ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
Κυριακή, 10 Μαΐ, 2026
ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Μήνας: Φεβρουάριος 2026

Στρατηγικές συμμαχίες για την ενίσχυση της αγοράς κρίσιμων ορυκτών

Από

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φιλοξένησαν περισσότερες από 55 χώρες στην πρώτη Υπουργική Διάσκεψη για τα Κρίσιμα Ορυκτά στις 4 Φεβρουαρίου, ανακοινώνοντας τη δημιουργία μιας ζώνης προτιμησιακού εμπορίου που προσφέρει στα μέλη σταθερές και προβλέψιμες συνθήκες για τη δυναμική επαναφορά τους στον κλάδο.

Στις εναρκτήριες ομιλίες, έγινε συχνή αναφορά στην ισχύ που άσκησε πέρυσι το Πεκίνο, όταν απείλησε να υποβάλει τη διεθνή προσφορά των ορυκτών στην έγκριση του καθεστώτος της Κίνας κατά περίπτωση. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι απέφυγαν να κατονομάσουν ευθέως την Κίνα. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς, οι συμμετέχοντες εκπροσωπούσαν περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Δεν είχαν ενταχθεί όλοι οι συμμετέχοντες ως μέλη. Ο υπουργός Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ, είχε δηλώσει στις 3 Φεβρουαρίου ότι «11 χώρες έχουν ήδη υπογράψει και άλλες 20 εκδήλωσαν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν δημοσιοποίησε τον κατάλογο των συμμετεχόντων ή μελών.

«Όλοι εδώ έχουν ρόλο να διαδραματίσουν», τόνισε ο Ρούμπιο. «Οι χώρες που βρισκόμαστε σήμερα εδώ αντιπροσωπεύουμε τους μεγαλύτερους καταναλωτές προϊόντων κρίσιμων ορυκτών, που από κοινού διαθέτουν την αγοραστική δύναμη να χτίσουν μια πιο ανθεκτική και διαφοροποιημένη αγορά».

Πώς η αρπακτική τιμολόγηση αποδυνάμωσε τη βιομηχανία

Ο Ρούμπιο περιέγραψε πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως και πολλές άλλες χώρες, τα τελευταία χρόνια μετέφεραν στο εξωτερικό την εξόρυξη και τη μεταποίηση, ώσπου «μια μέρα ξυπνήσαμε και συνειδητοποιήσαμε ότι είχαμε υπονομεύσει την οικονομική μας ασφάλεια και το μέλλον μας». Ο Βανς σημείωσε ότι πολλές χώρες περιέγραψαν παρόμοιες εμπειρίες: κάθε προσπάθεια να επανεκκινήσουν μεταλλευτικές δραστηριότητες να ναυαγεί λίγο πριν την ολοκλήρωση λόγω επιθετικού ανταγωνισμού στις τιμές.

«Μετά από χρόνια σχεδιασμού και αδειοδοτήσεων, ακριβώς πριν ξεκινήσει η λειτουργία ενός ορυχείου ή μιας επιχείρησης, ένας ανταγωνιστής πλημμυρίζει την αγορά με το συγκεκριμένο ορυκτό. Οι τιμές καταρρέουν, οι επενδυτές αποχωρούν», εξήγησε ο Βανς. «Το έργο κλείνει και, αφού ο ανταγωνισμός εξαλειφθεί, συχνά η τιμή του ορυκτού εκτινάσσεται. Αυτό το έχουμε όλοι δει να συμβαίνει στις χώρες μας». Η επανάληψη αυτού του μοτίβου απομάκρυνε τους επενδυτές από την αγορά κρίσιμων ορυκτών, σύμφωνα με τον Βανς.

«Η διεθνής αγορά κρίσιμων ορυκτών αποτυγχάνει», υπογράμμισε. «Αδυνατεί να δημιουργήσει εσωτερικές αγορές ή αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας για το εργατικό μας δυναμικό και αδυνατεί να διασφαλίσει τις χώρες μας».

«Οι εφοδιαστικές αλυσίδες παραμένουν εύθραυστες, ενώ οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων και των πρώτων υλών παραμένουν απίστευτα συμπιεσμένες, υπό την επίδραση δυνάμεων που ξεπερνούν τη θέληση κάθε επιμέρους χώρας. Διακρίνουμε τα χαρακτηριστικά μιας αγοράς τόσο παραμορφωμένης, που τιμωρεί τις στρατηγικές επενδύσεις, τη διαφοροποίηση, ακόμη και το μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Πρόκειται για παράνοια».

Ενδεικτικά, η κυβέρνηση έχει περικόψει τον χρόνο αδειοδότησης ορυχείων, με τη S&P Global Market Intelligence να διαπιστώνει ότι απαιτούνταν κατά μέσο όρο 29 χρόνια για το άνοιγμα ενός ορυχείου στις ΗΠΑ. Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι διευκολύνσεις δεν επαρκούν, σύμφωνα με τον Βανς, εάν οι επενδυτές πιστεύουν ότι το εγχείρημά τους μπορεί να υποσκαφτεί ανά πάσα στιγμή.

Επιβολή μέσω δασμών

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη δεύτερη θητεία του, στήριξε δυναμικά τα σχήματα δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, τις ιδιωτικές επενδύσεις και την πρώτη στο είδος της στρατηγική αποθήκη κρίσιμων ορυκτών για πολιτική χρήση. Η ζώνη προτιμησιακού εμπορίου που επιδιώκει να διαμορφώσει η Ουάσιγκτον, σε συνεργασία με τις χώρες της υπουργικής διάσκεψης, θα κατοχυρώσει ελάχιστες τιμές μέσω ρυθμιζόμενων δασμών, όπως αναφέρουν κυβερνητικοί παράγοντες.

«Τα οφέλη θα είναι άμεσα και διαρκή, ανεξαρτήτως του πόσο υλικό διακινείται στην αγορά», τόνισε ο Βανς. «Στόχος είναι η αύξηση της παραγωγής σε όλα τα στάδια εντός της νέας ζώνης, με σταθερές και προβλέψιμες συνθήκες για τις επενδύσεις και δυνατότητα περαιτέρω αυτάρκειας».

«Τα μέλη οφείλουν να δεσμευτούν σε ελάχιστες τιμές που αντανακλούν την πραγματική και δίκαιη αξία της αγοράς», σημείωσε ο Βανς. «Έχουμε περάσει χρόνια περιγράφοντας το πρόβλημα», συμπλήρωσε. «Το πλαίσιο που έχουμε μπροστά μας συνιστά αλλαγή: είναι μια ρεαλιστική και εφαρμόσιμη προσέγγιση για την επίλυση του προβλήματος, όχι απλώς μια παραδοχή του».

Σύμπραξη ΕΕ, Ιαπωνία, Μεξικό

Ο Αμερικανός εκπρόσωπος διεθνούς εμπορίου, Τζέιμσον Γκριρ, ανακοίνωσε στις 4 Φεβρουαρίου την εφαρμογή του πρώτου Σχεδίου Δράσης για τα Κρίσιμα Ορυκτά ΗΠΑ-Μεξικού. Οι δύο χώρες θα συντονίσουν την πολιτική τους σε τομείς όπως οι δασμοί, τα στρατηγικά αποθέματα και η χαρτογράφηση κοιτασμάτων, ως μέτρα προστασίας της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Επίσης, ο πρεσβευτής γνωστοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ιαπωνία δημιούργησαν στον ίδιο υπουργικό κύκλο μια στρατηγική συνεργασία με νέο κοινό σχέδιο δράσης. «Τα κράτη θα υπογράψουν στη διάρκεια των επόμενων 30 ημερών Μνημόνιο Συνεργασίας για να καθορίσουν πεδία κοινών πρωτοβουλιών με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας», σύμφωνα με το Γραφείο του Αμερικανού Εκπροσώπου Εμπορίου. Οι συμμετέχουσες χώρες θα συντονίσουν και θα διαβουλευθούν για τον καθορισμό των ελάχιστων τιμών και θα συνάψουν δεσμευτικές συμφωνίες για το εμπόριο κρίσιμων ορυκτών.

Η παραίτηση του Λόρδου Μάντελσον εν μέσω σκανδάλου Έπστιν συγκλονίζει τη Βρετανία

Από

Ο πρώην πρεσβευτής του Ηνωμένου Βασιλείου στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόρδος Πίτερ Μάντελσον, υπέβαλε την παραίτησή του από το αξίωμα του βουλευτή της Βουλής των Λόρδων, καθώς το πολιτικό σκάνδαλο που έχει ξεσπάσει γύρω από τις καταγγελίες ότι διαβίβασε απόρρητες οικονομικές πληροφορίες στον Τζέφρι Έπστιν, καταδικασμένο παιδεραστή και χρηματιστή, παίρνει διαστάσεις.Έπστιν

Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, σερ Κιρ Στάρμερ, είχε απειλήσει με κατάθεση νομοσχεδίου για την αφαίρεση του τίτλου του Μάντελσον, ενώ η Μητροπολιτική Αστυνομία έχει ξεκινήσει έρευνα σχετικά με ενδεχόμενη κατάχρηση δημόσιας θέσης. Σύμφωνα με το Υπουργικό Συμβούλιο, διαβιβάστηκαν υλικά στις αστυνομικές αρχές μετά από αρχικό έλεγχο της τελευταίας δέσμης εγγράφων από τα λεγόμενα «αρχεία Έπστιν», τα οποία περιείχαν, σύμφωνα με την κυβέρνηση, πληροφορίες που επηρέαζαν τις αγορές και διαπιστώθηκε πως είχαν παραβιαστεί τα σχετικώς προβλεπόμενα μέτρα ασφάλειας.

