Τρίτη, 26 Μαΐ, 2026

Στα κόκκινα λιβάδια της Χίου με τις τουλίπες της Λαμπρής

Κατά πως λέει ο Κώστας Βάρναλης, «έχει η πλάση κοκκινίσει»… Οι άγριες κόκκινες τουλίπες, οι «λαλάδες» κατά την τοπική διάλεκτο δημιουργούν από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τα μέσα του Απριλίου ένα μοναδικό μαγικό κόκκινο τοπίο στους κάμπους της κεντρικής και νότιας ανατολικής Χίου. Που μαζί με ανεμώνες, μαργαρίτες και παπαρούνες, άγριες ορχιδέες αλλά και σπανιότερα είδη δημιουργούν με τα μαστιχόδενδρα και τις ανθισμένες πορτοκαλιές και μανταρινιές την εικόνα μιας μοναδικής Ανοιξιάτικης – Πασχαλιάτικης, πραγματικά λαμπρής νησιώτικης χλωρίδας. Αυτήν που δικαιολογεί απόλυτα το χιώτικο προσωνύμιο της «μυροβόλου» Χίου.

 

Στα κόκκινα λιβάδια της Χίου και στην ιστορία τους, μας ξεναγεί σήμερα ανήμερα της Λαμπρής ο φυσιοδίφης Γιώργος Μισετζής, πρόεδρος της ΚΟΙΝΣΕΠ Chios trails και μέλος του Συμβουλίου του Φορέα Τουρισμού της Χίου.

«Το γένος tulipa, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μισετζής, αριθμεί πάνω από 100 είδη. Δεκαπέντε από αυτά τα βρίσκει κανείς στην Ελλάδα και τα τέσσερα είναι αυτά που απαντώνται στα κόκκινα χιώτικα λιβάδια. Η ονομασία λαλάδες στο νησί, προέρχεται από τον εξελληνισμό της τούρκικης λέξης lale που με τη σειρά της προέρχεται από την πέρσικη ονομασία του συγκεκριμένου λουλουδιού. Δεν είναι δηλαδή το χιώτικο όνομα λαλάδες των τουλιπών παρά η πορεία του λουλουδιού από τη μεσαιωνική Περσία στη σημερινή Τουρκία και από εκεί, στα νησιά και τα υπόλοιπα νότια Βαλκάνια».

Τα τέσσερα είδη των τουλιπών που φιλοξενεί η Χίος και τα οποία βοτανολογικά καταγράφονται με λατινικές ονομασίες είναι η tulipa aegenensis που μοιάζει πολύ με την τουλίπα έμβλημα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η tulipa udulatifolia με τα κυματιστά φύλλα γνωστή στη Χίο και σαν η τουλίπα του Χριστού ίσως επειδή φυτρώνει κύρια τον Απρίλιο κοντά στις μέρες του Πάσχα, η σπάνια tulipa clusiana με τα λευκά άνθη με τις κόκκινες ρίγες και η tulipa praecox που οι Χιώτες λένε τα κατακόκκινα λουλούδια της και τουρκολαλάδες.

 Οι Ολλανδικές τουλίπες από… τη Χίο

Αλήθεια ή ψέματα μια ιστορία στη Χίο λέει πως οι περιβόητες ολλανδικές τουλίπες είναι… χιώτικες. Ένας πρόξενος της Ολλανδίας στη Χίο, λέει ο κ. Μισετζής φέρεται να φόρτωσε βολβούς λαλάδων σε ένα καράβι που πέρασε από τη Χίο με προορισμό την Ολλανδία. Προκλήθηκε κυριολεκτικά μια «τουλιπομανία» με την τουλίπα να ονομάζεται «κόκκινος χρυσός» και να προκαλεί κρίση στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ δημιουργώντας κερδοσκοπική φούσκα. «Έφτασε μάλιστα η τιμή ενός βολβού τουλίπας να είναι όση μιας άμαξας με άλογα» λέει ο κ. Μισετζής. Πάντως, συμπληρώνει ο Χιώτης φυσιοδίφης: «Ένας βολβός τουλίπας από την Ολλανδία μετά από τρεις τέσσερις ανθοφορίες στη Χίο, όταν δηλαδή αποβάλει τις γονιδιακές παρεμβάσεις γίνεται ένας χιώτικος κατακόκκινος τουρκολαλάς».

   Ανάγκη προστασίας

Τούτες τις μέρες τα Καμπόχωρα και τα Μαστιχοχώρια της Χίου κοκκινίζουν. Οι λαλάδες δεν διαρκούν πολύ, έχοντας έναν κύκλο ζωής περίπου 10 ημερών. Δεδομένης πια της ευκολίας των μετακινήσεων γίνονται η αφορμή ντόπιοι και επισκέπτες του νησιού να επισκέπτονται την χιώτικη ύπαιθρο μη αρκούμενοι όμως κάποιοι από αυτούς, στην οπτική απόλαυση. Δεν κόβουν απλά τα ιδιαίτερα αυτά λουλούδια για ένα ανθοδοχείο όπου έτσι κι αλλιώς θα ζήσουν λίγες ώρες. Τα τραβάνε ξεριζώνοντάς τα. Έτσι, καταστρέφονται βολβοί που αναπαράγουν τα φυτά. Αλλά και οι σύγχρονες μορφές μηχανικής καλλιέργειας των κτημάτων προσκαλούν ζημιές στους βολβούς. «Είναι ανάγκη λέει ο κ. Μισετζής, να επιδεικνύουμε τον σεβασμό που πρέπει σε ένα τέτοιο φυσικό πλούτο. Αν θέλουμε αυτόν να τον απολαμβάνουμε και στο μέλλον. Ας αρκεστούμε σε μια το πολύ δυο τουλίπες αντί για σακούλες που γεμίζουν με ξεριζωμένα φυτά. Κι αυτά, ας φροντίσουμε να τα κόψουμε με ένα ψαλίδι που θα έχουμε μαζί μας για να μη δημιουργούμε βλάβη στους βολβούς».

«Δεν υπάρχει λόγος να ξεριζώνονται οι τουλίπες. Τα φυτά υποφέρουν και αν δεν τα βοηθήσουμε θα χαθούν» καταλήγει ο κ. Μισετζής.

 Σ. Μπαλάσκας

 

«Αναστάσεως ημέρα, λαμπρυνθώμεν λαοί» – Του π. Αρίσταρχου Γκρέκα

  *Του π. Αρίσταρχου Γκρέκα

Η πανίερος εορτή της Αναστάσεως του Κυρίου αποτελεί την κορυφαία στιγμή του λειτουργικού και πνευματικού βίου της Εκκλησίας. Συνιστά συγχρόνως το ακατάλυτο θεμέλιο της Ορθοδοξίας, διότι στο γεγονός της Αναστάσεως φανερώνεται η οριστική νίκη της ζωής επί του θανάτου, στο πλαίσιο της θείας οικονομίας. Ο Ιησούς Χριστός, διά του εκουσίου Πάθους και της ενδόξου Εγέρσεώς Του, άνοιξε για τον άνθρωπο την οδό προς την αφθαρσία και την αιώνια ζωή, προσφέροντας σε ολόκληρη την ανθρωπότητα το μήνυμα της σωτηρίας, της ελπίδας, της χαράς, του φωτός και της ανακαίνισης.

Η υμνολογία της Εκκλησίας αποδίδει με απαράμιλλη θεολογική σαφήνεια και πνευματική καθολικότητα το περιεχόμενο της ημέρας με τα λόγια «Αναστάσεως ημέρα, λαμπρυνθώμεν λαοί, Πάσχα, Κυρίου Πάσχα». Στην πρόσκληση αυτή συμπεριλαμβάνονται όλοι οι λαοί και κάθε ανθρώπινη ύπαρξη. Η Ανάσταση του Χριστού αποτελεί οικουμενικό μήνυμα χαράς, φωτός, ελπίδας και ειρήνης, το οποίο υπερβαίνει τα όρια μιας τοπικής ή ιστορικής αναφοράς και προσλαμβάνει παγκόσμια σημασία. Η Ορθοδοξία διαφυλάσσει ανόθευτη αυτή την αλήθεια και τη μεταδίδει αδιαλείπτως με τη λατρευτική, ποιμαντική και πνευματική μαρτυρία της Εκκλησίας.

Κατά την παρούσα εποχή, κατά την οποία οι κοινωνίες δοκιμάζονται από συγκρούσεις, αβεβαιότητα, κρίση αξιών και εσωτερική κόπωση, το αναστάσιμο μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Ο σύγχρονος άνθρωπος αναζητεί σταθερότητα, ειρήνη, νόημα και υπέρβαση της υπαρξιακής αγωνίας. Η Εκκλησία, διά της αναστασίμου μαρτυρίας της, φανερώνει ότι ο άνθρωπος επλάσθη διά την κοινωνίαν μετά του Θεού και διά την ολοκλήρωση της υπάρξεώς του εντός της αληθείας της θείας ζωής. Η Ανάσταση του Κυρίου φανερώνει ότι ο πόνος, η φθορά και ο θάνατος απογυμνώνονται από την απόλυτη ισχύ τους και ότι η ελπίδα της σωτηρίας, η χαρά της νέας ζωής και το φως της αληθείας αποκτούν στέρεο και αδιάψευστο θεμέλιο.

