Δευτέρα, 25 Μαΐ, 2026

Προειδοποίηση ΗΠΑ και συμμάχων για κινεζικές κυβερνοεπιθέσεις μέσω δικτυακών συσκευών

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνείς εταίροι εξέδωσαν προειδοποίηση την Πέμπτη 24 Απριλίου 2026, επισημαίνοντας την απειλή που συνιστούν κυβερνοεισβολείς που υποστηρίζονται από το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας και χρησιμοποιούν διαδικτυακά δίκτυα παραβιασμένων συσκευών για επιθέσεις σε κυβερνήσεις και οργανισμούς.

Σύμφωνα με την κοινή προειδοποίηση της 23ης Απριλίου που δημοσίευσε η Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών (Cybersecurity and Infrastructure Security Agency – CISA), τα δίκτυα αυτά αποτελούνται κυρίως από παραβιασμένους δρομολογητές μικρών γραφείων και οικιακής χρήσης, καθώς και από «έξυπνες» συσκευές.

Η προειδοποίηση της CISA εκδόθηκε από κοινού με το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (National Cyber Security Centre – NCSC-UK) και αντίστοιχες υπηρεσίες από την Αυστραλία, τον Καναδά, τη Γερμανία, την Ιαπωνία, την Ολλανδία, τη Νέα Ζηλανδία, την Ισπανία και τη Σουηδία.

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση του NCSC, οι περισσότερες ομάδες κυβερνοεισβολέων που συνδέονται με την Κίνα χρησιμοποιούν αυτά τα δίκτυα, έχουν δημιουργηθεί πολλαπλά συγκαλυμμένα δίκτυα τα οποία επικαιροποιούνται συνεχώς, ενώ ένα και μόνο τέτοιο δίκτυο ενδέχεται να χρησιμοποιείται από περισσότερες από μία ομάδες.

Τα συγκαλυμμένα δίκτυα περιγράφονται ως ένας χαμηλού κόστους, χαμηλού ρίσκου και δύσκολα ανιχνεύσιμος τρόπος σύνδεσης στο διαδίκτυο, που αποκρύπτει την προέλευση και την ταυτότητα κακόβουλων ενεργειών. Ομάδες κυβερνοεισβολέων που υποστηρίζονται από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) έχουν αξιοποιήσει τέτοια δίκτυα, χρησιμοποιώντας «παραβιασμένες» υποδομές εναντίον διαφόρων στόχων.

Για παράδειγμα, η ομάδα κυβερνοεισβολέων που υποστηρίζεται από το κινεζικό καθεστώς και είναι γνωστή ως Flax Typhoon χρησιμοποίησε συγκαλυμμένο δίκτυο για κυβερνοκατασκοπεία. Μια άλλη ομάδα, η Volt Typhoon, το αξιοποίησε για να τοποθετήσει επιθετικές δυνατότητες σε κρίσιμες υποδομές των ΗΠΑ, επιτρέποντας στους κυβερνοεισβολείς να επιτεθούν όποτε το επιθυμούσαν.

Ένα παραβιασμένο δίκτυο συσκευών με την ονομασία Raptor Train, το οποίο το 2024 περιλάμβανε περισσότερες από 200.000 συσκευές παγκοσμίως, τελούσε υπό τη διαχείριση κινεζικής εταιρείας, σύμφωνα με την προειδοποίηση. Το FBI εκτίμησε ότι η εταιρεία αυτή ευθύνεται για δραστηριότητες κυβερνοεπιθέσεων που συνδέονται με την ομάδα Flax Typhoon.

Η προειδοποίηση δημοσιεύεται την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει τα μέτρα απέναντι σε πιθανές απειλές για την εθνική ασφάλεια που συνδέονται με κινεζικές συσκευές.

Τον προηγούμενο μήνα, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (Federal Communications Commission – FCC) απαγόρευσε την εισαγωγή όλων των εμπορικών δρομολογητών που κατασκευάζονται στο εξωτερικό, σε μια κίνηση που στοχεύει σε εμπορικά σήματα συνδεδεμένα με την Κίνα και θεωρούνται επικίνδυνα για την ασφάλεια.

Η απόφαση αυτή ακολούθησε έκθεση διυπουργικού οργάνου της εκτελεστικής εξουσίας, σύμφωνα με την οποία η κυριαρχία ξένων δρομολογητών στην αγορά των ΗΠΑ δημιουργεί οικονομικούς κινδύνους, καθώς και κινδύνους για την εθνική ασφάλεια και την κυβερνοασφάλεια των ΗΠΑ.

Στις 5 Μαρτίου 2026, ο ειδικός κυβερνοασφάλειας Ρόμπερτ Τζόις κατέθεσε στο Κογκρέσο ότι η κινεζική εταιρεία TP-Link κατέχει ποσοστό άνω του 60% της αγοράς λιανικής στους δρομολογητές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εταιρεία απέρριψε το εύρημα αυτό, υποστηρίζοντας ότι το μερίδιό της ανέρχεται περίπου στο 37%.

Η Ρίκα Σιλβέριο, ανώτερη συνεργάτιδα της TP-Link, η οποία διαθέτει γραφείο στην Καλιφόρνια, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι σχεδόν όλοι οι δρομολογητές κατασκευάζονται εκτός Ηνωμένων Πολιτειών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που παράγονται από εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, όπως η TP-Link, η οποία κατασκευάζει τα προϊόντα της στο Βιετνάμ.

Ευάλωτες συσκευές

Στην προειδοποίηση της CISA επισημαίνεται ότι, αν και τα συγκαλυμμένα δίκτυα αποτελούνται κυρίως από παραβιασμένους δρομολογητές μικρών γραφείων και οικιακής χρήσης, οι κυβερνοεισβολείς μπορούν να αξιοποιήσουν οποιαδήποτε ευάλωτη συσκευή στην υποδομή ενός οργανισμού, εκμεταλλευόμενοι τα κενά ασφαλείας σε μεγάλη κλίμακα.

Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι το Raptor Train αποτελούνταν από χιλιάδες δρομολογητές αυτού του τύπου και συσκευές διαδικτύου των πραγμάτων, όπως κάμερες και συσκευές καταγραφής βίντεο, καθώς και από τείχη προστασίας και συσκευές αποθήκευσης συνδεδεμένες σε δίκτυο. Παράλληλα, το δίκτυο «μολυσμένων» συσκευών KV (KV Botnet) που χρησιμοποιήθηκε από την ομάδα Volt Typhoon αποτελούνταν κυρίως από ευάλωτους δρομολογητές Cisco και NetGear.

Στις 8 Απριλίου 2026, η FCC ανακοίνωσε ότι επιδιώκει να απαγορεύσει σε όλα τα κινεζικά εργαστήρια να δοκιμάζουν ηλεκτρονικές συσκευές, όπως κάμερες και έξυπνα τηλέφωνα, για χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες, επισημαίνοντας ότι σημαντικό ποσοστό των ηλεκτρονικών προϊόντων της χώρας δοκιμάζεται σε κινεζικά εργαστήρια.

Στις 9 Απριλίου 2026, η FCC εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία υπογραμμίζονται ανησυχίες για την ασφάλεια σχετικά με εταιρείες τηλεπικοινωνιών που συνδέονται με την Κίνα και λειτουργούν κέντρα δεδομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η ετήσια έκθεση εκτίμησης απειλών για το 2026 της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών προειδοποιεί ότι η Κίνα αποτελεί την πιο ενεργή και επίμονη κυβερνοαπειλή για την κυβέρνηση των ΗΠΑ, τον ιδιωτικό τομέα και τα δίκτυα κρίσιμων υποδομών.

Σύμφωνα με την έκθεση, η Κίνα, μαζί με ομάδες κυβερνοεισβολέων από τη Ρωσία, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα και άλλες ομάδες που χρησιμοποιούν κακόβουλο λογισμικό για εκβιασμό, διαθέτουν τη δυνατότητα είτε να ετοιμάζουν είτε να εκτελούν επιθέσεις που διαταράσσουν ή καταστρέφουν κρίσιμες υποδομές των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλους στόχους, ενώ συνεχίζουν να επενδύουν σημαντικούς πόρους σε επιχειρήσεις που στοχεύουν στη διείσδυση σε αμερικανικά συστήματα και σημαντικές υποδομές πληροφορικής παγκοσμίως.

