μια ενέργεια που υφαίνει, μεταμορφώνει και κατευθύνεται προς τα μέσα.

Μόνα τους, δεν αποδίδουν. Η λογική χωρίς φαντασία γίνεται στείρα γραφειοκρατία, και η φαντασία χωρίς λογική διαλύεται στο χάος. Αλλά όταν ο Ηρακλής τα ενώνει, το αποτέλεσμα είναι μεταμορφωτικό. Τα νερά της σκέψης και της έμπνευσης, ρέοντας μαζί, καθαρίζουν αυτό που κανένα από τα δύο δεν θα μπορούσε να καταφέρει μόνο του.

Έτσι, ο Ηρακλής γίνεται το αρχέτυπο του ολοκληρωμένου νου, συνδυάζοντας το πρακτικό με το διασθητικό, την πειθαρχία με την τόλμη. Η λύση του ενσαρκώνει αυτό που σήμερα ονομάζουμε «ολιστική σκέψη»: τη δημιουργικότητα ως ένωση των αντιθέτων. Οι ποταμοί της διάνοιας και της φαντασίας, όταν κατευθύνονται με σκοπό, μπορούν να εξαλείψουν ακόμη και την πιο δυσεπίλυτη διαφθορά ή πρόβλημα.

Είναι ενδιαφέρον ότι υπάρχει μια ιστορική αντιστοιχία με την πράξη του Ηρακλή. Αφορά έναν άνδρα που θεωρούσε τον εαυτό του γιο του Δία: τον Μέγα Αλέξανδρο.

Από την πρώιμη παιδική του ηλικία, ο Αλέξανδρος είχε ακούσει και πίστευε ακράδαντα ότι ήταν απόγονος του Ηρακλή μέσω του πατέρα του, Φιλίππου Β΄. Η δυναστεία των Αργεαδών της Μακεδονίας αντλούσε την καταγωγή της απευθείας από τον ήρωα μέσω του Τημένη του Άργους, ο οποίος ήταν απόγονος του Ηρακλή. Στα μάτια των Ελλήνων, αυτό έδινε στην οικογένεια του Αλεξάνδρου ηρωική νομιμότητα.

Ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν αυτός που έλυσε τον «αδύνατο» γρίφο του Γόρδιου δεσμού. Όταν ο Αλέξανδρος έκοψε τον Γόρδιο δεσμό, επανέλαβε κατά κάποιο τρόπο την πράξη του Ηρακλή. Αντιμέτωπος με μια αδύνατη αποστολή, ο Ηρακλής είχε ήδη δείξει ότι η πραγματική δεξιοτεχνία δεν έγκειται στον κόπο, αλλά στην αλλαγή των όρων — όχι στο καθάρισμα με φτυάρι, αλλά στο καθάρισμα με νερό.

Με μια απλή κίνηση του ξίφους του, ο Μέγας Αλέξανδρος έκοψε τον Γόρδιο δεσμό και έτσι εκπλήρωσε την προφητεία του μάντη ότι όποιος έλυνε τον δεσμό θα γινόταν αυτοκράτορας της Μικράς Ασίας. Ζαν-Σιμόν Μπερτελεμύ, «Ο Αλέξανδρος κόβει τον Γόρδιο δεσμό», περ. 1767. Beaux-Arts de Paris. (D-US)

 

Για να επιστρέψουμε στον ίδιο τον Ηρακλή, υπάρχει επίσης μια ηθική ειρωνεία στην ιστορία. Αν και συμφώνησε με τον Αυγεία να πληρωθεί για τη δουλειά του, ωστόσο ο βασιλιάς της Ήλιδας δεν τήρησε τη συμφωνία. Επιπλέον, ο βασιλιάς Ευρυσθέας κήρυξε το έργο άκυρο επειδή ο ήρωας ενήργησε για δικό του όφελος.

Το μήνυμα είναι σαφές: η αληθινή κάθαρση, είτε του νου είτε της κοινωνίας, σπάνια αναγνωρίζεται από τις δυνάμεις που απειλήθηκαν. Οι μεταρρυθμιστές που καθαρίζουν τους στάβλους από τη βρωμιά σπάνια δέχονται τις ευχαριστίες εκείνων που την είχαν δημιουργήσει, αποδεχτεί και συνηθίσει. Ωστόσο, ο καθαρισμός πρέπει να γίνει, ανεξάρτητα από την ανταμοιβή.

Αστρολογικά, αυτός ο άθλος ανήκει στο ζώδιο του Υδροχόου, του «Φορέα του Νερού», του ζωδίου της ανανέωσης, της μεταρρύθμισης και της ανθρωπιστικής οπτικής. Ο Υδροχόος φέρνει φρέσκα ρεύματα σε παρωχημένα συστήματα και συχνά αντιμετωπίζει αντίσταση από εκείνους που έχουν επενδύσει στην καθεστηκυία, διεφθαρμένη τάξη.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο Ηρακλής είναι ένας καινοτόμος ήρωας, αυτός που διοχετεύει το ζωντανό νερό της αλήθειας μέσα από τους σάπιους θαλάμους του κόσμου. Είναι σημαντικό σε αυτό το σημείο να σημειώσουμε ότι το όπλο του, το εργαλείο της ανανέωσης, ήταν το νερό. Κατά μία έννοια, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι στάβλοι βαφτίστηκαν σε μια νέα ζωή. Αυτή είναι η ιδιότητα του νερού.

Από μια άλλη οπτική, θα μπορούσαμε να αναφερθούμε στις κινεζικές έννοιες του γιν και του γιανγκ και στην ιδέα ότι η αληθινή ζωή και η υγεία — η φυσική, η πνευματική, η κοινωνική — συνδέεται με τη ροή της ενέργειας, και όχι με τη στασιμότητά της.

Με σύγχρονους όρους, οι στάβλοι του Αυγεία βρίσκονται παντού γύρω μας: θεσμοί αγκυλωμένοι από τη γραφειοκρατία, πολιτικός λόγος γεμάτος κυνισμό και ψηφιακοί χώροι πνιγμένοι από την παραπληροφόρηση. Σε προσωπικό επίπεδο, είναι τα εσωτερικά δώματα όπου συσσωρεύονται οι συμβιβασμοί που έχουμε κάνει, οι μισές αλήθειες και τα παραμελημένα καθήκοντα. Ο μύθος μάς υπενθυμίζει ότι δεν αρκεί το ‘σκάψιμο’, αλλά πρέπει, όπως ο Ηρακλής, να ανακατευθύνουμε τη ροή — της σκέψης και των συναισθημάτων μας — για να αποκαταστήσουμε την κυκλοφορία της ειλικρίνειας, της φαντασίας και της ηθικής ενέργειας.

Ο καθαρισμός των στάβλων, λοιπόν, είναι μία πράξη δημιουργικής ανανέωσης, που ανάγει τη νοημοσύνη σε ένα είδος ηθικού νερού. Όταν τα δύο ποτάμια του νου έρχονται σε αρμονία, αυτό που φαινόταν αδύνατο γίνεται φυσικό. Η βρωμιά που κάποτε μας χαρακτήριζε εξαφανίζεται και αναδύεται η διαύγεια.

Ο άθλος του Ηρακλή τελειώνει όπως τελειώνουν όλες οι μεγάλες πράξεις μεταρρύθμισης: με μια ήσυχη μεταμόρφωση. Οι στάβλοι λάμπουν ξανά, τα ζώα αναπνέουν καθαρό αέρα. Αλλά ο βαθύτερος καθαρισμός είναι εσωτερικός, σε ένα μυαλό που έχει ανακαλύψει τη δύναμη της ενότητας και σε έναν κόσμο που, έστω και για μια στιγμή, έχει ανανεωθεί.

Ζώντας μια ζωή γεμάτη θαύματα: «Η νεράιδα φίλη»

Από

Συνηθίζουμε να σκεφτόμαστε ότι μόνο τα παιδιά αρέσκονται στα θαύματα, ενώ οι ενήλικες ωριμάζοντας μπορούν να αντιμετωπίζουν τον κόσμο όπως ‘πραγματικά είναι’, με λογική. Στην πραγματικότητα, το θαύμα καθοδηγεί και βοηθά όλους να εισχωρήσουμε στα μυστήρια του κόσμου και να κατανοήσουμε τις βαθύτερες, ανείπωτες αλήθειες του.

Η ακτιβίστρια και συγγραφέας του 19ου αιώνα Λύντια Μαρία Τσάιλντ [Lydia Maria Child, 1802-1880] δείχνει τα οφέλη του θαύματος προσωποποιώντας το ως νεράιδα στην ιστορία της «Η νεράιδα φίλη», μια αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο από τη συλλογή της με σχέδια και παραμύθια «Φθινοπωρινά φύλλα» του 1856. Περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το περιβάλλον της, η Τσάιλντ δείχνει πώς η νεράιδα φίλη της μεταμορφώνει τον κόσμο γύρω της με θαυμαστό τρόπο.

Η Τσάιλντ σημείωνε ότι «στην ορθολογιστική μας εποχή» οι άνθρωποι δεν πιστεύουν πια στις νεράιδες. Ωστόσο, οι νεράιδες εξακολουθούν να υπάρχουν. Το ίδιο το γεγονός ότι τις έχουν φανταστεί αποδεικνύει την ύπαρξή τους, καθώς η φαντασία «απλώς μετατρέπει τα αόρατα στοιχεία σε ορατές μορφές και ενσωματώνει τις πνευματικές επιρροές σε υλικά γεγονότα», υποστήριζε.

Έχοντας μιλήσει για την ύπαρξη των νεράιδων, η Τσάιλντ αναφέρεται στη νεράιδα φίλη της, «ένα θαυματουργό μικρό ξωτικό». Αυτή η νεράιδα μεταμορφώνει τον συνηθισμένο κόσμο σε τοπία γεμάτα ομορφιά και ζεστασιά. Όταν βλέπουμε τα πράγματα ορθολογικά, να κυριαρχεί, μπορεί να θαυμάσουμε τα λουλούδια για την ομορφιά τους ή να αναρωτηθούμε αν τρώγονται. Αλλά υπό την επήρεια της νεράιδας, θα δούμε τα ίδια λουλούδια μεταμορφωμένα, να ακτινοβολούν «χρυσή ομορφιά».