Η αναστάσιμη ζωή, όπως τη βιώνει και τη διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία, συνδέεται άρρηκτα με την αγάπη, τη συγχώρεση, την ταπείνωση, τη συμφιλίωση και τη φιλανθρωπία. Η βιωματική συμμετοχή στο Πάσχα καλεί τον άνθρωπο σε εσωτερική αναγέννηση, σε μεταμόρφωση του φρονήματος και σε αποκατάσταση της σχέσης του με τον Θεό, με τον εαυτό του και με τον συνάνθρωπο. Το «Χριστός Ανέστη» αναδεικνύεται έτσι σε ομολογία πίστεως, σε βίωμα ζωής, σε πηγή ελπίδας και χαράς και σε πρόσκληση πνευματικής μεταμόρφωσης.

Μέσα σε αυτή την προοπτική, το μήνυμα «Αναστάσεως ημέρα, λαμπρυνθώμεν λαοί» ηχεί ως κάλεσμα ενότητας, ειρήνης και πνευματικού φωτισμού για ολόκληρη την οικουμένη. Ας ζήσουμε το ανέσπερο φως της Αναστάσεως ως δύναμη ζωής, ελπίδας, χαράς και αληθινού βιώματος της πίστης. Ας επιτρέψουμε στο φως του Αναστάντος Χριστού να αγγίξει τις καρδιές μας, να στηρίξει τις οικογένειες, να εμπνεύσει τη νέα γενιά, να ενδυναμώσει όσους δοκιμάζονται και να καλλιεργήσει στην κοινωνία μας πνεύμα ενότητας, ειρήνης, πίστης και αγάπης.

Είθε ο Αναστάς Κύριος να χαρίζει ειρήνη στην οικουμένη, καταλλαγή στους λαούς, φως στις ψυχές, χαρά στις καρδιές και σταθερότητα πνευματική σε όλους. Χριστός Ανέστη!

 *Ο π. Αρίσταρχος Γκρέκας είναι αναπληρωτής καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ.

Αρνί ή κατσικάκι εξοχικό

Αυτή είναι μια κλασική συνταγή που φέρει όλη την παράδοση του Πάσχα, όπως τη γνωρίζουμε σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.

Θα το τυλίξουμε με φύλλο, το κατσικάκι ή το αρνάκι μας, θα το αλείψουμε με βούτυρο, θα το βάλουμε στο φούρνο σε πιο χαμηλή θερμοκρασία στην αρχή, και μετά θα το ψήσουμε λίγο πιο δυνατά για να γίνει τραγανό το φύλλο. Θα είναι πεντανόστιμο!

Υλικά

  • 1 κιλό αρνί ή κατσικάκι από μπούτι
  • 1 κούπα βούτυρο
  • 10 μικρές πατάτες ολόκληρες
  • 5 κρεμμυδάκια ξερά ολόκληρα
  • 5 σκελίδες σκόρδο
  • 1/2 κούπα κεφαλοτύρι τριμμένο
  • 5 κομμάτια τυρί φέτα
  • 5 φύλλα κρούστας χωριάτικο
  • Λάδι
  • Αλατοπίπερο
  • Ρίγανη

Παρασκευή

Κόβουμε το κρέας σε πέντε μερίδες και το βάζουμε σε μία κατσαρόλα με λίγο βούτυρο να καβουρδιστεί ελαφρά για να πάρει χρώμα.Ύστερα, το βγάζουμε από την κατσαρόλα και το βάζουμε στην άκρη.

Στην ίδια κατσαρόλα βάζουμε τις πατάτες και τα κρεμμύδια ολόκληρα να πάρουν χρώμα.

Ανοίγουμε  τα φύλλα, τα βουτυρώνουμε καλά και βάζουμε στο καθένα από μία μερίδα κρέας, μία σκελίδα σκόρδο, δύο πατατούλες, ένα κρεμμύδι, ένα κομμάτι κεφαλοτύρι και ρίγανη, πιπέρι και αλάτι. Βάζουμε από ένα κομματάκι βούτυρο ακόμα, το τυλίγουμε το φύλλο και το διπλώνουμε σαν πακετάκι.

Αλείφουμε το ταψί με λάδι, βουτυρώνουμε εξωτερικά τις μερίδες και τις ψήνουμε σε μέτριο φούρνο σκεπασμένες με αλουμινόχαρτο, για περίπου μια-μιάμιση ώρα.

Καλό Πάσχα! Χρόνια Πολλά!

Απαγορευμένα ντοκιμαντέρ για την Κίνα επανέρχονται στο προσκήνιο

Το κινεζικό καθεστώς λογόκρινε ένα δημοφιλές βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που περιείχε λίστα απαγορευμένων ντοκιμαντέρ στην Κίνα, γεγονός που προσέλκυσε εκ νέου την προσοχή του κοινού στον ενισχυμένο έλεγχο του κυβερνώντος Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) επί τέτοιων έργων.

Το βίντεο, με τίτλο «Documentaries Shelved for Being Too Real» («Ντοκιμαντέρ που αποσύρθηκαν επειδή ήταν υπερβολικά αληθινά»), απαριθμεί 32 ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκαν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, τα περισσότερα από τα οποία αποτυπώνουν την πραγματικότητα της ζωής των απλών ανθρώπων στην Κίνα. Τα έργα αυτά καλύπτουν θέματα όπως η δυσχερής κατάσταση των εργατών, τα δεινά των ασθενών με πνευμονοκονίαση, η σκληρότητα της επιβολής του νόμου από το ΚΚΚ σε τοπικό επίπεδο, οι δυσκολίες του μετακινούμενου πληθυσμού και τα ιστορικά τραύματα που υπέστη ο πληθυσμός μετά την εγκαθίδρυση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1949.

Στη λίστα των απαγορευμένων ντοκιμαντέρ περιλαμβάνονται βραβευμένα και διεθνώς αναγνωρισμένα έργα, όπως τα «Petition» (2009), «Please Vote for Me» (2007), «Tie Xi Qu: West of the Tracks» (2002), «Police Station» (2010), «Sanhe Human Resources Market» (2018, παραγωγή του ιαπωνικού δημόσιου φορέα NHK), και άλλα.

Αν και τα περισσότερα από τα ντοκιμαντέρ της λίστας έχουν προβληθεί σε φεστιβάλ κινηματογράφου ή έχουν κυκλοφορήσει σε περιορισμένους κύκλους, έχουν αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες στο να εξασφαλίσουν δημόσιες προβολές στην ηπειρωτική Κίνα.

Σήμερα, το βίντεο με τη λίστα των απαγορευμένων ντοκιμαντέρ, καθώς και περιεχόμενο όπως στιγμιότυπα οθόνης και κείμενα που την παρουσίαζαν, έχουν αφαιρεθεί από το διαδίκτυο στην Κίνα.

Παράλληλα, μια πιο εκτενής αλλά όχι εξαντλητική λίστα απαγορευμένων ταινιών, συμπεριλαμβανομένων ντοκιμαντέρ, στην ηπειρωτική Κίνα από το 1950 έως το 2013 έχει συγκεντρωθεί και αναρτηθεί στο China Digital Space, μια πλατφόρμα και βάση δεδομένων που ανήκει στον ανεξάρτητο, δίγλωσσο ειδησεογραφικό ιστότοπο και αρχείο China Digital Times, με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η λίστα περιλαμβάνει αρκετές εκατοντάδες καταχωρίσεις, τόσο ταινίες μεγάλου μήκους όσο και ντοκιμαντέρ που αγγίζουν την πραγματικότητα της Κίνας υπό την κυριαρχία του ΚΚΚ, δημιουργημένα από Κινέζους και διεθνείς δημιουργούς. Περιλαμβάνει επίσης ταινίες και ντοκιμαντέρ που είχαν στο παρελθόν απαγορευτεί — είτε στο σύνολό τους είτε εν μέρει — αλλά έκτοτε κυκλοφόρησαν μετά από επεξεργασία.

Σύμφωνα με το China Digital Space, η λίστα περιλαμβάνει ανεξάρτητες παραγωγές, έργα που αποτυπώνουν τη ζωή των απλών ανθρώπων σε τοπικό επίπεδο, καθώς και ταινίες και ντοκιμαντέρ που δεν ευθυγραμμίζονται με το επίσημο «κυρίαρχο» αφήγημα της Κίνας. Παράλληλα, αναγνωρίζεται ότι η λίστα των απαγορευμένων ταινιών στην Κίνα δεν είναι πλήρης και καλείται το κοινό να συμβάλει με επιπλέον καταχωρίσεις.