Ο πρόεδρος της Βουλής των Λόρδων ανακοίνωσε ότι ο 72χρονος Μάντελσον θα αποχωρήσει από το σώμα την Τετάρτη. Ο Στάρμερ ενημέρωσε το υπουργικό συμβούλιο ότι η υποτιθέμενη διαβίβαση άκρως ευαίσθητων κυβερνητικών πληροφοριών κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του Γκόρντον Μπράουν από τον Μάντελσον προς τον Έπστιν ήταν «αποτρόπαια» και τόνισε πως ο Μάντελσον «πρόδωσε τη χώρα του».

Ο Μάντελσον υπήρξε επί πάνω από τέσσερις δεκαετίες κεντρικό στέλεχος του Εργατικού Κόμματος, επιβιώνοντας σειράς σκανδάλων επί Θόνι Μπλερ και μετέπειτα Μπράουν. Ανέλαβε πρεσβευτής της Βρετανίας στις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο του 2024, αλλά αποπέμφθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν αποκαλύφθηκαν ηλεκτρονικά μηνύματα που απέδειξαν ότι διατηρούσε επαφές με τον Έπστιν ακόμη και μετά την καταδίκη του τελευταίου το 2008 για αποπλάνηση ανήλικης.

Έγγραφα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ φαίνεται να καταδεικνύουν ότι ο Μάντελσον διαβίβαζε εμπιστευτικές πληροφορίες στον Έπστιν όταν υπηρετούσε ως υπουργός Επιχειρήσεων στην κυβέρνηση Μπράουν, σε μια περίοδο όπου η χώρα αντιμετώπιζε τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και τις επιπτώσεις της.

Ένα συγκεκριμένο μέιλ του 2010 φέρεται να δείχνει τον Μάντελσον να ενημερώνει τον Έπστιν ότι ο Μπράουν επρόκειτο να παραιτηθεί. Μετά τις εκλογές του Μαΐου 2010, που οδήγησαν σε αδιέξοδο, ο Μπράουν επιδίωξε, χωρίς επιτυχία, συμμαχία με τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες. Στις 10 Μαΐου 2010, e-mail δείχνει τον Μάντελσον να γράφει στον Έπσταϊν: «Επιτέλους, κατάφερα να τον πείσω να φύγει σήμερα». Ο Μπράουν ανακοίνωσε την παραίτησή του την επομένη.

Ο Λόρδος Μάντελσον με τον καταδικασμένο σεξουαλικό εγκληματία και χρηματοδότη Τζέφρι Έπστιν Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ/PA

 

Ο Μπράουν, που διαδέχθηκε τον Μπλερ στην πρωθυπουργία το 2007, δήλωσε ότι έχει ήδη αποστείλει επιστολή στον επικεφαλής της Μητροπολιτικής Αστυνομίας σερ Μαρκ Ρόουλι, παραθέτοντας πληροφορίες σχετικές με την «απαράδεκτη και αντεθνική πράξη» του Μάντελσον. Ο Στάρμερ αντιμετωπίζει κριτική τόσο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης όσο και από στελέχη των Εργατικών για την επιλογή του να διορίσει τον Μάντελσον πρεσβευτή στην Ουάσιγκτον, τη στιγμή που οι επαφές του με τον Έπστιν ήταν ήδη γνωστές.

Ο πρώην βουλευτής και σκιώδης υπουργός Οικονομικών Τζον ΜακΝτόνελ έγραψε στην πλατφόρμα X ότι είχε προειδοποιήσει τον πρωθυπουργό για τον Μάντελσον, αλλά ο τελευταίος δεν τον άκουσε. Ο εκπρόσωπος Τύπου του πρωθυπουργού ανέφερε πως ο Στάρμερ άνοιξε τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Τρίτη δηλώνοντας «αποτροπιασμό» για τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν το Σαββατοκύριακο από τα έγγραφα Έπστιν και σημείωσε πως η φερόμενη διαβίβαση μηνυμάτων απόρρητων κυβερνητικών υποθέσεων ήταν «απαράδεκτη», εκφράζοντας μάλιστα ανησυχία ότι δεν έχουν αποκαλυφθεί όλα τα στοιχεία.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε στο υπουργικό ότι ο λόρδος Πίτερ Μάντελσον δεν πρέπει πλέον να είναι μέλος της Βουλής των Λόρδων ούτε να φέρει τον τίτλο του και ζήτησε από το γραφείο του υπουργικού συμβουλίου να επανεξετάσει όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες για τις επαφές Μάντελσον-Έπστιν κατά τη διάρκεια της υπουργικής του θητείας. Υπογράμμισε επίσης ότι η κυβέρνηση θα συνεργαστεί πλήρως με τη Μητροπολιτική Αστυνομία, αλλά ότι πρέπει να επιταχύνει τις κινήσεις της, ακόμα και με νομοθετική παρέμβαση αν αυτό απαιτηθεί. Όπως μετέφερε ο εκπρόσωπος, ο Στάρμερ τόνισε ότι ο Μάντελσον «πρόδωσε τη χώρα του».

Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Σερ Κιρ Στάρμερ, φωτογραφημένος με τον πρέσβη των ΗΠΑ και μεγάλο παράγοντα του Εργατικού Κόμματος, Λόρδο Μάντελσον, σε μια φωτογραφία αρχείου χωρίς ημερομηνία. Carl Court/PA

 

Ο ίδιος ο Στάρμερ διέταξε τη σύνταξη νομοσχεδίου για την αφαίρεση του τίτλου ευγενείας του Μάντελσον, μια κίνηση που έχει να εφαρμοστεί από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν αφαιρέθηκαν τίτλοι από αριστοκράτες που είχαν ταχθεί υπέρ της Γερμανίας. Αν και ανακοίνωσε ότι δεν θα μετέχει πλέον στη Βουλή των Λόρδων, ο Μάντελσον διατηρεί επί του παρόντος το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τον τίτλο του.

Το γραφείο του υπουργικού συμβουλίου γνωστοποίησε ότι διαβίβασε τα αρχεία στην αστυνομία, αφού η πρώτη ανάλυση των εγγράφων της υπόθεσης Έπστιν έδειξε ότι περιείχαν πιθανώς πληροφορίες που μπορούσαν να επηρεάσουν τις αγορές και ότι «τα μέτρα ασφάλειας είχαν παρακαμφθεί», σύμφωνα με τη Ντάουνινγκ Στριτ. Σε δήλωσή του ο Μπράουν ανέφερε: «Σήμερα έστειλα επιστολή στον διοικητή της Μητροπολιτικής Αστυνομίας σερ Μαρκ Ρόουλι με στοιχεία για τη γνωστοποίηση απόρρητων και ευαίσθητων οικονομικών πληροφοριών από τον λόρδο Μάντελσον στον Αμερικανό χρηματιστή Τζέφρι Έπσταϊν —μια ανεπίτρεπτη και αντεθνική πράξη, την ώρα που όλη η κυβέρνηση και χώρα προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση που κατέστρεφε ζωές».

Ο Μάντελσον φέρεται να είχε διαβεβαιώσει τον Έπστιν ότι θα ασκήσει πιέσεις προς υπουργούς σχετικά με τη φορολόγηση μπόνους τραπεζιτών το 2009 και να του είχε επιβεβαιώσει επικείμενο πακέτο διάσωσης ύψους 500 δισ. ευρώ για το ευρώ, μια ημέρα πριν την επίσημη ανακοίνωση το 2010. Τον Ιούνιο του 2009, φαίνεται να διαβίβασε στον Έπστιν εσωτερική αξιολόγηση σχεδίου εκποίησης περιουσιακών στοιχείων, χαρακτηρίζοντάς τη ως «ενδιαφέρον σημείωμα που δόθηκε στον πρωθυπουργό».

Ο Έπστιν , ο οποίος βρέθηκε νεκρός στο κελί του σε φυλακή της Νέας Υόρκης τον Αύγουστο του 2019, είχε προφανώς λάβει και μια ανάλυση τραπεζικών χορηγήσεων που είχε συντάξει η υπουργός βαρόνη Βιδέρα, τον Αύγουστο του 2009. Ο αποστολέας του σχετικού email είχε διαγραφεί, ωστόσο ο Μάντελσον συμμετείχε στη σχετική κυβερνητική αλληλογραφία.

Ένα έγγραφο που δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ φαίνεται να είναι μια ανταλλαγή μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μεταξύ του Τζέφρι Έπστιν και του Πίτερ Μάντελσον. Η εικόνα εμφανίζεται στα τελευταία έγγραφα που δημοσιεύθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης ως μέρος των γνωστών ως «Αρχείων Έπστιν» στις 3 Φεβρουαρίου 2026. DOJ/Στιγμιότυπο οθόνης μέσω The Epoch Times

 

Έγγραφο στην τελευταία έκδοση του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ως μέρος των γνωστών ως «Αρχείων Έπστιν» στις 3 Φεβρουαρίου 2026. DOJ/Screenshot μέσω The Epoch Times

 

Στα έγγραφα υπάρχει αναφορά και σε μεταφορά 10.000 λιρών από τον Έπστιν. Σε παλαιότερη συνέντευξή του στους Times του Λονδίνου, ο Μάντελσον είχε παραδεχτεί «σφάλμα κρίσης» για τη χρηματοδότηση μαθήματος οστεοπαθητικής το 2009 από τον Έπστιν προς τον σύζυγό του, Ρεινάλντο Άβιλα ντα Σίλβα. Ο ίδιος είχε απορρίψει τις υπόνοιες για δωροδοκία, αρνούμενος ότι ο Έπστιν τον πίεζε να μεταβάλει τους κανόνες για τα μπόνους των τραπεζιτών. Επιπλέον, δήλωσε πως «απολύτως δεν θυμάται» να έλαβε πληρωμές συνολικού ύψους 55.000 λιρών από τον Έπστιν μεταξύ 2003 και 2004, παρά τα σχετικά τραπεζικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στα τελευταία αρχεία.