Εικονογράφηση της Χίλντα Τ. Μίλλερ για το παραμύθι «Η Ντουλσιμπέλλα και οι νεράιδες», περ. 1922. (Public Domain)

 

Η Τσάιλντ αφηγείται για την ανακάλυψη ενός καταρράκτη, όταν ήταν μαζί με τη νεράιδα. Η νεράιδα επέτρεψε στην Τσάιλντ να ακούσει το τραγούδι του καταρράκτη και να δει τα μη-με-λησμόνει να χαμογελούν, καθώς οι δύο τους βούτηξαν τα πόδια τους στο νερό.

Ενώ η Τσάιλντ απολάμβανε τη θαυμάσια μουσική και την παρέα μπροστά της, ένας πλούσιος αλλά ανάπηρος άνδρας πέρασε από εκεί. Σε αντίθεση με την Τσάιλντ, εκείνος δεν άκουσε τη μουσική του καταρράκτη ούτε είδε τα χαμογελαστά μάτια των λουλουδιών, γιατί «είχε αποχωριστεί τη νεράιδα του εδώ και πολύ καιρό. Είπε στην Τσάιλντ ότι ήταν ανόητη και ότι κανείς δεν θα γινόταν πλούσιος αν άφηνε τον εαυτό του να καθοδηγείται από αυτήν».

Η Τσάιλντ επισημαίνει ότι, όπως ο πλούσιος ανάπηρος, πολλοί άνθρωποι έχουν αυτήν τη νεράιδα στο ξεκίνημα της ζωής τους, αλλά αργότερα την αγνοούν, νομίζοντας ότι τους υποσχέθηκε πολλά πράγματα και δεν τήρησε τις υποσχέσεις της.

Ωστόσο, η Τσάιλντ εξηγεί ότι «δεν υπάρχει τίποτα πιο πραγματικό από τις ψευδαισθήσεις που μας χαρίζει». Όσοι διαφυλάσσουν τη φιλία τους με τη νεράιδα, για όλη τους τη ζωή θα βλέπουν χρυσάφι στη φύση, θα διακρίνουν διαμάντια στον αέρα και θα ακούνε το φεγγάρι να τους καλεί με το όνομά τους.

Η νεράιδα μοιράζεται την ποίησή της μόνο με όσους δεν τη βομβαρδίζουν με ερωτήσεις. Σε αυτούς αποκαλύπτει πολλά από τα θαυμάσια μυστικά του κόσμου.

Η Τσάιλντ προειδοποιεί επίσης ότι αυτή η νεράιδα είναι πολύ ιδιότροπη, οπότε πρέπει να προσέχει κανείς τι σκέφτεται και τι λέει όταν είναι μαζί της. Αν εκφράσει κανείς λάθος ιδέες, η νεράιδα εξαφανίζεται, παίρνοντας με όλα τα θαυμάσια δώρα της.

Με αυτή την ιστορία, η Τσάιλντ επιδιώκει να διαψεύσει τον ισχυρισμό ότι μια ζωή γεμάτη θαύματα σε έναν κόσμο χρυσού φωτός, τραγουδιστού νερού και γεμάτων γέλιου λουλουδιών ανήκει μόνο στα παιδιά. Αντίθετα, προσκαλεί όλους, ενήλικες και παιδιά, να καλωσορίσουν το θαύμα στη ζωή τους. Όπως ο Ρέι Μπράντμπερι στο «Fahrenheit 451», λέει: «Γεμίστε τα μάτια σας με θαύμα… ζήστε σαν να πρόκειται να πεθάνετε σε δέκα δευτερόλεπτα. Δείτε τον κόσμο. Είναι πιο εκπληκτικός από οποιοδήποτε όνειρο έχει δημιουργηθεί ή πληρωθεί σε εργοστάσια».

Το θαύμα είναι αυτό που πραγματικά ομορφαίνει και εμπλουτίζει τη ζωή, αυτό που μας βοηθά να βλέπουμε στα πράγματα όχι μόνο την πρακτική τους αξία, αλλά και την υπερβατική ομορφιά του, αυτό που μας συνδέει με το μεγαλύτερο, το ανώτερο, το καλύτερο.

Της Kate Vidimos

Η τραγική ιστορία του Νίκολα Τέσλα

Από

Όταν σκεφτόμαστε τους μεγαλύτερους εφευρέτες όλων των εποχών, αναδύονται κάποια ονόματα στο μυαλό μας: ο Χένρυ Φορντ, οι αδελφοί Ράιτ, ο Τόμας Έντισον. Υπάρχει όμως ένα όνομα που παραμένει στη σκιά, παρότι κάθε φορά που συνδέουμε το κινητό μας στον φορτιστή, ανάβουμε τα φώτα ή χρησιμοποιούμε το ψυγείο οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Νίκολα Τέσλα.

Στις 7 Ιανουαρίου 1943, μια καμαριέρα του ξενοδοχείου New Yorker βρήκε το άψυχο κορμί ενός 86χρονου άνδρα στο δωμάτιο 3327. Ο Τέσλα πέθανε μόνος και χρεοκοπημένος, ζώντας τα τελευταία του χρόνια με ζεστό γάλα και κράκερς, εμμονικά ταΐζοντας τα περιστέρια έξω από το ξενοδοχείο που αποκαλούσε σπίτι για μια ολόκληρη δεκαετία.

Ένας από τους σπουδαιότερους εφευρέτες της ανθρωπότητας χάθηκε στην αφάνεια και πέθανε άφραγκος. Αλλά υπάρχει λόγος που συνέβη αυτό.

Τα πρώτα χρόνια: Το παιδί του φωτός

Ο Τέσλα γεννήθηκε στην πόλη Σμιλιάν, στη σημερινή Κροατία, κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας με κεραυνούς. Σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, η μαία είπε στη μέση του τοκετού: «Αυτό το παιδί θα είναι παιδί του σκότους», στο οποίο η μητέρα του απάντησε: «Όχι, θα είναι παιδί του φωτός». Λίγο ήξερε πόσο προφητικά ήταν αυτά τα λόγια.

Όταν ο Τέσλα ήταν πέντε ετών, είδε τον μεγαλύτερο αδελφό του να πέφτει από το άλογο και να πεθαίνει λίγο αργότερα. Ίσως αυτό το τραύμα να τον στοίχειωσε για το υπόλοιπο της ζωής του. Σαν παιδί, άρχισε να βλέπει οράματα συνοδευόμενα από αστραπές φωτός, μπερδεύοντας το πραγματικό με το φανταστικό. Αυτό δεν έφυγε ποτέ.

Ο Νικόλα Τέσλα (Μουσείο Τέσλα)

 

Τα οράματα τροφοδότησαν την ικανότητά του να συλλαμβάνει εφευρέσεις στο μυαλό του με τέτοια λεπτομέρεια που δεν χρειαζόταν καν να τις σχεδιάσει. Όπως εξηγούσε σε άρθρο του το 1919: «Πάντα, η συσκευή μου δουλεύει όπως την είχα συλλάβει, και το πείραμα βγαίνει ακριβώς όπως το είχα σχεδιάσει. Σε είκοσι χρόνια δεν υπήρξε ούτε μια εξαίρεση».

Ο Τέσλα αποδίδει την προσήλωσή του στην εφευρετικότητα στη μητέρα του, Τζούκα Μάντιτς, που επινοούσε μικρές οικιακές συσκευές στον ελεύθερο χρόνο της. Διέθετε μια ξεχωριστή ιδιότητα — την ικανότητα να ανακαλεί μια εικόνα από τη μνήμη με υψηλή ακρίβεια — την οποία κληροδότησε στον γιο της.

Στην Τεχνική Σχολή του Γκρατς στην Αυστρία, ο Τέσλα εργαζόταν από τις 3 το πρωί μέχρι τις 11 το βράδυ κάθε μέρα. Οι καθηγητές ανησυχούσαν ότι θα πέθαινε από την εξάντληση. Είχε ένα δυνατό μυαλό — μπορούσε να κάνει ολόκληρο λογισμό στο κεφάλι του και μιλούσε οκτώ γλώσσες.

Παρόλα αυτά, δεν τελείωσε το σχολείο. Εγκατέλειψε τις σπουδές του όταν εθίστηκε στον τζόγο και έκοψε τους δεσμούς με την οικογένειά του για να μην το μάθουν. Οι φίλοι του δεν ήξεραν τι του είχε συμβεί· νόμιζαν ότι είχε πνιγεί σε ποτάμι.

Το εναλλασσόμενο ρεύμα

Περιπλανώμενος στην Ευρώπη, ο Τέσλα κατέληξε στη Βουδαπέστη εργαζόμενος ως ηλεκτρολόγος σε τηλεφωνική εταιρεία. Περπατώντας σε ένα πάρκο της πόλης μια μέρα, είχε μια έμπνευση σχετικά με την ανάπτυξη ενός νέου τρόπου παραγωγής ηλεκτρισμού χρησιμοποιώντας εναλλασσόμενο ρεύμα. Θα ήταν η μεγαλύτερη εφεύρεσή του, που θα άλλαζε τον κόσμο.

Το 1882, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να εργαστεί στο γαλλικό παράρτημα της εταιρείας του Τόμας Έντισον. Αρχικά εγκαθιστούσε εσωτερικό φωτισμό, αλλά οι διευθυντές παρατήρησαν τα ταλέντα του και τον έβαλαν να κάνει πιο περίπλοκες εργασίες.

Το 1884, ο διευθυντής του Τέσλα τού προσέφερε δουλειά στην Edison Machine Works στη Νέα Υόρκη. Συμφώνησε και έφτασε στην Αμερική με μόλις τέσσερα σεντς στην τσέπη, επειδή του είχαν κλέψει τα χρήματα στο πλοίο.

Αρχικά, ο Τέσλα είχε καλή εντύπωση για τον Έντισον. Ο Έντισον επίσης εντυπωσιάστηκε από τον Τέσλα, λέγοντας αργότερα: «Είχα πολλούς εργατικούς βοηθούς, αλλά εσύ τους ξεπαιρνάς όλους». Αυτός ο αμοιβαίος θαυμασμός δεν κράτησε — θα γίνονταν πικροί αντίπαλοι.