Η λίστα του China Digital Space περιλαμβάνει και διεθνώς γνωστά ντοκιμαντέρ. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται τα «Journey Through Wind and Rain» (2004) του NTD, αδελφού μέσου της εφημερίδας The Epoch Times, που αποτυπώνει την πίστη και το θάρρος των ασκούμενων του Φάλουν Γκονγκ υπό τη δίωξη του ΚΚΚ· το «Decoded: Banned Books in China» (2013) της Voice of America· και το «Ai Weiwei: Never Sorry» (2012) της Άλισον Κλέιμαν (Alison Klayman), το οποίο καταγράφει τον ακτιβισμό του Κινέζου καλλιτέχνη και τις συγκρούσεις του με τις αρχές, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας για τον σεισμό του Γουεντσουάν το 2008 και της μυστικής κράτησής του το 2011.

Οι καταχωρήσεις της λίστας του China Digital Space επικαλύπτονται με ορισμένες από εκείνες της λίστας που διαγράφηκε από το κινεζικό διαδίκτυο, όπως το ιδιαίτερα αναγνωρισμένο «Petition», ανεξάρτητο ντοκιμαντέρ σε σκηνοθεσία του Τζάο Λιανγκ (Zhao Liang), το οποίο θεωρείται έργο-ορόσημο στην ιστορία του ανεξάρτητου κινεζικού κινηματογράφου. Γυρισμένο σε διάστημα δώδεκα ετών, από το 1996 έως το 2008, παρακολουθεί την κοινότητα των πολιτών που υποβάλλουν αναφορές από όλη τη χώρα και διαμένουν στο λεγόμενο «Χωριό Αναφορών» στο Πεκίνο.

Το κινεζικό καθεστώς δημιούργησε το σύστημα αναφορών πριν από δεκαετίες, καλώντας τους πολίτες να απευθύνονται απευθείας στις κεντρικές αρχές για παράπονα κατά τοπικών αξιωματούχων. Κάθε χρόνο, πλήθος πολιτών από όλη τη χώρα ταξιδεύουν στο Πεκίνο για να καταθέσουν τις αναφορές τους. Ως απάντηση, τοπικοί αξιωματούχοι του ΚΚΚ συνήθως αποστέλλουν αστυνομικούς ή προσλαμβάνουν φρουρούς για να αναχαιτίσουν τους αιτούντες, να τους εμποδίσουν να εισέλθουν στην πρωτεύουσα και να τους οδηγήσουν σε παράνομα κέντρα κράτησης, όπου συχνά υφίστανται ξυλοδαρμούς ή βασανιστήρια.

Πολίτης συλλαμβάνεται από αστυνομικούς έξω από το Νοσοκομείο Τσαογιάνγκ, όπου άνθρωποι διαμαρτύρονταν για ζητήματα ιατρικής περίθαλψης και αρπαγής γης. Πεκίνο, 8 Μαΐου 2012. (Mark Ralston/AFP/Getty Images)

 

Το ντοκιμαντέρ προσφέρει μια ολοκληρωμένη καταγραφή της πορείας τους, από την υποβολή παραπόνων σε τοπικό επίπεδο έως το ταξίδι στην πρωτεύουσα για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους, και στη συνέχεια την επαναλαμβανόμενη διαδικασία υποβολής αναφορών, αναχαίτισης και εκ νέου υποβολής. Χωρίς υποκειμενικό σχολιασμό, αποκαλύπτει άμεσα τη δυσχερή κατάσταση αυτών των καταπιεσμένων ομάδων, καθώς παλεύουν σε έναν μακροχρόνιο και επίπονο αγώνα για δικαιοσύνη.

Το «Petition» απέσπασε εννέα βραβεία σε φεστιβάλ κινηματογράφου, μεταξύ των οποίων το Βραβείο Ανθρωπιστικού Ντοκιμαντέρ στο 34ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Χονγκ Κονγκ, το Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στο 29ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Χαβάης και το Βραβείο Επιτροπής στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στο Παρίσι.

Η προβολή του απαγορεύεται στην Κίνα.

Εντατικοποίηση της λογοκρισίας

Το κινεζικό καθεστώς ασκεί αυστηρή λογοκρισία στον πολιτισμό και τις τέχνες από όταν ανέλαβε τον έλεγχο της ηπειρωτικής Κίνας, το 1949. Το 2001, το Κρατικό Συμβούλιο της Κίνας εξέδωσε μια συνολική πολιτική για το ζήτημα — τον Κανονισμό για τη Διοίκηση των Ταινιών — στην οποία καθορίζονται τα πρότυπα που πρέπει να πληρούν οι ταινίες για να εγκριθούν.

Στην ενότητα περί «λογοκρισίας ταινιών», και τα δέκα κριτήρια αφορούν την ιδεολογία και την πολιτική ορθότητα, με μόνο μια σύντομη αναφορά ότι η τεχνική ποιότητα των ταινιών πρέπει να συμμορφώνεται με τα εθνικά πρότυπα.

Ο Φανγκ, ερευνητής που ειδικεύεται στη μελέτη της λογοκρισίας διαδικτυακού περιεχομένου στην Κίνα και ο οποίος ανέφερε μόνο το επώνυμό του φοβούμενος αντίποινα, δήλωσε στην Epoch Times ότι ο έλεγχος της πληροφόρησης από το ΚΚΚ έχει μετατοπιστεί από τη διαγραφή μεμονωμένων κομματιών περιεχομένου στον αποκλεισμό της διάδοσης ολόκληρων κατηγοριών.

Το Κέντρο Κινηματογράφου της Σαγκάης. Κίνα, 25 Ιουλίου 2020. (Yifan Ding/Getty Images)

 

Κατά τον Φανγκ, το πρόβλημα των αρχών με τα ντοκιμαντέρ έγκειται στο ότι συνολικά διαμορφώνουν μια συστημική κατανόηση της πραγματικότητας. Η σύντομη εμφάνιση και η γρήγορη διαγραφή της λίστας με τα 32 ντοκιμαντέρ καταδεικνύει πως, σε ένα ολοκληρωτικό καθεστώς, όταν η πραγματικότητα δεν μπορεί να διαψευστεί πλήρως, οι αρχές επιλέγουν να καταστείλουν τα μέσα με τα οποία αυτή καταγράφεται.

Σε ένα περιβάλλον που δεν μπορεί να ανεχθεί αληθείς καταγραφές, οι ίδιες οι εικόνες αντιμετωπίζονται ως απειλή.

Ο Γιου Του, κινηματογραφιστής με έδρα το Σονγκτζουάνγκ, ο οποίος χρησιμοποίησε ψευδώνυμο φοβούμενος αντίποινα, δήλωσε στην Epoch Times ότι το περιβάλλον στην Κίνα έχει καταστεί εξαιρετικά εχθρικό για τους δημιουργούς.

Όπως εξήγησε, παρά το ότι οι κινηματογραφιστές έχουν παραγάγει πολυάριθμα ντοκιμαντέρ που αποτυπώνουν την πραγματικότητα της σύγχρονης Κίνας και τη ζωή των απλών ανθρώπων σε τοπικό επίπεδο, κάθε φορά που υπέβαλλαν τα έργα αυτά στις αρχές για έγκριση απορρίπτονταν. Οι αρχές του ΚΚΚ ελέγχουν τα πάντα, σημείωσε, και το προηγούμενο έτος πολλά ντοκιμαντέρ ανεξάρτητων δημιουργών απαγορεύτηκαν.

Με τη συμβολή του Wang Xin

Αναστάσιμη μαγειρίτσα

Για να  φτιάξουμε την παραδοσιακή μαγειρίτσα, θα χρειαστούμε αρνίσια εντόσθια (π.χ. συκώτι, πνευμόνια, καρδιά), κρεμμύδι, ρύζι, άνηθο, μάραθο, λεμόνι, αυγά και λίγο ζωμό. Καθαρίζουμε τα εντόσθια πολύ καλά, τα βράζουμε, τα σοτάρουμε, προσθέτουμε ρύζι και στο τέλος δένουμε με αυγολέμονο. Είναι θεσπέσια!  Όμως, ας ξεκινήσουμε από την αρχή.

Υλικά

  • 1 συκωταριά αρνίσια, περίπου ένα κιλό
  • 1/2 κιλό κρεμμυδάκια φρέσκα
  • 1 ξερό κρεμμύδι
  • 2 φύλλα δάφνης
  • 1 μάτσο άνηθο
  • 3/4 φλιτζανιού ρύζι
  • 2 κ.σ. βούτυρο
  • 3 λεμόνια ( το χυμό)
  • 3-4 αυγά
  • αλάτι
  • πιπέρι

Παρασκευή

Βάζουμε τη συκωταριά  ολόκληρη να βράσει. Όταν πάρει μία βράση, πετάμε το πρώτο νερό και γεμίζουμε την κατσαρόλα με φρέσκο. Προσθέτουμε ένα κρεμμύδι, 2 φύλλα δάφνης και αλάτι, και αφήνουμε να βράσουν με τη συκωταριά για μισή ώρα. Σουρώνουμε, φυλάμε το ζουμί στην άκρη και κόβουμε τη συκωταριά σε μικρά κομματάκια.

