Ο ηγέτης της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ δήλωσε στις 13 Μαρτίου ότι το κομμουνιστικό καθεστώς του νησιού έχει πραγματοποιήσει συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ανακοίνωση έγινε αφού η Κούβα γνωστοποίησε ότι θα απελευθερώσει 51 κρατουμένους από τις φυλακές, απόφαση που συνδέεται με τη σχέση της χώρας με το Βατικανό.
Ο Ντίας-Κανέλ ανέφερε ότι οι συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες είχαν στόχο την αναζήτηση λύσεων μέσω διαλόγου για τις διμερείς διαφορές μεταξύ των δύο χωρών και ότι διεθνείς παράγοντες διευκόλυναν αυτές τις ανταλλαγές. Τόνισε επίσης ότι οι συνομιλίες βασίστηκαν στην «κυριαρχία και την αυτοδιάθεση» της Κούβας και πρόσθεσε ότι σκοπός ήταν να διαπιστωθεί η προθυμία και των δύο πλευρών να κάνουν συγκεκριμένες ενέργειες προς όφελος των λαών των δύο χωρών.
Στις 8 Μαρτίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι Κουβανοί αξιωματούχοι συζητούν μια συμφωνία μαζί με τον ίδιο και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, εκτιμώντας παράλληλα ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί εύκολα. Μιλώντας σε συγκέντρωση ηγετών της Λατινικής Αμερικής στο Μαϊάμι, στο πλαίσιο της συνάντησης Shield of the Americas, ανέφερε ότι η Κούβα έχει φτάσει σε αδιέξοδο, καθώς η Βενεζουέλα διέκοψε τις παραδόσεις πετρελαίου μετά τη σύλληψη του ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο.
Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου, ο Τραμπ έπεισε την αντικαταστάτριά του, Ντέλσι Ροδρίγκες, να σταματήσει τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Κούβα, ενώ στη συνέχεια άσκησε πίεση και στο Μεξικό ώστε να περιορίσει τις δικές του προμήθειες. Τον περασμένο χρόνο, η Βενεζουέλα ήταν ο μεγαλύτερος προμηθευτής πετρελαίου της Κούβας, παρέχοντας 26.500 βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των ημερήσιων αναγκών της χώρας. Δεύτερος προμηθευτής ήταν το Μεξικό, με 5.000 βαρέλια ημερησίως.
Η πιθανή πορεία της Κούβας
Ο Τραμπ δήλωσε ότι, ενώ επιτυγχάνεται μια ιστορική μεταμόρφωση στη Βενεζουέλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν τη μεγάλη αλλαγή που θα έρθει σύντομα και στην Κούβα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν διαθέτει ούτε χρήματα ούτε πετρέλαιο και ότι καθοδηγείται από μια κακή ιδεολογία και ένα καθεστώς που είναι προβληματικό εδώ και πολύ καιρό. Στις 9 Μαρτίου, άφησε να εννοηθεί ότι το καθεστώς της Αβάνας θα μπορούσε είτε να υποχωρήσει και να συμφωνήσει στην αποκατάσταση της δημοκρατίας είτε να καταλυθεί με τη βία.
Ο Λευκός Οίκος έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι θα στρέψει την προσοχή του στην Κούβα μόλις ολοκληρωθεί η σύγκρουση με το Ιράν.
Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, δήλωσε στις 13 Μαρτίου ότι ο διάλογος αυτός είναι ουσιώδης. Απέφυγε να διευκρινίσει αν το Μεξικό είχε εμπλακεί σε διπλωματικές κινήσεις για την έναρξη των συνομιλιών, σημείωσε ωστόσο ότι η χώρα της έχει προωθήσει τον διάλογο τόσο με τις αμερικανικές όσο και με τις κουβανικές αρχές, προσθέτοντας ότι το Μεξικό θα συνεχίσει να στηρίζει τον κουβανικό λαό με κάθε δυνατό τρόπο.
