Μήνας: Απρίλιος 2026

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε στις 21 Απριλίου την παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν, επικαλούμενος εσωτερικά ρήγματα στο καθεστώς, ενώ ταυτόχρονα κάλεσε την Τεχεράνη να απελευθερώσει οκτώ γυναίκες που φέρονται να αντιμετωπίζουν εκτέλεση, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι η απόφαση για παράταση της εκεχειρίας ελήφθη λαμβάνοντας υπ’ όψιν τον σοβαρό κατακερματισμό της ιρανικής κυβέρνησης, καθώς και το αίτημα του στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ και του πρωθυπουργού του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ. Όπως σημείωσε, οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να αναστείλουν την επίθεση κατά του Ιράν έως ότου οι ηγέτες και οι εκπρόσωποί του καταθέσουν ενιαία πρόταση.

Παράλληλα, δήλωσε ότι έδωσε εντολή στον αμερικανικό στρατό να παρατείνει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, επισημαίνοντας ότι οι δυνάμεις παραμένουν σε ετοιμότητα και ότι η εκεχειρία θα ισχύει έως ότου υποβληθεί η πρόταση και ολοκληρωθούν οι συνομιλίες.

Σε ξεχωριστή ανάρτηση, απηύθυνε έκκληση προς τους Ιρανούς ηγέτες να απελευθερώσουν οκτώ γυναίκες που φέρονται να πρόκειται να εκτελεστούν, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε ένα θετικό πρώτο βήμα για τις διαπραγματεύσεις. Στην ανάρτηση συμπεριέλαβε στιγμιότυπο από δημοσίευση χρήστη στην πλατφόρμα X, χωρίς να αναφέρει τα ονόματα των γυναικών.

Η εφημερίδα The Epoch Times δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει τα στοιχεία τους, τα φερόμενα αδικήματα ή την κράτησή τους.

Αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι αμερικανική αντιπροσωπεία θα μεταβεί στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες πριν από τη λήξη της εκεχειρίας στις 22 Απριλίου, με τις δύο πλευρές να προειδοποιούν ότι χωρίς συμφωνία είναι έτοιμες να επαναλάβουν τις εχθροπραξίες. Ωστόσο, αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για συμμετοχή σε νέες συνομιλίες στο Πακιστάν, με τον εκπρόσωπο Εσμαήλ Μπαγκαεΐ να τονίζει ότι οποιαδήποτε μετάβαση θα πρέπει να διασφαλίζει τα συμφέροντα της χώρας.

Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται επιφυλακτική, με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ να δηλώνει στις 21 Απριλίου ότι η Τεχεράνη απορρίπτει διαπραγματεύσεις υπό απειλή και να προειδοποιεί ότι ο ναυτικός αποκλεισμός θέτει σε κίνδυνο τις συνομιλίες, προσθέτοντας ότι η χώρα έχει προετοιμαστεί να παρουσιάσει νέες επιλογές στο πεδίο της μάχης.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε την επιβίβαση αμερικανικών δυνάμεων σε ιρανικό πετρελαιοφόρο στις 21 Απριλίου πράξη πολέμου, ενώ επέκρινε και προηγούμενη επιχείρηση στις 19 Απριλίου, κατά την οποία αμερικανικές δυνάμεις χτύπησαν πλοίο υπό ιρανική σημαία στο μηχανοστάσιο και το κατέσχεσαν. Όπως ανέφερε, η επίθεση σε εμπορικό πλοίο και η ομηρία του πληρώματός του συνιστούν σοβαρή παραβίαση, προσθέτοντας ότι το Ιράν γνωρίζει πώς να υπερασπίζεται τα συμφέροντά του.

Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι οι στρατιώτες επιβιβάστηκαν σε πλοίο που παρέκαμπτε κυρώσεις στον Ινδο-Ειρηνικό, ενώ το υπουργείο Πολέμου επιβεβαίωσε ότι η επιχείρηση στο πετρελαιοφόρο M/T Tifani πραγματοποιήθηκε χωρίς θύματα. Επιπλέον, την Κυριακή 20 Απριλίου, οι ΗΠΑ κατέσχεσαν ιρανικό φορτηγό πλοίο, στην πρώτη τέτοια ενέργεια στο πλαίσιο του αποκλεισμού, με το Ιράν να χαρακτηρίζει την επιχείρηση πειρατεία και παραβίαση της εκεχειρίας.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι είκοσι οκτώ πλοία έχουν λάβει εντολή να αλλάξουν πορεία ή να επιστρέψουν σε λιμάνια στο πλαίσιο του αποκλεισμού, που τέθηκε σε ισχύ στις 13 Απριλίου με στόχο την αύξηση της οικονομικής πίεσης προς την Τεχεράνη.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσσεντ προειδοποίησε ότι οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στο νησί Χαργκ πλησιάζουν στο όριο χωρητικότητας λόγω του αποκλεισμού, σημειώνοντας ότι εντός ημερών ενδέχεται να γεμίσουν, οδηγώντας σε διακοπή της λειτουργίας πετρελαιοπηγών. Τόνισε ότι ο περιορισμός του θαλάσσιου εμπορίου πλήττει άμεσα τις βασικές πηγές εσόδων του καθεστώτος και ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να ασκούν μέγιστη πίεση, προειδοποιώντας για κυρώσεις σε όσους διευκολύνουν εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.