Οι δύο άνδρες διαφωνούσαν για το πώς θα έπρεπε να διατηρείται και να διανέμεται ο ηλεκτρισμός. Ο Έντισον προτιμούσε το συνεχές ρεύμα, ενώ ο Τέσλα υποστήριζε το εναλλασσόμενο ρεύμα, που μπορεί να παρέχει περισσότερη ισχύ και να μεταδίδει ρεύμα σε μεγαλύτερες αποστάσεις.

Σύμφωνα με τον Τέσλα, ένας διευθυντής της εταιρείας του Έντισον τού προσέφερε μπόνους 50.000 δολαρίων αν μπορούσε να βελτιώσει κάποιες μηχανές που λειτουργούσαν με συνεχές ρεύμα. Όταν το έκανε, ο διευθυντής αρνήθηκε να πληρώσει. Ο Τέσλα παραιτήθηκε και ξεκίνησε τη δική του ηλεκτρική εταιρεία.

Οι επενδυτές του έδειξαν μικρό ενδιαφέρον και αποφάσισαν να πάρουν την εταιρεία και όλα τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας του Τέσλα, κάτι που μπορούσαν να κάνουν επειδή ο Τέσλα είχε εκχωρήσει τα διπλώματα στην εταιρεία σε αντάλλαγμα για μετοχές που τώρα ήταν άχρηστες. Μετά από αυτό, ο Τέσλα αναγκάστηκε να δουλέψει σκάβοντας χαντάκια για 2 δολάρια την ημέρα, για να επιβιώσει.Το 1887 όμως, η τύχη του άλλαξε. Εφηύρε έναν κινητήρα επαγωγής που λειτουργούσε με εναλλασσόμενο ρεύμα — τον πιο αποδοτικό τρόπο μετατροπής ηλεκτρισμού σε μηχανική ισχύ. Μια παραλλαγή του τροφοδοτεί σήμερα τα οχήματα Tesla, που πήραν το όνομά τους από τον εφευρέτη.

Ο πόλεμος των ρευμάτων

Η επίδειξη του κινητήρα στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων Μηχανικών προσέλκυσε την προσοχή του Τζορτζ Ουέστιγκχαουζ, σημαντικού παράγοντα της ηλεκτρικής αγοράς. Ο Τέσλα παραχώρησε τα διπλώματα για τον κινητήρα εναλλασσόμενου ρεύματος στον Ουέστιγκχαουζ για 60.000 δολάρια και έλαβε επίσης μετοχές και δικαιώματα. Ο Ουέστιγκχαουζ τον προσέλαβε ως σύμβουλο για 2.000 δολάρια τον μήνα, που ισοδυναμεί με πάνω από 50.000 δολάρια σήμερα, αρχίζοντας τον Πόλεμο των Ρευμάτων. Ο Έντισον προσπάθησε σκληρά να δυσφημήσει τον Ουέστιγκχαουζ και τον Τέσλα. Μυστικά χρηματοδότησε την ηλεκτρική καρέκλα που χρησιμοποιούσε εναλλασσόμενο ρεύμα για να αποδείξει πόσο επικίνδυνο ήταν το AC. Η εταιρεία του Έντισον επίσης βασάνιζε δημοσίως ζώα για να αποδείξει την άποψη της. Το 1903, ηλέκτρισαν έναν ελέφαντα τσίρκου που ονομαζόταν Τόπσυ και παρήγαγαν ταινία για αυτό με τίτλο «Ηλεκτροκίνηση Ελέφαντα».

Παρά τα σχέδια του Έντισον, καλά πράγματα συνέβαιναν για τον Ουέστιγκχαουζ και τον Τέσλα. Κέρδισαν στις προσφορές τον Έντισον για να φωτίσουν την Παγκόσμια Έκθεση του Κολόμβου στο Σικάγο το 1893. Η πρώτη πλήρως ηλεκτρική έκθεση γιόρτασε την 400ή επέτειο της ανακάλυψης της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Ήταν σαφές στα 27 εκατομμύρια άτομα που παρακολούθησαν ότι το AC (εναλλασσόμενο φορτίο) θα τροφοδοτούσε το μέλλον.

Η επιτυχία τους συνεχίστηκε όταν κέρδισαν ξανά τη General Electric του Έντισον για να χτίσουν τον πρώτο σταθμό ηλεκτροπαραγωγής εναλλασσόμενου ρεύματος στους καταρράκτες του Νιαγάρα. Ο υδροηλεκτρικός σταθμός ήταν τεράστια επιτυχία και βοήθησε να φωτιστεί το Μπάφαλο της Νέας Υόρκης.

Ωστόσο, η εταιρεία του Ουέστιγκχαουζ αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα, φθάνοντας να χρωστάει 10 εκατομμύρια δολάρια. Το 1897, πήγε στον Τέσλα και του ζήτησε να μειωθούν τα δικαιώματά του σε μια απελπισμένη προσπάθεια να σώσει την εταιρεία. Ο Τέσλα, κινούμενος από συμπόνια για τον φίλο του, έσκισε το συμβόλαιό του.

Ο Τέσλα εθελοντικά εγκατέλειψε δικαιώματα 12 εκατομμυρίων δολαρίων, που σε σημερινούς όρους θα άξιζαν πάνω από 300 εκατομμύρια δολάρια. Αν είχε κρατήσει αυτά τα δικαιώματα, με την πάροδο του χρόνου πιθανότατα θα είχε γίνει ο πλουσιότερος άνθρωπος στον πλανήτη και ο πρώτος άνθρωπος με καθαρή αξία δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η δημιουργική περίοδος

Με τα χρήματα που έλαβε από τον Ουέστιγκχαουζ — 216.000 δολάρια για τα δικαιώματα χρήσης των διπλωμάτων AC για πάντα — ο Τέσλα έγινε οικονομικά ανεξάρτητος και δημιούργησε μια σειρά εργαστηρίων στη Νέα Υόρκη. Εκεί τον επισκέπτονταν πλούσιοι και διάσημοι, συμπεριλαμβανομένου του στενού του φίλου, Μαρκ Τουέιν.

Αυτή ήταν η περίοδος των πολλών εφευρέσεών του. Κατά τη διάρκεια της ζωής του απέκτησε περισσότερα από 300 διπλώματα ευρεσιτεχνίας: δημιούργησε μια πρώιμη εκδοχή νέον φωτισμού, την τουρμπίνα Tesla — μια τουρμπίνα χωρίς πτερύγια για οχήματα· πρωτοστάτησε στην τεχνολογία ακτίνων Χ πειραματιζόμενος με ακτινοβολία· μια άλλη εξαιρετική εφεύρεσή του ήταν ένα από τα πρώτα τηλεχειριστήρια· το 1898, κατηύθυνε από απόσταση μια μικρή βάρκα στο Madison Square Garden, στη Νέα Υόρκη. Ήταν τόσο μπροστά από την εποχή του που το πλήθος νόμιζε ότι χρησιμοποιούσε μαγεία για να την κινεί.

Μία από τις πιο γνωστές εφευρέσεις του είναι το πηνίο Tesla, μια συσκευή που μπορεί να παράγει μεγάλες ποσότητες υψηλής τάσης ηλεκτρισμού. Με τα πηνία, ανακάλυψε ότι μπορούσε να στείλει και να λάβει ισχυρά ραδιοφωνικά σήματα όταν συντονίζονταν στην ίδια συχνότητα.

Η καταστροφή και η πτώση

Ο Τέσλα ετοιμαζόταν να μεταδώσει το πρώτο του ραδιοφωνικό σήμα όταν χτύπησε η καταστροφή, με τη μορφή πυρκαγιάς που κατέστρεψε το εργαστήριό του το 1895. Έχασε χρόνια έρευνας και εξοπλισμό. Η φωτιά θα αποτελούσε το σημείο καμπής στη ζωή του, που τον οδήγησε σε μια πτωτική σπείρα.

Την ίδια εποχή που εκείνος δούλευε με το ραδιόφωνο, ένας Ιταλός επιχειρηματίας, ο Γκουλιέλμο Μαρκόνι, δούλευε επίσης με το ραδιόφωνο στην Αγγλία. Προσπάθησε να αποκτήσει δικαιώματα διπλώματος στις ΗΠΑ αλλά απορρίφθηκε επειδή ήταν πολύ παρόμοιο με αυτό του Τέσλα. Ωστόσο, τα πράγματα άλλαξαν όταν ο Μαρκόνι κατάφερε να στείλει το πρώτο διατλαντικό ραδιοφωνικό μήνυμα στον κόσμο, το 1901, χρησιμοποιώντας 17 διπλώματα του Τέσλα.

Τον Μαρκόνι χρηματοδότησε ο Έντισον. Το 1904, το Αμερικανικό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας άλλαξε ξαφνικά γνώμη και απένειμε στον Μαρκόνι δίπλωμα για την εφεύρεση του ραδιοφώνου. Δεν έχει δοθεί ποτέ λόγος για αυτή την απόφαση, αλλά η ισχυρή οικονομική υποστήριξη που έλαβε ο Μαρκόνι θα μπορούσε να την εξηγήσει.

Ο Μαρκόνι συνέχισε και κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1911, κάτι που στάθηκε δυνατό μόνο χάρη στη δουλειά του Τέσλα. Ο Τέσλα έγινε έξαλλος και μήνυσε τον Μαρκόνι. Η υπόθεση, που πήγε στα δικαστήρια, τράβηξε χρόνια και επιλύθηκε υπέρ του Τέσλα μόνο μετά τον θάνατό του.

Το ανεκπλήρωτο όραμα της ασύρματης επικοινωνίας και το τέλος

Το περιστατικό με το ραδιόφωνο επηρέασε αρνητικά το υπόλοιπο της καριέρας του Τέσλα. Το να φέρει την ασύρματη επικοινωνία στον κόσμο τού έγινε εμμονή, και για να το πετύχει αυτό έχτισε έναν τεράστιο σταθμό ασύρματης μετάδοσης στο Λονγκ Άιλαντ της Νέας Υόρκης που ονομάστηκε Wardenclyffe Tower. Φανταζόταν έναν κόσμο όπου θα μπορούσαμε να στέλνουμε και να λαμβάνουμε μηνύματα ασύρματα. Ήταν και πάλι πολύ μπροστά από την εποχή του.

