Ο πρώην πρόεδρος Μπιλ Κλίντον και η πρώην υπουργός Εξωτερικών Χίλλαρυ Κλίντον συμφώνησαν τη Δευτέρα να καταθέσουν σε κοινοβουλευτική έρευνα για τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρυ Έπσταϊν, σύμφωνα με ανάρτηση στο X από συνεργάτη τους.
Η ανακοίνωση θα μπορούσε να αποτρέψει μια προγραμματισμένη ψηφοφορία αργότερα αυτή την εβδομάδα στη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, με αντικείμενο την παραπομπή του ζεύγους Κλίντον για περιφρόνηση του Κογκρέσου, λόγω της αρχικής τους άρνησης να καταθέσουν για τη σχέση τους με τον Έπσταϊν. Οι Κλίντον είχαν προηγουμένως χαρακτηρίσει την έρευνα της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής ως μια κομματική άσκηση με στόχο να προστατευθεί ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του πρώην Δημοκρατικού προέδρου, Άνχελ Ουρένια, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι οι Κλίντον ανυπομονούν να εμφανιστούν για την κατάθεσή τους. Στην ίδια ανάρτηση, ο Ουρένια υποστήριξε ότι οι Κλίντον διαπραγματεύτηκαν καλόπιστα, ενώ η άλλη πλευρά όχι, και ότι οι ίδιοι ενημέρωσαν ενόρκως για όσα γνωρίζουν, χωρίς αυτό να ενδιαφέρει τους συνομιλητές τους. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι ο πρώην πρόεδρος και η πρώην υπουργός Εξωτερικών θα είναι παρόντες και ότι προσβλέπουν στο να τεθεί ένα προηγούμενο που θα ισχύει για όλους.
Έχει καταγραφεί ότι, μετά την αποχώρησή του από την προεδρία, ο Μπιλ Κλίντον πέταξε πολλές φορές με το ιδιωτικό αεροσκάφος του Έπσταϊν. Ο πρώην πρόεδρος υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε τίποτα για την εγκληματική δραστηριότητα του εκλιπόντος.
Ο βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία (D-Calif.), ο επικεφαλής Δημοκρατικός της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι ο ίδιος και άλλοι Δημοκρατικοί ενθάρρυναν τον Μπιλ Κλίντον να καταθέσει για τον Έπσταϊν από την έναρξη της έρευνας. Ο Γκαρσία είπε ότι από την πρώτη ημέρα υποστήριζαν πως θέλουν να μιλήσουν με τον πρόεδρο Κλίντον, προσθέτοντας ότι είναι ικανοποιημένος που το ζήτημα διευθετήθηκε και ότι θέλουν να ακούσουν τον πρώην πρόεδρο. Είπε ακόμη ότι επιθυμούν να μιλήσουν με οποιονδήποτε έχει πληροφορίες ή γνώριζε τον Τζέφρυ Έπσταϊν ή πέρασε χρόνο μαζί του, τονίζοντας ότι έχουν ερωτήσεις.
Οι Κλίντον πρότειναν το σαββατοκύριακο, μέσω νομικής επιστολής προς τον βουλευτή Τζέιμς Κόμερ (R-Ky.), πρόεδρο της επιτροπής, τους όρους τους για συμμετοχή στην έρευνα για τον Έπσταϊν, συμπεριλαμβανομένου ενός χρονικού ορίου τεσσάρων ωρών για την κατάθεση του πρώην προέδρου.
Ο Γκαρσία είπε ότι οι Δημοκρατικοί θεώρησαν καλή την πρόταση των Κλίντον, ωστόσο ο Κόμερ την απέρριψε τη Δευτέρα, με επιστολή που αναρτήθηκε στο X. Η Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής ανέφερε ότι, αφού αγνόησαν νόμιμες κλητεύσεις, ο Μπιλ και η Χίλλαρυ Κλίντον επιχειρούν να αποφύγουν την παραπομπή για περιφρόνηση ζητώντας ειδική μεταχείριση — αλλά δεν είναι υπεράνω του νόμου, σημείωσε.
Ο Γκαρσία δήλωσε ότι ο Μπιλ και η Χίλλαρυ Κλίντον έχουν πλέον αποδεχθεί κάθε όρο που ζήτησε ο Κόμερ. Ανέφερε ότι ο Κόμερ ήθελε μεγαλύτερη χρονική διάρκεια, ένα πιο πλήρες πλαίσιο εξέτασης σε μορφή κατάθεσης, που θα λάβει χώρα στην Ουάσιγκτον, και ότι οι Κλίντον αποδέχθηκαν όλα όσα ζήτησε. Αναμένει δε την κατάθεση των Κλίντον κάποια στιγμή μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Για την ψηφοφορία περί περιφρόνησης εναντίον των Κλίντον, παραμένει ασαφές αν θα προχωρήσει στη Βουλή εντός της εβδομάδας. Ο Γκαρσία είπε στην Epoch Times ότι θεωρεί παράλογο να προχωρήσει η ψηφοφορία· κάτι τέτοιο, σημείωσε, θα ήταν πρωτοφανές και θα αποτελούσε σαφή ένδειξη ότι ο Κόμερ δεν ενδιαφέρεται πραγματικά να ακούσει την κατάθεση των Κλίντον, αλλά μόνο για πολιτικά οφέλη. Όπως παρατήρησε, αυτό θα ήταν μεγάλη αδικία και για τους επιζώντες και για την έρευνα.
Στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 άνοιξε επίσημα ο κύκλος συζήτησης για νέα συνταγματική αναθεώρηση στην Ελλάδα, με την κυβέρνηση να θέτει ως στόχο ένα «πακέτο» θεσμικών αλλαγών που — κατά την επιχειρηματολογία της — θα εκσυγχρονίσει τη λειτουργία του κράτους και θα ενισχύσει τη λογοδοσία. Η διαδικασία βρίσκεται ακόμη στη φάση προετοιμασίας και διαμόρφωσης προτάσεων, με το πολιτικό σύστημα να προεξοφλεί ότι οι κρίσιμες αποφάσεις θα κριθούν από τις απαιτούμενες αυξημένες πλειοψηφίες.
Στον πυρήνα των αλλαγών που έχουν τεθεί στο τραπέζι βρίσκονται τέσσερις βασικοί άξονες. Πρώτον, το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη υπουργών, όπου συζητείται αναθεώρηση του ειδικού καθεστώτος που ισχύει σήμερα, με κατεύθυνση να περιοριστεί η θεσμική «ασπίδα» και να ενισχυθεί η συμμετοχή τακτικών δικαστικών λειτουργών στη διερεύνηση υποθέσεων. Δεύτερον, το άρθρο 103 για τη μονιμότητα στο Δημόσιο, με προτάσεις που συνδέουν την υπηρεσιακή κατάσταση των δημοσίων υπαλλήλων με αξιολόγηση και πειθαρχικούς μηχανισμούς, μεταβάλλοντας τον τρόπο που κατοχυρώνεται συνταγματικά η υπηρεσιακή ασφάλεια. Τρίτον, το άρθρο 16 για την ανώτατη εκπαίδευση, με την προοπτική αναθεώρησης που θα επιτρέπει τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Τέταρτον, προβλέπονται θεσμικές ρυθμίσεις για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με πρόταση να εξεταστεί μια ενιαία εξαετής θητεία, καθώς και παρεμβάσεις που αφορούν τη Δικαιοσύνη, κυρίως στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, με στόχο — όπως διατυπώνεται — να ενισχυθούν οι εγγυήσεις ανεξαρτησίας.
Παράλληλα, έχει τεθεί στη δημόσια συζήτηση και η ιδέα δημοσιονομικών «κανόνων» σε συνταγματικό επίπεδο, δηλαδή ρυθμίσεων που θα λειτουργούν ως πρόσθετες δικλίδες για τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών. Το κατά πόσο αυτό θα αποκρυσταλλωθεί σε συγκεκριμένη αναθεωρητική πρόταση παραμένει ανοικτό.
Οι αντιδράσεις εκτός κοινοβουλίου έχουν ήδη καταγραφεί, ιδίως σε δύο πεδία. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πανεπιστημιακοί φορείς επισημαίνουν ότι η αναθεώρηση του άρθρου 16 δεν απαντά από μόνη της στα χρόνια ζητήματα χρηματοδότησης, στελέχωσης και ποιότητας, ζητώντας να δοθεί προτεραιότητα στην ενίσχυση των δημόσιων ΑΕΙ. Στο Δημόσιο, συνδικαλιστικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι τυχόν μεταβολή της συνταγματικής κατοχύρωσης της μονιμότητας μπορεί να επηρεάσει την υπηρεσιακή ανεξαρτησία και να ανοίξει πεδίο αυθαίρετων παρεμβάσεων, ζητώντας σαφείς εγγυήσεις αντικειμενικής αξιολόγησης. Από την πλευρά της νομικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, προβάλλεται σταθερά η ανάγκη οι αλλαγές να γίνουν με προσοχή, σαφήνεια και ευρεία συναίνεση, ώστε να μην υπονομευθεί η θεσμική ισορροπία που υπηρετεί το Σύνταγμα.
Ως προς το χρονοδιάγραμμα, το επόμενο διάστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί η κατάθεση και η επεξεργασία προτάσεων, ώστε να ξεκινήσει η κοινοβουλευτική διαδικασία στην παρούσα Βουλή. Στη συνέχεια, σύμφωνα με το άρθρο 110, απαιτούνται δύο ψηφοφορίες στην προτείνουσα Βουλή και, μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές, η αναθεωρητική Βουλή θα έχει τον τελικό λόγο για το ακριβές περιεχόμενο των αλλαγών. Κλειδί σε όλη τη διαδικασία είναι οι αυξημένες πλειοψηφίες (151 ή 180 ψήφοι, ανάλογα με το αποτέλεσμα της πρώτης φάσης), που πρακτικά σημαίνουν ότι για να προχωρήσουν οι μεγάλες τομές θα χρειαστούν συνεννοήσεις πέρα από τα όρια της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Η Ευρώπη οφείλει να υιοθετήσει μια στρατηγική «Made in Europe» για να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση και να αποτρέψει τον κίνδυνο οικονομικής εξάρτησης από παγκόσμιους ανταγωνιστές, δηλώνει ο επικεφαλής βιομηχανίας της ΕΕ, Στεφάν Σεζουρνέ.