Σοτάρουμε την κομμένη συκωταριά με ψιλοκομμένα μυρωδικά και λίγο βούτυρο, για 2  λεπτά. Ρίχνουμε το ζουμί που φυλάξαμε και αφήνουμε να βράσει για ένα τέταρτο περίπου. Προσθέτουμε το ρύζι, αφού το έχουμε πλύνει καλά, και αφήνουμε να βράσει για 10 λεπτά. Αποσύρουμε την κατσαρόλα από τη φωτιά.

Ετοιμάζουμε το αυγολέμονο: Χτυπάμε καλά τα ασπράδια μαζί με λίγο αλάτι μέχρι να γίνουν άσπρα, προσθέτουμε το λεμόνι και τους κρόκους και χτυπάμε καλά. Με τη βαθιά κουτάλα παίρνουμε λίγο ζουμί από τη σούπα και το ρίχνουμε λίγο-λίγο στο αυγολέμονο. Επαναλαμβάνουμε μερικές φορές, ανακατεύοντας συνεχώς και τελικά ρίχνουμε το μείγμα στη μαγειρίτσα.

Σερβίρουμε με φρεσκοτριμμένο πιπέρι.

Καλό Πάσχα και καλή Ανάσταση!

Αναφορές για πρακτικές του Ιράν που επηρεάζουν την ασφάλεια των πολιτών

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν στις 7 Απριλίου. Η συμφωνία επιτεύχθηκε μόλις λίγες ώρες πριν από την προθεσμία που είχε θέσει προς την Τεχεράνη, προκειμένου να αποδεχθεί όρους ή να αντιμετωπίσει πλήγματα σε βασικές υποδομές, όπως γέφυρες και ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς. Ωστόσο, γεγονότα που προηγήθηκαν καταδεικνύουν ότι οι ιρανικές αρχές έθεσαν σε κίνδυνο αμάχους, σύμφωνα με αναλυτές και υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Ανθρώπινες αλυσίδες»

Στις 6 Απριλίου, μία ημέρα πριν από την προθεσμία, Ιρανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικά στελέχη κάλεσαν πολίτες να συγκεντρωθούν γύρω από ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες και ευαίσθητες υποδομές. Το κάλεσμα περιελάμβανε και παιδιά και εφήβους. Στόχος ήταν η δημιουργία «ανθρώπινων αλυσίδων», γεγονός που θα αύξανε το κόστος σε ανθρώπινες απώλειες σε οποιαδήποτε αμερικανική ή ισραηλινή επίθεση.

Οι αξιωματούχοι έδωσαν συγκεκριμένες οδηγίες. Στις 6 Απριλίου, ο Αλιρεζά Ραχίμι, ανώτερο κυβερνητικό στέλεχος, προέτρεψε τους πολίτες να συγκεντρωθούν γύρω από εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας σε συγκεκριμένη ώρα. Παράλληλα, ο Χοσεΐν Γεκτά, διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, απευθύνθηκε ευθέως στους γονείς και τους ενθάρρυνε να στείλουν τα παιδιά τους σε ευαίσθητες τοποθεσίες. Η συμμετοχή αποτελεί μορφή ωρίμανσης και ανθεκτικότητας, είπε, χρησιμοποιώντας διατυπώσεις που υποδήλωναν ότι τα παιδιά θα έπρεπε να σταλούν σε σημεία ελέγχου για να «γίνουν άνδρες».

Ο Μπιτζάν Κιαν, αναλυτής ασφαλείας, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times στις 8 Απριλίου ότι η εικόνα εθελοντικής συμμετοχής του κοινού δεν ανταποκρίνεται σε όσα συμβαίνουν στην πράξη. Υποστήριξε ότι όσοι στέκονται εκεί μαζί με τα παιδιά τους δεν το κάνουν οικειοθελώς, αλλά υπό πίεση, επισημαίνοντας ότι εάν δεν εμφανιστούν κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους ή να αντιμετωπίσουν συνέπειες. Περιέγραψε την κινητοποίηση ως «σκηνοθετημένη παράσταση», αναφέροντας ότι οι αρχές βασίζονται σε πιέσεις και εκφοβισμό για να προβάλλουν μια εικόνα λαϊκής υποστήριξης. Τόνισε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία μπορεί πάντοτε να κατεβάζει κάποιους ανθρώπους στους δρόμους μέσω απειλών, ώστε να δημιουργεί την εντύπωση ευρείας αποδοχής.

Πηγές εντός του Ιράν, οι οποίες ζήτησαν να διατηρηθεί η ανωνυμία τους φοβούμενες αντίποινα, ανέφεραν στην Epoch Times ότι σε περιόδους πολέμου ορισμένοι πολίτες ενθαρρύνονταν να συμμετάσχουν σε φιλοκυβερνητικές συγκεντρώσεις με αντάλλαγμα μικρά χρηματικά ποσά, που φέρονται να φτάνουν ακόμη και τα 2 δολάρια ανά βράδυ.

Ο Κιαν ανέφερε επίσης ότι οι πραγματικοί Ιρανοί πολίτες είναι εκείνοι που βγήκαν στους δρόμους και διαμαρτυρήθηκαν στις αρχές του έτους, δεκάδες χιλιάδες από τους οποίους σκοτώθηκαν, σημειώνοντας ότι στάθηκαν απέναντι σε σφαίρες για να δηλώσουν ότι δεν επιθυμούν αυτό το σύστημα και χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ως ένα γελοίο θέατρο που έχει δημιουργήσει το καθεστώς.

Στρατολόγηση παιδιών

Στα τέλη Μαρτίου, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ξεκίνησαν εκστρατεία στρατολόγησης παιδιών ακόμη και από την ηλικία των 12 ετών για να υπηρετήσουν ως «υπερασπιστές της πατρίδας».

Σύμφωνα με επίσημες περιγραφές, τα παιδιά αυτά θα μπορούσαν να αναλάβουν καθήκοντα που κυμαίνονται από μαγειρική και ιατρική υποστήριξη έως υπηρεσία σε σημεία ελέγχου, περιπολίες και ακόμη και δραστηριότητες σχετιζόμενες με πληροφορίες. Παρότι πρόκειται για υποστηρικτικούς ρόλους, φέρνουν τα παιδιά κοντά σε στρατιωτικούς στόχους και τα εκθέτουν σε κίνδυνο.

Η οργάνωση Human Rights Watch ανέφερε στις 30 Μαρτίου ότι η στρατολόγηση παιδιών θέτει τις ζωές τους σε σοβαρό κίνδυνο. Επεσήμανε ότι η χρήση παιδιών σε στρατιωτικούς ρόλους, ιδίως σε περίοδο ενεργής σύγκρουσης, συνιστά σοβαρή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και όταν τα παιδιά είναι κάτω των 15 ετών ενδέχεται να ισοδυναμεί με έγκλημα πολέμου.

Το ιρανικό καθεστώς επί δεκαετίες εντάσσει ανηλίκους στο οργανωμένο δίκτυο της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ και, σε παλαιότερες συγκρούσεις όπως ο πόλεμος Ιράν–Ιράκ (1980–1988), μεγάλος αριθμός παιδιών κινητοποιήθηκε, με πολλές απώλειες. Υπάρχουν επίσης τεκμηριωμένα στοιχεία στρατολόγησης ανήλικων Αφγανών μεταναστών, οι οποίοι στάλθηκαν να πολεμήσουν στη Συρία, όπου σκοτώθηκαν ακόμη και δεκατετράχρονοι.

Ο Κιαν υποστήριξε ότι αυτές οι πρακτικές αποκαλύπτουν μια βαθύτερη θεσμική νοοτροπία, εξηγώντας ότι όταν ένα σύστημα φτάνει στο σημείο να εξαρτάται από παιδιά για να διατηρήσει τη λειτουργία του, αυτό καταδεικνύει τόσο αδυναμία όσο και αδιαφορία για την ανθρώπινη ζωή.

Καταστολή της αντιφωνίας

Με πληθυσμό περίπου 93 εκατομμυρίων, το Ιράν κατατάσσεται δεύτερο παγκοσμίως, μετά την Κίνα, στον αριθμό εκτελέσεων που πραγματοποιούνται ετησίως, γεγονός που το καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους εκτελεστές διεθνώς.

Η Μάι Σάτο, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ιράν, ανέφερε στις 9 Μαρτίου ότι τουλάχιστον 1.639 άνθρωποι εκτελέστηκαν το 2025 και 975 το 2024. Σημείωσε επίσης ότι μόνο τον Ιανουάριο του 2026 εκτελέστηκαν τουλάχιστον εκατό άνθρωποι.

Από την έναρξη των επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τουλάχιστον δεκατέσσερις (14) κρατούμενοι έχουν εκτελεστεί για κατηγορίες που σχετίζονται με την πολιτική και την ασφάλεια. Από αυτούς οι επτά είχαν συλληφθεί κατά τη διάρκεια των πανεθνικών διαδηλώσεων και κατηγορήθηκαν ότι έβαλαν φωτιά σε βάση των Μπασίτζ στην περιοχή Σαχρ ε Κοντς της Τεχεράνης.