Με τη σύμβολή της Jill McLaughlin

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ετοιμάζουν σχέδιο για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής και άμυνας της ΕΕ

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέθεσαν στους αξιωματούχους τους να εξειδικεύσουν τον τρόπο εφαρμογής μιας ρήτρας των Βρυξελλών περί αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση που κράτος-μέλος δεχθεί στρατιωτική επίθεση, η οποία έχει ενεργοποιηθεί μέχρι σήμερα μόνο μία φορά.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε στις 24 Απριλίου ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής στην Κύπρο και δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι συμφωνήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίσει ένα σχέδιο για τον τρόπο αντίδρασης σε περίπτωση που κράτος-μέλος ενεργοποιήσει το Άρθρο 42.7.

Το Άρθρο 42.7 προβλέπει ότι εάν ένα κράτος-μέλος δεχθεί «ένοπλη επίθεση» στο έδαφός του, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη υποχρεούνται να το συνδράμουν στο μέτρο των δυνατοτήτων τους, με την ΕΕ να διευκρινίζει ότι η συνδρομή μπορεί να κυμαίνεται από διπλωματική υποστήριξη και τεχνική και ιατρική βοήθεια έως πολιτική ή στρατιωτική ενίσχυση.

Σε αντίθεση με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ περί συλλογικής άμυνας, το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συνοδεύεται από λεπτομερή επιχειρησιακά σχέδια ή στρατιωτικές δομές.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης επεσήμανε ότι το υπό κατάρτιση σχέδιο θα πρέπει να παρέχει κατευθύνσεις σχετικά με το ποιες χώρες θα ανταποκρίνονται πρώτες σε αιτήματα συνδρομής, καθώς και να περιλαμβάνει και άλλες σχετικές λεπτομέρειες, προσθέτοντας ότι όλα αυτά τα ζητήματα θα ενσωματωθούν σε ένα σχέδιο ώστε να είναι σαφές πότε και εάν ένα κράτος-μέλος ενεργοποιήσει το Άρθρο 42.7 και να υπάρχει επιχειρησιακό πλάνο έτοιμο προς εφαρμογή.

Αν και τα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ είναι ταυτόχρονα και μέλη του ΝΑΤΟ, ορισμένες χώρες — όπως η Αυστρία και η Κύπρος — δεν είναι μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, γεγονός που σημαίνει ότι για αυτές η διαδικασία θα αποτελέσει την πρώτη ουσιαστική δομή αμοιβαίας συνδρομής.

Η Κύπρος εμφανίζεται ιδιαίτερα πρόθυμη να ενισχύσει τα μέτρα μετά από το πλήγμα από μη επανδρωμένο αεροσκάφος που δέχθηκε βρετανική αεροπορική βάση στο νησί τον Μάρτιο, στο πλαίσιο της σύγκρουσης με το Ιράν. Ο Χριστοδουλίδη εξέφρασε την ικανοποίησή του, σημειώνοντας ότι όλα τα κράτη-μέλη, τόσο εκείνα που συμμετέχουν στο ΝΑΤΟ όσο και εκείνα που δεν ανήκουν στη Συμμαχία, αναγνωρίζουν την ανάγκη ύπαρξης επιχειρησιακού σχεδίου σε περίπτωση ενεργοποίησης του Άρθρου 42.7.

Σύμφωνα με την ΕΕ, μόνο η Γαλλία έχει ενεργοποιήσει τη ρήτρα, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2015, όταν ισλαμιστές σκότωσαν 130 ανθρώπους σε πολλαπλούς στόχους, μεταξύ των οποίων και κατά τη διάρκεια συναυλίας στο Bataclan, στο Παρίσι. Ως απάντηση, τα κράτη-μέλη παρείχαν πρόσθετη στήριξη σε διεθνείς στρατιωτικές αποστολές, επιτρέποντας στη Γαλλία να αναδιατάξει δυνάμεις στο πλαίσιο της εσωτερικής επιχείρησης «Sentinelle».

Ο κεντρικός πυλώνας της συλλογικής άμυνας

Ενώ η Ένωση επιδιώκει να θεσμοθετήσει τις δικές της στρατηγικές αμοιβαίας άμυνας, ορισμένα κράτη-μέλη επιχείρησαν να καταστήσουν σαφές ότι η Ευρώπη δεν απομακρύνεται από το ΝΑΤΟ και τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5.

Ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα δήλωσε στις 23 Απριλίου ότι θεωρεί απολύτως κρίσιμο το γεγονός πως το Άρθρο 5 αποτελεί τον πυρήνα της συλλογικής άμυνας και ασφάλειας και θα παραμείνει ως τέτοιο, ενώ υπενθύμισε ότι η διάταξη προβλέπει πως επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Αντίστοιχα, η υπουργός Εξωτερικών της Λετονίας Μπάιμπα Μπράζε ανέφερε ότι η χώρα της θεωρεί το ΝΑΤΟ ακρογωνιαίο λίθο της συλλογικής άμυνας και, σε ανακοίνωσή της στις 23 Απριλίου, υπογράμμισε ότι η ενδεχόμενη ενεργοποίηση και περαιτέρω ανάπτυξη του Άρθρου 42.7 θα πρέπει να προχωρούν παράλληλα με το ΝΑΤΟ, επιδιώκοντας συνέργειες, χωρίς να εκλαμβάνονται ως ένδειξη δυσπιστίας ή αποδυνάμωσης της Συμμαχίας.

Πρόσθεσε ότι η Λετονία θεωρεί πως πρέπει να διατηρείται η μέγιστη δυνατή ευελιξία κατά την εφαρμογή της ρήτρας της ΕΕ, επιτρέποντας στο απειλούμενο κράτος-μέλος να καθορίζει το είδος της απαιτούμενης συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης ή υβριδικών απειλών.

Οι αμυντικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον

Η κίνηση των Βρυξελλών να ενισχύσουν τις δικές τους στρατηγικές αμοιβαίας άμυνας πραγματοποιείται σε ένα πλαίσιο κατά το οποίο η Ένωση αναγνωρίζει τη στροφή των αμυντικών προτεραιοτήτων των Ηνωμένων Πολιτειών, μακριά από τον υπόλοιπο κόσμο και προς την εθνική άμυνα και την προάσπιση των αμερικανικών συμφερόντων στο δυτικό ημισφαίριο.

Στις 23 Ιανουαρίου, το Πεντάγωνο δημοσίευσε τη Στρατηγική Εθνικής Άμυνας, στην οποία ενθαρρύνει τους εταίρους σε άλλες περιοχές του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, να αναλάβουν την κύρια ευθύνη για την άμυνά τους, με κρίσιμη αλλά περιορισμένη υποστήριξη από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Τον ίδιο μήνα, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας αναγνώρισε αυτή τη μετατόπιση, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει τις προσπάθειές της για την κάλυψη των δικών της αναγκών ασφάλειας, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες στρέφουν το ενδιαφέρον τους πέραν της Ευρώπης.

Η Κάλας υπογράμμισε τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας στις 28 Ιανουαρίου ότι η Ευρώπη επιθυμεί ισχυρούς διατλαντικούς δεσμούς, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν εταίρος και σύμμαχος της Ευρώπης, αλλά ότι η Ευρώπη οφείλει να προσαρμοστεί στις νέες πραγματικότητες, καθώς δεν αποτελεί πλέον το κύριο επίκεντρο ενδιαφέροντος της Ουάσιγκτον.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ άσκησε πρόσφατα κριτική στους συμμάχους του ΝΑΤΟ για την περιορισμένη στήριξή τους στη σύγκρουση με το Ιράν, με τον ίδιο να αναφέρει ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη Συμμαχία και να δηλώνει στην βρετανική εφημερίδα The Telegraph την 1η Απριλίου ότι το αίτημά του για συνδρομή στα Στενά του Ορμούζ αποτέλεσε ένα τεστ το οποίο οι σύμμαχοι δεν πέρασαν.

Της Victoria Friedman

ΗΠΑ και ΕΕ υπογράφουν προκαταρκτική συμφωνία συνεργασίας για κρίσιμα ορυκτά

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης στις 24 Απριλίου για συνεργασία στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών.

Αν και το σχέδιο δεν αναφέρει συγκεκριμένα την Κίνα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να συνεργαστεί με δυτικούς συμμάχους, με στόχο τη χαλάρωση του ελέγχου που ασκεί το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) στα κρίσιμα υλικά.

Η Κίνα ελέγχει περίπου το 90% της παγκόσμιας δυναμικότητας για την επεξεργασία, τήξη και διαχωρισμό των υλικών αυτών, καθώς και για την παραγωγή μαγνητικών υλικών.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η συμφωνία αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία των δυτικών οικονομιών για τη συγκέντρωση της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Σύμφωνα με τον Ρούμπιο, η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει μια αυξανόμενη επίγνωση και δέσμευση σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδιαίτερα μεταξύ των συμμάχων στη Δύση και στην Ευρώπη, σχετικά με τη σημασία των εφοδιαστικών αλυσίδων και των κρίσιμων ορυκτών για την επιτυχία των οικονομιών και για την εθνική ασφάλεια.