Σε άρθρο του, που υπογράφουν ακόμη 1.141 επιχειρηματίες και δημοσιεύθηκε αυτήν την εβδομάδα σε ευρωπαϊκά ΜΜΕ, ο Γάλλος επίτροπος της ΕΕ, αρμόδιος για την ευημερία και τη βιομηχανική στρατηγική, τονίζει: «Η Ευρώπη χρειάζεται να μιμηθεί τις πολιτικές που ήδη εφαρμόζουν οι κύριοι οικονομικοί της ανταγωνιστές. Χωρίς μια φιλόδοξη, αποτελεσματική και ρεαλιστική βιομηχανική πολιτική, η ευρωπαϊκή οικονομία καταδικάζεται να είναι απλώς το πεδίο παιχνιδιού των ανταγωνιστών της».
Υπογραμμίζει επίσης: «Οι Κινέζοι έχουν το ‘Made in China’, οι Αμερικανοί το ‘Buy American’, και οι περισσότερες οικονομικές δυνάμεις διαθέτουν ανάλογα προγράμματα που δίνουν προτεραιότητα στα δικά τους στρατηγικά πλεονεκτήματα. Γιατί όχι κι εμείς;»
Ο Σεζουρνέ συνοψίζει την ευρωπαϊκή απάντηση στην αυξανόμενη παγκόσμια αντιπαλότητα σε τρεις λέξεις: «Made in Europe», σημειώνοντας πως κάθε φορά που χρησιμοποιούνται ευρωπαϊκά δημόσια κονδύλια, αυτά πρέπει να στηρίζουν την ευρωπαϊκή παραγωγή και την ποιοτική εργασία.
Περιγράφοντας το παγκόσμιο τοπίο, σημειώνει: «Το 2026 ξεκίνησε με έναν κόσμο που νομίζαμε πως ανήκε στο παρελθόν, έναν κόσμο που διέπεται από την πολιτική της ισχύος. Δασμοί, μαζικές επιδοτήσεις, περιορισμοί στις εξαγωγές, παραβιάσεις της πνευματικής ιδιοκτησίας, ο διεθνής ανταγωνισμός δεν υπήρξε ποτέ τόσο άνισος. Καθώς ξαναγράφονται οι κανόνες του εμπορίου, δεν έχουμε πια επιλογές».
Η συζήτηση αυτή συμπίπτει με την προσπάθεια της Ιταλίας και της Γερμανίας — των δύο μεγαλύτερων βιομηχανικών οικονομιών της Ευρώπης — να επηρεάσουν τη νέα πορεία της πολιτικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Γερμανός καγκελάριος Φρήντριχ Μερτς παρουσίασαν πριν δέκα ημέρες κοινό σχέδιο, ζητώντας οριζόντια απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου σε όλη την Ένωση, δηλώνοντας: «Η υπερβολική γραφειοκρατία υπονομεύει την ανάπτυξη της βιομηχανίας».
Η πρωτοβουλία, που παρουσιάζεται ως γερμανοϊταλικό σχέδιο δράσης, επικεντρώνεται στη μείωση της γραφειοκρατίας, την επιτάχυνση των εγκρίσεων και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης σε τομείς όπως η ενέργεια, η άμυνα και η μεταποίηση. Η Μελόνι τόνισε: «Σήμερα, πιστεύω πως Ιταλία και Γερμανία βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ», σε συνέντευξη Τύπου με τον Μερτς, προσθέτοντας: «Η οικολογική μετάβαση της ΕΕ γονάτισε τις βιομηχανίες μας και ενίσχυσε την Κίνα».
Η ανανεωμένη συζήτηση για τη βιομηχανική πολιτική επανέφερε επίσης στο προσκήνιο την εμβληματική έκθεση για την ανταγωνιστικότητα του 2024 που εκπόνησε ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, κατ’ εντολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έκθεση Ντράγκι προειδοποιούσε: «Η Ευρώπη κινδυνεύει με μακροπρόθεσμη οικονομική παρακμή αν δεν κλείσει το χάσμα παραγωγικότητας σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα και δεν άρει τα εσωτερικά εμπόδια στην ανάπτυξη».
Ωστόσο, η εφαρμογή των συστάσεων μέχρι σήμερα είναι περιορισμένη. Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας για την Πολιτική του Σεπτεμβρίου, μόλις το 11% των προτάσεων της έκθεσης Ντράγκι είχε υλοποιηθεί έναν χρόνο μετά, αποτυπώνοντας τις δυσκολίες στη μετάφραση της συναίνεσης περί ανταγωνιστικότητας σε απτά αποτελέσματα πολιτικής.