Ο πολιτικός, που έλαβε τον τίτλο ευγενείας το 2008 από τον Μπράουν, βρισκόταν ήδη σε άδεια από το κοινοβούλιο, ενώ η αποχώρησή του προαναγγέλθηκε από τον πρόεδρο της Βουλής των Λόρδων, λόρδο Φορσάιθ του Ντρουμλίν. Ο λόρδος Φορσάιθ ενημέρωσε το σώμα: «Λαμβάνοντας υπόψη το δημόσιο ενδιαφέρον και προς διευκόλυνση της Βουλής, αποφάσισα να ενημερώσω τη Βουλή ότι ο γραμματέας του Κοινοβουλίου παρέλαβε σήμερα ειδοποίηση από τον λόρδο Μάντελσον για πρόθεση παραίτησης, με ισχύ από τις 4 Φεβρουαρίου».

Σε δηλώσεις της στο Sky News, η ηγέτιδα των Συντηρητικών, Κέμι Μπαντανάκ, επέρριψε ευθύνες στον Στάρμερ για τον διορισμό Μάντελσον στη θέση του πρεσβευτή στις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντάς το «ντροπή για τη χώρα». «Γνώριζε όλες τις κατηγορίες και τις ανησυχίες για τον Πίτερ Μάντελσον, ήξερε ότι ήταν στενός φίλος και συνεργάτης ενός καταδικασμένου παιδόφιλου και παρ’ όλα αυτά του έδωσε τη σημαντικότερη θέση του Υπουργείου Εξωτερικών, τη στιγμή που οι σχέσεις Βρετανίας-ΗΠΑ ήταν καθοριστικές. Πρόκειται για εθνική ντροπή», είπε, προσθέτοντας: «Υπήρχαν πολλοί που θα έπρεπε να είχαν τουλάχιστον περάσει από συνέντευξη για αυτή τη θέση, αλλά δεν τους δόθηκε καμία ευκαιρία. Δεν είναι σωστό».

Η Μητροπολιτική Αστυνομία ανακοίνωσε το βράδυ της Τρίτης ότι ξεκίνησε επισήμως έρευνα για αδικήματα κατάχρησης δημόσιας θέσης από τον 72χρονο, πρώην υπουργό της κυβέρνησης. Κατόπιν της περαιτέρω δημοσιοποίησης εκατομμυρίων δικαστικών εγγράφων των ΗΠΑ σχετικά με τον Τζέφρι Έπστιν, η Μητροπολιτική έλαβε σειρά αναφορών για πιθανή κατάχρηση δημόσιας θέσης, συμπεριλαμβανομένης παραπομπής από τη βρετανική κυβέρνηση. Η διοικητής της Μητροπολιτικής, Έλα Μαριότ, δήλωσε: «Μπορώ να επιβεβαιώσω πως η Μητροπολιτική Αστυνομία διεξάγει πλέον έρευνα σε βάρος 72χρονου πρώην κυβερνητικού υπουργού για αδικήματα κατάχρησης δημόσιας θέσης».

Με τη συμβολή του PA Media

Η συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ στην ενεργειακή ασφάλεια της Ουκρανίας

Από

Η Ουκρανία παρέλαβε την πρώτη της φετινή ποσότητα υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως ανακοίνωσε στις 4 Φεβρουαρίου η κρατική εταιρεία ενέργειας Naftogaz. Σε συνεργασία με την πολωνική Orlen, η Naftogaz εξασφάλισε την παραλαβή της πρώτης παρτίδας αμερικανικού LNG που θα φτάσει στην Ουκρανία το 2026, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της εταιρείας.

Η παραδοθείσα ποσότητα ανέρχεται σχεδόν στα 100 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες περίπου 700.000 οικογενειών για έναν μήνα στη διάρκεια του χειμώνα. Το δεξαμενόπλοιο που μετέφερε το φυσικό αέριο χρειάστηκε 20 ημέρες για να φτάσει στην Πολωνία από τις ΗΠΑ, ενώ η Naftogaz εκτιμά ότι συνολικά οι εισαγωγές αμερικανικού LNG στην Ουκρανία θα μπορούσαν να αγγίξουν το 1 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα το 2026.

Η είδηση έρχεται λίγες μόλις ημέρες αφότου η ελληνική εταιρεία ενέργειας Atlantic Sea LNG Trade — προϊόν σύμπραξης δύο ελληνικών ομίλων — υπέγραψε την πρώτη της συμφωνία για τροφοδοσία της Ουκρανίας με αμερικανικό LNG, με την πρώτη παράδοση να προγραμματίζεται για τον Μάρτιο, όπως έκανε γνωστό η Atlantic Sea στις 2 Φεβρουαρίου. Το εγχείρημα αποτελεί κοινοπραξία μεταξύ της ΑΚΤΩΡ, του κατασκευαστικού ομίλου, και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, προμηθευτή ενέργειας.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΔΕΠΑ, το LNG θα προμηθεύει η βρετανική BP μέσω της αμερικανικής της μονάδας και θα το αγοράζει η Naftogaz. H Atlantic Sea επισημαίνει πως η μέγιστη ποσότητα μπορεί να φτάσει έως και 1 τεραβατώρα, αναλόγως της διαθεσιμότητας των δικτύων μεταφοράς φυσικού αερίου που εμπλέκονται στη διαδρομή.

Το φορτίο του αμερικανικού LNG θα φτάσει στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και θα μεταφερθεί στην Ουκρανία μέσω αγωγού που συνδέει την Ελλάδα με την Ουκρανία διασχίζοντας τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Μολδαβία, στον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο». Πρόκειται για μια περιφερειακή πρωτοβουλία ενεργειακών υποδομών στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, που δημιουργεί έναν κάθετο διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά, αξιοποιώντας και ενισχύοντας υφιστάμενα δίκτυα και διασυνδέσεις, με στόχο την παράδοση μη ρωσικού αερίου από την Ελλάδα σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία, Ουγγαρία και Σλοβακία.

Ο «Κάθετος Διάδρομος» δεν αποτελεί έναν ενιαίο νέο αγωγό, αλλά εναρμονισμένο δίκτυο το οποίο στηρίζουν από κοινού οι εμπλεκόμενες χώρες, με τμήματα του παλαιού Διαβαλκανικού Αγωγού — που μετέφερε ρωσικό φυσικό αέριο προς την περιοχή — να αλλάζουν πλέον ροή. Την κίνηση αυτή είχαν στηρίξει εξ αρχής οι ΗΠΑ· ο Οργανισμός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών το χαρακτηρίζει κεντρικό στοιχείο της ενεργειακής διαφοροποίησης στην Ευρώπη το 2025.

Την ανακοίνωση για την επερχόμενη παράδοση υποδέχθηκαν με ιδιαίτερη ικανοποίηση η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, που την χαρακτήρισε «εξαιρετική εξέλιξη» μέσω ανάρτησής της στο X, αλλά και η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Κίεβο, δηλώνοντας πως πρόκειται για «κέρδος και για την Ουκρανία και για την Αμερική» και αποτελεί ένα νέο δίκτυο που θα αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη, αναδεικνύοντας παράλληλα τη στήριξη της αμερικανικής επιχειρηματικότητας στην ενεργειακή ασφάλεια της Ουκρανίας.

Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως διαμετακομιστικός κόμβος φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε τον περασμένο μήνα την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου από τα τέλη του 2027. Η Atlantic Sea είχε συνάψει πέρυσι συμφωνία για εισαγωγή 700 εκατ. κυβικών μέτρων αμερικανικού LNG ετησίως, με έναρξη από το 2030 — το πρώτο μακροπρόθεσμο ελληνικό συμβόλαιο με αμερικανική εταιρεία, σε μια προσπάθεια των ΗΠΑ να καλύψουν το κενό που αφήνει η Μόσχα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η έλευση αμερικανικού φυσικού αερίου αποτελεί θετική είδηση για την Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζει την πιο βαριά ενεργειακή κρίση της εν καιρώ πολέμου, καθώς ο τομέας ενέργειας έχει πληγεί από τις ρωσικές επιθέσεις, το κρύο και τις ζημιές σχεδόν τεσσάρων ετών σύρραξης.

«Κανείς στον κόσμο δεν έχει βρεθεί μπροστά σε τέτοια πρόκληση,» δήλωσε στις 16 Ιανουαρίου ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας, Ντένις Σμίγκαλ. «Δεν έχει απομείνει ούτε ένας σταθμός παραγωγής ενέργειας στην Ουκρανία που να μην έχει χτυπηθεί από τον εχθρό. Χιλιάδες μεγαβάτ παραγωγής έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας.»

Με πληροφορίες από το Reuters

Οι 24 ηλιακές περίοδοι του έτους και η σημασία τους στην κινεζική παράδοση

Από

Ήδη από το 139 π.Χ., στην Κίνα είχε θεσμοθετηθεί ο κύκλος των 24 περιόδων μέσα σε κάθε έτος, χωρίζοντας τις τέσσερις εποχές σε δεκαπενθήμερα, το κάθε ένα με τον δικό του χαρακτήρα. Η πρώτη τοποθετούνταν γύρω στις 4 Φεβρουαρίου (κοντά στην κινεζική Πρωτοχρονιά) και ονομαζόταν «Έναρξη της Άνοιξης».