Δημοσίευμα της εποχής για την ασύρματη επικοινωνία, με αποτύπωση του πύργου Wardenclyffe στο βάθος, από την ταινία «Tower to the People: Tesla’s Dream at Wardenclyffe Continues». (Fragments From Olympus)

 

Αλλά οι χρηματοδότες δεν είχαν αρκετή πίστη στο έργο του. Αποσύρθηκαν και στοιχημάτισαν στην εφεύρεση ραδιοφώνου του Μαρκόνι αντί αυτού. Αυτό οδήγησε τον Τέσλα σε οικονομικό αδιέξοδο· δεν είχε άλλη επιλογή παρά να εγκαταλείψει το όνειρό του το 1905 και τελικά έχασε τον Wardenclyffe Tower λόγω κατάσχεσης.

Η ψυχική υγεία του Τέσλα επιδεινώθηκε. Έζησε την τελευταία του δεκαετία στο ξενοδοχείο New Yorker, αρχής γενομένης το 1933. Η Westinghouse Corporation τον προσέλαβε ως σύμβουλο και πλήρωνε για το δωμάτιό του. Ζούσε μεν χωρίς το βάρος του ενοικίου, ωστόσο πέθανε χρεωμένος.

Γιατί ένας από τους μεγαλύτερους εφευρέτες όλων των εποχών χάθηκε στην αφάνεια και πέθανε άφραγκος; Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο Τέσλα στάθηκε άτυχος μερικές φορές, όπως όταν η φωτιά κατέστρεψε το εργαστήριό του στη Νέα Υόρκη. Αλλά ο κύριος λόγος είναι ότι ο Τέσλα δεν ήταν επιχειρηματίας. Έπαιρνε αποφάσεις που εκείνοι με περισσότερη επιχειρηματική οξυδέρκεια δεν θα έπαιρναν, όπως το να παραιτηθεί από τα δικαιώματά του για τον κινητήρα AC.

Τον Τέσλα δεν τον ενδιέφεραν τα χρήματα. Τον ενδιέφερε η επιδίωξη της επιστήμης για τη βελτίωση της ανθρωπότητας. Ήθελε να αλλάξει τον κόσμο, και το έκανε. Εν μέρει χάρη στην εταιρεία του Έλον Μασκ, οι άνθρωποι αρχίζουν να μαθαίνουν περισσότερα για τον άνδρα που ενέπνευσε την ονομασία της — έναν άνδρα του οποίου οι εφευρέσεις τροφοδότησαν ολόκληρο τον πλανήτη μας.

Είναι χάρη στον Τέσλα που η σύγχρονη κοινωνία λειτουργεί όπως λειτουργεί. Η μητέρα του Τέσλα τον αποκάλεσε παιδί του φωτός. Και είχε απόλυτο δίκιο.

Ηνωμένο Βασίλειο και ΕΕ ερευνούν καταγγελίες για χρήση του Grok στη δημιουργία ακατάλληλων εικόνων παιδιών

Από

Οι αρχές στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωπαϊκή Ένωση ζητούν απαντήσεις από το X και την xAI, έπειτα από αναφορές ότι το πρόγραμμα συνομιλίας τεχνητής νοημοσύνης Grok χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία εικόνων με σεξουαλικό περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων εικόνων που φαίνεται να απεικονίζουν ανηλίκους.

Η Ofcom, η ρυθμιστική αρχή επικοινωνιών του Ηνωμένου Βασιλείου, ανέφερε σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 5 Ιανουαρίου ότι γνώριζε τις «σοβαρές ανησυχίες» που διατυπώθηκαν σχετικά με μια λειτουργία του Grok στο X, η οποία παράγει εικόνες ανθρώπων χωρίς ρούχα και σεξουαλικοποιημένες εικόνες παιδιών.

Η ρυθμιστική αρχή ανέφερε ότι ήρθε σε επείγουσα επικοινωνία με το X και την xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Έλον Μασκ, «για να κατανοήσει ποια βήματα έχουν λάβει ώστε να συμμορφωθούν με τις νομικές τους υποχρεώσεις να προστατεύουν τους χρήστες στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Στην ίδια ανακοίνωση διευκρινίστηκε ότι, με βάση την απάντησή τους, θα πραγματοποιηθεί ταχεία αξιολόγηση για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν πιθανά ζητήματα συμμόρφωσης που δικαιολογούν διερεύνηση.

Ο Τόμας Ρενιέ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του εκτελεστικού βραχίονα της ΕΕ, δήλωσε στους δημοσιογράφους, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου, ότι η Επιτροπή εξετάζει το ζήτημα «πολύ σοβαρά».

Ο Ρενιέ ανέφερε ότι οι αρχές γνωρίζουν πολύ καλά πως το Grok προσφέρει πλέον μια λειτουργία με την ονομασία «spicy mode» («πικάντικη λειτουργία») που εμφανίζει ρητό σεξουαλικό περιεχόμενο, με ορισμένα αποτελέσματα να αντιστοιχούν σε εικόνες παιδικής εμφάνισης. Τόνισε ότι αυτό, όπως είπε, δεν είναι «πικάντικο» αλλά παράνομο, και το χαρακτήρισε απαράδεκτο, αποτροπιαστικό και αηδιαστικό.

Η εφημερίδα The Epoch Times επικοινώνησε με την xAI για σχόλιο, όμως η εταιρεία δεν απάντησε, πέρα από μια αυτοματοποιημένη απάντηση, έως την ώρα της δημοσίευσης.

Μέτρα κατά του παράνομου περιεχομένου

Ο Μασκ αναφέρθηκε στο ζήτημα της δημιουργίας παράνομου υλικού με ανάρτησή του στο X, στις 3 Ιανουαρίου, δηλώνοντας ότι όποιος χρησιμοποιεί το Grok για να δημιουργήσει παράνομο περιεχόμενο θα υποστεί τις ίδιες συνέπειες σαν να είχε ανεβάσει παράνομο περιεχόμενο.

Στις 4 Ιανουαρίου, η μονάδα Safety του X αναδημοσίευσε την ανάρτηση του Μασκ, σημειώνοντας ότι η πλατφόρμα λαμβάνει μέτρα κατά του παράνομου περιεχομένου στο X, συμπεριλαμβανομένου υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (Child Sexual Abuse Material – CSAM), αφαιρώντας το, αναστέλλοντας οριστικά λογαριασμούς και συνεργαζόμενη με τοπικές κυβερνήσεις και υπηρεσίες επιβολής του νόμου, όταν αυτό απαιτείται.

Ο ίδιος λογαριασμός επανέλαβε τη θέση του Μασκ ότι όποιος χρησιμοποιεί το Grok για να δημιουργεί παράνομο περιεχόμενο θα αντιμετωπίζει τις ίδιες συνέπειες σαν να είχε ανεβάσει παράνομο περιεχόμενο. Στη συνέχεια παρέπεμψε τους χρήστες σε συνδέσμους που περιγράφουν τους κανόνες του X και τις διαθέσιμες επιλογές επιβολής τους.

Εικονογράφηση του προγράμματος συνομιλίας παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης Grok, σε φωτογραφία αρχείου χωρίς ημερομηνία. (Riccardo Milani/Hans Lucas/AFP μέσω Getty Images)

 

Στις 5 Δεκεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στο X πρόστιμο 120 εκατομμυρίων ευρώ, με το σκεπτικό ότι η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης παραβίασε διάφορες υποχρεώσεις διαφάνειας βάσει του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες της ΕΕ.

Την κίνηση αυτή επέκριναν κορυφαίοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης ότι το πρόστιμο δεν αποτελεί «απλώς επίθεση στο @X», αλλά επίθεση σε όλες τις αμερικανικές τεχνολογικές πλατφόρμες και στον αμερικανικό λαό από ξένες κυβερνήσεις».

Έρευνα των αρχών στη Μαλαισία

Των δηλώσεων των βρετανικών και ευρωπαϊκών αρχών είχε προηγηθεί ανακοίνωση της Επιτροπής Επικοινωνιών και Πολυμέσων της Μαλαισίας (Malaysian Communications and Multimedia Commission – MCMC), στις 3 Ιανουαρίου, ότι ξεκινούσε έρευνα για φερόμενες διαδικτυακές βλάβες στο X, ειδικά σε σχέση με την «ψηφιακή επεξεργασία εικόνων γυναικών και ανηλίκων, με σκοπό την παραγωγή άσεμνου, ιδιαιτέρως προσβλητικού ή άλλως επιβλαβούς περιεχομένου».

Η MCMC ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι, βάσει των όρων του Νόμου για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο της Μαλαισίας, οι «αδειοδοτημένες διαδικτυακές πλατφόρμες και οι πάροχοι υπηρεσιών» υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα ώστε να σταματούν τη διάδοση επιβλαβούς περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένων άσεμνου περιεχομένου και εικόνων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Η Επιτροπή σημείωσε ότι παρότι το X δεν είναι αδειοδοτημένη πλατφόρμα, «έχει την υποχρέωση να αποτρέπει τη διάδοση επιβλαβούς περιεχομένου μέσω της πλατφόρμας του». Παράλληλα, ανέφερε ότι η MCMC διερευνά αυτή τη στιγμή τις βλαβερές επιπτώσεις που σχετίζονται με το X και ότι θα καλέσει τους εκπροσώπους του. Επίσης, κάλεσε όλες τις πλατφόρμες που είναι προσβάσιμες στη Μαλαισία να εφαρμόσουν δικλίδες ασφαλείας εναρμονισμένες με τη μαλαισιανή νομοθεσία και τα πρότυπα διαδικτυακής ασφάλειας, ειδικά σε σχέση με λειτουργίες που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, προγράμματα συνομιλίας και εργαλεία αλλοίωσης εικόνας.

Της Victoria Friedman

Αυστραλοί επιστήμονες εντοπίζουν 32 γονίδια που συνδέονται με τον χρόνιο COVID

Από

Ερευνητές στο University of South Australia εντόπισαν βασικά γονίδια που αυξάνουν την προδιάθεση ενός ατόμου να εμφανίσει χρόνιο COVID.