Προειδοποίησε ότι η υπερσυγκέντρωση της προμήθειας σε μικρό αριθμό χωρών συνιστά απαράδεκτο κίνδυνο. Απαιτείται διαφοροποίηση στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στις πηγές από τις οποίες προέρχονται τα κρίσιμα ορυκτά, προσθέτοντας ότι το μνημόνιο δεν θα παραμείνει απλώς ένα έγγραφο, αλλά θα εφαρμοστεί μέσω συγκεκριμένων ενεργειών.

Ο Ρούμπιο σημείωσε ότι το συνδυασμένο οικονομικό βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθιστά κρίσιμο τον συντονισμό. Αν εξεταστεί η αγοραστική δύναμη και η παραγωγική ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μαζί, το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Πρόσθεσε ότι από κοινού αποτελούν τους μεγαλύτερους πελάτες και χρήστες στον κόσμο, αλλά είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι οι προμήθειες και τα ορυκτά αυτά θα είναι διαθέσιμα στο μέλλον με τρόπους που δεν θα μονοπωλούνται από μία μόνο περιοχή. Η εξασφάλιση αξιόπιστων και οικονομικά προσιτών πηγών κρίσιμων ορυκτών θα ενισχύσει τόσο την οικονομική ανάπτυξη όσο και την εθνική ασφάλεια.

Ο επίτροπος Εμπορίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μάρος Σέφτσοβιτς, δήλωσε ότι η επιτυχία της συμφωνίας θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή της. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι η υλοποίηση του σχεδίου.

Διερωτήθηκε πώς μπορούν οι συμφωνίες που υπογράφονται να μετατραπούν σε συγκεκριμένα, απτά έργα που θα αποφέρουν αποτελέσματα για τις επιχειρήσεις, προσθέτοντας ότι η συμφωνία αποτελεί μια πολύ συγκεκριμένη απόδοση αποτελεσμάτων στη διατλαντική συνεργασία.

Το μνημόνιο βασίζεται σε προηγούμενες προσπάθειες ενίσχυσης του συντονισμού. Η πρώτη υπουργική σύνοδος για τα κρίσιμα ορυκτά, που συγκλήθηκε από τον Ρούμπιο στις 4 Φεβρουαρίου, έφερε σε επαφή αξιωματούχους για να εξετάσουν τρόπους διαφοροποίησης των εφοδιαστικών αλυσίδων και μείωσης της στρατηγικής εξάρτησης από την Κίνα.

Σε ανάρτηση στις 20 Ιανουαρίου στην πλατφόρμα X, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι η ενίσχυση των εφοδιαστικών αλυσίδων κρίσιμων ορυκτών με διεθνείς εταίρους είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική και εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, την τεχνολογική ηγεσία και ένα ανθεκτικό ενεργειακό μέλλον.

Τα στοιχεία σπανίων γαιών, μια ομάδα 17 μετάλλων κρίσιμων για εφαρμογές που κυμαίνονται από μόνιμους μαγνήτες σε ανεμογεννήτριες έως κινητήρες ηλεκτρικών οχημάτων, είναι δύσκολο να εξορυχθούν και ακόμη δυσκολότερο να υποστούν επεξεργασία. Μεγάλο μέρος της απαραίτητης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας επεξεργασίας βρίσκεται σήμερα στα χέρια της Κίνας, μαζί με τις κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Οι ίδιες πιέσεις ισχύουν και για άλλα κρίσιμα ορυκτά όπως το λίθιο, το κοβάλτιο, το νικέλιο, ο γραφίτης και ο χαλκός, τα οποία αποτελούν τη βάση για την παραγωγή μπαταριών και μεγάλο μέρος του σύγχρονου ηλεκτρικού συστήματος. Η Κίνα ελέγχει περίπου το 90% της παγκόσμιας δυναμικότητας για την επεξεργασία, τήξη και διαχωρισμό όλων αυτών των υλικών, καθώς και για την παραγωγή μαγνητικών υλικών.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τον Νοέμβριο του 2025 ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα τερματίσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα για τα ορυκτά σπανίων γαιών εντός 18 μηνών, στο πλαίσιο ενός έκτακτου προγράμματος.

Η εταιρεία USA Rare Earth εξετάζει το ενδεχόμενο κατασκευής εργοστασίου μαγνητών στη Γαλλία, όπως δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλός της στις 9 Απριλίου, μετά από συμφωνία για την απόκτηση ποσοστού 12,5% στην τοπική εταιρεία επεξεργασίας σπανίων γαιών Carester.

Σύμφωνα με τη διευθύνουσα σύμβουλο της USA Rare Earth, Μπάρμπαρα Χάμπτον, η γαλλική κυβέρνηση δείχνει ενδιαφέρον να υποστηρίξει μια πιθανή μονάδα παραγωγής μαγνητών της εταιρείας στη νότια Γαλλία.

Με πληροφορίες από το Reuters

Αλλαγή στάσης από το Ιράν στο πλαίσιο νέων επαφών με τις ΗΠΑ

Οι ειδικοί απεσταλμένοι των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ μεταβαίνουν στο Πακιστάν στις 25 Απριλίου, έπειτα από αίτημα της ιρανικής πλευράς για συνάντηση, σύμφωνα με την εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ.

Η Λέβιτ επιβεβαίωσε την κίνηση σε συνέντευξή της στο Fox News στις 24 Απριλίου, αναφέροντας ότι το αίτημα για τη συνάντηση προήλθε από την ιρανική πλευρά, καθώς έχει συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Σε μεταγενέστερες δηλώσεις της σε δημοσιογράφους, η Λέβιτ ανέφερε ότι τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται πρόοδος από την πλευρά του Ιράν.

Την Παρασκευή 24 Απριλίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη σχεδιάζει να υποβάλει πρόταση για την ικανοποίηση των αμερικανικών απαιτήσεων, σημειώνοντας ότι οι Ιρανοί καταθέτουν μια πρόταση και ότι θα φανεί πώς θα εξελιχθεί.

Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος ηγείται των διαπραγματεύσεων, δεν θα μεταβεί στο Ισλαμαμπάντ, αλλά θα παραμείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες μαζί με τον πρόεδρο, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και την ομάδα εθνικής ασφάλειας, σε ετοιμότητα για περαιτέρω εξελίξεις. Η ίδια αξιωματούχος σημείωσε ότι, εφόσον χρειαστεί, όλοι θα είναι έτοιμοι να ταξιδέψουν στο Πακιστάν.

Όπως εξήγησε, ο στόχος της επιχείρησης «Epic Fury» ήταν να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και ότι η διαδικασία έχει πλέον μεταβεί σε διπλωματική φάση με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας. Ωστόσο, προηγούμενες συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ στις 11 και 12 Απριλίου δεν απέδωσαν αποτελέσματα.

Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί επιβεβαίωσε επίσκεψη στο Ισλαμαμπάντ στις 25 Απριλίου, με στόχο τη διερεύνηση επανέναρξης των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, χωρίς να έχει προγραμματιστεί συνάντηση με Αμερικανούς διαπραγματευτές.

Οικονομικές κυρώσεις 

Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη. Το υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις σε κινεζικό διυλιστήριο και σε 40 ναυτιλιακές εταιρείες και πλοία που θεωρείται ότι στηρίζουν την ιρανική πετρελαϊκή οικονομία. Η απόφαση στοχεύει στον περιορισμό βασικής πηγής εσόδων για το Ιράν, τα οποία, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, χρηματοδοτούν δραστηριότητες της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή και απειλές κατά των αμερικανικών συμφερόντων.

Στο επίκεντρο των κυρώσεων βρίσκεται η Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co., ένα από τα μεγαλύτερα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας και σημαντικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου. Σύμφωνα με το υπουργείο, η εταιρεία έχει αγοράσει πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ από το 2023 λαμβάνει φορτία από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, αποφέροντας εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στον ιρανικό στρατό.

Η Κίνα απορροφά περίπου το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, με μικρά και μεσαία διυλιστήρια να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο. Στο πλαίσιο των κυρώσεων εντοπίστηκαν επίσης πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», μεταξύ των οποίων δεξαμενόπλοια από το Χονγκ Κονγκ που έχουν μεταφέρει μεγάλες ποσότητες ιρανικών καυσίμων.