Σε συνέντευξή του στο CNBC, στις 21 Απριλίου, πριν από την ανακοίνωση της παράτασης της εκεχειρίας, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να προχωρήσουν σε νέες επιθέσεις κατά του Ιράν. Όπως ανέφερε, η χώρα θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά τη θέση της μέσω συμφωνίας και να εξελιχθεί ξανά σε ισχυρό και αξιόλογο κράτος, αν και, κατά την εκτίμησή του, καθοδηγείται από ιδιαίτερα σκληρούς ηγέτες.

Όπως σημείωσε, η ιρανική ηγεσία θα πρέπει να επιδείξει λογική, προκειμένου να μετατρέψει τη χώρα σε ένα ισχυρό και νόμιμο κράτος και όχι σε ένα σύστημα βασισμένο στη βία και τον φόβο. Υπενθύμισε ότι τον Ιανουάριο είχε δηλώσει πως είχε αποτρέψει 837 απαγχονισμούς στο Ιράν και είχε προειδοποιήσει την Τεχεράνη για συνέπειες σε περίπτωση περαιτέρω εκτελέσεων. Την ίδια περίοδο, το Ιράν βρέθηκε αντιμέτωπο με εκτεταμένες διαδηλώσεις, οι οποίες, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αντιμετωπίστηκαν με ευρεία και σκληρή καταστολή.

Κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να παραμένουν σε ετοιμότητα για επιθέσεις σε χώρες του Περσικού Κόλπου, ενώ η χώρα έχει στοχοποιήσει πλοία στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Στενού του Ορμούζ, προκαλώντας αναταραχή στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Στις 21 Απριλίου, η τιμή του πετρελαίου τύπου Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και το West Texas Intermediate ανήλθε στα 89 δολάρια.

Ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα της Epoch Times για σχολιασμό.

Με πληροφορίες από το Associated Press

Οι εξελίξεις στον Λίβανο δείχνουν ότι, παρά την εύθραυστη εκεχειρία, οι επιχειρήσεις του Ισραήλ συνεχίζονται αλλά με διαφορετική μορφή. Δεν πρόκειται πλέον για κλασικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς, αλλά για μια συστηματική μέθοδο καταστροφής περιοχών στο έδαφος, με στόχο τη δημιουργία «ζωνών ασφαλείας».

Μονάδες μηχανικού τοποθετούν εκρηκτικά σε ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα, τα οποία στη συνέχεια καταστρέφονται πλήρως. Η πρακτική αυτή αποσκοπεί στην εξάλειψη κάθε πιθανού σημείου που θα μπορούσε να δυσκολέψει την επιτήρηση ή να προσφέρει κάλυψη σε αντίπαλες δυνάμεις.

Η τακτική αυτή δεν είναι καινούργια, καθώς έχει εφαρμοστεί και στη Γάζα, ενώ ιστορικά παραδείγματα παρόμοιων ενεργειών εντοπίζονται ήδη από τα μέσα του 20ού αιώνα. Στόχος είναι η πλήρης ισοπέδωση περιοχών, σε βαθμό που να μην απομένουν ούτε ερείπια, μετατρέποντας ολόκληρες ζώνες σε «νεκρές» εκτάσεις. Η ισραηλινή πλευρά προβάλλει το επιχείρημα της ασφάλειας για να δικαιολογήσει τις επιχειρήσεις αυτές, ακόμη και σε περιοχές με διαφορετικό πληθυσμιακό χαρακτήρα, εντείνοντας τις αντιδράσεις.

Η δραστηριότητα του ισραηλινού στρατού στον Λίβανο συνδέονται άμεσα με το ευρύτερο γεωπολιτικό σκηνικό και τις σχέσεις με το Ιράν, καθώς η λιβανέζικη Χεζμπολάχ θεωρείται βασικός σύμμαχος της Τεχεράνης. Η επικείμενη λήξη της εκεχειρίας και οι κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών επηρεάζουν άμεσα το μέτωπο αυτό.