Η Ευρώπη παραμένει μία από τις ισχυρότερες βιομηχανικές περιοχές παγκοσμίως, ωστόσο το σχετικό μερίδιό της έχει μειωθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες, καθώς η παραγωγή μεταφέρθηκε στην Ασία, και ειδικότερα στην Κίνα. Από το 2001 και την ένταξη της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες μετέφεραν εκεί δραστηριότητες έντασης εργασίας ή μέσης προστιθέμενης αξίας για τη μείωση του κόστους.
Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία της Eurostat, το μερίδιο της μεταποίησης στην οικονομία της ΕΕ έχει συρρικνωθεί διαχρονικά. Το 1995, η βιομηχανία αντιστοιχούσε στο 19,6% του ΑΕΠ της ΕΕ, ενώ το 2015 είχε υποχωρήσει στο 15,9%, αντανακλώντας μια μακροπρόθεσμη τάση με τη διεύρυνση του τομέα υπηρεσιών εις βάρος της βιομηχανίας.
Στα μέσα της δεκαετίας του 2020 το ποσοστό συνέχισε να υποχωρεί. Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, το 2024 η μεταποίηση κάλυπτε περίπου το 14% του ΑΕΠ της ΕΕ. Το ίδιο έτος, η Κίνα ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγικός εταίρος της Ένωσης και ο κορυφαίος εισαγωγικός, σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά της ΕΕ.
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλλας, απέρριψε τις εκκλήσεις για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού στρατού, προειδοποιώντας ότι η ίδρυση μιας παράλληλης δύναμης παράλληλα με το ΝΑΤΟ θα ενείχε κίνδυνο σύγχυσης σε περιόδους κρίσης και θα μπορούσε να αποδειχθεί «εξαιρετικά επικίνδυνη».
Μιλώντας στο Συνέδριο Ασφαλείας του Όσλο στη Νορβηγία, στις 2 Φεβρουαρίου, η κα Κάλλας δήλωσε ότι οι προτάσεις για έναν ευρωπαϊκό στρατό δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν τις πρακτικές όψεις της διοίκησης και του αμυντικού προϋπολογισμού, και προειδοποίησε ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεν μπορούν να προσθέσουν μια ακόμη στρατιωτική δομή στις υπάρχουσες δεσμεύσεις τους.
«Σε περιόδους κρίσης, το πιο σημαντικό είναι η αλυσίδα διοίκησης, ποιος δίνει εντολές σε ποιον», ανέφερε. Εάν η Ευρώπη λειτουργούσε τόσο υπό τη διοίκηση του ΝΑΤΟ όσο και υπό έναν διακριτό ευρωπαϊκό στρατό, «το μπαλάκι θα έπεφτε ανάμεσα στις καρέκλες», προειδοποίησε, προοπτική εξαιρετικά επικίνδυνη κατ’ αυτήν. Αντίθετα, η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί στην ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ. «Γι’ αυτό λέω ότι πρέπει να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή άμυνα, η οποία αποτελεί επίσης μέρος του ΝΑΤΟ. Είναι συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ. Ας μην πετάξουμε το ΝΑΤΟ από το παράθυρο», τόνισε.
Τα σχόλια της πρώην πρωθυπουργού της Εσθονίας έγιναν στο πλαίσιο της συζήτησης σχετικά με τη στρατηγική αυτονομία και τη μακροπρόθεσμη εξάρτηση της ηπείρου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τομέα της άμυνας, η οποία πυροδοτήθηκε εκ νέου στις 26 Ιανουαρίου, όταν ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, παρατήρησε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ.
Ο Ρούττε, πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας, δήλωσε ότι ένας ευρωπαϊκός στρατός ενέχει τον κίνδυνο της επικάλυψης και θα απαιτούσε από τις χώρες να στρατολογήσουν επιπλέον προσωπικό πέραν των υφιστάμενων εθνικών τους δυνάμεων. Τα ευρωπαϊκά έθνη πρέπει μεν να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά τους, όπως τα έχει παροτρύνει και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ο Ρούττε, αλλά εντός της υφιστάμενης διατλαντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια κοινών δηλώσεων στο συνέδριο του Όσλο, η κα Κάλλας ρωτήθηκε αν συμφωνεί με την εκτίμηση του Ρούττε για την αμυντική εξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσιγκτον. «Λοιπόν, αυτή τη στιγμή η κατάσταση είναι τέτοια», απάντησε, «αλλά εργαζόμαστε για να γίνουμε πιο ανεξάρτητοι […] επειδή είναι σαφές ότι τα τρωτά μας σημεία είναι οι αδυναμίες μας, και γι’ αυτό επιδιώκουμε να επενδύσουμε περισσότερο στην άμυνα, αλλά και στις δυνατότητες, τις οποίες πρέπει να θεωρούμε ευρωπαϊκές και όχι μόνο εθνικές».