Οι κυρώσεις αποκλείουν τις στοχοποιημένες οντότητες από συναλλαγές με τις ΗΠΑ και προβλέπουν ποινές για όσους τις υποστηρίζουν, προστιθέμενες σε περισσότερους από 1.000 ήδη καταγεγραμμένους σε σχετικές λίστες. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσσεντ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να περιορίζουν το δίκτυο που επιτρέπει στο Ιράν να διαθέτει το πετρέλαιό του στις διεθνείς αγορές, προειδοποιώντας ότι όσοι διευκολύνουν αυτές τις ροές κινδυνεύουν με κυρώσεις.

Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τόμμυ Πίγκοτ χαρακτήρισε τις ενέργειες αυτές μέρος της εκστρατείας «μέγιστης πίεσης», με στόχο την απόδοση ευθυνών στην Τεχεράνη για την περιφερειακή της πολιτική, επισημαίνοντας ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποτρέψει τη χρήση παράνομων εσόδων από το πετρέλαιο για την προώθηση της στρατηγικής του ιρανικού καθεστώτος.

Ναυτικός αποκλεισμός

Παράλληλα με τις διπλωματικές και οικονομικές κινήσεις, ενισχύεται και η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή. Στις 24 Απριλίου ανακοινώθηκε ότι τρία αεροπλανοφόρα —USS Abraham Lincoln, USS Gerald R. Ford και USS George H.W. Bush— επιχειρούν στη Μέση Ανατολή, για πρώτη φορά από το 2003. Τα πλοία αυτά συνοδεύονται από περισσότερα από 200 αεροσκάφη και 15.000 μέλη πληρωμάτων.

Η ανάπτυξη αυτή συνδέεται με τον ναυτικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου, μετά την αποτυχία των αρχικών συνομιλιών με το Ιράν. Σύμφωνα με τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, 34 πλοία έχουν ήδη αναγκαστεί να αλλάξουν πορεία, ενώ ο αποκλεισμός επεκτείνεται και αποκτά παγκόσμια διάσταση, με την επικείμενη προσθήκη δεύτερου αεροπλανοφόρου.

Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επίσης καταλάβει δύο ιρανικά πλοία του «σκιώδους στόλου» στον Ινδο-Ειρηνικό, τα οποία είχαν αποπλεύσει πριν τεθεί σε ισχύ ο αποκλεισμός.

Ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε στις 23 Απριλίου ότι έχει δώσει εντολή στο αμερικανικό Ναυτικό να εξουδετερώνει μικρά ιρανικά σκάφη που τοποθετούν νάρκες στα Στενά του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου σε παγκόσμιο επίπεδο. Διευκρίνισε ότι δεν θα πρέπει να υπάρξει καμία καθυστέρηση και ότι οι επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, προσθέτοντας ότι θα συνεχιστούν με τριπλάσια ένταση.

Το Ιράν είχε ανακοινώσει την προηγούμενη εβδομάδα ότι θα άνοιγε τα Στενά του Ορμούζ σε όλα τα εμπορικά πλοία κατά τη διάρκεια μιας 10ήμερης κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ωστόσο στη συνέχεια επανέφερε αυστηρή στρατιωτική επιτήρηση στην περιοχή, λόγω του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Των Jackson Richman, Eva Fu και  Aldgra Fredly

Με τη συμβολή του Ryan Morgan

Επεκτείνεται ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ — Ο Τραμπ αποκλείει τη χρήση πυρηνικών κατά του Ιράν

Απέρριψε τη χρήση πυρηνικών όπλων ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στη σύρραξη με το Ιράν, ερωτηθείς από δημοσιογράφο σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, την Πέμπτη 23 Απριλίου, υπογραμμίζοντας ότι κανείς δεν πρέπει  να χρησιμοποιήσει ποτέ πυρηνικά όπλα — μία ευθεία αναφορά στο ιρανικό καθεστώς και την αιτία του πολέμου κατά της Τεχεράνης, που ξεκίνησε πριν από δύο μήνες σχεδόν — ενώ δεν παρέλειψε να χαρακτηρίσει την ερώτηση κουτή.

Αναφορικά με την πρόοδο των επιχειρήσεων στην περιοχή, ο υπουργός Πολέμου, Πητ Χέγκσεθ, παραχώρησε σήμερα, 24 Απριλίου, συνέντευξη Τύπου μαζί με τον αρχιστράτηγο Νταν Κέιν, στην οποία μίλησαν μεταξύ άλλων για την κατάσταση του αμερικανικού αποκλεισμού του Ορμούζ από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό. Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός θα ισχύει πλέον για όλους τους προορισμούς στον κόσμο, επεσήμανε δε ότι κάθε απόπειρα ναρκοθέτησης του περάσματος από το Ιράν θα σημαίνει παραβίαση της εκεχειρίας.

Σημειώνεται ότι στην περιοχή επιχειρούν τρία αμερικανικά αεροπλανοφόρα, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, μεταφέροντας συνολικά περισσότερα από 200 αεροσκάφη και 15.000 ναύτες και πεζοναύτες, σύμφωνα με σημερινή ανάρτηση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στο Χ. Αποστολή τους, μεταξύ άλλων, είναι η καταστροφή των ιρανικών σκαφών που τοποθετούν νάρκες στον πορθμό του Ορμούζ.

Ο αρχιστράτηγος Κέιν, από την πλευρά του, ανέφερε ότι μέχρι τώρα το αμερικανικό ναυτικό έχει παρεμποδίσει τον διάπλου τριάντα τεσσάρων πλοίων από τον πορθμό, και επιβεβαίωσε την αμερικανική παρέμβαση κατά ιρανικών σκαφών στον Ειρηνικό και τον Ινδικό ωκεανό.

Σε προηγούμενη ενημέρωση, είχε ανακοινωθεί η καταστροφή 150 ιρανικών πλοίων και όλων των υποβρυχίων, η καταστροφή του μεγαλύτερου μέρους του οπλοστασίου του Ιράν σε μη επανδρωμένα και άλλον οπλισμό, καθώς και πλήγματα σε περισσότερους από 11.000 στόχους στη χώρα.

Ο Χέγκσεθ υπενθύμισε τη διπλωματική διέξοδο που έχει προσφερθεί στο Ιράν, προϋπόθεση της οποίας είναι η πλήρης διάλυσης του πυρηνικού του προγράμματος και ο τερματισμός της υποστήριξης σε οργανώσεις (proxies) της περιοχής, όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί, θα βρίσκεται από σήμερα, Παρασκευή, στο Πακιστάν για νέες συνομιλίες, ενώ θα περάσει και από το Ομάν και τη Ρωσία.

Σύμφωνα με ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ, στις 23 Απριλίου, η ρευστή κατάσταση στην ηγεσία του Ιράν, σε συνδυασμό με την εσωτερική διαμάχη των ‘σκληροπυρηνικών’ με τους ‘μετριοπαθείς’, δυσχεραίνει την πρόοδο των διαπραγματεύσεων. Με τον επί χρόνια ηγέτη Αλί Χαμενεΐ να εξοντώνεται σε μία από τις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του καθεστώτος, η διαδοχή έχει περάσει στον γιο του, Μοτσταμπά. Ωστόσο, ο νέος αγιατολάχ δεν έχει κάνει καμία δημόσια εμφάνιση, ενώ φημολογείται ότι τραυματίστηκε σοβαρά στην αρχή της σύγκρουσης.

Σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, το Ισραήλ δήλωσε μέσω του υπουργού Εξωτερικού Ισραέλ Κατζ ετοιμότητα για μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά του Ιράν και ότι περιμένει απλώς το ‘πράσινο φως’ από τις ΗΠΑ. Όπως δήλωσε ο Κατζ, μετά από σύσκεψη με την ηγεσία του Ισραηλινού Στρατού (IDF) στις 23 Απριλίου, οι δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες και για άμυνα και για επίθεση, έχοντας ήδη εντοπίσει στόχους στο Ιράν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται κρίσιμες υποδομές της χώρας, όπως ενεργειακές εγκαταστάσεις και γέφυρες, καθώς και η εξόντωση της δυναστείας των Χαμενεΐ.

Σε άλλη του ανάρτηση, την ίδια μέρα, ο Τραμπ ανακοίνωσε συνάντηση στις ΗΠΑ του ιδίου, του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς, του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του πρέσβη των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπη και του πρέσβη στον Λίβανο, Μισέλ Ίσσα, με υψηλόβαθμους εκπροσώπους του Ισραήλ και του Λιβάνου στον Λευκό Οίκο. Σχολίασε θετικά την έκβαση των συνομιλιών και δήλωσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεργαστούν με τον Λίβανο προκειμένου να τον βοηθήσουν να προστατευθεί από τη Χεζμπολάχ», σημειώνοντας ότι η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου θα παραταθεί κατά τρεις εβδομάδες και ότι προσβλέπει και σε συνάντηση του πρωθυπουργού του Ισραήλ με τον πρόεδρο του Λιβάνου, στον Λευκό Οίκο.