Η Σάτο ανέφερε ότι οι πρόσφατες εκτελέσεις στο Ιράν αποτελούν μέρος μίας μακροχρόνιας πολιτικής που εφαρμόζει τη θανατική ποινή για την καταστολή της διαφωνίας. Τα ευρέως οριζόμενα «εγκλήματα κατά της ασφάλειας» στην ιρανική νομοθεσία, εξήγησε, επιτρέπουν στις αρχές να ποινικοποιούν σχεδόν κάθε μορφή διαμαρτυρίας και χρησιμοποιούνται συστηματικά για τη φίμωση της αντιπολίτευσης και τον περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και της ειρηνικής συνάθροισης.

Ο Κιαν επεσήμανε ότι αυτό αντανακλά ένα βαθύ χάσμα μεταξύ κράτους και κοινωνίας, σχολιάζοντας ότι υπάρχει μια θάλασσα αίματος ανάμεσα στον λαό και την Ισλαμική Δημοκρατία και ότι πρόκειται για ανθρώπους των οποίων τα παιδιά έχουν σκοτωθεί.

Διακοπή διαδικτύου

Αυτή την περίοδο, στο Ιράν, για περισσότερες από 38 ημέρες, η σύνδεση του διαδικτύου είναι κομμένη, με μερική συνδεσιμότητα να είναι διαθέσιμη μόνο μέσω δορυφορικών υπηρεσιών ή εργαλείων παράκαμψης.

Οι αξιωματούχοι έχουν αιτιολογήσει τη διακοπή ως αναγκαιότητα σε καιρό πολέμου. Στις 7 Απριλίου, η κυβερνητική εκπρόσωπος Φατεμέχ Μοχατζερανί χαρακτήρισε τη διακοπή του διαδικτύου ως φυσική συνθήκη σε περίοδο πολέμου, υποστηρίζοντας ότι οι συνθήκες του πολέμου απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση και ότι οι δημοσιογράφοι, ως φορείς μετάδοσης μηνυμάτων, διαθέτουν αυτή την πρόσβαση, ενώ είναι φυσικό το ευρύ κοινό να μην έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο υπό τέτοιες συνθήκες.

Ωστόσο, οι δηλώσεις αυτές αφορούσαν δημοσιογράφους που ελέγχονται από το κράτος και εργάζονται σε μέσα ενημέρωσης που ευθυγραμμίζονται με την Ισλαμική Δημοκρατία και τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, λειτουργώντας ως φερέφωνα του καθεστώτος.

Χωρίς αξιόπιστη πρόσβαση στο διαδίκτυο, πολλοί Ιρανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν προειδοποιήσεις έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων ειδοποιήσεων εκκένωσης που φέρεται να εκδόθηκαν από το Ισραήλ σε ορισμένες περιοχές. Άλλοι δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν με τα μέλη των οικογενειών τους ή να επιβεβαιώσουν ότι είναι ασφαλείς.

Την 1η Απριλίου, ο Ρεζά Παχλαβί, ηγετική μορφή της αντιπολίτευσης και εξόριστος διάδοχος του θρόνου, περιέγραψε την κατάσταση ως προσπάθεια φίμωσης του πληθυσμού. Σε ομιλία του στο Liberty University ανέφερε ότι για περισσότερο από έναν μήνα οι Ιρανοί ζουν σε ψηφιακό σκοτάδι, χωρίς διαδίκτυο, χωρίς σύνδεση και χωρίς φωνή, προσθέτοντας ότι η διακοπή δεν είναι τυχαία αλλά αποτελεί μέρος στρατηγικής ελέγχου της πληροφορίας και καταστολής της κοινωνικής αναταραχής.

Στην Ουκρανία, κατά τη διάρκεια του πολέμου με τη Ρωσία, οι αρχές κατέβαλαν προσπάθειες να διατηρήσουν τη συνδεσιμότητα στο διαδίκτυο ώστε οι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες και να προετοιμάζονται για επιθέσεις. Στο Ιράν, ακολουθείται η αντίθετη προσέγγιση, με περιορισμό της πρόσβασης σε μια περίοδο κατά την οποία η πληροφορία μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.

Πολλοί Ιρανοί δεν εμπιστεύονται πλέον τις επίσημες ανακοινώσεις σχετικά με ασφαλείς ζώνες ή καταφύγια, φοβούμενοι ότι τέτοιες τοποθεσίες ενδέχεται να έχουν χρησιμοποιηθεί από την Ισλαμική Δημοκρατία και να αποτελούν στόχο των ΗΠΑ ή του Ισραήλ, ανέφερε ο Κιαν, τονίζοντας ότι αυτό το χάσμα μεταξύ κράτους και κοινωνίας είναι καθοριστικό για την κατανόηση των εξελίξεων, καθώς ο μεγαλύτερος φόβος της κυβέρνησης δεν είναι οι ξένες επιθέσεις, αλλά ο ίδιος ο ιρανικός λαός.

Της Shahrzad Ghanei

Νέες στρατιωτικές δοκιμές στη Βόρεια Κορέα με έμφαση σε προηγμένα οπλικά συστήματα

Η Βόρεια Κορέα δοκίμασε αυτή την εβδομάδα νέα πολεμική κεφαλή διασποράς βομβών σε βαλλιστικό πύραυλο, καθώς και ένα ηλεκτρομαγνητικό όπλο, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του καθεστώτος.

Η Ακαδημία Αμυντικής Επιστήμης της Πιονγκγιάνγκ και η Διοίκηση Πυραύλων πραγματοποίησαν επίσης δοκιμές βομβών από ανθρακονήματα και ενός κινητού συστήματος αντιαεροπορικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς, μετέδωσε το KCNA στις 9 Απριλίου. Ο στρατηγός Κιμ Τζονγκ Σικ, ο οποίος επέβλεψε τις δοκιμές, ανέφερε ότι το σύστημα ηλεκτρομαγνητικού όπλου και οι βόμβες από ανθρακονήματα αποτελούν «ειδικά μέσα» για τον στρατό της Βόρειας Κορέας.

Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν στις 6, 7 και 8 Απριλίου, με το KCNA να αναφέρει ότι επιβεβαιώθηκε πως ο τακτικός βαλλιστικός πύραυλος εδάφους-εδάφους Hwasongpho-11 Ka, εξοπλισμένος με την πολεμική κεφαλή διασποράς βομβών, μπορεί να καταστρέψει πλήρως οποιονδήποτε στόχο σε έκταση 65.000 με 70.000 τετραγωνικά μέτρα με τη μέγιστη ισχύ πυρός. Εκτοξεύσεις είχαν πραγματοποιηθεί και τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο.

Οι βαλλιστικοί πύραυλοι Hwasong-11, οι οποίοι παρουσιάζουν ομοιότητες με τους ρωσικούς πυραύλους Iskander ως προς τον σχεδιασμό τους για πτήση σε χαμηλό ύψος, πραγματοποιούν ελιγμούς κατά τη διάρκεια της πτήσης ώστε να αποφεύγουν τα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας.

Τόσο η Νότια Κορέα όσο και η Ιαπωνία κατέγραψαν τις εκτοξεύσεις στις 8 Απριλίου. Το Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων της Νότιας Κορέας ανέφερε ότι η γειτονική χώρα εκτόξευσε άγνωστο πύραυλο περίπου στις 14:20 (τοπική ώρα) της 8ης Απριλίου από την περιοχή Ονσάν προς τα ύδατα στα ανοικτά της ανατολικής ακτής της, σύμφωνα με το νοτιοκορεατικό πρακτορείο Yonhap. Ο πύραυλος διήνυσε περίπου 700 χιλιόμετρα.

Εκείνη την ημέρα, η Πιονγκγιάνγκ είχε ήδη εκτοξεύσει αρκετούς άγνωστους βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς από την ίδια περίπου περιοχή, όπως ανέφερε το νοτιοκορεατικό επιτελείο. Οι πύραυλοι αυτοί διήνυσαν περίπου 240 χιλιόμετρα, ενώ, σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι αρχές της Νότιας Κορέας και των Ηνωμένων Πολιτειών προχωρούσαν σε λεπτομερή ανάλυση της κατάστασης.

Ο στρατός της Νότιας Κορέας ανακοίνωσε επίσης ότι εντόπισε την εκτόξευση ενός πιθανού βαλλιστικού πυραύλου από περιοχή κοντά στην Πιονγκγιάνγκ, στις 7 Απριλίου.

Το προεδρικό μέγαρο της Σεούλ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας στις 8 Απριλίου, χαρακτηρίζοντας τις προηγούμενες εκτοξεύσεις ως πρόκληση που παραβιάζει τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και καλώντας την Πιονγκγιάνγκ να τερματίσει τέτοιες δοκιμές. Ωστόσο, η Βόρεια Κορέα δεν αναγνωρίζει την απαγόρευση του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το κυριαρχικό της δικαίωμα στην αυτοάμυνα.