Η αξιολογημένη από ομοτίμους μελέτη συγκέντρωσε δεδομένα από περισσότερες από 100 διεθνείς μελέτες και ταυτοποίησε 32 γονίδια. Από αυτά, τα 19 είχαν ήδη αναγνωριστεί στο πλαίσιο της COVID-19 και του μακροχρόνιου COVID, ενώ τα 13 ήταν νέα και δεν είχαν προηγουμένως συσχετιστεί με τη νόσο.

Ένα από αυτά τα γονίδια είναι το FOX P4, το οποίο φυσιολογικά ρυθμίζει το ανοσοποιητικό σύστημα και τη λειτουργία των πνευμόνων, αλλά υπάρχει και ως παραλλαγή που αυξάνει την προδιάθεση για μακροχρόνιο COVID. Ένα ακόμη γονίδιο που εντοπίστηκε, το ITPRID1, εμπλέκεται στην ενεργοποίηση ανοσοκυττάρων ως απόκριση σε ιούς. Οι συγγραφείς ανέδειξαν επίσης το GRB2 (Growth factor Receptor-Bound protein 2) ως «δυνητικό θεραπευτικό στόχο», λόγω του ρόλου του στη φλεγμονή στον οργανισμό.

Η επικεφαλής συγγραφέας, Σίντυ Πινέρο (Sindy Pinero), ανέφερε ότι αυτή η ανακάλυψη θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πιο στοχευμένες θεραπείες και εξατομικευμένες διαγνωστικές προσεγγίσεις.  Σε ανακοίνωση προς τα μέσα ενημέρωσης, δήλωσε ότι αυτά τα ευρήματα αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ακριβή μέθοδο διάγνωσης και αντιμετώπισης της πάθησης.

Μια δυσερμήνευτη νόσος

Χρόνιος COVID ή «μετα-COVID-19 κατάσταση» είναι οι ονομασίες που δίνονται στα συμπτώματα τα οποία επιμένουν μετά από λοίμωξη με SARS-COV-2. Τα συχνότερα συμπτώματα του χρόνιου COVID περιλαμβάνουν κόπωση, δύσπνοια, «ομίχλη του εγκεφάλου», ζάλη και χαμηλή διάθεση.

Προς το παρόν, τα αίτια του χρόνιου COVID δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως , ενώ τα ίδια συμπτώματα εμφανίζονται και σε άλλες φυσιολογικές διεργασίες, όπως μια απορρυθμισμένη φλεγμονώδης κατάσταση, αυτοανοσία, βλάβες οργάνων ή ανεπαρκής αντισωματική απόκριση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες, αλλά στην περίπτωση του χρόνιου COVID τα συμπτώματα μπορεί να επιμένουν για εβδομάδες, μήνες ή και περισσότερο. Υπολογίζεται ότι περίπου 400 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν επηρεαστεί από μακροχρόνιο COVID από το 2020.

Η Πινέρο δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι η διάγνωση του χρόνιου COVID δεν είναι τόσο απλή όσο η αναγνώριση των συμπτωμάτων. Όπως ανέφερε, τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται επίσης σε περιπτώσεις αναιμίας/έλλειψης σιδήρου, διαταραχές θυρεοειδούς, άσθμα, κατάθλιψη/άγχος, μετα-ιικά σύνδρομα, παρενέργειες φαρμάκων ή γενική αποδυνάμωση, και οι γιατροί πρέπει πρώτα να αποκλείσουν αυτές τις αιτίες.

Οι ασθενείς εμφανίζουν ποικίλα συμπτώματα, τα οποία μπορεί να διαφέρουν και ως προς την ένταση. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική εξέταση για τη διάγνωση του χρόνιου COVID, κάτι που περιπλέκεται περαιτέρω από τη μεγάλη ποικιλία στην κλινική εικόνα. Η Πινέρο τόνισε ότι δύο άνθρωποι μπορεί και οι δύο να έχουν χρόνιο COVID, αλλά να παρουσιάζουν πολύ διαφορετική κλινική εικόνα. Πρόσθεσε ότι πολλοί ασθενείς αναφέρουν «καλές και κακές ημέρες» ή επιδείνωση μετά από σωματική ή πνευματική προσπάθεια, κάτι που είναι δύσκολο να αποτυπωθεί με μία μόνο επίσκεψη σε κλινική ή με μία εξέταση.

Η κατανόηση των γενετικών παραγόντων κινδύνου μπορεί να βοηθήσει το πεδίο να προχωρήσει προς καλύτερη κατανόηση των αιτιών της νόσου και προς εξατομικευμένες θεραπείες, βασισμένες στους παράγοντες κινδύνου κάθε ασθενούς, σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι οι ανακαλύψεις γονιδίων μπορούν να κατευθύνουν πιο στοχευμένη έρευνα και κλινικές δοκιμές — κάτι που αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ανακάλυψη μιας αποτελεσματικής θεραπείας.

Οι τρέχουσες θεραπείες για τον χρόνιο COVID περιλαμβάνουν αυτοφροντίδα στο σπίτι, όπως υγιεινή διατροφή, επαρκή ενυδάτωση, διακοπή καπνίσματος και μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ. Συνιστώνται επίσης εξατομικευμένα προγράμματα σωματικής και ψυχικής αποκατάστασης, κατόπιν συμβουλής επαγγελματία υγείας.

Η μελέτη αξιοποίησε μια πολυομική προσέγγιση, κατά την οποία ενσωματώθηκαν πολλαπλές περιοχές της ιατρικής έρευνας, όπως πρωτεΐνες, γονιδιωματική, μεταβολίτες και γονιδιακή έκφραση. Η μέθοδος αυτή επέτρεψε την ανάλυση διαφορετικών «στρωμάτων» βιολογικών δεδομένων, προβλέποντας τελικά ποιοι ασθενείς διατρέχουν κίνδυνο μακροχρόνιων επιπλοκών και πώς μπορεί να εξελιχθούν τα συμπτώματά τους.

Όπως εξήγησε η Πινέρο, η βιολογία λειτουργεί ως ένα συνεκτικό σύστημα και όχι ως μεμονωμένα, ανεξάρτητα μέρη, και αυτή η προσέγγιση προσφέρει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Ο συνδυασμός διαφορετικών επιπέδων δεδομένων ενισχύει την αξιοπιστία ενός σήματος ως πραγματικού και βιολογικά ουσιαστικού, επιβεβαιώνοντας ότι δεν είναι ένα στατιστικό τυχαίο εύρημα. Βοηθά επίσης να εξηγηθεί γιατί επιμένουν συμπτώματα όπως η απορρύθμιση του ανοσοποιητικού, των αγγειακών επιδράσεων και των νευρολογικών οδών.

Του Jerry Zhu

Αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ σε στόχους της Χεζμπολάχ και της Χαμάς στον Λίβανο

Από

Το Ισραήλ πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές εναντίον πολλαπλών στόχων στον Λίβανο στις 5 Ιανουαρίου, οι οποίοι, όπως δήλωσε, συνδέονταν με τις τρομοκρατικές οργανώσεις Χεζμπολάχ και Χαμάς, σύμφωνα με ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού.

Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) ανέφεραν στις 6 Ιανουαρίου ότι έπληξαν εγκαταστάσεις αποθήκευσης όπλων και στρατιωτικές δομές που χρησιμοποιούσε η Χεζμπολάχ σε επιθέσεις κατά ισραηλινών στρατευμάτων και του ισραηλινού εδάφους, καθώς και σημεία που, όπως υποστήριξαν, αποτελούσαν μέρος της προσπάθειας της οργάνωσης να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες.

Οι IDF δήλωσαν επίσης ότι έπληξαν εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων της Χαμάς στον νότιο Λίβανο, τις οποίες χαρακτήρισαν κρίσιμες για τη στρατιωτική ενίσχυση της οργάνωσης και για την ικανότητά της να πραγματοποιεί επιθέσεις κατά του Ισραήλ.

Η στρατιωτική δραστηριότητα μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου συνεχίζεται, παρά τη συμφωνία εκεχειρίας του 2024. Το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί θέσεις στον νότιο Λίβανο και  πραγματοποιεί αεροπορικές επιδρομές, οι οποίες αποσκοπούν στο να αποτραπεί η επανεξοπλιστική προσπάθεια της Χεζμπολάχ και ο σχεδιασμός νέων επιχειρήσεων.

Τα πλήγματα της 5ης Ιανουαρίου, σύμφωνα με τις IDF, στόχευσαν σημεία που βρίσκονταν εντός περιοχών με άμαχο πληθυσμό. Οι IDF ανέφεραν ότι οι τρομοκρατικές οργανώσεις χρησιμοποιούν «Λιβανέζους πολίτες ως ανθρώπινες ασπίδες για την τρομοκρατική τους δραστηριότητα», προσθέτοντας ότι πριν από τα πλήγματα έλαβαν μέτρα για να μειώσουν τις απώλειες αμάχων, μεταξύ των οποίων και η έκδοση προειδοποιήσεων προς τους κατοίκους. Οι IDF επανέλαβαν ότι θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις που θεωρούν αναγκαίες για την προστασία του Ισραήλ.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν καταδίκασε τα πλήγματα, λέγοντας ότι χτυπήθηκαν πόλεις στην κοιλάδα Μπεκά και στον νότιο Λίβανο, φτάνοντας έως και βορειότερα, μέχρι τη Σιδώνα.

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από την προεδρία στις 6 Ιανουαρίου, ο Αούν ανέφερε ότι τα πλήγματα εγείρουν σοβαρά ερωτήματα, ιδίως λόγω του χρονισμού τους, λίγο πριν από τη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης της εκεχειρίας που θα λάβει χώρα αυτή την εβδομάδα.

Προσπάθειες για εκεχειρία

Τα πιο πρόσφατα πλήγματα σημειώθηκαν έναν μήνα μετά τη συνάντηση εκπροσώπων του Λιβάνου, του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών στις 3 Δεκεμβρίου, στη νότια παράκτια πόλη Νακούρα του Λιβάνου. Η συνάντηση ήταν μέρος του μηχανισμού παρακολούθησης που θεσπίστηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας εκεχειρίας του 2024, η οποία απαιτεί από το Ισραήλ να αποσυρθεί από το λιβανέζικο έδαφος και υποχρεώνει τον λιβανέζικο στρατό να κατεδαφίσει τα οχυρωματικά έργα της Χεζμπολάχ κατά μήκος των συνόρων.