Ακολουθούσαν οι «Ανοιξιάτικες βροχές», το «Ξύπνημα των εντόμων», η «Εαρινή ισημερία», η «Φωτεινή και καθαρή» και η «Βροχή των σιτηρών». Το καλοκαίρι, το φθινόπωρο και ο χειμώνας είχαν τους δικούς τους διαχωρισμούς, τους οποίους θα εξερευνήσουμε σε αυτό το άρθρο, δίνοντας τελικά ένα σύνολο 24 ηλιακών περιόδων. Κάθε περίοδος χωρίζεται σε τρεις αξιοσημείωτες πεντάδες, δίνοντας συνολικά 72 πεντάδες κατ’ έτος.

Four paintings from the book “A Grove in Four Seasons,” Qing Dynasty, by Zhang Ruoai. In the paintings, the seasons are identified by the names for the first solar terms of each season: Spring Commences, Summer Commences, Autumn Commences, and Winter Commences. (The National Palace Museum)
Τέσσερις πίνακες του Τζανγκ Ρουοάι, από το βιβλίο «Ένα άλσος, τέσσερις εποχές», Δυναστεία Τσινγκ. Στους πίνακες, οι εποχές προσδιορίζονται από τα ονόματα των πρώτων ηλιακών περιόδων κάθε εποχής: «Η άνοιξη αρχίζει», «Το καλοκαίρι αρχίζει», «Το φθινόπωρο αρχίζει» και «Ο χειμώνας αρχίζει». (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

Αυτός ο υπολογισμός της τροχιάς της Γης περιέχει τόση σοφία που οι Ασιάτες, οι οποίοι έχουν απομακρυνθεί εδώ και καιρό από τον αγροτικό τρόπο ζωής, εξακολουθούν να τον χρησιμοποιούν για τη διατροφή και την υγεία τους, καθώς και για σημαντικά χρονικά ορόσημα.

Ο κατάλογος της UNESCO για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά περιλαμβάνει την αρχαία κινεζική αντίληψη για τους εποχιακούς ρυθμούς. Όσο και αν εκσυγχρονιστούμε, το σώμα μας θα είναι πάντα σε αρμονία (ή σε οδυνηρή δυσαρμονία) με τους αναπόφευκτους ρυθμούς του έτους. Η γνώση των 24 ηλιακών περιόδων μπορεί να μας δώσει μια εικόνα για το τι να περιμένουμε στη συνέχεια και ποιες απλές επιλογές μπορούν να μας βοηθήσουν να συμβαδίσουμε με τη φύση.

Οι κλασικές τέσσερις εποχές είναι μόνο η αρχή. Οι ηλιακές περίοδοι καταγράφηκαν για πρώτη φορά στο βιβλίο «Huainan Zi» και σημειώνονται ομοιόμορφα στην εκλειπτική σε τμήματα των 15 μοιρών. Η περιγραφή των τεσσάρων εποχών που ακολουθεί προέρχεται από το έργο «Συλλογική ερμηνεία των 72 πεντάδων» του Γου Τσενγκ — ένα έργο της Δυναστείας Γιουάν (1271-1368 μ.Χ.).

Άνοιξη: Η αρχή

Το «Lichun» (Έναρξη της Άνοιξης) είναι ο πρώτος ηλιακός όρος του έτους. Τρεις πεντάδες απεικονίζουν τη λεπτότητα της αφύπνισης της φύσης: Το απαλό αεράκι λιώνει τον ποταμό, τα ψάρια κολυμπούν προς την επιφάνεια και τα έντομα βγαίνουν από τη χειμερία νάρκη.

Ακολουθεί το «Yushui» (Ανοιξιάτικες βροχές): ο πάγος λιώνει και ο αέρας γίνεται υγρός από τις σταγόνες της βροχής. Οι βίδρες κυνηγούν τα ψάρια που κολυμπούν κόντρα στο ρεύμα του ποταμού, οι άγριες χήνες επιστρέφουν στον βορρά και οι σπόροι αρχίζουν να βλασταίνουν. Το Φεστιβάλ των Φανών πέφτει κατά τη διάρκεια αυτού του ηλιακού όρου. Η πρώτη νύχτα του έτους με πανσέληνο σηματοδοτεί την επιστροφή της άνοιξης.

A scroll showing “Activities of the 12 Months: The First Lunar Month,” court artists, Qing Dynasty (1644–1911). (The National Palace Museum)
Ένας πάπυρος που απεικονίζει τις «Δραστηριότητες των 12 μηνών: Ο πρώτος σεληνιακός μήνας». Εικόνα αυλικού ζωγράφου, Δυναστεία Τσινγκ (1644–1911). (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

Το «Jingzhe» (Ξύπνημα των εντόμων) είναι η τρίτη ηλιακή περίοδος. Τα ροδάκινα αρχίζουν να ανθίζουν, οι κίτρινοι κίσσοι κελαηδούν και οι κάμπιες μεταμορφώνονται σε πεταλούδες. Στην παραδοσιακή κινεζική κουλτούρα, η άνοιξη είναι η εποχή που η γη προσφέρει τα αγαθά της με γενναιοδωρία σε όλα τα πλάσματα.

From the book “The 24 Wind Messengers for Blossoms,” Qing Dynasty, by Dong Gao. In “Jingzhe” (Insects Awaken), the peaches begin to blossom. (The National Palace Museum)
Εικόνα  του Ντονγκ Γκάο για το βιβλίο «Οι 24 αγγελιοφόροι του ανέμου για τα άνθη», Δυναστεία Τσινγκ. Κατά το «Jingzhe» (Ξύπνημα των εντόμων), αρχίζουν να ανθίζουν και οι ροδακινιές. (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

“Bird and Peach Blossoms in Spring,” Qing Dynasty, by Zou Yigui. (The National Palace Museum)
Ζόου Γιγκουί, «Πουλιά και άνθη ροδακινιάς την άνοιξη», Δυναστεία Τσινγκ. (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

Στο «Chunfen» (Εαρινή ισημερία, 21 Μαρτίου), η διάρκεια της ημέρας και της νύχτας είναι ίση και στα δύο ημισφαίρια. Τις επόμενες ημέρες, το βόρειο ημισφαίριο θα έχει περισσότερες ώρες φωτός και περισσότερη υγρασία. Κατά τη διάρκεια τριών πεντάδων, τα χελιδόνια φτάνουν στο βορρά και φωλιάζουν, ενώ οι καταιγίδες συνοδεύονται από κεραυνούς.

Ο ηλιακός όρος «Qingming» σημαίνει «φωτεινός και καθαρός»: αυτές τις ημέρες ο ουρανός είναι φωτεινός, ο αέρας καθαρός και φυσά μια αναζωογονητική αύρα. Είναι η ιδανική εποχή για μια ανοιξιάτικη εκδρομή. Τα λουλούδια ανθίζουν και εμφανίζονται ουράνια τόξα. Η Γιορτή του Καθαρισμού των Τάφων πέφτει αυτή την ημέρα. Οι άνθρωποι πηγαίνουν στα νεκροταφεία για να αποτίσουν φόρο τιμής στους αποθανόντες συγγενείς τους με προσφορές.

From the book “The 24 Wind Messengers for Blossoms,” Qing Dynasty, by Dong Gao. In “Qingming” (Bright and Clear), the paulownia starts to flower. When the sun travels from the term “Xiaohan” (Moderate Cold) to “Guyu” (Grain Rain), there are 24 pentads during which 24 kinds of flowers will bloom. (The National Palace Museum)
Εικόνα του Ντονγκ Γκάο για το βιβλίο «Οι 24 αγγελιοφόροι του ανέμου για τα άνθη», Δυναστεία Τσινγκ. Κατά τη διάρκεια του «Qingming» (Φωτεινό και καθαρό), η παυλώνια αρχίζει να ανθίζει. (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

Όταν ο ήλιος περνά από το «Xiaohan» (Μέτριο κρύο) στο «Guyu» (Βροχή σιτηρών), υπάρχουν 24 πεντάδες κατά τη διάρκεια των οποίων ανθίζουν 24 είδη λουλουδιών.

Το «Guyu» (Βροχή σιτηρών) πέφτει στο τέλος της άνοιξης. Προέρχεται από το παροιμία «η βροχή τρέφει όλα τα σιτηρά». Οι λήμνες («παπάκια») βλασταίνουν, οι κούκοι πετούν, και οι αγρότες ασχολούνται με τα πρώτα φιντάνια του ρυζιού και τα φύλλα του ανοιξιάτικου τσαγιού.

Καλοκαίρι: Μια δυναμική περίοδος

Κατά τη διάρκεια του «Lixia» (Έναρξη του καλοκαιριού), οι γρύλοι και οι ακρίδες κελαηδούν, οι γαιοσκώληκτες σέρνονται έξω και οι κολοκύθες ωριμάζουν. Οι λαϊκές αγορές προσφέρουν όλα τα είδη πεπονιών. Κατά τη διάρκεια του «Xiaoman» (Μπουμπούκια σιτηρών), οι καλλιέργειες έχουν αρχίσει να μεγαλώνουν, αλλά δεν έχουν ακόμη ωριμάσει, ενώ μερικά χόρτα μαραίνονται κάτω από τον έντονο ήλιο.