Με πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας δεσμεύεται να δημοσιοποιήσει τα αρχεία της κομμουνιστικής περιόδου

Η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας θα ανοίξει πλήρως τα αρχεία της μυστικής αστυνομίας της κομμουνιστικής περιόδου της χώρας, δήλωσε στις 22 Απριλίου ανώτερος αξιωματούχος της επερχόμενης διοίκησης. Το κεντροδεξιό κόμμα Τίσα, υπό την ηγεσία του Πήτερ Μαγυάρ, επικράτησε στις 12 Απριλίου της συμμαχίας Φιντέζ–KDNP του επί μακρόν πρωθυπουργού Βίκτορ Oρμπάν.

Ο Μαγυάρ αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα πρωθυπουργού στις 9 Μαΐου και, στις 22 Απριλίου, επιβεβαίωσε τον Μπάλιντ Ρουφ, δικηγόρο και πολιτικό σύμβουλο, ως επιλογή του για τη διεύθυνση του γραφείου του πρωθυπουργού.

Ο Ρουφ δήλωσε στο μέσο ενημέρωσης Valasz Online ότι το άνοιγμα των αρχείων της μυστικής αστυνομίας θα αποτελέσει προτεραιότητα για τη νέα κυβέρνηση, διευκρινίζοντας ότι οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση στα δικά τους αρχεία, αλλά όχι σε υλικό που αφορά άλλους, συμπεριλαμβανομένων πρώην πληροφοριοδοτών.

Σύμφωνα με τον Ρουφ, από την πρώτη ημέρα το υπουργείο θα εργαστεί ώστε τα αρχεία να γίνουν δημόσια το συντομότερο δυνατόν, με τις λιγότερες δυνατές διαγραφές. Η νέα κυβέρνηση επιδιώκει να διδαχθεί από τα λάθη της αλλαγής καθεστώτος της δεκαετίας του 1990, καθώς και από όσα χαρακτήρισε ως αστοχίες μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Ορμπάν το 2010, με στόχο τη δημιουργία μιας λειτουργικής, ανθρώπινης και κανονικής χώρας.

Μετά τη συντριβή της αντικομμουνιστικής εξέγερσης στη Βουδαπέστη το 1956 από σοβιετικά άρματα μάχης, το καθεστώς του Γιάνος Καντάρ, που υποστηριζόταν από τη Μόσχα, αναδιοργάνωσε τον μηχανισμό ασφαλείας της Ουγγαρίας στο πλαίσιο του υπουργείου Εσωτερικών, ο οποίος διαλύθηκε με την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1990.

Ο Ρουφ σημείωσε ότι μέχρι σήμερα δεν είχε καταστεί δυνατό να διερευνηθούν τα εγκλήματα του καθεστώτος Καντάρ, καθώς «όλα είχαν συγκαλυφθεί» κατά τη δεκαετία του 1990. Πρόσθεσε ότι πρόκειται για έργο των ιστορικών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι θα διασφαλίσει πως η επόμενη κυβέρνηση θα δημιουργήσει το κατάλληλο πλαίσιο, ώστε να υπάρξει δυνατότητα έρευνας χωρίς πολιτικές πιέσεις.

Σε αντίθεση με την Πολωνία, την Τσεχία ή την πρώην Ανατολική Γερμανία, τα ονόματα των συνεργατών της μυστικής αστυνομίας της κομμουνιστικής περιόδου στην Ουγγαρία δεν έχουν ποτέ δημοσιοποιηθεί, αν και κατά καιρούς εμφανίζονται σχετικές καταγγελίες στα μέσα ενημέρωσης.

Το προεκλογικό πρόγραμμα του Μαγυάρ περιελάμβανε τη βελτίωση των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την εξασφάλιση της αποδέσμευσης δισεκατομμυρίων ευρώ από παγωμένα κονδύλια της Ένωσης, καθώς και την αλλαγή στάσης στο ζήτημα της Ουκρανίας — ο προκάτοχός του, Ορμπάν, διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και συχνά συγκρουόταν με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Ούγγροι αξιωματούχοι δήλωσαν, στις 22 Απριλίου, ότι το ρωσικό πετρέλαιο ρέει και πάλι μέσω του αγωγού Druzhba, έπειτα από διακοπή αρκετών μηνών, ενώ η Ουγγαρία είχε ασκήσει βέτο σε δάνειο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο, κατηγορώντας την Ουκρανία ότι καθυστερούσε σκόπιμα τις προμήθειες πετρελαίου.

Τον Μάρτιο, η ουγγρική αστυνομία συνέλαβε επτά Ουκρανούς πολίτες, μεταξύ των οποίων έναν πρώην αξιωματικό των μυστικών υπηρεσιών, ως ύποπτους για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, και κατέσχεσε δύο θωρακισμένα οχήματα που μετέφεραν 80 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά και χρυσό αξίας 1,5 εκατομμυρίου δολαρίων.

Το γεγονός αυτό οδήγησε σε ανταλλαγή κατηγοριών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μεταξύ Βουδαπέστης και Κιέβου, με τον υπουργό Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα να αναφέρει σε ανάρτησή του στο X ότι πρόκειται για ομηρία από την πλευρά της Ουγγαρίας και κλοπή χρημάτων, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ως κρατική τρομοκρατία και εκβιασμό.

Του Chris Summers

Κινεζικό αεροπλανοφόρο στα Στενά της Ταϊβάν ενώ εξελίσσονται ασκήσεις ΗΠΑ–Φιλιππινών

Το αεροπλανοφόρο Liaoning του κινεζικού καθεστώτος διέπλευσε τα Στενά της Ταϊβάν στις 20 Απριλίου, την ώρα που ξεκινούσε η ετήσια κοινή στρατιωτική άσκηση ΗΠΑ–Φιλιππινών, προσομοιώνοντας μάχες υπό «πραγματικές συνθήκες» σε νησί κοντά στην Ταϊβάν.

Αναλυτές δήλωσαν στην εφημερίδα The Epoch Times ότι το νησί αυτό δεσπόζει πάνω από κρίσιμο πέρασμα, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους θα μπορούσαν να εμποδίσουν μια απόπειρα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) να διασπάσει την πρώτη νησιωτική αλυσίδα, προειδοποιώντας ότι μια αντιπαράθεση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πόλεμο στον οποίον θα εμπλέκονταν πολλές χώρες, δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν συνθήκες αμοιβαίας άμυνας τόσο με την Ιαπωνία όσο και με τις Φιλιππίνες, ενώ η Κίνα έχει συνθήκες με τη Ρωσία και τη Βόρεια Κορέα.

Το υπουργείο Άμυνας της Ταϊβάν ανέφερε ότι η διέλευση του Liaoning από τον πορθμό ήταν η πρώτη φέτος. Μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα ήταν εμφανώς ορατά στο κατάστρωμα πτήσης, ενώ και ο αριθμός κύτους 16 διακρινόταν καθαρά, όπως προκύπτει από φωτογραφίες επιτήρησης που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο.

Η κίνηση του κινεζικού ναυτικού ακολούθησε τη διέλευση του ιαπωνικού αντιτορπιλικού Ikazuchi από το σημείο στις 17 Απριλίου, πλέοντας προς τις Φιλιππίνες για να συμμετάσχει στις ασκήσεις Balikatan 2026. Θεωρώντας τα ύδατα δικά του, το υπουργείο Εξωτερικών του κινεζικού καθεστώτος καταδίκασε τον διάπλου του ιαπωνικού αντιτορπιλικού. Το Πεκίνο θεωρεί επίσης την Ταϊβάν τμήμα της επικράτειάς του και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για την προσάρτησή της.

Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διεξάγουν τον πόλεμο στο Ιράν, οι ασκήσεις Balikatan ξεκίνησαν κανονικά στις 20 Απριλίου και θα διαρκέσουν έως τις 8 Μαΐου. Ο όρος Balikatan προέρχεται από τη γλώσσα ταγκαλόγκ και σημαίνει «ώμο με ώμο».

Φέτος, οι ασκήσεις είναι διευρυμένες, ανακοίνωσε ο στρατός των Φιλιππινών, με τη συμμετοχή εκ νέου της Αυστραλίας, αλλά και του Καναδά, της Γαλλίας και της Νέας Ζηλανδίας για πρώτη φορά. Επίσης, για πρώτη φορά οι ιαπωνικές δυνάμεις συμμετέχουν στις ασκήσεις σε μεγάλη κλίμακα.