Από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, τα 23 είναι ταυτόχρονα και μέλη του ΝΑΤΟ. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ επιβλέπονται από τον Ανώτατο Συμμαχικό Διοικητή Ευρώπης, έναν ρόλο που κατέχει πάντα ένας ανώτερος αξιωματικός των ΗΠΑ.
Ο Νορβηγός πρωθυπουργός, Γιόνας Γκαρ Στόρε, μιλώντας στο πλευρό της Κάλλας, δήλωσε ότι οι προτάσεις προς την ΕΕ να αναλάβει ξεχωριστές δομές άμυνας και διοίκησης ενέχουν τον κίνδυνο να βλάψουν την ευρύτερη συζήτηση για την ασφάλεια. «Αυτές οι προτάσεις… προκαλούν μεγάλη ζημιά στη συζήτηση, επειδή δεν είναι αυτός ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε. Αποσύρετέ τες», είπε.
Υπογράμμισε την πολυπλοκότητα των συσχετισμών δυνάμεων της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, μια πυρηνική δύναμη, παραμένουν εκτός ΕΕ αλλά διαδραματίζουν κεντρικούς ρόλους στο ΝΑΤΟ. «Το ΝΑΤΟ είναι εκεί με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων μεταξύ των συμμάχων, η οποία είναι από μόνη της πολύπλοκη, αλλά είναι φτιαγμένη για να λειτουργεί», πρόσθεσε ο Στόρε.
Σημείωσε επίσης την ανάγκη για περιφερειακό συντονισμό, επισημαίνοντας ότι οι βορειοευρωπαϊκές χώρες μοιράζονται συγκεκριμένες ανησυχίες, ενώ τα νοτιοευρωπαϊκά κράτη αντιμετωπίζουν διαφορετικές γεωγραφικές προκλήσεις. «Επενδύουμε τώρα στην άμυνα σε ποσοστό 3,5% και 5%. Ας το κάνουμε αυτό συνετά. Διότι αν το κάνουμε ο καθένας μόνος του, θα είναι σπατάλη. Αν το κάνουμε συντονισμένα, μπορεί να αποτελέσει μια τρομερή δύναμη αποτροπής», δήλωσε ο Στόρε. «Το ΝΑΤΟ δεν απειλεί κανέναν, αλλά κανείς δεν πρέπει να έχει την ιδέα ότι μπορεί να απειλήσει εμάς».
Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, δήλωσε πως η Μόσχα δεν ενδιαφέρεται για την πρόκληση ενός παγκοσμίου πολέμου, σύμφωνα με δηλώσεις του που δημοσιεύθηκαν στις 2 Φεβρουαρίου. «Φυσικά, δεν ενδιαφερόμαστε για μια παγκόσμια σύρραξη. Δεν είμαστε τρελοί. Ποιος χρειάζεται έναν παγκόσμιο πόλεμο;» τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο Μεντβέντεφ, που πλέον κατέχει τη θέση του αναπληρωτή προέδρου του Ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, ανέλυσε περαιτέρω τη θέση του σε συνέντευξή του στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS: «Ούτε και τότε επιδιώξαμε να αρχίσουμε την ειδική στρατιωτική επιχείρηση. Είχαμε επανειλημμένα προειδοποιήσει τη Δύση και τις χώρες του ΝΑΤΟ, προσκαλώντας τους σε διαπραγματεύσεις και ζητώντας να λάβουν υπόψη τα συμφέροντα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, να καθορίσουν τα όρια της περαιτέρω διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και να εγκαταλείψουν την ιδέα της ένταξης της Ουκρανίας στη Συμμαχία, διότι ήδη τότε είχαμε εδαφική διαφορά με την Ουκρανία για την Κριμαία».
Περιέγραψε την αντίδραση της Δύσης ως «κατηγορηματική άρνηση», δηλώνοντας: «Ήταν αμετακίνητοι, λέγοντας: ‘θα κάνουμε ό,τι θέλουμε και θα ενταχθεί όποιος επιθυμεί’. Κι έτσι, δημιούργησαν ένα σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα».
Αναφερόμενος στη στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, την οποία το Κίεβο και οι σύμμαχοί του χαρακτηρίζουν εισβολή μεγάλης κλίμακας, ο Μεντβέντεφ εξέφρασε ανησυχία για τον ενδεχόμενο κίνδυνο παγκοσμίου σύρραξης, παρά την επανέναρξη επαφών μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον. «Πιστεύω ότι οι κίνδυνοι είναι πολύ υψηλοί και δεν έχουν μειωθεί», ανέφερε.
Ως κρίσιμο ζήτημα που θα μπορούσε να πυροδοτήσει παγκόσμιο πόλεμο, προσδιόρισε το «όλο και χαμηλότερο όριο αντοχής», ανακαλώντας: «Παλαιότερα, όταν ήμουν νέος, οι ηγετικές χώρες – η Σοβιετική Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι χώρες του ΝΑΤΟ, το Σύμφωνο της Βαρσοβίας – πάγωναν ακόμη και στη σκέψη πιθανής πυρηνικής αντιπαράθεσης. Έλεγαν: ‘αυτό δεν πρέπει να συμβεί, γιατί δεν πρέπει ποτέ να συμβεί’. Αυτή ήταν η αρχή που τηρούσαν όλοι οι πολιτικοί».