Η ιαπωνική ακτοφυλακή ανακοίνωσε ότι ο τελευταίος πύραυλος κατέπεσε στη θάλασσα περίπου 10 λεπτά μετά την εκτόξευσή του. Το υπουργείο Άμυνας της Ιαπωνίας διευκρίνισε ότι κανένας πύραυλος δεν εισήλθε στα χωρικά ύδατα ή στην ΑΟΖ της χώρας, παρατήρησε όμως ότι οι ενέργειες της Πιονγκγιάνγκ απειλούν την ειρήνη και την ασφάλεια της Ιαπωνίας, της περιοχής και της διεθνούς κοινότητας.

Από την πλευρά της η Βόρεια Κορέα, χαρακτηρίζει τη Νότια ως «το πιο εχθρικό κράτος», όπως επανέλαβε άλλωστε σε δήλωσή του στις 7 Απριλίου ο Τζανγκ Κουμ Τσολ, πρώτος υφυπουργός Εξωτερικών της Πιονγκγιάνγκ, σύμφωνα με το KCNA.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Ουάνγκ Γι επισκέφθηκε την Πιονγκγιάνγκ στις 9 Απριλίου, μεταφέροντας στον Βορειοκορεάτη ομόλογό του ότι το Πεκίνο είναι έτοιμο να συνεργαστεί με τη Βόρεια Κορέα για την περαιτέρω βελτίωση των διμερών σχέσεων, σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Ουάνγκ επεσήμανε ότι η Κίνα είναι διατεθειμένη να συνεχίσει να ενισχύει τη θετική δυναμική ανάπτυξης των διμερών σχέσεων, κατά τη συνάντησή του με την υπουργό Εξωτερικών της Βόρειας Κορέας Τσοέ Σον Χούι, όπως προκύπτει από την επίσημη σύνοψη της συνάντησης που δημοσιοποίησε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.

Με πληροφορίες από Reuters και Associated Press 

Ο ρόλος της Κίνας εγείρει ερωτήματα για την εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν

Ανάλυση ειδήσεων

Με την επίτευξη συμφωνίας εκεχειρίας διάρκειας δύο εβδομάδων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας συνέβαλε στην προώθηση των διαπραγματεύσεων. Η εκεχειρία ανακοινώθηκε στις 7 Απριλίου, έπειτα από διαμεσολαβημένες συνομιλίες για την παύση των στρατιωτικών ενεργειών και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ωστόσο, παρά τη συναίνεση του Ιράν, η ναυσιπλοΐα παραμένει αυστηρά περιορισμένη.

Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν ασαφείς, ενώ η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δεν έχει επανέλθει, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου. Ο Σουλτάν Αλ Τζάμπερ, διευθύνων σύμβουλος της Abu Dhabi National Oil Co., της μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ανέφερε στις 9 Απριλίου μέσω LinkedIn ότι το πέρασμα δεν είναι ανοιχτό, διευκρινίζοντας ότι η πρόσβαση περιορίζεται, υπόκειται σε όρους και ελέγχεται.

Αν και το Πακιστάν αποτελεί τον βασικό διαμεσολαβητή των συνομιλιών, έχει αποκαλυφθεί και ο ρόλος διαμεσολάβησης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ). Ο Τραμπ δήλωσε στις 7 Απριλίου ότι το Πεκίνο, το οποίο διατηρεί στενές σχέσεις με το Ισλαμαμπάντ, συνέβαλε στο να πειστεί το Ιράν να διαπραγματευτεί. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου την ίδια ημέρα ότι ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας πραγματοποίησε 26 τηλεφωνικές επικοινωνίες με εμπλεκόμενα μέρη, προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη εκεχειρίας.

Αναλυτές ανέφεραν στην εφημερίδα The Epoch Times ότι το κινεζικό καθεστώς έχει συγκρουόμενα συμφέροντα με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά το Ιράν και ότι η εμπλοκή του δημιουργεί αβεβαιότητα τόσο για το άνοιγμα του πορθμού όσο και για τη γεωπολιτική στην περιοχή.

Ο Τανγκ Τζινγκγιουάν (Tang Jingyuan), αναλυτής για την Κίνα με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε στην Epoch Times ότι είναι απολύτως πιθανό το κινεζικό καθεστώς να ασκεί πιέσεις στο Ιράν παρασκηνιακά μέσω του Πακιστάν, προκειμένου να ανοίξει τον πορθμό.

Όπως σημείωσε, το κυβερνών ΚΚΚ διατηρεί μια λεπτή ισορροπία όσον αφορά τη σύγκρουση που αφορά το Ιράν και επιθυμεί την εκεχειρία για δύο βασικούς λόγους: αφ’ ενός επιδιώκει να διατηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερο το ιρανικό καθεστώς, ώστε να συνεχίσει να δεσμεύει τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή αφετέρου ένας παρατεταμένος αποκλεισμός θα προκαλούσε σημαντική ζημία στο ΚΚΚ, καθώς από εκεί διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών πετρελαίου και ενέργειας που λαμβάνει. Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία για το 2025, η Κίνα αγοράζει περισσότερο από το 80% του πετρελαίου που εξάγει το Ιράν. Επιπλέον, σχεδόν το 40% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.

Ωστόσο, κατά τον Τανγκ, το ΚΚΚ θα βρισκόταν σε δύσκολη θέση εάν ο πορθμός μετατρεπόταν ουσιαστικά σε ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια του Ιράν, το οποίο θα μπορούσε να επιβάλλει τέλη διέλευσης στα πλοία. Ακόμη και αν το Ιράν προσέφερε κάποια έκπτωση στα τέλη διέλευσης προς το ΚΚΚ, αυτό θα εξακολουθούσε να μοιάζει με καταβολή «τέλους προστασίας» από θέση υποτέλειας, κάτι που, όπως εξήγησε, δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό διπλωματικά. Κατά συνέπεια, το ΚΚΚ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με ένα δυσεπίλυτο δίλημμα στο ζήτημα του Ιράν στο μέλλον.

Ο Μαρκ Κάο (Mark Cao), αναλυτής στρατιωτικής τεχνολογίας με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες και παρουσιαστής του κινεζόφωνου καναλιού στρατιωτικών ειδήσεων στο YouTube Mark Space, εξέφρασε σκεπτικισμό για την αποτελεσματικότητα του ρόλου της Κίνας στις διαπραγματεύσεις για την εκεχειρία. Όπως δήλωσε στην Epoch Times, είναι πολύ πιθανό το Ιράν να επιχειρήσει να εμπλέξει το ΚΚΚ στη σύγκρουση, με στόχο να το συνδέσει στενότερα μαζί του, επιτρέποντάς του να λάβει μέρος της αναγνώρισης, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτεται η πραγματική φύση της εμπλοκής του.

Μυστική υποστήριξη προς το Ιράν

Παρότι το ΚΚΚ προωθεί δημοσίως τη «διατήρηση της ειρήνης», καλώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν να εφαρμόσουν άμεσα εκεχειρία και να προχωρήσουν το συντομότερο δυνατό σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου, δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ουάσιγκτον, ανέφερε σε έκθεσή του ότι η Κίνα βοηθά το Ιράν να ανασυγκροτήσει το πυραυλικό του πρόγραμμα, την ώρα που ΗΠΑ και Ισραήλ προσπαθούν να το αποδυναμώσουν.

Επιπλέον, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους πληροφοριών, η κινεζική εταιρεία MizarVision έχει δημοσιοποιήσει δορυφορικές εικόνες αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και ναυτικών μέσων, παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο δεδομένα στόχευσης για τις εναπομείνασες δυνατότητες ανταπόδοσης του Ιράν.

Ο Τραμπ δήλωσε τον Απρίλιο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αυξήσουν κατά 50% τους δασμούς σε χώρες που παρέχουν όπλα στο Ιράν.

Σύμφωνα με τον Κάο, η υποστήριξη του ΚΚΚ προς το Ιράν όλα αυτά τα χρόνια συνίστατo κυρίως σε οικονομική ενίσχυση. Παράλληλα, παρείχε τεχνολογία και εξαρτήματα για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ημιαγωγούς και χημικά προϊόντα για την κατασκευή πυραύλων, καθώς και συμβούλους για την κατασκευή υπόγειων καταφυγίων και στον εξοπλισμό συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας.

Ο Σου Τζου-γιουν (Su Tzu-yun), ερευνητής και διευθυντής του τμήματος στρατηγικής άμυνας και πόρων στο Ινστιτούτο Εθνικής Άμυνας και Έρευνας Ασφάλειας της Ταϊβάν, δήλωσε στην Epoch Times ότι πολλές αναφορές επιβεβαιώνουν πως το ΚΚΚ αποτελεί παράγοντα αστάθειας στη Μέση Ανατολή, καθώς υποστηρίζει μυστικά το Ιράν, .