Οι Φιλιππίνες και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πραγματοποιήσουν για πρώτη φορά ασκήσεις θαλάσσιων πλήγματων στο νησί Ιτμπαγιάτ, το βορειότερο σημείο των Φιλιππινών, περίπου 154 χιλιόμετρα από την Ταϊβάν. Ο στρατός των Φιλιππινών ανέφερε ότι θα δοκιμάσει την ετοιμότητά του υπό «πραγματικές συνθήκες».

Το Ιτμπαγιάτ, που ανήκει στο σύμπλεγμα νησιών Μπατάνες, αποτελεί κρίσιμο προκεχωρημένο φυλάκιο στο Κανάλι Μπάσι, το οποίο συνδέει τη Νότια Σινική Θάλασσα με τον Ειρηνικό Ωκεανό. Το κανάλι αυτό λειτουργεί ως κομβικό σημείο ελέγχου στην πρώτη νησιωτική αλυσίδα — μια στρατηγική γραμμή στον Ινδο-Ειρηνικό που περιλαμβάνει την Ιαπωνία, την Ταϊβάν και τις Φιλιππίνες, και έχει σχεδιαστεί από τον αμερικανικό στρατό για να περιορίσει τη ναυτική επέκταση του κινεζικού καθεστώτος.

Το Κανάλι Μπάσι αποτελεί βασικό διάδρομο για τον διάπλου των πλοίων του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού από τις ακτές της Κίνας προς τον Ειρηνικό. Η στρατιωτική ανάπτυξη και οι ασκήσεις ΗΠΑ–Φιλιππινών σε αυτή την περιοχή έχουν ως στόχο τον αποκλεισμό του Καναλιού Μπάσι σε περίπτωση που το κινεζικό καθεστώς επιχειρήσει στρατιωτική εισβολή στην Ταϊβάν, δήλωσε στην Epoch Times ο απόστρατος υποστράτηγος της Ταϊβάν Γιου Τσουνγκ-τσι, σύμβουλος της Ένωσης Δημοκρατικής Φορμόζας.

Το Κανάλι Μπάσι σε χάρτη Google. (Στιγμιότυπο οθόνης/The Epoch Times)

 

Ο Γιου σημείωσε ότι η Ιαπωνία έχει πρόσφατα αναπτύξει πυραύλους κατά πλοίων στο νησί Γιοναγκούνι, νότια του κρίσιμου Στενού Μιγιάκο. Ανέφερε ότι αυτό καταδεικνύει την αποφασιστικότητα τόσο της Ιαπωνίας όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών να αποκλείσουν το Στενό Μιγιάκο σε περίπτωση που η Κίνα επιχειρήσει να καταλάβει την Ταϊβάν με τη βία.

Το Γιοναγκούνι είναι το δυτικότερο νησί της Ιαπωνίας, μεταξύ της Ανατολικής Σινικής Θάλασσας και της Θάλασσας των Φιλιππινών, σε απόσταση περίπου 108 χιλιομέτρων ανατολικά της Ταϊβάν. Βρίσκεται νότια του Στενού Μιγιάκο, ενός κρίσιμου σημείου διέλευσης μεταξύ της Ταϊβάν και του ιαπωνικού αρχιπελάγους. Η Ιαπωνία ανακοίνωσε σχέδια για την ανάπτυξη πυραύλων εδάφους-αέρος και κατά πλοίων έως το 2031, με στόχο την αντιμετώπιση της κινεζικής επέκτασης.

Η τοποθεσία του νησιού Γιοναγκούνι σε χάρτη της Google. (Στιγμιότυπο οθόνης/The Epoch Times)

 

Το Κανάλι Μπάσι και το Στενό Μιγιάκο αποτελούν δύο εξαιρετικά κρίσιμες διεθνείς θαλάσσιες οδούς κατά μήκος της πρώτης νησιωτικής αλυσίδας στον δυτικό Ειρηνικό· και οι δύο διαδρομές είναι απαραίτητες στο κινεζικό ναυτικό και την αεροπορία ώστε να επιχειρούν στον δυτικό Ειρηνικό για «εκπαίδευση μεγάλης εμβέλειας σε ανοικτές θάλασσες» και για τη διάσπαση του αποκλεισμού της πρώτης νησιωτικής αλυσίδας.

Απόπειρα διάσπασης της πρώτης νησιωτικής αλυσίδας

Η αποστολή του αεροπλανοφόρου Liaoning προς νότο, στη Νότια Σινική Θάλασσα, «καταδεικνύει τον στόχο του κινεζικού καθεστώτος να επεκτείνει τη ναυτική του ισχύ και να διασπάσει την πρώτη νησιωτική αλυσίδα», δήλωσε στην Epoch Times ο Σου Τζου-γιουν, ερευνητής και διευθυντής του Τμήματος Αμυντικής Στρατηγικής και Πόρων στο Ινστιτούτο Εθνικής Άμυνας και Έρευνας Ασφάλειας της Ταϊβάν.

Πρόσθεσε ότι, ως αποτέλεσμα, οι δημοκρατικές χώρες της περιοχής — συγκεκριμένα η Ιαπωνία, η Ταϊβάν και οι Φιλιππίνες, μαζί με άλλους υφιστάμενους και δυνητικούς συμμάχους — συνεργάζονται για τη δημιουργία ζώνης αποτροπής, με στόχο τον περιορισμό της Κίνας, όπως καταδεικνύεται από τις κοινές τους ασκήσεις.

Το USS Chung-Hoon παρακολουθεί κινεζικό πολεμικό πλοίο να πραγματοποιεί, όπως ανέφερε, έναν «μη ασφαλή» ελιγμό στα Στενά της Ταϊβάν, στις 3 Ιουνίου 2023. (Andre T. Richard/U.S. Navy μέσω AP)

 

Ο Γιου επεσήμανε ότι η Κίνα αποστέλλει συχνά πλοία του στόλου της ανατολικά της Ταϊβάν για στρατιωτικές ασκήσεις, με κύριο στόχο να αποδείξει ότι μπορεί να διασπά τον περιορισμό της πρώτης νησιωτικής αλυσίδας.

Σημείωσε, επίσης, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες διαθέτουν μια σιωπηρή κατανόηση ότι, σε περίπτωση σύγκρουσης στα Στενά της Ταϊβάν, θα προχωρήσουν αναμφίβολα στον αποκλεισμό αυτής της θαλάσσιας ζώνης, περιορίζοντας έτσι την προβολή στρατιωτικής ισχύος της Κίνας στα ύδατα δυτικά της Ταϊβάν και αποτρέποντας τη διείσδυσή της στα ανατολικά ύδατα.

Ο Γιου ανέφερε ότι ο βασικός στόχος των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων χωρών είναι να καταστήσουν αναποτελεσματική την προσπάθεια επέκτασης της Κίνας.

Εξήγησε ότι αυτό θα έκανε το κυβερνών ΚΚΚ να αισθάνεται περικυκλωμένο από τον συνασπισμό υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και ότι αποτελεί επίσης προειδοποίηση προς την Κίνα να μην εξετάζει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος εναντίον γειτονικών χωρών — ούτε στη Νότια Σινική Θάλασσα ούτε στα Στενά της Ταϊβάν ούτε στην Ανατολική Σινική Θάλασσα. Όπως παρατήρησε, οι ασκήσεις καταδεικνύουν επίσης την αμερικανική πολιτική της «ειρήνης μέσω ισχύος».

Πολυεθνική σύγκρουση

Ωστόσο, το ΚΚΚ έχει επιχειρήσει αντίμετρα, ανέφερε ο Γιου, όπως ο «πρωτοφανής» μακροχρόνιος περιορισμός του εναέριου χώρου χωρίς επίσημη ανακοίνωση στρατιωτικών ασκήσεων.

Η Κίνα έχει δεσμεύσει πέντε θαλάσσιες ζώνες εναέριου χώρου στην Κίτρινη και την Ανατολική Σινική Θάλασσα — καλύπτοντας έναν διάδρομο όπου ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός πραγματοποιεί συχνά ασκήσεις — για 40 ημέρες, από τις 27 Μαρτίου έως τις 6 Μαΐου, γεγονός που, σύμφωνα με την εκτίμηση του εξωτερικού, υποδηλώνει έντονη στρατιωτική δραστηριότητα.

Εν τω μεταξύ, στολίσκος κινεζικών πολεμικών πλοίων πραγματοποίησε αυτή την εβδομάδα ναυτικές ασκήσεις στον δυτικό Ειρηνικό κοντά στην Ιαπωνία.