Το «Mangzhong» (Σιτηρά στο αυτί) είναι η πιο πολυάσχολη περίοδος για τη σπορά του κεχριού και τη συγκομιδή του κριθαριού και του σιταριού. Αισθανόμενες την υγρασία, οι ακρίδες βγαίνουν, οι τσαλαπετεινοί αρχίζουν να τραγουδούν και οι κότσυφες σιωπούν. Τότε αποχαιρετάμε και τις νεράιδες των λουλουδιών, καθώς πολλά άνθη μαραίνονται. Το Φεστιβάλ των Δράκων πλησιάζει. Τότε τιμάται και ο Τσου Γιουάν (Qu Yuan), ένας διάσημος εξόριστος διανοούμενος που πολέμησε τη διαφθορά κατά την περίοδο των Εμφύλιων Πολέμων (475-221 π.Χ.).

Στο «Xiazhi» (Θερινό ηλιοστάσιο, 21 Ιουνίου), το Βόρειο Ημισφαίριο βιώνει την μακρύτερη ημέρα και τη συντομότερη νύχτα, και οι καλλιέργειες βρίσκονται στην ακμή τους. Το «Xiaoshu» (Μικρή ζέστη) είναι μια περίοδος κατά την οποία ο καιρός είναι ζεστός αλλά όχι καυτός. Οι πυγολαμπίδες και οι γρύλοι είναι χαίρονται την απαλή αύρα, και οι αετοί πετούν ψηλά στον ουρανό. Συγκριτικά, το «Dashu» (Μεγάλη ζέστη) είναι πολύ πιο ζεστό. Αυτή την περίοδο, οι άνθρωποι κάνουν πεζοπορία και κολυμπούν ή απολαμβάνουν γλυκές φέτες καρπουζιού για να δροσιστούν. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, το νεκρό γρασίδι μπορεί να μετατραπεί σε πυγολαμπίδες κατά τη διάρκεια των υγρών καλοκαιριών. Η ιστορία υπονοεί τους κύκλους της ζωής.

Φθινόπωρο: Μια εποχή γαλήνης

Το «Liqiu» (Έναρξη του φθινοπώρου) έρχεται όταν το γιανγκ υποχωρεί και το γιν αυξάνεται. Σηματοδοτεί πιο δροσερό καιρό, την ωρίμανση των καλλιεργειών και το βουητό των τζιτζικιών. Το «Chushu» (Τέλος της ζέστης) σηματοδοτεί το τέλος του καλοκαιριού. Η θερμοκρασία πέφτει μετά από κάθε φθινοπωρινή βροχή, οι αετοί κυνηγούν άλλα πουλιά και το κεχρί ωριμάζει.

Από την πρώτη μέρα του «Bailu» (Λευκή δροσιά), το γιν γίνεται κυρίαρχο. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι υδρατμοί μετατρέπονται σε μικροσκοπικά σταγονίδια που λάμπουν σαν κρύσταλλα στον πρωινό ήλιο. Τα πουλιά αποθηκεύουν τροφή για τον κρύο χειμώνα, ενώ οι άγριες χήνες και τα χελιδόνια μεταναστεύουν νότια.

“Wild Geese by the Reeds and the Cold Lake,” Yuan Dynasty, by Wang Yuan. (The National Palace Museum)
Γουάνγκ Γιουάν, «Άγριες χήνες στα καλάμια και η κρύα λίμνη», Δυναστεία Γιουάν. (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

Στο «Qiufen» (Φθινοπωρινή ισημερία, 21 Σεπτεμβρίου), ο ήλιος λάμπει ακριβώς πάνω από τον ισημερινό και τα δύο ημισφαίρια έχουν ίση διάρκεια ημέρας και νύχτας. Ύστερα, στο βόρειο ημισφαίριο οι νύχτες μακραίνουν και οι μέρες μικραίνουν. Ο ήχος του κεραυνού αρχίζει να εξασθενεί, το νερό παγώνει, τα έντομα επιστρέφουν στις φωλιές τους και τα φυτά μαραίνονται. Αυτή την περίοδο γίνεται και το Φεστιβάλ της Μεσοφθινοπωρινού Φεγγαριού, κατά το οποίο οι οικογένειες θαυμάζουν μαζί το φεγγάρι και τρώνε φεγγαρόπιτες. Στο «Hanlu» (Κρύα πάχνη) η πάχνη είναι τόσο κρύα που είναι έτοιμη να παγώσει. Αυτή την εποχή τα χρυσάνθεμα βρίσκονται σε πλήρη άνθιση.

Στο «Shuangjiang» (Κατάβαση του παγετού), η δροσιά μετατρέπεται σε παγετό. Η γιανγκ ενέργεια υποχωρεί ακόμα περισσότερο, τα φυτά ρίχνουν τα φύλλα τους και μαραίνονται, τα έντομα πέφτουν σε νάρκη και οι λύκοι αρχίζουν να κυνηγούν.

Χειμώνας: Μια σοβαρή εποχή

Κατά τη διάρκεια του «Lidong» (Έναρξη του χειμώνα), το νερό αρχίζει να μετατρέπεται σε πάγο, η γη σκληραίνει και οι φασιανοί αναζητούν μύδια στις λίμνες. Προτείνονται ζεστά φαγητά και τονωτικά ως προετοιμασία για το κρύο του χειμώνα: κοτόσουπα, σούπα πάπιας με τζίντζερ, βραστό αρνί και άλλα παρόμοια. Το «Xiaoxue» (Μικρή χιονόπτωση) σηματοδοτεί την έλευση της χειμωνιάτικης νάρκης και των χιονισμένων τοπίων. Το «Daxue» (Μεγάλη χιονόπτωση) προαναγγέλλει την πιο έντονη χιονόπτωση και τα πουλιά του χειμώνα σιωπούν.

Μετά το «Dongzhi» (Χειμερινό ηλιοστάσιο, 21 Δεκεμβρίου), το γιν αρχίζει και πάλι υποχωρεί και το γιανγκ να αυξάνεται, επιτρέποντας στο νερό της άνοιξης να ρέει. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα ελάφια, που συνδέονται με το γιν στην κινεζική παράδοση, ρίχνουν τα κέρατά τους. Παλιά, οι άνθρωποι πίστευαν ότι η άνοιξη θα ερχόταν 81 ημέρες μετά από την πτώση των κεράτων των ελαφιών.

“Five Deer,” Ming Dynasty, by Chen Chun. (The National Palace Museum)
Τσεν Τσουν, «Πέντε ελάφια», Δυναστεία Μινγκ. (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

Το «Xiaohan» (Μικρό κρύο) είναι η πιο παγωμένη περίοδος του χειμώνα, όταν οι άγριες χήνες αρχίζουν να πετούν προς τα βόρεια, οι χελιδόνια χτίζουν φωλιές για να προετοιμαστούν για το νέο έτος και οι φασιανοί λαλούν από μακρινά χωράφια. Το «Dahan» (Μεγάλο κρύο) είναι η τελευταία ηλιακή περίοδος του έτους. Ωστόσο, το κρύο δεν εμποδίζει τους ανθρώπους να υποδεχτούν το κινέζικο Νέο Έτος: κολλάνε δίστιχα για το Νέο Έτος στην πόρτα τους και αγοράζουν καινούρια πράγματα για το σπίτι. Αν και τα ποτάμια είναι ακόμα παγωμένα, οι κότες αρχίζουν να κλωσσάνε και να προσέχουν για επιθέσεις αετών.

Αυτός ο διάσημος πίνακας απεικονίζει παιδιά που γιορτάζουν χαρούμενα το κινέζικο Νέο Έτος μέσα σε ένα χιονισμένο τοπίο. Ντονγκ Γκάο, «Χιόνι αφιερωμένο στο ποίημα του αυτοκράτορα», Δυναστεία Τσινγκ. (Εθνικό Μουσείο Παλατιού)

 

Της Cora Wang

Μαριλένα Λασκαρίδη — Μια ζωή αφιερωμένη στη γνώση, την παιδεία και τον πολιτισμό

Από

Η Μαριλένα Λασκαρίδη υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου ελληνικού φιλανθρωπικού και πολιτιστικού χώρου. Κόρη της Αικατερίνης Λασκαρίδη και σύζυγος του Πάνου Λασκαρίδη, συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση και την εξέλιξη του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη. Γνωστή για το πάθος της για την προώθηση της παιδείας, της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού, η ζωή και το έργο της συνεχίζουν να εμπνέουν και σήμερα, μέσω του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη, ενός οργανισμού με πολυδιάστατη προσφορά στην κοινωνία.

Γεννημένη στην Αθήνα από Ελληνίδα μητέρα και Άγγλο πατέρα, η Μαριλένα Λασκαρίδη μεγάλωσε σε περιβάλλον όπου η παιδεία, τα βιβλία και η πνευματική καλλιέργεια κατείχαν κεντρική θέση, και από νωρίς εμφάνισε ένα ευρύ πνευματικό ενδιαφέρον για τα γράμματα και τη μάθηση. Σπούδασε διαφήμιση, marketing και copywriting, ενώ μετά τον γάμο της με τον Πάνο Λασκαρίδη αφοσιώθηκε σε δραστηριότητες που συνδύαζαν την οικογενειακή παράδοση με τη διάθεση για προσφορά στην κοινωνία.

Το 1997 ανέλαβε επίσημα τη Διεύθυνση της Βιβλιοθήκης «Καίτης Λασκαρίδη», ενός έργου με βαθιές ρίζες στην προσπάθεια για εκπαίδευση και πολιτιστική ανάπτυξη. Εκεί, συνεχίζοντας και επεκτείνοντας το όραμα της ιδρύτριας και μητέρας της, φρόντισε ώστε η βιβλιοθήκη να λειτουργεί όχι απλώς ως χώρος ανάγνωσης, αλλά ως πνευματικό κέντρο προσφοράς γνώσης και ανοιχτού διαλόγου για όλες τις ηλικίες.