Ο Μεντβέντεφ σχολίασε την τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία – ιδίως υπό την κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν – προειδοποιώντας: «Το ένα φέρνει το άλλο. Ένα χτύπημα, μια απάντηση. Άλλο χτύπημα, άλλη απάντηση. Και τότε όλο αυτό θα συνεχιστεί, με την αντίδραση να είναι παγκόσμια και απολύτως καταστροφική για όλους».
Επισήμανε ως μείζον πρόβλημα την άρνηση της Δύσης να αναγνωρίσει τις ρωσικές ανησυχίες, λέγοντας: «Αυτό είναι σήμερα ένα σοβαρό διεθνές πρόβλημα. Γι’ αυτό, δυστυχώς, δεν μπορεί να αποκλειστεί μια παγκόσμια σύρραξη. Πιστεύω πως ο κίνδυνος είναι πολύ μεγάλος και διαρκώς αυξάνεται».
Όσον αφορά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης Νέας Μείωσης Στρατηγικών Όπλων (New START), που υπεγράφη το 2010 και εκπνέει στις 5 Φεβρουαρίου, ο Μεντβέντεφ προειδοποίησε: «Δεν θέλω να πω ότι αυτό σημαίνει αυτομάτως καταστροφή ή πυρηνικό πόλεμο, αλλά θα πρέπει να σημάνει συναγερμό σε όλους. Το ρολόι που μετρά τον χρόνο αναμφισβήτητα θα επιταχυνθεί ξανά».
Υπογράμμισε τη σημασία αυτών των συμφωνιών: «Όταν υπάρχει συνθήκη, υπάρχει εμπιστοσύνη. Όταν δεν υπάρχει, τότε αυτή εξαντλείται. Το ότι βρισκόμαστε πλέον σε αυτή την κατάσταση είναι ξεκάθαρη ένδειξη κρίσης στις διεθνείς σχέσεις. Αυτό είναι απολύτως προφανές».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία διαθέτουν σχεδόν το 90% των πυρηνικών όπλων παγκοσμίως, με τη Ρωσία να διατηρεί περίπου 5.459 πυρηνικές κεφαλές και τις Ηνωμένες Πολιτείες περίπου 5.177, σύμφωνα με την Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων.
Στις 15 Ιανουαρίου, η Ρωσία δήλωσε ότι εξακολουθεί να περιμένει απάντηση από την Ουάσιγκτον σχετικά με την επέκταση ή αντικατάσταση της τελευταίας εν ισχύ συμφωνίας ελέγχου πυρηνικών όπλων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε κατά το παρελθόν υποστηρίξει πως ακόμη κι αν η συνθήκη λήξει, «θα επιτύχουμε μια καλύτερη συμφωνία».
Δέος και θαυμασμός, δάκρυα και γέλια, ελπίδα και έμπνευση — αυτές είναι μερικές από τις αντιδράσεις των θεατών που παρακολουθούν το Shen Yun (Σεν Γιουν). Στο τέλος της παράστασης, οι περισσότεροι νιώθουν μια βαθιά, γαλήνια ικανοποίηση. Ποιο είναι το μυστικό του θιάσου;
Μέχρι τώρα, περισσότεροι από δέκα εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο έχουν θαυμάσει και συγκινηθεί από τις παραστάσεις του Shen Yun. Η φετινή χρονιά είναι ξεχωριστή για την εταιρεία, αφού γιορτάζει την 20ή της επέτειο από την ίδρυσή της. Ο κάποτε μικρός θίασος κλασικού κινεζικού χορού έχει πλέον εξελιχθεί σε ένα πολυεπίπεδο συγκρότημα οκτώ χορευτικών ομάδων με αντίστοιχες συμφωνικές ορχήστρες, οι οποίες κάθε χρόνο παρουσιάζουν μία καινούρια παράσταση στα καλύτερα θέατρα του κόσμου.
Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2006, από μια ομάδα Κινέζων καλλιτεχνών που ζούσαν στο Hudson Valley της Νέας Υόρκης, με στόχο τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιά της πατρίδας τους. Μύθοι, αρχές και αξίες, φιλοσοφία, θρησκεία και θρύλοι, συλλεγμένοι από 5.000 χρόνια παράδοσης έγιναν τα βασικά συστατικά του Shen Yun. Το όραμα δεν ήταν τυχαίο. Είχαν προηγηθεί σκληροί διωγμοί εντός της Κίνας κατά όλων των παραδόσεων της χώρας και κατά των αξιών που μετέφεραν. Οι βίαιες πρακτικές της Πολιτιστικής Επανάστασης, που έληξε με τον θάνατο του Μάο το 1976, συμπληρωμένες από αλλοίωση και παραφθορά, όχι μόνο επεδίωκαν να διαρρήξουν κάθε δεσμό με το παρελθόν αλλά και να σβήσουν κάθε ανάμνησή του. Παρουσιάζοντας την «Κίνα πριν από τον κομμουνισμό», το Shen Yun συστήνει εκ νέου τις βασικές ηθικές και πνευματικές αξίες του κινεζικού — και όχι μόνο — πολιτισμού.