Κινεζικό πολεμικό πλοίο διακρίνεται στο βάθος, ενώ αυστραλιανό αντιτορπιλικό συμμετέχει σε άσκηση θαλάσσιας συνεργασίας κοντά στον ύφαλο Σκάρμπορω, δυτικά των Φιλιππινών, στις 3 Σεπτεμβρίου 2025. (Ted Aljibe/AFP μέσω Getty Images)

 

Ο Γιου ανέφερε ότι η Κίνα διήλθε μέσω του Στενού Μιγιάκο προς τον δυτικό Ειρηνικό για τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων, ως άμεση αντίδραση στη διαπίστωση ότι η Ιαπωνία, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις Φιλιππίνες, εγκαθιδρύει αποτελεσματικά έναν αποκλεισμό κατά μήκος της πρώτης νησιωτικής αλυσίδας.

Παράλληλα, τρία ρωσικά πολεμικά πλοία επισκέφθηκαν την Κίνα την περασμένη εβδομάδα, για την πραγματοποίηση ετήσιων κοινών ασκήσεων στον Ειρηνικό.

Σύμφωνα με τον Γιου, η Κίνα αναγκάζεται να εξασφαλίσει τη στήριξη της Βόρειας Κορέας και της Ρωσίας για να αντιμετωπίσει τις συμμαχίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Πρόσθεσε ότι ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν έχει πρόσφατα πραγματοποιήσει σειρά δοκιμών πυραύλων, σημειώνοντας ότι το ΚΚΚ δεν αφήνει τη Βόρεια Κορέα ανενεργή.

Με τη συμβολή του Luo Ya και πληροφορίες από το Reuters

Κοβέσι από τους Δελφούς: Στο στόχαστρο η διαφθορά, αιχμές για ΟΠΕΚΕΠΕ και πίεση για ταχύτερη Δικαιοσύνη

Σε μια εκτενή τοποθέτηση στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι, αναφέρθηκε σε σειρά ζητημάτων που αφορούν την Ελλάδα, από τη λειτουργία των Ελλήνων εισαγγελέων έως τις μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς και τις πολιτικές ευθύνες.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα της ανανέωσης της θητείας των Ελλήνων εντεταλμένων εισαγγελέων, ξεκαθαρίζοντας ότι η απόφαση έχει ήδη ληφθεί από το Κολέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Σημείωσε ότι η ίδια διαδικασία έχει εφαρμοστεί για περισσότερους από εκατό εισαγγελείς σε είκοσι δύο κράτη-μέλη, προτρέποντας τους διαφωνούντες να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Παραδέχθηκε, πάντως, ότι στην Ελλάδα απαιτείται ένα επιπλέον διοικητικό στάδιο για την εφαρμογή της απόφασης, εκφράζοντας την εμπιστοσύνη της ότι οι αρμόδιες αρχές θα πράξουν αναλόγως.

Αναφερόμενη στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Κοβέσι επανέλαβε με έμφαση τη σκληρή της κριτική, χαρακτηρίζοντας τον οργανισμό ως «ακρωνύμιο για διαφθορά, νεποτισμό και πελατειακές σχέσεις». Απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία χειρίστηκε την υπόθεση αποσπασματικά, τονίζοντας ότι τέτοιες κατηγορίες είναι αβάσιμες και αποπροσανατολιστικές. Σύμφωνα με την ίδια, η ουσία δεν βρίσκεται στη διαδικασία αλλά στο τι πραγματικά συνέβη.

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στάθηκε και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο θεσμός, κάνοντας λόγο για σημαντική έλλειψη πόρων. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, σε κρίσιμες έρευνες εργάζονται ελάχιστα άτομα, τα οποία καλούνται να επεξεργαστούν τεράστιο όγκο στοιχείων και παρακολουθήσεων. Ανέφερε, ωστόσο, ότι μετά από επαφές με την ελληνική κυβέρνηση υπάρχει πρόθεση ενίσχυσης των ερευνών με επιπλέον προσωπικό.

Σε ό,τι αφορά τις πολιτικές ευθύνες, η Κοβέσι απέρριψε την άποψη ότι οι πράξεις που ερευνώνται εντάσσονται στην «κανονική» πολιτική δραστηριότητα, τονίζοντας ότι πρόκειται για αδικήματα που αναγνωρίζονται ως τέτοια σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Παράλληλα, χαιρέτισε την απόφαση της Βουλής για άρση ασυλίας δεκατριών βουλευτών, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για αναγκαίο βήμα ώστε να προχωρήσουν οι έρευνες, χωρίς αυτό να συνεπάγεται ενοχή.

Η ίδια εμφανίστηκε θετική και ως προς τις πρωτοβουλίες για επιτάχυνση των διαδικασιών σε υποθέσεις που αφορούν πολιτικά πρόσωπα, σημειώνοντας ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου. Υπογράμμισε πως η καθυστέρηση στην απονομή Δικαιοσύνης αποτελεί κρίσιμο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν όταν αναφέρθηκε στη νοοτροπία που, όπως είπε, συχνά συναντά στην Ελλάδα. «Κουράστηκα να ακούω ότι έτσι γίνονται τα πράγματα», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η ανοχή σε πρακτικές διαφθοράς δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία. Μάλιστα, παρέθεσε παράδειγμα παλαιότερης νομοθεσίας που επέτρεπε σε δράστες οικονομικών εγκλημάτων να αποφεύγουν συνέπειες επιστρέφοντας μέρος των χρημάτων, σημειώνοντας ότι τέτοιες πρακτικές έχουν πλέον αλλάξει.

Η Κοβέσι αναφέρθηκε επίσης στην αύξηση των υποθέσεων που χειρίζεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στην Ελλάδα, κάτι που, όπως είπε, αποδεικνύει ότι οι πολίτες εμπιστεύονται όλο και περισσότερο τον θεσμό. Τόνισε δε ότι η διαφθορά δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, επισημαίνοντας πως «καμία χώρα δεν είναι απόλυτα καθαρή».

Απέφυγε να σχολιάσει προσωπικές επιθέσεις ή δηλώσεις πολιτικών εις βάρος της, δηλώνοντας ότι προτιμά να επικεντρώνεται στο έργο της. Με μια δόση χιούμορ, όταν ρωτήθηκε για άλλες πιθανές υποθέσεις, παρέπεμψε… στο Μαντείο των Δελφών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι έρευνες στην Ελλάδα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, από φοροδιαφυγή μέχρι απάτες σε δημόσιους διαγωνισμούς.

Αβεβαιότητα για την τροφοδοσία της Γερμανίας με πετρέλαιο μετά τα σχέδια της Ρωσίας για τον αγωγό Druzhba

Η Ρωσία φέρεται να σχεδιάζει τη διακοπή, από την 1η Μαΐου, των εξαγωγών πετρελαίου από το Καζακστάν προς τη Γερμανία μέσω του αγωγού Druzhba, σύμφωνα με πηγές του κλάδου που επικαλείται το Reuters. Ήδη έχει αποσταλεί αναθεωρημένο πρόγραμμα αποστολών τόσο στο Καζακστάν όσο και στη γερμανική πλευρά.

Η πιθανή αυτή εξέλιξη ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από τον ενεργειακό εφοδιασμό της Γερμανίας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις, με κυριότερη τη σύρραξη στο Ιράν, επηρεάζουν τις διεθνείς ροές ενέργειας.

Το 2025 οι ροές πετρελαίου από το Καζακστάν προς τη Γερμανία μέσω Druzhba ανήλθαν σε περίπου 2,1 εκατ. τόνους (43.000 βαρέλια ημερησίως), αυξημένες σημαντικά σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Μια πλήρης διακοπή θα επηρεάσει άμεσα το διυλιστήριο PCK στο Schwedt, το οποίο καλύπτει μεγάλο μέρος των αναγκών καυσίμων στο Βερολίνο και το Βραδεμβούργο.

Από ρωσικής πλευράς, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση της απόφασης, με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου να δηλώνει άγνοια και να επιφυλάσσεται για περαιτέρω έλεγχο. Αντίστοιχα, ούτε η γερμανική κυβέρνηση ούτε το Καζακστάν έχουν τοποθετηθεί μέχρι στιγμής. Οι σχέσεις Βερολίνου-Μόσχας είναι επιβαρυμένες μετά από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2023 το Καζακστάν τροφοδοτεί τη Γερμανία μέσω της βόρειας διαδρομής του αγωγού, αν και οι ροές έχουν κατά καιρούς διακοπεί λόγω επιθέσεων στο ρωσικό δίκτυο. Σε περίπτωση ανάγκης, η Πολωνία έχει δηλώσει έτοιμη να καλύψει μέρος των αναγκών μέσω του λιμανιού του Γκντανσκ.