Ίδρυση και όραμα του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Το 2007, μαζί με τον σύζυγό της, η Μαριλένα αποτέλεσε βασικό πυλώνα για την ίδρυση του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη, ενός μη κερδοσκοπικού πολιτιστικού οργανισμού που έχει στόχο την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας και παιδείας, την προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη δημιουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων υψηλής ποιότητας για μαθητές και εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων.

Η αποστολή του Ιδρύματος περιλαμβάνει την ενίσχυση του ρόλου της βιβλιοθήκης στην κοινότητα, την προώθηση της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού, την παροχή εκπαιδευτικών ευκαιριών για όλους ανεξαρτήτως ηλικίας ή κοινωνικής θέσης.

Υπό την καθοδήγηση της Μαριλένας, το Ίδρυμα ξεχώρισε για την ανθρώπινη και κοινωνικά ευαίσθητη προσέγγιση του έργου του. Η Μαριλένα πίστευε ακράδαντα στις δυνατότητες των νέων και φρόντισε να οργανώνει δωρεάν εκπαιδευτικά προγράμματα σε σχολεία σε απομακρυσμένες ή οικονομικά ευάλωτες περιοχές της Ελλάδας, προγράμματα σε σχολές Δεύτερης Ευκαιρίας και σωφρονιστικά ιδρύματα, επιμορφωτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, διοργάνωση εργαστηρίων δράσεων που επεκτείνονται πέρα από τα όρια της βιβλιοθήκης. Η βιβλιοθήκη αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο για τη μετέπειτα ίδρυση και ανάπτυξη του ιδρύματος.

Καθώς η ίδια απέδιδε ιδιαίτερη σημασία στην ελληνική γλώσσα, τόσο εντός Ελλάδας όσο και στον απόδημο ελληνισμό, υπό την επιρροή της το Ίδρυμα ανέπτυξε δράσεις που ενισχύουν τη διδασκαλία της ελληνικής στο εξωτερικό, στηρίζουν την έρευνα γύρω από τη γλώσσα και τον πολιτισμό, συνδέουν τη σύγχρονη εκπαίδευση με την ιστορική συνέχεια.

Η γλώσσα αντιμετωπίστηκε ως φορέας ταυτότητας, μνήμης και πολιτιστικής συνέχειας και η Μαριρένα επεδίωξε οι χώροι γνώσης να γίνουν ζωντανοί χώροι πνευματικής αναζήτησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Κληρονομιά και μνήμη — Επέκταση του οράματος

Σε ανάμνηση της προσφοράς της, καθιερώθηκε το 2016 το βραβείο «Μαριλένα Λασκαρίδη», που επιβραβεύει προσωπικότητες και φορείς που υπηρετούν τη ναυτική και πολιτιστική μας παράδοση, ενισχύοντας το έργο της μνήμης της.

Κάθε χρόνο προκηρύσσονται λογοτεχνικοί διαγωνισμοί «Μαριλένα Λασκαρίδη» για μαθητές ελληνικών σχολείων του εξωτερικού, ενθαρρύνοντας τη γραφή και την έκφραση σε νέες γενιές Ελλήνων ανά τον κόσμο.

Το έργο της δεν περιορίστηκε στα εθνικά σύνορα. Μέσα από συνεργασίες με πανεπιστήμια και διεθνείς φορείς, το Ίδρυμα απέκτησε παρουσία στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό και πολιτιστικό χάρτη, ενισχύοντας τη σύγχρονη ελληνική παιδεία στο εξωτερικό. Η διεθνής αυτή διάσταση αντικατοπτρίζει την αντίληψη της Μαριλένας Λασκαρίδη ότι ο ελληνικός πολιτισμός αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου, παγκόσμιου διαλόγου. Η έδρα που δημιουργήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ στο όνομά της, ενισχύει τη σύγχρονη ελληνική έρευνα και παιδεία.

Η πρόωρη απώλειά της, το καλοκαίρι του 2015, άφησε ένα κενό όχι μόνο στην οικογένειά της αλλά και σε όσους πίστεψαν στη δύναμη της εκπαίδευσης ως μέσο κοινωνικής αλλαγής.

Σήμερα, το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη συνεχίζει να υπηρετεί το όραμα της Μαριλένας με σεβασμό στην παράδοση, αλλά και με τη ματιά στραμμένη στο μέλλον, φέρνοντας γνώση, πολιτισμό και παιδεία σε κάθε γωνιά της κοινωνίας και εμπνέοντας νέες γενιές να ονειρεύονται, να δημιουργούν και να προσφέρουν.

Υπ. Παιδείας: Ξεκινά ο διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο

Από

Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Παιδείας χθες, Τρίτη 3 Φεβρουαρίου, αυτόν τον μήνα ξεκινά ο Εθνικός Διάλογος για το Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, με στόχο τη θεσμοθέτηση ενός νέου μοντέλου που θα αντικαταστήσει εν ευθέτω χρόνω τις Πανελλήνιες Εξετάσεις.

«Ξεκινάμε με καθαρό στόχο: η χώρα μας  να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες», δηλώνει η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη.

Ως χρονική διάρκεια του διαλόγου έχουν οριστεί το διάστημα των εννέα μηνών, μέσα στο οποίο θα διαμορφωθεί ένα νέο σύστημα για την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο, αξιόπιστο και υψηλού επιπέδου, το οποίο θα είναι κοινωνικά αποδεκτό, χωρίς αιφνιδιασμούς και χωρίς προειλημμένες αποφάσεις.

Ο διάλογος αναμένεται να καθοδηγηθεί από δεδομένα, διεθνείς πρακτικές, εμπειρία της σχολικής πράξης και τις προκλήσεις του μέλλοντος, πάντα κατά την ανακοίνωση, προκειμένου να ενισχυθεί η αξία του Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου, απαλλάσσοντας ταυτόχρονα τους μαθητές από την πίεση της εξετασιοκεντρικής διαδικασίας.

Το χρονοδιάγραμμα που έχει οριστεί αρχικά (το οποίο ενδέχεται να αλλάξει) προβλέπει να αρχίσουν να εφαρμόζονται οι αλλαγές στην Α΄Λυκείου του σχολικού έτους 2027-2028. Μέχρι τότε, δεν συζητείται η κατάργηση ούτε η αλλαγή των Πανελλαδικών Εξετάσεων και οι μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο και στην Γ΄Γυμνασίου δεν επηρεάζονται.

Σε συνέντευξή της στον Απόστολο Λακασά (Καθημερινή), η κα Ζαχαράκη σημείωσε ότι πρακτικά η αναδιάρθρωση αφορά το σύνολο της εκπαίδευσης, αρχής γενησομένης από το νηπιαγωγείο, με βασικότερο παιδαγωγικό στόχο την ουσιαστική μάθηση. Αναφέρθηκε ακόμα στην προοπτική θεσμοθέτησης ενός κρατικού πιστοποιητικού γλωσσομάθειας και ενός κρατικού πιστοποιητικού ψηφιακών δεξιοτήτων, τα οποία από το 2027 θα παρέχονται από το δημόσιο σχολείο.

Ερωτηθείσα στην ίδια συνέντευξη για το ενδεχόμενο αλλαγής κυβέρνησης πριν την αρχή υλοποίησης του σχεδίου, η υπουργός έδωσε έμφαση στον κοινωνικό χαρακτήρα της μεταρρύθμισης, που δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μέρος ενός πολιτικού κύκλου.

Οργάνωση και συμμετοχές

Ο Εθνικός Διάλογος θα διεξαχθεί με τη συμβολή ανεξάρτητης επιτροπής επιστημόνων, αποτελούμενης από καθηγητές Πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους, με ρόλο τον επιστημονικό συντονισμό, την τεκμηρίωση και τη σύνθεση των συμπερασμάτων.

Η διαδικασία θα περιλαμβάνει θεματικές υπο-ομάδες εργασίας, περιφερειακά φόρουμ και μία ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης.

Συγκεκριμένα, στον διάλογο θα συμμετέχουν, με διακριτούς και θεσμικά σαφείς ρόλους:

  • το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ)
  • εκπαιδευτικοί και στελέχη της εκπαίδευσης
  • Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα
  • κοινοβουλευτικά κόμματα
  • θεσμικοί και επιστημονικοί φορείς
  • κοινωνικοί εταίροι
  • μαθητές, μαθήτριες και γονείς, στο πλαίσιο ανοιχτής και συμμετοχικής διαδικασίας

Η ανάπτυξη του διαλόγου θα στηριχθεί σε πέντε πυλώνες:

  • Εκπαιδευτικό περιεχόμενο
  • Σχολική ζωή
  • Επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών
  • Υποδομές
  • Διακυβέρνηση

Χρονοδιάγραμμα

Ο διάλογος θα προχωρά σταδιακά, με ορόσημα και ανεξάρτητη αποτίμηση. Τα επιμέρους στάδια έχουν οριστεί ως εξής:

Φεβρουάριος 2026: Εκκίνηση – Ομάδες εργασίας – Καθοδηγητικά ερωτήματα

Μάρτιος–Απρίλιος 2026: Θεματικές συζητήσεις και συμμετοχικός διάλογος

Μάιος–Ιούνιος 2026: Σύνθεση και επεξεργασία ειδικών ζητημάτων

Ιούλιος–Σεπτέμβριος 2026: Δημόσια διαβούλευση επί Κειμένου Θέσεων

Οκτώβριος 2026: Τελική Έκθεση και χάρτης εφαρμογής με πιλοτικές φάσεις

Στρατηγική κοινοπραξία CSG–ΕΑΣ για την αναβίωση της παραγωγής πυρομαχικών στο Λαύριο

Από

Ο όμιλος CSG, μέσω της θυγατρικής του MSM Greece, και τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα Α.Ε. (ΕΑΣ) υπέγραψαν στην Αθήνα συμφωνία για τη σύσταση κοινοπραξίας με αντικείμενο την παραγωγή πυρομαχικών μεγάλου διαμετρήματος στην Ελλάδα. Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Γίρι Σόνβαϊτς (Jiří Schönweitz), διευθύνων σύμβουλος της MSM Greece, και ο Χριστόφορος Μπουτσικάκης, διευθύνων σύμβουλος των ΕΑΣ.