«Είναι όμορφο γιατί διατηρεί ζωντανό [τον παραδοσιακό κινεζικό πολιτισμό] και τον μοιράζεται με τον κόσμο», είπε ο Τόνυ Ρόμπινς, παγκοσμίου φήμης συγγραφέας και ομιλητής, για το Shen Yun.
Ωστόσο, οι παραστάσεις του Shen Yun είναι απαγορευμένες στην ίδια την Κίνα, αφού το κομμουνιστικό καθεστώς ακόμα πολεμά κάθε τι πνευματικό και παραδοσιακό. Ακόμη περισσότερο, από το 1999 διώκει συστηματικά την πρακτική στην οποία βασίζουν οι συντελεστές του θιάσου την τέχνη τους: το Φάλουν Γκονγκ .
Τέχνη με θεμέλια στην πίστη
Αναζητώντας τα αίτια της δημοτικότητα του Shen Yun, παρατηρούμε ότι ένα από τα χαρακτηριστικά του θιάσου είναι οι αξίες και οι αρχές που έχει ενσωματώσει. Τοποθετώντας στο επίκεντρο της ίδιας του της ύπαρξης την παράδοση και όλα τα θετικά στοιχεία που αυτή εμπεριέχει, όπως την ομορφιά, την καλαισθησία, την καλλιτεχνική αρτιότητα και την αρμονία, προσφέρει στο κοινό κάτι που δεν απαντά πια συχνά στην τέχνη: πίστη και ελπίδα.
«Αυτό που μου φάνηκε ενδιαφέρον ήταν ότι κάποιος τολμά να κάνει κάτι πραγματικά όμορφο στις μέρες μας – όχι να καταστρέψει την παράδοση και τη μορφή, αλλά να προσπαθήσει να την οικοδομήσει», είχε πει η Σουηδή μαέστρος Μαρία Εκλουντ, όταν παρακολούθησε το Shen Yun το 2020. «Γι’ αυτό ήταν και πολύ συναρπαστικό».
Όπως και στις κλασικές τέχνες της Αναγέννησης, η πίστη αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του Shen Yun, με τους καλλιτέχνες του θιάσου να ασκούν Φάλουν Γκονγκ, επίσης γνωστό ως Φάλουν Ντάφα. Πρόκειται για μία πνευματική πρακτική με βάση τον βουδισμό, η οποία αποτελείται από διαλογιστικές ασκήσεις και διδασκαλίες για τη βελτίωση του εαυτού που βασίζονται σε τρεις οικουμενικές αρχές: την αλήθειας, την καλοσύνη και την ανεκτικότητα.
Η βιρτουόζος του έρχου της ορχήστρας του Shen Yun, Σιαοτσούν Τσι (Xiaochun Qi), η οποία παίζει με την ομάδα από την αρχή της ίδρυσής της, λέει ότι η πίστη και η αγνότητα ανυψώνουν τα σόλο της σε υψηλότερα επίπεδα. Είπε στην The Epoch Times:
«Το κοινό συγκινείται επειδή όταν φτάνουμε σε μια κατάσταση όπου είμαστε αγνοί και δίκαιοι, χωρίς διάφορες σκέψεις να μας αποσπούν την προσοχή, ο Θεός ενισχύει το βαθύτερο νόημα της μουσικής, εμπλουτίζοντάς την. Αυτό είναι που βιώνουν. Δεν είναι η δική μου δύναμη ούτε της μουσικής μου — είναι κάτι που με ξεπερνά.»
Το έρχου (προφέρεται «αρ-χου» αλλά γράφεται erhu) είναι ένα δίχορδο όργανο κατασκευασμένο από κόκκινο σανταλόξυλο ή παλίσανδρο, που παίζεται με ένα δοξάρι από μπαμπού και αλογότριχα και αποτελεί μέρος της κινεζικής μουσικής εδώ και 4.000 χρόνια. Παίζεται κάθετα, με το λαιμό του να δείχνει προς τον ουρανό, και παράγει έναν ήχο που μοιάζει τόσο με την ανθρώπινη φωνή ώστε συχνά συγκινεί το κοινό μέχρι δακρύων.
Η πρώτη χορεύτρια Άντζελια Γουάνγκ (Angelia Wang), που περιοδεύει με την ομάδα από το 2007, επίσης συνδέει τον εσωτερικό κόσμο του καλλιτέχνη με την ερμηνεία του:
«Όταν χορεύω, φαντάζομαι τον εαυτό μου σαν μια μικρογραφία της σκηνής. Με άλλα λόγια, ολόκληρη η ψυχή μου γίνεται ένα όχημα με μοναδικό σκοπό να μεταδώσει τις αξίες και την ομορφιά της παραδοσιακής τέχνης και κουλτούρας.»