Πίεση σε πολλαπλά μέτωπα για το Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εκτιμά πως το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται ουσιαστικά χωρίς σαφή ηγεσία και αντιμετωπίζει εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών παρατάξεων.

Σε ανάρτησή του στις 23 Απριλίου στην πλατφόρμα Truth Social ανέφερε ότι το Ιράν δυσκολεύεται σημαντικά να προσδιορίσει ποιος είναι ο ηγέτης του, σημειώνοντας ότι δεν υπάρχει σαφής εικόνα. Πρόσθεσε ότι η εσωτερική διαμάχη εξελίσσεται μεταξύ «σκληροπυρηνικών», οι οποίοι, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν υποστεί σοβαρές απώλειες στο πεδίο της μάχης, και «μετριοπαθών», οι οποίοι δεν είναι ιδιαίτερα μετριοπαθείς, αλλά κερδίζουν σε εκτίμηση.

Οι αναφορές αυτές έρχονται μετά τις στρατιωτικές επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, που διήρκεσαν αρκετές εβδομάδες και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο δεκάδων στελεχών του καθεστώτος, μεταξύ των οποίων και του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ως ηγέτης της χώρας ορίστηκε ο γιος του, Μοτσταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τα μέσα Μαρτίου, όταν ανακοινώθηκε η ανάληψη των καθηκόντων του.

Στις 22 Απριλίου, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά πως γνωρίζει ποιος Ιρανός αξιωματούχος θα μπορούσε να υπογράψει συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, επισημαίνοντας ότι έχουν εντοπιστεί ρήγματα στο καθεστώς, χωρίς να δοθούν περαιτέρω στοιχεία.

Ναυτικός αποκλεισμός

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, τονίζοντας ότι κανένα πλοίο δεν μπορεί να εισέλθει ή να εξέλθει χωρίς την έγκριση του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και ότι η θαλάσσια οδός παραμένει «ερμητικά κλειστή» έως ότου το Ιράν προχωρήσει σε συμφωνία.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε στις 22 Απριλίου ότι έχει διατάξει 31 πλοία να επιστρέψουν σε λιμάνι ή να αλλάξουν πορεία από τότε που ξεκίνησε η επιβολή του αποκλεισμού νωρίτερα μέσα στον μήνα.

Από τις 13 Απριλίου, οι αμερικανικές δυνάμεις εφαρμόζουν αποκλεισμό σε πλοία όλων των χωρών που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των λιμανιών στον Αραβικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν. Η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει επιβραδυνθεί σε σημείο σχεδόν πλήρους ακινησίας.

Στις 22 Απριλίου, το Ιράν επιτέθηκε σε τρία εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ και κατέλαβε τα δύο, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια ως αντίποινα για τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ανέφερε ότι το άνοιγμα των Στενών είναι αδύνατο υπό αυτές τις συνθήκες και ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί όσο παραμένει σε ισχύ ο αποκλεισμός.

Παράλληλα, ο Τραμπ δήλωσε σε άλλη ανάρτηση στις 23 Απριλίου ότι έδωσε εντολή στον αμερικανικό στρατό να καταστρέφει ιρανικά πλοία που τοποθετούν νάρκες στα Στενά του Ορμούζ, ενώ σημείωσε ότι αμερικανικά ναρκαλιευτικά συνεχίζουν να απομακρύνουν εκρηκτικούς μηχανισμούς από τη θαλάσσια οδό.

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε επίσης ότι κατέλαβε δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με τη λαθραία διακίνηση ιρανικού πετρελαίου, ενώ δεδομένα εντοπισμού έδειξαν ότι το πλοίο Majestic X βρισκόταν κοντά στο δεξαμενόπλοιο Tifani, το οποίο είχε καταληφθεί προηγουμένως.

Σε άλλη περίπτωση, πλοίο που κατευθυνόταν από την Κίνα προς το Ιράν αγνόησε προειδοποιήσεις επί έξι ώρες στον Κόλπο του Ομάν, με αποτέλεσμα οι αμερικανικές δυνάμεις να προκαλέσουν ζημιά στο μηχανοστάσιό του. Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε επίσης ότι αμερικανικές δυνάμεις επιβιβάστηκαν χωρίς επεισόδια σε πλοίο που συνδέεται με το Ιράν στον Ινδικό Ωκεανό.

Το Πεντάγωνο ανέφερε ότι τα διεθνή ύδατα δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως κάλυψη από πρόσωπα ή οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να περιορίζουν την ελευθερία κινήσεων τέτοιων πλοίων.

Κίνδυνος διακοπής παραγωγής

Σύμφωνα με την εταιρεία Kpler, το Ιράν πλησιάζει σε αναγκαστική διακοπή παραγωγής πετρελαίου, καθώς οι δεξαμενές αποθήκευσης γεμίζουν με ταχείς ρυθμούς και ενδέχεται να εξαντληθούν μέσα σε 20 έως 24 ημέρες.

Η παραγωγή έχει ήδη μειωθεί κατά περίπου 750.000 βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, κυρίως λόγω της μειωμένης εγχώριας ζήτησης κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η προσφορά πετρελαίου επηρεάζεται από δύο ταυτόχρονους παράγοντες: ζημιές σε κρίσιμες υποδομές και σχεδόν πλήρη διακοπή των εξαγωγών.

Ο Χομογιούν Φαλακσάχι, επικεφαλής ανάλυσης αργού πετρελαίου της Kpler, ανέφερε ότι τα πλήγματα σε φάσεις του κοιτάσματος South Pars έχουν μειώσει την παραγωγή συμπυκνωμάτων κατά περίπου 100.000 έως 120.000 βαρέλια ημερησίως για τουλάχιστον έξι μήνες.

Το South Pars, που μοιράζεται με το Κατάρ, αποτελεί το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο και βασικό πυλώνα της ιρανικής οικονομίας, ενώ τροφοδοτεί σημαντικό μέρος της παγκόσμιας αγοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με τον Φαλακσάχι, με περίπου 1,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως να μην εξάγονται και με περίπου 39 εκατομμύρια βαρέλια διαθέσιμης αποθηκευτικής ικανότητας στη στεριά, το Ιράν ενδέχεται να εξαντλήσει τον διαθέσιμο χώρο μέσα σε 20 έως 24 ημέρες.

Σημείωσε ότι η εκτίμηση αυτή μπορεί να διαφέρει, καθώς δεν είναι δυνατή η πλήρης αξιοποίηση όλων των δεξαμενών, ενώ ενδέχεται να υπάρχει επιπλέον αποθηκευτικός χώρος σε διυλιστήρια στη βόρεια χώρα, όπως στην Τεχεράνη, την Ταμπρίζ και την Ισφαχάν.

Διπλωματικές εξελίξεις και κυρώσεις

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσσεντ ανέφερε στις 21 Απριλίου ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα συνεχίσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Πρόσθεσε ότι μέσα σε λίγες ημέρες οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης στο νησί Kharg θα έχουν γεμίσει και τα ιρανικά πετρελαιοπηγάδια θα τεθούν εκτός λειτουργίας, επισημαίνοντας ότι ο περιορισμός του θαλάσσιου εμπορίου στοχεύει στις βασικές πηγές εσόδων του καθεστώτος.

Ο Μπέσσεντ ανέφερε ότι το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα συνεχίσει να ασκεί μέγιστη πίεση για να περιορίσει την ικανότητα της Τεχεράνης να δημιουργεί, να μετακινεί και να επαναπατρίζει κεφάλαια, ενώ προειδοποίησε ότι πρόσωπα ή πλοία που διευκολύνουν τέτοιες δραστηριότητες κινδυνεύουν με κυρώσεις.

Παράλληλα, ανέφερε ότι συνεχίζονται οι ενέργειες για τη δέσμευση κεφαλαίων που, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, έχουν υπεξαιρεθεί από τη χώρα.

Στις 21 Απριλίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε την παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν, σημειώνοντας ότι στόχος είναι να δοθεί χρόνος στους ηγέτες και εκπροσώπους του να καταλήξουν σε ενιαία πρόταση. Παράλληλα, Πακιστανοί αξιωματούχοι ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναβάλουν στρατιωτικές ενέργειες έως ότου υποβληθεί τέτοια πρόταση.

Ιρανός εκπρόσωπος δήλωσε σε κρατικά μέσα ότι δεν έχει ακόμη αποφασιστεί εάν το Ιράν θα συμμετάσχει σε νέες ειρηνευτικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την αποτυχία προηγούμενου γύρου διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν νωρίτερα μέσα στον Απρίλιο.

Των Jack Phillips και Owen Evans

Με τη συμβολή του Tom Ozimek και πληροφορίες από το Associated Press