Μετά τις συνομιλίες στη Νακούρα, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον Λίβανο Μισέλ Ισσά επαίνεσε τα εμπλεκόμενα μέρη, αναφέροντας ότι άνοιξαν «ένα κανάλι διαλόγου». Σε δήλωσή του στις 3 Δεκεμβρίου, ανέφερε ότι στη συνάντηση φάνηκε «μια ειλικρινής διάθεση να επιδιωχθούν ειρηνικές, υπεύθυνες λύσεις που βασίζονται στην καλή πίστη». Ο Ισσά επανέλαβε την πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να συμμετέχουν στην άμβλυνση των επιβαρύνσεων που αντιμετωπίζουν οι πληθυσμοί που έχουν πληγεί.

Ο Αούν υποστήριξε στις 5 Δεκεμβρίου ότι οι συνομιλίες στη Νακούρα επικεντρώθηκαν στον τερματισμό της ισραηλινής στρατιωτικής δράσης στο λιβανέζικο έδαφος, προσθέτοντας ότι η επιτυχία τους εξαρτάται κυρίως από τη στάση του Ισραήλ.

Εν όψει της συνάντησης που επίκειται μέσα στην εβδομάδα, τα Ηνωμένα Έθνη επιβεβαίωσαν ενισχυμένη διπλωματική κινητικότητα. Κατά την καθημερινή ενημέρωση Τύπου στις 5 Ιανουαρίου, ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ Στεφάν Ντουζαρίκ μετέφερε ενημέρωση από τον υφυπουργό Γενικό Γραμματέα για τις Ειρηνευτικές Επιχειρήσεις, Ζαν-Πιερ Λακρουά.

Ο Λακρουά αναμένεται να ταξιδέψει στις 6 Ιανουαρίου στη Νακούρα για να συναντηθεί με την ηγεσία και τους κυανόκρανους της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (United Nations Interim Force in Lebanon – UNIFIL) και να επισκεφθεί αρκετές θέσεις κατά μήκος της Μπλε Γραμμής, του οριοθετημένου από τον ΟΗΕ συνόρου μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου. Η UNIFIL, η ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ που έχει αναπτυχθεί στον νότιο Λίβανο από το 1978, συνεργάζεται επί μακρόν με τον λιβανέζικο στρατό για την παρακολούθηση των συνόρων και για τη συμβολή στην εφαρμογή του ψηφίσματος 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο απαγορεύει την παρουσία ένοπλων ομάδων κοντά στο Ισραήλ.

Στις 7 Ιανουαρίου, ο Λακρουά θα επιστρέψει στη Βηρυτό για συνομιλίες με Λιβανέζους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και ο Αούν, ανώτεροι υπουργοί και ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου, στρατηγός Ροντόλφ Χαϊκάλ, με αντικείμενο την εφαρμογή του ψηφίσματος 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Οι τελευταίες αεροπορικές επιδρομές ακολούθησαν προηγούμενη ισραηλινή επιχείρηση στον νότιο Λίβανο. Στις 4 Ιανουαρίου, οι IDF ανέφεραν ότι σκότωσαν δύο μαχητές της Χεζμπολάχ στην περιοχή Αλ Τζουμαϊτζιμά, τους οποίους περιέγραψαν ως εμπλεκόμενους στην ανασυγκρότηση της στρατιωτικής υποδομής της οργάνωσης.

Οι IDF ανέφεραν ότι οι τρομοκράτες συμμετείχαν σε προσπάθειες επανασύστασης της τρομοκρατικής υποδομής της Χεζμπολάχ στην περιοχή, προσθέτοντας ότι αυτές οι ενέργειες συνιστούν «κατάφωρη παραβίαση των συμφωνιών εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου».

Της Evgenia Filimianova

ΥΠΑ: Συνάντηση της Ειδικής Επιτροπής για το περιστατικό στις συχνότητες του F.I.R. Αθηνών

Από

Με τη διοίκηση και τα αρμόδια στελέχη της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), συναντήθηκε στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών & Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), η Ειδική Επιτροπή έργο της οποίας είναι να αποσαφηνιστούν τα ακριβή αίτια του προβλήματος που παρουσιάστηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026 στις συχνότητες του F.I.R. Αθηνών. Στη συνάντηση, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΥΠΑ, έγινε ενδελεχής συζήτηση επί των τεχνικών παραμέτρων του συμβάντος ώστε να καταγραφούν όλες οι πτυχές του θέματος, οι ενέργειες που έγιναν, και εν τέλει να φωτιστούν οι γενεσιουργές αιτίες.

Στην ίδια ανακοίνωση της ΥΠΑ γίνεται αποτύπωση του συμβάντος και των ενεργειών. Συγκεκριμένα αναφέρεται:

Στις 4-1-2026 και ώρα 08:59 τοπική, η ΥΠΑ αντιμετώπισε τεχνικό πρόβλημα με τη μορφή συνεχούς παρεμβολής «θορύβου» στην ακρόαση των συχνοτήτων, προερχόμενη από διεγέρσεις (ακούσιες εκπομπές σήματος) των πομπών της Υπηρεσίας, όπως προέκυψε κατά την αρχική διερεύνηση. Αυτό επηρέασε ταυτόχρονα πολλαπλές συχνότητες που εξυπηρετούν το F.I.R. Αθηνών, ενώ παράλληλα υπήρξε δυσλειτουργία στις γραμμές τηλεφωνικής διασύνδεσης και στα κυκλώματα δεδομένων HELLASCOM.

Τόσο τα πρωτεύοντα όσο και τα δευτερεύοντα (backup) Συστήματα Επικοινωνίας Φωνής (VCS) και Πομποδεκτών βρίσκονταν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του συμβάντος. Ωστόσο, η παρεμβολή «θορύβου» μπλόκαρε τις συχνότητες.

Επιχειρησιακή διαχείριση και διερεύνηση

Με εντολή του Διοικητή της ΥΠΑ συγκλήθηκε άμεσα η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών (ΚΕΠΑΘΜ), με τη συμμετοχή του Υποδιοικητή Αεροναυτιλίας, του Γενικού Διευθυντή Αεροναυτιλίας και των Προϊσταμένων όλων των αρμόδιων Διευθύνσεων. Η ομάδα ήταν σε διαρκή συντονισμό και επικοινωνία με εξωτερικούς φορείς και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων και σε στενή συνεργασία με το Eurocontrol για τη βέλτιστη διαχείριση της κυκλοφορίας στο F.I.R. Αθηνών, ο Έλεγχος Εναέριας Κυκλοφορίας προχώρησε αρχικά σε εκκένωση του F.I.R. Αθηνών. Μετά τις 12:00, η επιχειρησιακή λειτουργία του F.I.R. Αθηνών άρχισε να αποκαθίσταται σταδιακά ανάλογα με τις επιχειρησιακές συνθήκες και τη διαθεσιμότητα συχνοτήτων, προκειμένου να μειωθούν οι επιπτώσεις στα αεροδρόμια και το επιβατικό κοινό. Προς τούτο, εκδόθηκαν σχετικές αγγελίες ΝΟΤΑΜ για την επίσημη ενημέρωση της αεροπορικής κοινότητας.

Από την εκδήλωση του περιστατικού, πραγματοποιήθηκαν συντονισμένες ενέργειες διερεύνησης και αποκατάστασης, τόσο εντός του δικτύου της ΥΠΑ και των συστημάτων του ΚΕΠΑΘΜ, και ειδικότερα του VCS και Remote Control System (RCS), όσο και στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές του παρόχου (ΟΤΕ). Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ κινητοποιήθηκαν σε όλους τους αναμεταβιβαστικούς σταθμούς, μεταξύ άλλων σε Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι, Κέρκυρα, Ρόδο και Γεράνεια, προκειμένου να πραγματοποιηθεί επιτόπιος έλεγχος των συστημάτων. Οι έλεγχοι ολοκληρώθηκαν αργά το βράδυ της Κυριακής, δίχως να προκύψει κάποιο σχετικό στοιχείο που να συνδέεται άμεσα με το συμβάν.

Επιπρόσθετα, δόθηκε εντολή από τον Διοικητή να απογειωθεί το ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος της ΥΠΑ, με τη συμμετοχή ηλεκτρονικών της Υπηρεσίας και ειδικού τεχνικού της ΕΕΤΤ, για τη στοχευμένη διερεύνηση του φάσματος συχνοτήτων από αέρος. Δεν καταγράφηκαν ενεργές εκπομπές που να συνδέονται με το τεχνικό πρόβλημα.

Για τη σε βάθος ανάλυση της αιτίας του προβλήματος, η ΥΠΑ παραμένει σε στενή συνεργασία με τον ΟΤΕ, σε όλα τα επίπεδα, στο πλαίσιο διασταύρωσης της αιτίας του συμβάντος και της συντονισμένης τεχνικής επεξεργασίας. Η μέχρι στιγμής διερεύνηση φαίνεται να εντοπίζει το πρόβλημα σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές και δεν ανέδειξε στοιχεία κυβερνοεπίθεσης στα συστήματα της ΥΠΑ.

Αποκατάσταση συμβάντος

Οι συχνότητες του F.I.R. Αθηνών και τα συστήματα τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας επανήλθαν σε πλήρη λειτουργία από τις 17:00. Η  χωρητικότητα του εναερίου χώρου και η ροή της εναέριας κυκλοφορίας επανήλθε στα κανονικά επίπεδα από 17:45.

Η ταυτόχρονη εμφάνιση και αποκατάσταση των βλαβών σε διαφορετικά τεχνικά πεδία και διακριτά συστήματα, που δεν συνδέονται μεταξύ τους (π.χ. VCS, τηλεφωνικές και αναλογικές γραμμές, γραμμές HellasCom), χαρακτηρίζει την πρωτοφανή διάσταση του φαινομένου.