Όπως σημείωσε, οι ενέργειες του Πεκίνου έχουν πλέον αποκαλυφθεί και αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά τη μελλοντική ανάπτυξη και τη θέση της Κίνας στην περιοχή. Δεδομένης της μακροχρόνιας εχθρότητας μεταξύ του Ιράν και χωρών όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — που απορρέει από τον ρόλο του Ιράν ως επιθετικής επεκτατικής δύναμης — η κατάσταση αυτή ενισχύει τη νομιμοποίηση οποιασδήποτε απόφασης του προέδρου Τραμπ να προσφύγει σε στρατιωτική ισχύ, καταλήγοντας ότι το Πεκίνο κινδυνεύει να υποστεί απώλειες σε όλα τα μέτωπα, σημείωσε.

Ο Κάο ανέφερε ότι η εξάλειψη της ανώτατης ηγεσίας του Ιράν, σε συνδυασμό με την πλήρη αποτυχία των όπλων κινεζικής προέλευσης στην αρχική φάση της σύγκρουσης, συνιστά σημαντικό πλήγμα για το ΚΚΚ, και παρατήρησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συγκεντρώσει σημαντικά στοιχεία για τη μυστική υποστήριξη του ΚΚΚ προς το Ιράν. Αυτά αναμένεται να τα αξιοποιήσει ο Τραμπ στις  διαπραγματεύσεις του με τον Σι Τζινπίνγκ, ενδεχομένως επιβάλλοντας επιπλέον κυρώσεις σε κινεζικές επιχειρήσεις, κάτι που αποτελεί βασική ανησυχία για το Πεκίνο.

Μελλοντικές εξελίξεις

Ο Κάο εκτιμά ότι το ΚΚΚ θα συνεχίσει να υποστηρίζει το ιρανικό καθεστώς, καθώς το Ιράν αποτελεί για το Πεκίνο ένα κρίσιμο εργαλείο άσκησης επιρροής στη Μέση Ανατολή. Τόνισε επίσης ότι οι εσωτερικές διαιρέσεις στο Ιράν είναι βαθιές και ότι η αντιπαράθεση μεταξύ της μετριοπαθούς πτέρυγας και της σκληροπυρηνικής είναι έντονη.

Υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών, φαίνεται ότι η μετριοπαθής πτέρυγα έχει επικρατήσει, εξέλιξη που, σύμφωνα με τον Κάο, αποτελεί αρνητική εξέλιξη για το ΚΚΚ, το οποίο στηρίζει κυρίως το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, δηλαδή τους σκληροπυρηνικούς. Για την πορεία των εξελίξεων, σημείωσε ότι απαιτείται αναμονή.

Ο Τανγκ προβλέπει τρία πιθανά σενάρια για τα Στενά του Ορμούζ:

  • Το πρώτο αφορά την επιστροφή στην κατάσταση προ της σύγκρουσης, με πλήρως ελεύθερη και ανεμπόδιστη διέλευση, χωρίς τέλη, κάτι που θεωρείται το ιδανικό σενάριο.
  • Το δεύτερο προβλέπει μεν ελεύθερη ναυσιπλοΐα, αλλά με την επιβολή τελών διέλευσης από το Ιράν, ενδεχομένως με κατανομή των εσόδων με το Ομάν.
  • Το τρίτο και χειρότερο σενάριο είναι το Ιράν να διατηρήσει τον έλεγχο του πορθμού, επιτρέποντας επιλεκτικά τη διέλευση σε ορισμένες χώρες και επιβάλλοντας ταυτόχρονα τέλη, κάτι που θα συνιστούσε στην πράξη αναγνώριση της δικαιοδοσίας του σε αυτή τη διεθνή θαλάσσια οδό.

Για τον Σου, το ιρανικό καθεστώς αποτελεί εδώ και καιρό σημαντική πηγή παγκόσμιας πολιτικής και οικονομικής αστάθειας, σαν «ένας ιός που εκδηλώνεται περιοδικά». Όπως ανέφερε, είναι προτιμότερο να υπάρξει μια σύντομη αλλά έντονη κρίση παρά μια παρατεταμένη, και ότι η εξάλειψη του καθεστώτος θα μπορούσε να διασφαλίσει μακροπρόθεσμη σταθερότητα και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδο.

Τέλος, επεσήμανε ότι τα κράτη του Κόλπου υποστήριξαν τις στρατιωτικές ενέργειες της κυβέρνησης Τραμπ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αφορά ουσιαστικά το μέλλον της παγκόσμιας τάξης και τη λειτουργία ενός κρίσιμου στρατηγικού σημείου. Κατά την εκτίμησή του, οι εξελίξεις κινούνται προς μία θετική κατεύθυνση, με το τελικό αποτέλεσμα να εξαρτάται από το κατά πόσο το Ιράν θα αποδεχθεί την εγκατάλειψη του πυρηνικού του προγράμματος στο πλαίσιο μιας μελλοντικής εκεχειρίας.

Με τη συμβολή των Luo Ya και Ning Haizhong και πληροφορίες από το Reuters

ΗΠΑ και σύμμαχοι αναζητούν λύση για τα Στενά του Ορμούζ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε συνομιλίες με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κηρ Στάρμερ στις 9 Απριλίου σχετικά με την ανάγκη διαμόρφωσης ενός «εφικτού σχεδίου» για την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, όπως ανακοίνωσε η Ντάουνινγκ Στρητ στις 10 Απριλίου. Το γραφείο του Βρετανού πρωθυπουργού σημείωσε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν την ανάγκη για ένα πρακτικό σχέδιο που θα επιτρέψει την ταχεία επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας, προσθέτοντας ότι συμφώνησαν να έχουν νέα επικοινωνία σύντομα.

Την ίδια μέρα, κατά τη διάρκεια περιοδείας του στη Μέση Ανατολή, ο Στάρμερ ανέφερε ότι συγκροτείται συμμαχία χωρών που εργάζονται πάνω σε ένα πολιτικό και διπλωματικό σχέδιο, ενώ παράλληλα εξετάζονται στρατιωτικές δυνατότητες και τα πρακτικά ζητήματα της διέλευσης πλοίων από τα Στενά.

Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε υπογράμμισε ότι τα πλοία πρέπει να μπορούν να διέρχονται ελεύθερα, χωρίς την επιβολή τελών, ενώ η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Υβέτ Κούπερ τόνισε σε ομιλία της, στις 9 Απριλίου, ότι τα Στενά αποτελούν διεθνή θαλάσσια οδό που δεν μπορεί να κλείσει από καμία χώρα. Όπως επεσήμανε, απαιτείται η ανεμπόδιστη και άνευ όρων ναυσιπλοΐα, όχι μόνο στο πλαίσιο της τρέχουσας κατάπαυσης πυρός αλλά και για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της περιοχής, υπογραμμίζοντας ότι η θεμελιώδης ελευθερία στις θάλασσες δεν πρέπει να καταργείται μονομερώς ούτε να εκχωρείται σε μεμονωμένους ενδιαφερόμενους.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρρό δήλωσε, στις 9 Απριλίου, ότι η Γαλλία ολοκληρώνει σχέδια, σε συνεργασία με δεκατέσσερις ακόμη ευρωπαϊκές χώρες, για τη συνοδεία πλοίων μέσω των Στενών, διευκρινίζοντας ότι το σύστημα αυτό θα ενεργοποιηθεί μόλις αποκατασταθεί πλήρως η ηρεμία στην περιοχή.

Η θέση των ΗΠΑ 

Εν όψει των συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον στο Πακιστάν αυτό το σαββατοκύριακο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι το ιρανικό καθεστώς δεν διαθέτει «κανένα διαπραγματευτικό χαρτί» πέρα από την προσπάθεια παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου υπό κανονικές συνθήκες. Όπως σημείωσε, η χώρα ασκεί μια βραχυπρόθεσμη πίεση μέσω των διεθνών θαλάσσιων οδών και βρίσκεται σε θέση να διαπραγματευτεί ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο.

Πέραν τούτου, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν διαχειρίζεται τη διέλευση των δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, επισημαίνοντας ότι, κατά την εκτίμησή του, η διαχείριση είναι ανεπαρκής και, σύμφωνα με κάποιους, ανέντιμη.

Σε ξεχωριστή ανάρτηση, επέκρινε ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες περί επιβολής τελών σε πλοία που διέρχονται από τα Στενά, τονίζοντας ότι αν ισχύει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να σταματήσει άμεσα.

Σε συνέντευξή του στο ABC, στις 8 Απριλίου, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αναφέρει ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο μιας μορφής συνεργασίας με την Τεχεράνη για την ασφαλή διέλευση των πλοίων από τα Στενά, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια προσέγγιση θετική.

Έλεγχος της ναυσιπλοΐας

Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X στις 9 Απριλίου, ο Ιρανός ηγέτης Μοτσταμπά Χαμενεΐ ανέφερε ότι το Ιράν θα μεταφέρει τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ σε «νέα φάση», προσθέτοντας σε ξεχωριστή τοποθέτηση ότι η χώρα του θα απαιτήσει πλήρη αποζημίωση για τις ζημιές που προκλήθηκαν, καθώς και για τους νεκρούς και τους τραυματίες του πολέμου.