Η νεοσύστατη εταιρεία, με την επωνυμία Hellenic Ammunition A.E., αποτελεί καθοριστικό βήμα για την αποκατάσταση κρίσιμων παραγωγικών δυνατοτήτων στο Λαύριο και ταυτόχρονα ενισχύει την καθετοποίηση του ομίλου CSG στον τομέα των πυρομαχικών. Η υπογεγραμμένη συμφωνία περιλαμβάνει το καταστατικό της εταιρείας και τη σύμβαση παραχώρησης, επιτρέποντας την άμεση και τυπική σύστασή της.

Όπως δήλωσε ο Γίρι Σόνβαϊτς, η συμφωνία σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο τόσο για τη συνεργασία με τα ΕΑΣ όσο και για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης, με το Λαύριο να εξελίσσεται σε βασικό πυλώνα παραγωγής πυρομαχικών για την Ελλάδα, την Ευρώπη και τους συμμάχους της. Από την πλευρά του, ο Χριστόφορος Μπουτσικάκης τόνισε ότι η επαναφορά της παραγωγής πυρομαχικών μεγάλου διαμετρήματος στο Λαύριο αποτελεί στρατηγικής σημασίας εξέλιξη για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια, φέρνοντας επενδύσεις, σύγχρονες τεχνολογίες και εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας.

Βάσει της συμφωνίας, η MSM θα έχει τον διοικητικό έλεγχο των παραγωγικών εγκαταστάσεων στο Λαύριο για τα επόμενα 25 χρόνια, γεγονός που επιτρέπει την υλοποίηση εκτεταμένου προγράμματος εκσυγχρονισμού. Σήμερα απασχολούνται περίπου 120 εργαζόμενοι, ενώ εντός του έτους προβλέπεται η πρόσληψη επιπλέον 180, με το προσωπικό να φτάνει συνολικά τους 300 εργαζόμενους έως το τέλος του έτους.

Το εργοστάσιο ήδη παράγει πυρομαχικά διαμετρήματος 155 χιλιοστών, με σχέδια επέκτασης και σε άλλα διαμετρήματα. Από το 2026 η παραγωγή θα λειτουργεί σε καθεστώς πολλαπλών βαρδιών, ενώ για το δεύτερο εξάμηνο του ίδιου έτους έχει προγραμματιστεί η έναρξη παραγωγής του base bleed grain, ενός σύνθετου προωθητικού υλικού υψηλής τεχνολογίας.

Το έργο περιλαμβάνει επίσης την αποκατάσταση της παραγωγής TNT στο Λαύριο, μια ιδιαίτερα απαιτητική τεχνολογικά δραστηριότητα που τα τελευταία χρόνια έχει περιοριστεί στην Ευρώπη. Η νέα επένδυση δεν θα περιορίζεται μόνο στη νίτρωση, αλλά θα καλύπτει και την παραγωγή βασικών ενδιάμεσων προϊόντων, με έναρξη λειτουργίας να τοποθετείται στη μεταβατική περίοδο 2026–2027.

Συνολικά, οι επενδύσεις στο Λαύριο ανέρχονται σε αρκετές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, με τον όμιλο CSG να έχει δεσμευτεί για μακροπρόθεσμες επενδύσεις έως και 50 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας ουσιαστικά την επανατοποθέτηση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στον διεθνή χάρτη.

Συνεργασία ONEX–Sung Shin: Η Ελευσίνα γίνεται εθνικό και περιφερειακό hub τροχαίου υλικού

Από

Η συμφωνία μεταξύ της ONEX και της κορεατικής Sung Shin Rolling Stock Technology (SSRST), που υπογράφηκε τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026, θεωρείται ορόσημο για την ελληνική βιομηχανία σιδηροδρόμων. Πρόκειται για μια πολύ πρόσφατη εξέλιξη, με την οποία η ONEX ίδρυσε νέα θυγατρική εταιρεία στα Ναυπηγεία Ελευσίνας, με στόχο τη δημιουργία του Εθνικού Κέντρου Υποστήριξης Τροχαίου Υλικού.

Η επένδυση ξεπερνά τα 20 εκατομμύρια ευρώ, με ορισμένες εκτιμήσεις να την τοποθετούν κοντά στα 25 εκατ. ευρώ, και αναμένεται να δημιουργήσει τουλάχιστον 100 νέες θέσεις εργασίας, κυρίως σε τεχνικές και μηχανικές ειδικότητες. Η έναρξη λειτουργίας της νέας εταιρείας τοποθετείται εντός του 2026.

Η θυγατρική, που θα δραστηριοποιείται με την επωνυμία ONEX RSIS, θα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων: από την παραγωγή και συναρμολόγηση τροχαίου υλικού με εξαγωγικό προσανατολισμό έως τη συντήρηση, αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό τρένων, βαγονιών και μηχανών. Παράλληλα, θα παρέχει υπηρεσίες MRO (Maintenance, Repair, Overhaul) σε όλο τον κύκλο ζωής του υλικού, θα αναπτύσσει τηλεπικοινωνιακά και ηλεκτρονικά συστήματα σιδηροδρόμων και θα επιδιώξει πιστοποίηση ECM (Entity in Charge of Maintenance) από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων.

Κεντρικό στοιχείο της συνεργασίας είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας από την SSRST, η οποία διαθέτει πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας στον σχεδιασμό, τη μηχανολογία και την κατασκευή τροχαίου υλικού. Η εμπειρία αυτή θα συνδυαστεί με το αποδεδειγμένο track record της ONEX σε σύνθετα έργα, όπως η κατασκευή 878 σιδηροδρομικών βαγονιών, η επέκταση της Γραμμής 3 του μετρό προς τον Πειραιά και η υλοποίηση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου του μετρό της Αθήνας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η γεωστρατηγική θέση της Ελευσίνας. Η σιδηροδρομική σύνδεση των Ναυπηγείων με το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί σε περίπου 12 μήνες, θα επιτρέπει απευθείας φόρτωση εμπορευμάτων στο εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Αυτό εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος logistics κατά 15–20%, ενώ δημιουργεί και δυνατότητες για σιδηροδρομική μεταφορά LNG προς τη Βόρεια Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελευσίνα φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό hub για την υποστήριξη ελληνικού τροχαίου υλικού, δημόσιου και ιδιωτικού, αλλά και για αγορές των Βαλκανίων, της Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής, όπου καταγράφεται έλλειμμα παραγωγικής δυναμικότητας σε τρένα.

Σε επίπεδο ανταγωνισμού, μέχρι σήμερα η Hellenic Train κατείχε ουσιαστικά μονοπωλιακή θέση στη συντήρηση τροχαίου υλικού, με περιορισμένες εξαιρέσεις. Η είσοδος της ONEX στον συγκεκριμένο τομέα δημιουργεί για πρώτη φορά έναν ισχυρό εναλλακτικό πόλο, ανατρέποντας τα δεδομένα της αγοράς.

Η συμφωνία συνοδεύτηκε από έντονη πολιτική και θεσμική στήριξη. Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος χαρακτήρισε τα Ναυπηγεία Ελευσίνας «success story» για την ελληνική βιομηχανία, ενώ ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης υπογράμμισε ότι για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες η χώρα αποκτά οργανωμένη υποδομή τρενοεπισκευής. Παράλληλα, η Αμερικανίδα πρέσβης Κίμπερλυ Γκιλφόιλ έδωσε έμφαση στη σημασία της συνεργασίας και της εμπιστοσύνης μεταξύ συμμάχων.

Η επένδυση εντάσσεται στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της αναγέννησης των Ναυπηγείων Ελευσίνας, τα οποία παρέμειναν ουσιαστικά ανενεργά για περίπου 30 χρόνια. Η επανεκκίνησή τους ξεκίνησε το 2022, με χρηματοδότηση μέσω ομολογιακού δανείου ύψους 125 εκατ. δολαρίων από την αμερικανική τράπεζα DFC και με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου. Η συνεργασία ONEX–Sung Shin αποτελεί πλέον ένα ακόμη καθοριστικό βήμα προς τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και βιώσιμου βιομηχανικού οικοσυστήματος στην Ελευσίνα.

Σοβαρό ναυτικό επεισόδιο ανοιχτά της Χίου — 15 Αφγανοί έχασαν τη ζωή τους

Από

Το βράδυ της Τρίτης 3 Φεβρουαρίου 2026, περίπου στις 21:00, σημειώθηκε ένα από τα πιο τραγικά περιστατικά των τελευταίων ετών στο Αιγαίο Πέλαγος. Στην περιοχή Μυρσινίδι, ανοιχτά των Βροντάδων της Χίου, περιπολικό σκάφος του Λιμενικού Σώματος, το οποίο εκτελούσε προγραμματισμένη περιπολία, εντόπισε ταχύπλοη λέμβο μήκους περίπου 8 μέτρων, υπερφορτωμένη με μετανάστες και χωρίς φώτα ναυσιπλοΐας, να κατευθύνεται προς τις ανατολικές ακτές του νησιού.