Την ίδια στιγμή, οι πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες του Ιράν παραμένουν εν μέρει άγνωστες, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για χρήση μη επανδρωμένων και πυραυλικών συστημάτων, καθώς και για πιθανή τεχνολογική υποστήριξη από Ρωσία και Κίνα, ιδιαίτερα στον τομέα της στοχοποίησης μέσω δορυφορικών συστημάτων.

Από την άλλη, νέες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ φέρνουν στο προσκήνιο σενάρια για επικείμενη συμφωνία ειρήνης με το Ιράν, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, ενδέχεται να υπογραφεί στο Πακιστάν. Όπως ανέφερε σε συνεντεύξεις του, τα πράγματα κινούνται γρήγορα, με ανοικτό το ενδεχόμενο όχι μόνο εκεχειρίας αλλά και συνολικής συμφωνίας. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σαφής επιβεβαίωση από την ιρανική πλευρά για τη συμμετοχή της σε διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ, αν και υπάρχουν πληροφορίες για πιθανή άφιξη ιρανικής αντιπροσωπείας.

Βασικός όρος που θέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η ρητή δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, κάτι που αναμένεται να συμπεριληφθεί γραπτώς σε ενδεχόμενη συμφωνία. Ο Τραμπ εμφανίστηκε επίσης πρόθυμος να συναντηθεί απευθείας με Ιρανούς ηγέτες, χωρίς να διευκρινίζει ποιοι θα είναι αυτοί.

Αναλυτές και δημοσιογραφικές πηγές τηρούν επιφυλακτική στάση, επισημαίνοντας ότι οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου συχνά προηγούνται των πραγματικών εξελίξεων. Επιπλέον, τονίζεται ότι δεν έχει υπάρξει καμία επιβεβαιωμένη αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, παρά τους σχετικούς ισχυρισμούς, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης των πληροφοριών.

Σε αυτή τη φάση, όλα παραμένουν ρευστά, με τη διπλωματική διαδικασία να βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο και τις επόμενες ημέρες να θεωρούνται καθοριστικές για το αν θα υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Δεν προβλέπει παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία πριν από την 22α Απριλίου, σύμφωνα με δήλωσή του στο Bloomberg, στις 20 του μηνός. Η εκεχειρία ανακοινώθηκε στις 7 Απριλίου και λήγει το βράδυ της Τετάρτης, ώρα Ουάσιγκτον, ενώ αρχικά είχε οριστεί να λήξει στις 21 Απριλίου. Σε ισχύ θα παραμείνει και ο ναυτικός αποκλεισμός του Ορμούζ. «Δεν θα βιαστώ να συνάψω μια κακή συμφωνία. Έχουμε χρόνο», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Σε αυτό το διάστημα, αναμένεται να επαναληφθούν οι διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν — είτε απόψε είτε το πρωί της Τετάρτης, σύμφωνα με τον Τραμπ — με τον ειδικό απεσταλμένο στη Μέση Ανατολή Στηβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ να συνοδεύουν τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς. Κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου, δεν υπήρξαν σαφή σημάδια άμεσων διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ο αποκλεισμός του πορθμού του Ορμούζ από τις ΗΠΑ ξεκίνησε στις 13 Απριλίου και, όπως δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στο Truth Social, οι οικονομικές συνέπειες για το Ιράν είναι δυσβάσταχτες: «Χάνουν 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα — ένα ποσό που δεν μπορεί να αντέξει κανείς, ακόμη και βραχυπρόθεσμα».

Από την έναρξη του αποκλεισμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποτρέψει την είσοδο είκοσι επτά (27) πλοίων στον Περσικό Κόλπο, ανακοίνωσε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) μέσω Χ, στις 20 Απριλίου. Τα πλοία σταματώνται στον Κόλπο του Ομάν, στην Αραβική Θάλασσα, και διατάζονται να επιστρέψουν στους ιρανικούς λιμένες.