Εν εξελίξει εκσυγχρονισμός συστημάτων σχετικών με το συμβάν

Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη η προμήθεια νέων συστημάτων πομποδεκτών και συστημάτων VCS. Πιο συγκεκριμένα:

* Προμήθεια 495 νέων πομποδεκτών VHF VoIP από την «ROHDE & SCHWARZ HELLAS A.E.», με κόστος σύμβασης 4.2εκ. ευρώ. Το έργο συμβασιοποιήθηκε ήδη στις 20-10-2025, και εντός των δύο πρώτων μηνών του 2026 αναμένεται η παράδοση των πρώτων συστημάτων, τα οποία εν συνεχεία θα εγκατασταθούν από ηλεκτρονικούς μηχανικούς της ΥΠΑ.

* Νέο VCS/RCS για το ΚΕΠΑΘΜ, με ανάδοχο την εταιρεία  SPACE HELLAS και κόστος σύμβασης  4.7εκ. ευρώ. Αναμένεται έκδοση απόφασης από το Ελεγκτικό Συνέδριο στις 13.01.2026 για την τροποποίηση της Σύμβασης.

Επισημαίνεται, αναφορικά με το περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου 2026, ότι η άμεση τεχνική και επιχειρησιακή ανταπόκριση και ο επαγγελματισμός του προσωπικού της ΥΠΑ, και ιδιαίτερα των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και των Ηλεκτρονικών, επέτρεψαν τη διατήρηση της ασφάλειας των πτήσεων και την άρτια επιχειρησιακή και τεχνική διαχείριση.

Δόμνα Μιχαηλίδου: Προτεραιότητα το δημογραφικό, παρεμβάσεις στο στεγαστικό και «χτίσιμο» αισθήματος σταθερότητας και προοπτικής

Από

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου θέτει ως προτεραιότητα για το 2026 το δημογραφικό ζήτημα, το οποίο, όπως σημειώνει, «επηρεάζει την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, την ανάπτυξη, το ασφαλιστικό σύστημα και, τελικά, την ικανότητα διασφάλισης ίσων ευκαιριών για όλους».

Αναφέρεται επίσης στη στεγαστική κρίση, τονίζοντας ότι εξελίσσεται ένα σχέδιο με πλήθος κυβερνητικών παρεμβάσεων, στις οποίες προστίθενται ακόμη έξι νέες παρεμβάσεις, που ανακοίνωσε προσφάτως ο πρωθυπουργός, «όλες με έναν κοινό στόχο: να αυξηθεί γρήγορα η προσφορά κατοικιών».

Η υπουργός αναδεικνύει ακόμη τις πρωτοβουλίες του υπουργείου για την αναζωογόνηση της περιφέρειας, που μαραζώνει, καθώς και τις δράσεις για τα δικαιώματα της γυναίκας και την προστασία της από κακοποιητικές συμπεριφορές. Σχετικά με τη μείωση των γεννήσεων, παραδέχεται ότι αυτό οφείλεται στην ανασφάλεια για το μέλλον και υποστηρίζει με έμφαση ότι «πρέπει να ξαναχτίσουμε ένα αίσθημα σταθερότητας και προοπτικής».

Ακολουθεί η συνέντευξη της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον δημοσιογράφο Χάρη Αναγνωστάκη.

Ποιες είναι οι προτεραιότητες του υπουργείου σας για το 2026;

Οι προτεραιότητές μας απαντούν στην πραγματικότητα που διαμορφώνει το αύριο της χώρας: το δημογραφικό. Αν και συχνά αποφεύγουμε να μιλήσουμε γι’ αυτό, επειδή μας φαίνεται κάτι μακρινό, το δημογραφικό είναι εδώ και επηρεάζει την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, την ανάπτυξη, το ασφαλιστικό σύστημα και, τελικά, την ικανότητα διασφάλισης ίσων ευκαιριών για όλους.

Η στέγη είναι καθοριστική για την αντιμετώπισή του. Όταν η κατοικία είναι απρόσιτη, η δημιουργία οικογένειας αναβάλλεται επ’ αόριστον. Γι’ αυτό επενδύουμε στην αύξηση του στεγαστικού αποθέματος, αλλά και σε προγράμματα που διευκολύνουν τη δανειοδότηση.

Η απόκτηση παιδιών είναι επίσης ένα θέμα στο οποίο δίνουμε προτεραιότητα. Δεν εξαρτάται, όμως, μόνο από τα οικονομικά. Σχετίζεται με το αν μια κοινωνία στηρίζει τους γονείς από την πρώτη μέρα· υπηρεσίες φροντίδας, πρώιμη παιδική παρέμβαση, εργασιακό περιβάλλον που δεν τιμωρεί αλλά διευκολύνει τη γονεϊκότητα.

Και, βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το δημογραφικό αφορά και τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας, αλλά και τα άτομα με αναπηρία. Καμία δημογραφική πολιτική δεν αποδίδει αν δεν στηρίζεται σε καθολική πρόσβαση των πολιτών σε βασικές υπηρεσίες. Η Κάρτα Αναπηρίας, ο Προσωπικός Βοηθός, η Προσβασιμότητα κατ’ οίκον είναι οι νέες πολιτικές μας που στηρίζουν τους πολίτες και δημιουργούν περιβάλλον ισότητας και αυτόνομης διαβίωσης.

Ασκείται κριτική στην κυβέρνηση για το στεγαστικό και ότι τα μέτρα και τα προγράμματα όπως το «Σπίτι μου 1» και το «Σπίτι μου 2» δεν φέρνουν αποτελέσματα αλλά, αντιθέτως, ανεβάζουν τα ενοίκια. Μέχρι στιγμής, παρά τις πρωτοβουλίες σας, η στεγαστική κρίση δείχνει ακατάβλητη. Μπορούν οι τελευταίες εξαγγελίες του πρωθυπουργού να ανατρέψουν την κατάσταση;

Η στεγαστική κρίση δεν είναι ελληνική ιδιομορφία· αποτελεί μια πανευρωπαϊκή πρόκληση που πιέζει ιδιαίτερα όσους ζουν με ενοίκιο. Για πρώτη φορά, όμως, η Ελλάδα διαθέτει ένα πλήρες, συνεκτικό σχέδιο 43 μέτρων, συνολικού ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ, το οποίο αντιμετωπίζει το πρόβλημα ταυτόχρονα σε δύο άξονες: αυξάνοντας την προσφορά κατοικιών και διευκολύνοντας τη ζήτηση.

Στη ζήτηση, προγράμματα όπως το «Σπίτι μου 1» και το «Σπίτι μου 2» έχουν ήδη επιτρέψει σε περισσότερους από 20.000 νέους και νέες οικογένειες να αποκτήσουν κατοικία με δόση χαμηλότερη από το ενοίκιο, αξιοποιώντας ευρωπαϊκούς πόρους με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Παράλληλα, η επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως στηρίζει περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά, ενώ οι αλλαγές στα εισοδηματικά όρια του «Σπίτι μου 2» διασφαλίζουν ότι οι πόροι θα απορροφηθούν πλήρως.

Το μεγάλο ζητούμενο, όμως, είναι η αύξηση της προσφοράς. Η στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης, από την κοινωνική αντιπαροχή έως την αξιοποίηση δημοσίων ακινήτων και ανενεργών στρατοπέδων, στοχεύει στη δημιουργία νέου αποθέματος. Η κοινωνική αντιπαροχή ενεργοποιεί ανεκμετάλλευτη δημόσια περιουσία και μετατρέπει ακίνητα που επί χρόνια έμεναν αναξιοποίητα σε νέες κατοικίες για κοινωνικά και οικονομικά ευάλωτους πολίτες. Τα στρατόπεδα που αξιοποιούνται, για πρώτη φορά, ως ζώνες κοινωνικής κατοικίας, προσθέτουν σημαντικό αριθμό νέων διαμερισμάτων σε περιοχές με οξύ στεγαστικό πρόβλημα.

Σε αυτό το πλέγμα δράσεων προστίθενται και οι έξι νέες παρεμβάσεις που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, όλες με έναν κοινό στόχο: να αυξηθεί γρήγορα η προσφορά κατοικιών.

Ένα νέο, πολύ πιο ισχυρό πρόγραμμα ανακαίνισης κλειστών και παλαιών κατοικιών, με επιδότηση που φτάνει το 90% και ποσό έως 36.000 ευρώ, προσανατολίζεται στην ενεργοποίηση χιλιάδων ακινήτων που σήμερα μένουν κλειστά. Η στόχευση σε εισοδηματικά κριτήρια που καλύπτουν ευρύτερες κατηγορίες νοικοκυριών σημαίνει ότι όχι μόνο οι χαμηλόμισθοι, αλλά και οικογένειες με λίγο υψηλότερα εισοδήματα, θα έχουν πρόσβαση στην προσιτή κατοικία.

Για τους δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν στην περιφέρεια — εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές — η επιστροφή δύο ενοικίων τον χρόνο προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση και διευκολύνει την παραμονή τους σε περιοχές όπου οι ανάγκες είναι μεγάλες. Παράλληλα, οι δήμοι και οι περιφέρειες θα μπορούν να αναβαθμίζουν δημοτικά ή κρατικά κτίρια, ώστε να δημιουργούν νέες κατοικίες για δημόσιους υπαλλήλους, ενώ το 1,5% του προϋπολογισμού των περιφερειακών προγραμμάτων θα κατευθύνεται αποκλειστικά σε αυτή την προσπάθεια.

Η αγορά εξισορροπείται περαιτέρω με τους νέους περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ειδικά σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ώστε περισσότερα ακίνητα να επιστρέφουν στη μακροχρόνια αγορά. Η αυτόματη διαγραφή από το μητρώο όταν ένα τέτοιο ακίνητο μεταβιβάζεται ενισχύει ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα.

Σημαντικό, επίσης, είναι το νέο πλαίσιο κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις στην προσιτή κατοικία· όταν μια εταιρεία κατασκευάζει ή μετατρέπει κτίρια αποκλειστικά για μίσθωση 10ετίας, τα μισθώματα θα εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος. Πρόκειται για μια θεσμική παρέμβαση που φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στα ευρωπαϊκά μοντέλα κοινωνικής κατοικίας.

Τέλος, η επικείμενη πολεοδομική ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος επιτρέπει την ταχεία μετατροπή υφιστάμενων μη οικιστικών ακινήτων, όπως παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, σε νέες κατοικίες, απελευθερώνοντας άμεσα επιπλέον απόθεμα.

Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες ενισχύονται από τη νέα ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος. Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό του ευρωπαϊκού Affordable Housing Plan και επιδιώκει να αξιοποιήσει στο έπακρο τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ όσο και το νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο μπορεί να χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις, όπως η αξιοποίηση στρατοπέδων για κοινωνική κατοικία.

Το στεγαστικό δεν λύνεται με μία μόνο παρέμβαση· απαιτεί επιμονή, συνδυασμό εργαλείων και σταθερή αύξηση της προσφοράς. Αυτό υπηρετεί σήμερα η κυβέρνηση· ένα ευρύ και συνεκτικό σχέδιο που φέρνει περισσότερα σπίτια στην αγορά και δημιουργεί πραγματικές δυνατότητες για όσο το δυνατόν περισσότερες οικογένειες να αποκτήσουν ή να εξασφαλίσουν μια προσιτή κατοικία.

Πότε πιστεύετε ότι θα μπορέσει να δώσει εμφανή αποτελέσματα η Κοινωνική Αντιπαροχή, ένα μέτρο που ίσως έπρεπε να έχει εφαρμοστεί πολύ νωρίτερα;

Η Κοινωνική Αντιπαροχή είναι ένα εργαλείο που θα έπρεπε να έχει ενεργοποιηθεί χρόνια πριν. Η χώρα έχει στη διάθεσή της εκατοντάδες ανενεργά δημόσια ακίνητα, πολλά από τα οποία βρίσκονται σε περιοχές με υψηλή στεγαστική πίεση. Είναι πολυτέλεια να μένουν ανεκμετάλλευτα.

Πρόκειται, όμως, για μια σύνθετη παρέμβαση και όχι ένα «κουμπί» που πατιέται και την επόμενη μέρα εμφανίζονται σπίτια. Απαιτείται ωρίμανση, δηλαδή ενέργειες που «ξεμπλοκάρουν» και προετοιμάζουν ένα ακίνητο ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί, τεχνικές και νομικές μελέτες, διαγωνισμοί με αυστηρούς όρους διαφάνειας και, φυσικά, χρόνος κατασκευής. Αυτά είναι βήματα που διασφαλίζουν ότι το Δημόσιο δεν θα χάσει ούτε ένα τετραγωνικό και ότι τουλάχιστον το 30% των παραγόμενων κατοικιών θα αποδοθεί με προσιτό μίσθωμα.

Με την προγραμματική σύμβαση που υπογράψαμε με το Υπερταμείο, η διαδικασία επιταχύνεται. Ήδη τα πρώτα ακίνητα ωριμάζουν ώστε να βγουν σε διαγωνισμό μέσα στο 2025. Από τη στιγμή που αναδειχθούν ανάδοχοι, η κατασκευή μπορεί να ξεκινήσει εντός του 2026, με στόχο οι πρώτες κοινωνικές κατοικίες να είναι διαθέσιμες από το 2027. Αυτό σημαίνει ότι ένα εργαλείο που για δεκαετίες έμενε στα χαρτιά πλέον αποκτά χρονοδιάγραμμα, θεσμικό πλαίσιο και σαφείς στόχους: να δημιουργήσει νέο απόθεμα κατοικιών.

Το υπουργείο σας έχει ως αντικείμενο και την προστασία των δικαιωμάτων της γυναίκας. Πέρα από τα βήματα που έχουν γίνει για την προστασία από την κακοποίηση, την ενδοοικογενειακή βία ή τη σεξουαλική παρενόχληση, θα ήθελα τη γνώμη σας για αυτό που θεωρείται ως η μεγαλύτερη βιαιότητα έναντι της γυναίκας: τη φτώχεια, την ανεργία, την απαξίωσή της και την εκμετάλλευσή της στην εργασία…

Η βία κατά των γυναικών δεν αφορά μόνο τις πράξεις κακοποίησης, αλλά και τις συνθήκες που τις καθιστούν ευάλωτες: τη φτώχεια, την ανεργία, την εργασιακή επισφάλεια, την οικονομική εξάρτηση. Όταν μια γυναίκα δεν έχει δικό της εισόδημα και δεν μπορεί να σταθεί οικονομικά, τότε δεν μπορεί εύκολα να φύγει από μια κακοποιητική σχέση, δεν μπορεί να διεκδικήσει ίσα δικαιώματα, δεν έχει επιλογές.

Αυτός είναι και ο λόγος που η πολιτική για την ισότητα δεν περιορίζεται στην προστασία από τη βία. Πρέπει να τη συνδέουμε με την εργασία, την εκπαίδευση, την πρόσβαση σε παιδική φροντίδα, την οικονομική ανεξαρτησία. Για παράδειγμα, όταν μια γυναίκα που μεγαλώνει μόνη της ένα παιδί έχει πρόσβαση σε ποιοτική παιδική φροντίδα ή σε ένα πρόγραμμα κατάρτισης που θα της εξασφαλίσει δουλειά, μειώνεται αμέσως ο κίνδυνος να παγιδευτεί σε έναν κύκλο κακοποίησης. Αυτό είναι κοινωνική πολιτική με έμφυλη διάσταση, όχι απλώς φιλοδοξία.

Γι’ αυτό και στο υπουργείο μας συνδέουμε την πολιτική ισότητας με την κοινωνική και τη στεγαστική πολιτική. Η οικονομική βία — η δυσκολία να πληρώσεις ένα ενοίκιο, η επισφαλής εργασία, η αμοιβή που δεν επαρκεί — είναι πραγματική και επώδυνη. Αντιμετωπίζεται μόνο με εργαλεία που δίνουν στις γυναίκες σταθερό εισόδημα, πρόσβαση σε στέγη, υποστήριξη για τη φροντίδα των παιδιών και προστασία στην εργασία.

Όταν ενισχύουμε την οικονομική θέση μιας γυναίκας, ενισχύουμε την ελευθερία της. Και η ελευθερία είναι η ισχυρότερη ασπίδα απέναντι σε κάθε μορφή βίας.

Βλέπουμε την περιφέρεια να μαραζώνει, τους αγρότες να εγκαταλείπουν τη γη, τα σχολεία να κλείνουν και τους νέους να φεύγουν από τον τόπο τους. Υπάρχει κάποια λύση που θα αντιστρέψει την κατάσταση;

Οι άνθρωποι δεν φεύγουν από τον τόπο τους επειδή δεν τον αγαπούν, αλλά επειδή δεν μπορούν να ζήσουν από αυτόν. Αυτό ακριβώς πρέπει να κάνουμε· να χαράξουμε μια ολοκληρωμένη στρατηγική πληθυσμιακής και οικονομικής αναζωογόνησης, με πολιτικές στέγασης που στηρίζουν νέους και οικογένειες, με αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης, με προγράμματα απασχόλησης και νέες τεχνολογικές υποδομές που δίνουν στους αγρότες και στους επαγγελματίες πραγματικά εργαλεία ανάπτυξης, όχι απλώς επιδοτήσεις επιβίωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το πρόγραμμα μετεγκατάστασης στον Έβρο. Η πρώτη εφαρμογή του δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, κυρίως επειδή οι αιτήσεις δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις ή τις υπέβαλαν άνθρωποι που ήδη κατοικούσαν στην περιοχή. Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει την ανάγκη, γι’ αυτό και το πρόγραμμα ανασχεδιάζεται ώστε να επεκταθεί και να λειτουργήσει πιο στοχευμένα, με κίνητρα πραγματικά ελκυστικά για νέες οικογένειες που μπορούν και θέλουν να εγκατασταθούν μόνιμα σε ακριτικές περιοχές.

Η μείωση των γεννήσεων είναι μια πραγματικότητα και άλλοι μιλούν για μια «χαμένη υπόθεση», άλλοι προτείνουν τη μετανάστευση ή την παράταση του εργασιακού βίου των ηλικιωμένων, ενώ πολλοί νέοι περιγράφουν έναν κόσμο σκληρό και χωρίς προοπτική. Μπορεί να αλλάξει αυτή η εικόνα για την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια;

Η δημογραφική πορεία μιας χώρας είναι το αποτέλεσμα πολιτικών. Οι γεννήσεις μειώνονται όχι μόνο λόγω οικονομικών δυσκολιών, αλλά και επειδή πολλοί νέοι νιώθουν ότι ζουν σε ένα περιβάλλον αβέβαιο, που δεν τους επιτρέπει να πάρουν μεγάλες αποφάσεις. Η ανασφάλεια για το μέλλον μεταθέτει τα «θέλω» για «αργότερα», και το «αργότερα» συχνά γίνεται «ποτέ».

Η απάντηση της πολιτείας δεν μπορεί να είναι μόνο τα επιδόματα. Πρέπει να ξαναχτίσουμε ένα αίσθημα σταθερότητας και προοπτικής. Αυτό σημαίνει προσιτή στέγη, σύγχρονες υπηρεσίες φροντίδας, στήριξη της εργασίας, ισχυρές δημόσιες δομές και ένα περιβάλλον όπου οι νέοι νιώθουν ότι μπορούν να προγραμματίσουν τη ζωή τους. Παράλληλα, η χώρα χρειάζεται πολιτικές επαναπατρισμού, αλλά και ενεργό γήρανση που στηρίζεται στην αξιοπρέπεια και όχι στην ανάγκη.

Αν επενδύσουμε με συνέπεια στους πολίτες, η Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών μπορεί να είναι μια χώρα που δεν μικραίνει, αλλά δυναμώνει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αλήθεια & Παράδοση

Facebook-f Linkedin Twitter Youtube
  • Stories
  • Community
  • Blog
  • Careers
  • Brand Assets

36 ΧΩΡΕΣ, 22 ΓΛΩΣΣΕΣ

  • Αγγλικά
  • Γαλλικά
  • Γερμανικά
  • Εβραϊκά
  • Ελληνικά
  • Ιαπωνικά
  • Ινδονησιακά
  • Ισπανικά
  • Ιταλικά
  • Κινεζικά
  • Κορεάτικα
  • Ολλανδικά
  • Ουκρανικά
  • Περσικά
  • Πολωνικά
  • Πορτογαλικά
  • Ρουμανικά
  • Ρωσικά
  • Σλοβακικά
  • Σουηδικά
  • Τουρκικά
  • Τσέχικα