Το ιρανικό προξενείο στο Μουμπάι ανέφερε, στις 10 Απριλίου, επικαλούμενο τον επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής Εμπραχίμ Αζίζι, ότι εξετάζεται κοινοβουλευτική πρόταση για την καταβολή τελών διέλευσης σε ριάλ.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Σαΐντ Χατιμπζαντέχ δήλωσε σε συνέντευξή του στο ITV στις 9 Απριλίου ότι πλοία από όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, μπορούν να διέρχονται κανονικά, υπό την προϋπόθεση συντονισμού με τις ιρανικές αρχές, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις εχθρικής συμπεριφοράς που να περιορίζουν την πρόσβαση. Όπως εξήγησε, ο συντονισμός αυτός σχετίζεται με ζητήματα ασφάλειας, όπως η ύπαρξη ναρκών από τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας IRIB δημοσίευσε διάγραμμα με καθορισμένες διαδρομές στα Στενά, στο οποίο επισημαίνεται «επικίνδυνη ζώνη», υποδηλώνοντας πιθανή τοποθέτηση θαλάσσιων ναρκών από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν, τα πλοία οφείλουν να συντονίζονται με το ναυτικό των Φρουρών και να ακολουθούν τις συγκεκριμένες διαδρομές, με το διάγραμμα να δείχνει εκτροπή της κυκλοφορίας προς τα βόρεια, κοντά στο νησί Λαράκ.

Διαπραγματεύσεις και εκκρεμότητες 

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς ταξιδεύει στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες με στόχο την επίτευξη μόνιμου τερματισμού της σύγκρουσης, ενώ το Ιράν δεν έχει ακόμη ανακοινώσει ποιος θα το εκπροσωπήσει.

Πριν από την αναχώρησή του, ο Βανς τόνισε ότι η ιρανική πλευρά θα πρέπει να διαπραγματευτεί με καλή πίστη, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση η αμερικανική πλευρά δεν θα ανταποκριθεί θετικά. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι συνομιλίες θα είναι θετικές και ότι η αμερικανική κυβέρνηση αναμένει τη διαδικασία.

Ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ανέφερε ότι δύο βασικά ζητήματα παραμένουν σε εκκρεμότητα πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων: η κατάπαυση πυρός στον Λίβανο και η αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Παρά την ανακοίνωση της κατάπαυσης πυρός, τόσο το Ισραήλ όσο και η Χεζμπολάχ συνέχισαν τις επιθέσεις, με τον ισραηλινό στρατό να ανακοινώνει ότι πραγματοποίησε εκατό πλήγματα μέσα σε 10 λεπτά στο νότιο Λίβανο. Το Ιράν θεωρεί ότι η κατάπαυση πυρός θα πρέπει να καλύπτει και τη σύγκρουση Ισραήλ-Χεζμπολάχ, ενώ το Ισραήλ διαφωνεί.

Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ δήλωσε ότι η οργάνωση θα συνεχίσει να μάχεται το Ισραήλ, υποδεικνύοντας ότι οι πολιτικοί στον Λίβανο δεν θα πρέπει να αποδεχθούν τις ισραηλινές απαιτήσεις.

Σε συνέντευξή του στο NBC News, ο Τραμπ ανέφερε  ότι είχε ζητήσει από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου να περιορίσει τις επιθέσεις στον Λίβανο εν όψει των συνομιλιών, σημειώνοντας ότι απαιτείται πιο συγκρατημένη στάση.

Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι δεν ισχύει κατάπαυση πυρός στον Λίβανο και ότι το Ισραήλ θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ μέχρι να αποκατασταθεί η ασφάλεια στο βόρειο Ισραήλ, προσθέτοντας ωστόσο ότι έχει εγκρίνει την έναρξη άμεσων διαπραγματεύσεων με τον Λίβανο το συντομότερο δυνατό, με στόχο τον αφοπλισμό της οργάνωσης.

Των Chris Summers και Jack Phillips

Με πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Ένα έκθεμα, μια ιστορία: Η Σταύρωση από τον βυζαντινό ναό της Αγίας Φωτίδας

Στο πνεύμα των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας παρουσιάζει στο κοινό αποτοιχισμένη τοιχογραφία με παράσταση της Σταύρωσης (περ. 1400), από τον βυζαντινό ναό της Αγίας Φωτίδας στη Βέροια, στο πλαίσιο της δράσης της «Ένα έκθεμα, μία ιστορία».

Η σκηνή εκτυλίσσεται μπροστά από τα τείχη της Ιερουσαλήμ, με κεντρική μορφή τον Εσταυρωμένο Χριστό, του οποίου η στάση υποδηλώνει τη στιγμή μετά τον θάνατό Του («καὶ κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκε τὸ πνεῦμα» , Ιω. ιθ΄30). Από τη λογχισμένη πλευρά Του ρέουν αίμα και ύδωρ, που συλλέγονται σε Άγιο Ποτήριο.

Επάνω από την οριζόντια κεραία του Σταυρού, αναγράφεται το συμπίλημα «I(ΗCOY)C X(ΡΙCTO)C». Στην απόληξη της κάθετης κεραίας, πινακίδα φέρει την επιγραφή Ο ΒΑCIΛΕ (ΥC) THC ΔΟ/Ξ (ΗC).

Αριστερά εικονίζονται η Παναγία με τις Μυροφόρες, δεξιά ο Ιωάννης και ο εκατόνταρχος Λογγίνος («ἀληθῶς ὁ ἄνθρωπος οὗτος υἱὸς ἦν Θεοῦ», Μαρκ. ιε΄39), ενώ στον ουρανό αποδίδονται με ανθρώπινα πρόσωπα ο Ήλιος και η Σελήνη. Η Θεοτόκος, όπως και οι άλλες γυναίκες, έχει λυτά τα μαλλιά σε ένδειξη θρήνου, ενώ απλώνει το χέρι της προς τον Ιησού. Ο Ιωάννης, θλιμμένος, στηρίζει το κεφάλι του με το δεξί του χέρι, ενώ με το αριστερό, υψωμένο μπροστά στο στήθος, δείχνει προς τον Εσταυρωμένο.

Ο ναός της Αγίας Φωτίδας, από όπου αποσπάστηκε η τοιχογραφία, ήταν μία τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με ζωγραφικό διάκοσμο δύο φάσεων (περί το 1400 και μέσα 17ου αιώνα). Ανήκε στην ενορία του Αγίου Ιωάννη (Ελεήμονος) στη Βέροια και βρισκόταν στη συμβολή περίπου των σημερινών οδών Μητροπόλεως, Βενιζέλου και Εληάς. Το 1939 αποφασίστηκε η κατεδάφισή του, προκειμένου να ανοιχτεί ο δρόμος που οδηγούσε προς το πάρκο της Εληάς, υπό τον όρο της απόσπασης και διάσωσης του τοιχογραφικού του διακόσμου. Το κτίσμα ήταν ετοιμόρροπο.

Το έκθεμα παρουσιάζεται πλέον στην ενότητα «Λατρεία»,  στον τρίτο όροφο του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας.

Η δράση «Ένα έκθεμα, μία ιστορία» της Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας, μία πρωτοβουλία που φέρνει το κοινό πιο κοντά στα πολύτιμα τεκμήρια της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ξεκίνησε φέτος με την παρουσίαση δύο μοναδικών εκθεμάτων από το Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας: τη διπλή σφραγίδα από τη Μονή του Αγίου Αντωνίου και τη φορητή εικόνα του Αγίου Βλασίου — πιθανότατα προερχόμενη από τον ομώνυμο ναό — με αφορμή τον εορτασμό των δύο αγίων στη Βέροια.

Περί τα μέσα Φεβρουαρίου ακολούθησε η παρουσίαση ενός πήλινου ειδωλίου Αφροδίτης από λαξευτό θαλαμωτό τάφο ελληνιστικών χρόνων της πόλης, που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας. Στη συνέχεια, με αφορμή τη μεγάλη θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού, παρουσιάστηκε ένα ακόμη έκθεμα του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας: το βημόθυρο από τον ναό του Αγίου Δημητρίου στα Παλατίτσια.

Υπεύθυνη για τη σύλληψη της ιδέας και τον γενικό συντονισμό της δράσης είναι η Γεωργία Στρατούλη, Δρ Αρχαιολόγος, Αναπλ. Προϊσταμένη ΕφΑ Ημαθίας. Τη συγγραφή των κειμένων έχει αναλάβει η Μαρία Πολατίδου, Αρχαιολόγος ΕφΑ Ημαθίας, ενώ την επικοινωνιακή διαχείριση της δράσης η Θέμις Βελένη, Δρ Ιστορικός της Τέχνης, Πολιτιστική Διαχειρίστρια ΕφΑ Ημαθίας.

Τα εκθέματα παρουσιάζονται στα κοινωνικά δίκτυα και στους επίσημους ιστοτόπους της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας.

* * * * *

Πληροφορίες στα 23310 29737 και efahma@culture.gr

Facebook: Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας

www.aigai.gr