Ο Ντίας-Κανέλ, 65 ετών, ανέλαβε την ηγεσία της Κούβας το 2021, μετά την παραίτηση του 89χρονου Ραούλ Κάστρο. Ο αδελφός του Ραούλ, Φιντέλ Κάστρο, είχε ηγηθεί του κομμουνιστικού καθεστώτος έως το 2011 και πέθανε πέντε χρόνια αργότερα.
Τον περασμένο μήνα, ο Ντίας-Κανέλ εμφανίστηκε στην εθνική τηλεόραση και αναγνώρισε τον αντίκτυπο των ενεργειών του Τραμπ, καλώντας παράλληλα σε ενότητα. Ανέφερε επίσης ότι καμία αποστολή πετρελαίου δεν έχει φτάσει στην Κούβα τους τελευταίους τρεις μήνες, ενώ την περασμένη εβδομάδα σημειώθηκε πλήρης διακοπή ηλεκτροδότησης στη δυτική περιοχή του νησιού, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ρεύμα.
Η έλλειψη μαζούτ και ντίζελ οδήγησε στο κλείσιμο δύο μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι διακοπές ρεύματος επηρέασαν την εκπαίδευση, τις επικοινωνίες και τις μεταφορές, καθώς και τα νοσοκομεία. Δεκάδες χιλιάδες χειρουργικές επεμβάσεις ακυρώθηκαν.
Ο αντίκτυπος είναι τεράστιος
Ο Κουβανός ηγέτης δήλωσε ότι ο αντίκτυπος της κατάστασης είναι τεράστιος, εξηγώντας ότι χωρίς ενέργεια καμία χώρα δεν μπορεί να παράγει σε κανονικά επίπεδα και ότι η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε προσαρμογές στην απασχόληση. Αποκάλυψε επίσης ότι περισσότερα από 115 αρτοποιεία έχουν στραφεί στη χρήση καυσόξυλων ή άνθρακα.
Ο Ντίας-Κανέλ ανέφερε ότι η Κούβα λειτουργεί με φυσικό αέριο, ηλιακή ενέργεια και θερμοηλεκτρική ενέργεια. Είπε ότι έχουν εγκατασταθεί 955 ηλιακά πάνελ σε κατοικίες στην ύπαιθρο και ότι περισσότερα ηλιακά πάρκα πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία πριν από το τέλος του μήνα, κάτι που θα μπορούσε να προσθέσει 100 μεγαβάτ στο ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας. Παράλληλα, επεσήμανε ότι ακόμη και με όλα αυτά τα μέτρα, η χώρα εξακολουθεί να χρειάζεται πετρέλαιο.
Η κυβέρνηση Τραμπ και το Βατικανό έχουν ασκήσει πίεση στην Κούβα για την απελευθέρωση κρατουμένων. Τον Ιανουάριο του 2025, η Κούβα απελευθέρωσε τον γνωστό αντιφρονούντα Χοσέ Ντανιέλ Φερέρ ύστερα από συνομιλίες με το Βατικανό. Ο Φερέρ εγκατέλειψε την Κούβα τον Οκτώβριο και πλέον ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η μη κερδοσκοπική οργάνωση Prisoners Defenders ανέφερε ότι μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, εξακολουθούσαν να υπάρχουν 1.214 πολιτικοί κρατούμενοι στην Κούβα. Η Λίλλυ, Κουβανοαμερικανίδα που πέρασε σχεδόν μια δεκαετία στις φυλακές του Φιντέλ Κάστρο, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times τον Ιανουάριο ότι οι περισσότεροι πολιτικοί κρατούμενοι κατηγορούνται βάσει ενός ασαφούς κομμουνιστικού νόμου για το ότι είναι «εναντίον του κράτους» ή για περιφρόνηση προς την εξουσία.
Του Chris Summers
Με πληροφορίες από το Associated Press