Η Τεχεράνη θεωρεί τον αμερικανικό αποκλεισμό ως παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και αντέδρασε πυροβολώντας ένα γαλλικό πλοίο και ένα βρετανικό φορτηγό στις 18 Απριλίου. Όπως σημείωσε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτσταμπά Χαμενεΐ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το σαββατοκύριακο, το ιρανικό ναυτικό είναι έτοιμο να επιφέρει «νέες πικρές ήττες» στους εχθρούς του. Την επομένη, ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν ότι παραβίασε την εκεχειρία, ενώ ο αμερικανικός στρατός άνοιξε πυρ εναντίον ενός φορτηγού πλοίου υπό ιρανική σημαία που κατευθυνόταν προς το λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς του Ιράν, μετά από μια αντιπαράθεση. Σε βίντεο που κοινοποίησε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, διακρίνονται πεζοναύτες να κατεβαίνουν από ελικόπτερα στο πλοίο με σχοινιά.

Ο ιρανικός στρατός δήλωσε ότι το πλοίο ταξίδευε από την Κίνα και κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για πειρατεία, όπως μετέδωσαν κρατικά μέσα ενημέρωσης. Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού αργού πετρελαίου, χαρακτήρισε την επίθεση ως «αναγκαστική αναχαίτιση» και εξέφρασε την ανησυχία της για παρόμοιες κινήσεις, σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua. Ο ηγέτης του κινεζικού καθεστώτος Σι Τζινπίνγκ ζήτησε να συνεχιστεί απρόσκοπτα η θαλάσσια κυκλοφορία στην περιοχή και προέτρεψε για επίλυση του ζητήματος με πολιτικά και διπλωματικά μέσα.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, ανέφεραν ότι ο έλεγχος της Τεχεράνης επί του Ορμούζ περιλαμβάνει την απαίτηση πληρωμών για υπηρεσίες ασφάλειας, προστασίας και περιβαλλοντικής προστασίας. Το συμβούλιο ανέφερε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν υποβάλει νέες προτάσεις μετά από συνομιλίες με τη μεσολάβηση του Πακιστάν τις τελευταίες ημέρες, τις οποίες το Ιράν εξακολουθούσε να εξετάζει.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν σχέδια για τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων» και τόνισε ότι το Ιράν θα «δώσει προτεραιότητα στα εθνικά συμφέροντα και οφέλη». Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σαΐντ Χατιμπζαντέ, δήλωσε ότι δεν έχει καθοριστεί χρονοδιάγραμμα για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, προσθέτοντας ότι πρέπει πρώτα να συμφωνηθεί ένα βασικό πλαίσιο, σύμφωνα με το Associated Press.

Η σκληρή στάση της Τεχεράνης μεγαλώνει την αβεβαιότητα και δίνει τροφή στις ανησυχίες ότι οι μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Ορμούζ θα αργήσουν να επανέλθουν, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται στις 20 Απριλίου κατά περίπου 5%: η τιμή του αργού Brent έφτασε σχεδόν τα 95 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ η τιμή του West Texas Intermediate ανέβηκε στα 87 δολάρια περίπου ανά βαρέλι. Η ναυτιλιακή κίνηση μέσω του Ορμούζ έχει σχεδόν σταματήσει, με μόνο τρεις διελεύσεις να καταγράφονται σε διάστημα 12 ωρών, σύμφωνα με ναυτιλιακά στοιχεία.

Οι υψηλές τιμές των καυσίμων, ο πληθωρισμός και η πτώση των ποσοστών δημοτικότητας του Τραμπ εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ αυξάνουν την πίεση για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο ίδιος το διαψεύδει σε ανάρτησή του, δηλώνοντας αποφασισμένος και βέβαιος ότι μπορεί να επιτύχει μία συμφωνία ισχυρότερη από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA/πυρηνική συμφωνία) του 2015 που διαπραγματεύτηκε ο τότε πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη συμφωνία αυτή το 2018, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, κίνηση που υποστηρίχθηκε από τους Ρεπουμπλικανούς του Κογκρέσου και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Για τον Τραμπ, το να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να αποκτήσει πυρηνικά το Ιράν είναι ζωτικής σημασίας: «Το βασικό είναι να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα. Δεν μπορούμε να αφήσουμε το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, και αυτό υπερισχύει όλων των άλλων», δήλωσε στις 17 Απριλίου.

Πιέζοντας περαιτέρω, στις 19 Απριλίου προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέψουν κάθε γέφυρα και σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν, εάν η Τεχεράνη αρνηθεί τους όρους τους. Από την πλευρά του, το ισλαμιστικό καθεστώς έχει δηλώσει ότι οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ κατά των πολιτικών υποδομών του θα αντιμετωπιστεί με επιθέσεις εναντίον σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεων αφαλάτωσης στα γειτονικά αραβικά κράτη του Κόλπου.

Του Jackson Richman

Με τη συμβολή των Emel Akan και Jack Phillips, και πληροφορίες από το Reuters