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις των αρχών, το πλήρωμα του Λιμενικού προέβη σε φωτεινά και ηχητικά σήματα με σκοπό την αλλαγή πορείας της λέμβου. Ο χειριστής του σκάφους δεν συμμορφώθηκε και κινήθηκε προς το περιπολικό. Ακολούθησε σύγκρουση με το δεξί πλευρό του περιπολικού σκάφους, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την ανατροπή και τη βύθιση της λέμβου, με όλους τους επιβαίνοντες να καταλήγουν στη θάλασσα.

Ο απολογισμός ήταν βαρύς. Συνολικά 15 μετανάστες έχασαν τη ζωή τους, εκ των οποίων 11 άνδρες και 4 γυναίκες, ενώ καταγράφηκε και η απώλεια δύο εμβρύων από έγκυες γυναίκες. Είκοσι πέντε άτομα διασώθηκαν, μεταξύ των οποίων 7 άνδρες, 7 γυναίκες και 11 ανήλικοι, ενώ τραυματίστηκαν και δύο στελέχη του Λιμενικού, ένας άνδρας και μία γυναίκα. Ιδιαίτερα τραγική ήταν η περίπτωση γυναίκας που ανασύρθηκε ζωντανή από τη θάλασσα, παρουσίασε αρχικά σημεία ανάκαμψης, αλλά τελικά υπέκυψε στα τραύματά της στο Γενικό Νοσοκομείο Χίου.

Οι τραυματίες μεταφέρθηκαν και νοσηλεύονται στο Γενικό Νοσοκομείο Χίου, όπου εισήχθησαν συνολικά 24 μετανάστες και τα δύο στελέχη του Λιμενικού. Τρία άτομα υποβλήθηκαν άμεσα σε χειρουργικές επεμβάσεις λόγω βαριών κακώσεων, όπως ρήξη ήπατος, πνευμοθώρακας, ρήξη νεφρού και σπλήνα, καθώς και σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Δύο γυναίκες που κυοφορούσαν επρόκειτο επίσης να οδηγηθούν στο χειρουργείο, αφού είχε διαπιστωθεί ότι τα έμβρυα ήταν νεκρά. Η πλειονότητα των υπόλοιπων τραυματιών νοσηλεύεται σε σχετικά καλή κατάσταση.

Για την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης κινητοποιήθηκαν άμεσα 4 περιπολικά σκάφη του Λιμενικού, ιδιωτικό σκάφος με δύτες, καθώς και 2 ελικόπτερα Super Puma της Πολεμικής Αεροπορίας, με χρήση θερμικών καμερών για τον εντοπισμό επιζώντων. Παράλληλα, τέθηκαν σε πλήρη ετοιμότητα το ΕΚΑΒ με 5 ασθενοφόρα και το Γενικό Νοσοκομείο Χίου, όπου κλήθηκε το σύνολο του ιατρικού προσωπικού.

Οι περισσότεροι από τους μετανάστες φέρονται να είναι αφγανικής καταγωγής, με έναν εξ αυτών να προέρχεται από το Μαρόκο. Ο συνολικός αριθμός των επιβαινόντων εκτιμάται μεταξύ 35 και 39 ατόμων, γεγονός που καταδεικνύει την υπερφόρτωση του σκάφους. Η λέμβος είχε ξεκινήσει από τις τουρκικές ακτές με προορισμό τη Χίο.

Σε δηλώσεις του, ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης επέρριψε την ευθύνη για τους θανάτους στους διακινητές, τονίζοντας ότι το Λιμενικό έσωσε 24 ζωές και εξέφρασε την πλήρη εμπιστοσύνη του στις ενέργειες των στελεχών του Σώματος, παρά τα ερωτήματα που έχουν διατυπωθεί σχετικά με τις συνθήκες της σύγκρουσης. Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Χίου Γιώργος Μαλαφής επιβεβαίωσε την καθολική κινητοποίηση των υγειονομικών δομών του νησιού και τη σοβαρότητα της κατάστασης ορισμένων τραυματιών.

Το περιστατικό βρίσκεται υπό διερεύνηση από την Κεντρική Λιμενική Αρχή Χίου. Εξετάζεται αν υπήρξε οποιαδήποτε ανταλλαγή πυροβολισμών — αναφορές που μέχρι στιγμής δεν έχουν επιβεβαιωθεί — καθώς και το ενδεχόμενο ύπαρξης αγνοουμένων. Παράλληλα, συνεχίζεται η διαδικασία ταυτοποίησης των θυμάτων και των φερόμενων διακινητών, ενώ οι σοροί μεταφέρονται για νεκροψία–νεκροτομή.

Το ναυάγιο αυτό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο τραγικών συμβάντων στο Αιγαίο και αναζωπυρώνει τη διεθνή συζήτηση γύρω από τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και τις επιχειρήσεις αποτροπής. Η Χίος, λόγω της γεωγραφικής της εγγύτητας με τις τουρκικές ακτές, παραμένει βασική πύλη εισόδου προς την Ευρώπη, γεγονός που την καθιστά τακτικά θέατρο παρόμοιων ανθρωπιστικών κρίσεων.

Σημείωση: Τα στοιχεία του απολογισμού ενδέχεται να αλλάξουν, καθώς οι έρευνες συνεχίζονται και είναι πιθανόν να προκύψουν νεότερα δεδομένα για αγνοούμενα πρόσωπα.

Έκκληση ΠΟΥ για 1 δισ. δολάρια προκειμένου να αντιμετωπίσει υγειονομικές κρίσεις το 2026

Από

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) απηύθυνε έκκληση για εισφορές ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων, προκειμένου να υποστηρίξει βασικές υπηρεσίες υγείας στις χώρες που αντιμετωπίζουν τις πιο σοβαρές καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης το 2026.

«Τα χρήματα αυτά θα υποστηρίξουν την υγειονομική απόκριση σε 36 καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, κυρίως στη Γάζα και στη Μέση Ανατολή, στο Σουδάν, στην Ουκρανία, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στην Αϊτή και στη Μιανμάρ», δήλωσε στους δημοσιογράφους στη Γενεύη ο Τσίκβε Ιχεκβεάτσου, εκτελεστικός διευθυντής του Προγράμματος Διαχείρισης Έκτακτων Υγειονομικών Καταστάσεων του ΠΟΥ.

«Είμαστε πολύ ανήσυχοι απέναντι στο εύρος των αναγκών και για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσουμε να τις αντιμετωπίσουμε», πρόσθεσε.

Πέρυσι, ο ΠΟΥ είχε ζητήσει 1,5 δισεκ. δολάρια, ωστόσο η χρηματοδότηση που συγκεντρώθηκε υπολείφθηκε του στόχου. «Είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους φέτος αναθεωρήσαμε ελαφρά προς τα κάτω το αίτημά μας, ώστε να εκμεταλλευθούμε καλύτερα τα μέσα που είναι πραγματικά διαθέσιμα, δεδομένης της παγκόσμιας κατάστασης και των περιορισμών που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες», εξήγησε ο Ιχεκβεάτσου.

Το 2025, ο ΠΟΥ ανταποκρίθηκε σε 48 υγειονομικές καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης σε 79 χώρες, παρέχοντας βασικές υπηρεσίες και βοηθώντας περισσότερα από 30 εκατομμύρια ανθρώπους.

«Υποστηρίξαμε περισσότερες από 8.100 δομές υγείας και αναπτύξαμε 1.423 κινητές κλινικές που παρείχαν φροντίδα», είπε.

Παράλληλα, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι για κάθε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην οποία αποκρίθηκε, πολλές άλλες κρίσεις αποφεύχθηκαν χάρη στην επιτήρηση ασθενειών σε πραγματικό χρόνο: «Το 2025 εντοπίσαμε και αντιμετωπίσαμε περισσότερες από 450 απειλές δημόσιας υγείας μέσω συνεχούς παρακολούθησης, 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα».

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περισσότεροι από 239 εκατομμύρια άνθρωποι διαβιούν σε καταστάσεις ανθρωπιστικών κρίσεων που τους στερούν την πρόσβαση σε βασική ιατρική φροντίδα.

Ο Ιχεκβεάτσου υπογράμμισε πως το 2025 ήταν μια «εξαιρετικά δύσκολη» χρονιά, καθώς οι διακοπές στην παγκόσμια χρηματοδότηση ανάγκασαν πάνω από 6.600 δομές υγείας να κλείσουν ή να περιορίσουν τις υπηρεσίες τους, στερώντας από περίπου 53 εκατομμύρια ανθρώπους την πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα.

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους παραδέχθηκε χθες ότι η χρονιά που πέρασε ήταν «αναμφισβήτητα μία από τις πιο δύσκολες στην ιστορία του οργανισμού», ως αποτέλεσμα της αναγγελθείσας αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών και των δραστικών περικοπών στην αμερικανική εξωτερική βοήθεια.

Πολλές άλλες χώρες μείωσαν επίσης τη διεθνή βοήθεια.

Το εκτελεστικό συμβούλιο του ΠΟΥ αναμένεται να εξετάσει αυτή την εβδομάδα την κοινοποίηση αποχώρησης των ΗΠΑ, η οποία σύμφωνα με τον οργανισμό «εγείρει ερωτήματα». Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να έχουν καλύψει τις οικονομικές υποχρεώσεις τους προς τον ΠΟΥ, αν θέλουν να αποχωρήσουν, ενώ εκκρεμούν σημαντικές οφειλές.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