Αυτό είναι κάτι που εισπράττει το κοινό, όπως ομολογούν πολλοί θεατές μετά την παράσταση. Ο Μπέντζαμιν Κονγκ, παραδείγματος χάριν, ιδρυτής μιας κλινικής παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής, ένιωσε ότι «η αρχαία κινεζική πνευματική κουλτούρα παρουσιάστηκε με τέτοια αυθεντικότητα που με μετέφερε σε εκείνη την εποχή, όταν η πνευματικότητα ήταν μέρος κάθε πτυχής της ζωής».
Η πνευματικότητα του Shen Yun είναι ευδιάκριτη ακόμη και από όσους δεν είναι βαθιά εξοικειωμένοι με τις ανατολικές πρακτικές. Ο π. Ουίλλιαμ Έλντερ, καθηγητής κανονικού δικαίου στο Saint Joseph’s Seminary and College, είπε: «Υπάρχει μια πνευματικότητα εκεί, η οποία είναι πάρα πολύ εντυπωσιακή. Μπορείς να νιώσεις την αγάπη, τη συμπόνια, την τρυφερότητα των χορευτών. Μπορώ να το πω αυτό ως ιερέας — είναι μια πραγματική πνευματική εμπειρία».
Οι παραστάσεις του Shen Yun αναδεικνύουν την ομορφιά του παραδοσιακού κινεζικού πολιτισμού. (Shen Yun Performing Arts)
Χορεύοντας για έναν καλό σκοπό
Κάθε χορευτής του Shen Yun φέρει μέσα του το αληθινό πνεύμα της παραδοσιακής κινεζικής κουλτούρας.
Ο πρώτος χορευτής Κέντζι Κομπαγιάσι (Kenji Kobayashi) ονειρευόταν από μικρός να γίνει διάσημος, για να κάνει γνωστοποιήσει στον κόσμο τη δίωξη της πίστης του, του Φάλουν Γκονγκ, από το κομμουνιστικό καθεστώς στην Κίνα. Η γιαγιά του, που ζούσε στην Κίνα, είχε απαχθεί και βασανιστεί εκεί. Αρχικά, ήθελε να γίνει παίκτης μπέιζμπολ, αλλά όταν είδε μία παράσταση του Shen Yun στο Τόκυο το 2007, αποφάσισε να γίνει χορευτής και να ενταχθεί στο σύνολο. Πραγματοποίησε το όνειρό του το 2010.
Ο Κομπαγιάσι αναφέρει ένα παραδοσιακό κινέζικο ρητό, που συνοψίζει πολύ εύστοχα τις απαιτήσεις της τέχνης του: «Ένα λεπτό στη σκηνή απαιτεί δέκα χρόνια εξάσκησης». Για να μεταδώσουν χίλιες ιστορίες χωρίς να προφέρουν ούτε μια λέξη, οι χορευτές του Shen Yun αφιερώνουν χρόνια σε αυστηρή και σκληρή εξάσκηση.
Αυτό όμως δεν αρκεί. Ο κλασικός κινέζικος χορός απαιτεί από τους χορευτές να κατακτήσουν κάτι περισσότερο από την τεχνική. «Ανεξάρτητα από το πόσο καλά μπορείτε να εκτελέσετε μια στάση ή μια χορογραφία […] η κουλτούρα και η ιστορία που βρίσκονται πίσω από τον χορό είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο σημαντικές. Όσο περισσότερο το καταλαβαίνεις, όσο περισσότερο το γνωρίζεις, τόσο περισσότερα μπορείς να εκφράσεις. Αυτό είναι που κάνει τον κλασικό κινεζικό χορό μοναδικό και ισχυρό», εξηγεί ο Κομπαγιάσι.
Στο βραβευμένο βιβλίο της Epoch Times «Εννέα Σχόλια για το Κομμουνιστικό Κόμμα» αναφέρεται:
«Ο παραδοσιακός κινεζικός πολιτισμός αναζητούσε την αρμονία μεταξύ του ανθρώπου και του σύμπαντος και έδινε έμφαση στο ήθος και τις αξίες του ατόμου. Βασιζόταν στις αρχές του Κομφουκιανισμού, του Βουδισμού και του Ταοϊσμού και παρείχε στον κινεζικό λαό ανεκτικότητα, κοινωνική πρόοδο, προστασία της ανθρώπινης ηθικής και δίκαιη πίστη.»
Η καλλιτεχνική τελειότητα ως αντανάκλαση της εσωτερικής αγνότητας
Η επιδίωξη των καλλιτεχνών του Shen Yun για πνευματική αγνότητα και ηθική ανύψωση αντικατοπτρίζεται στα υψηλά πρότυπα που θέτουν για την τέχνη τους.
Η Αυστραλή κριτικός θεάτρου Κόραλ Ντρούιν είπε σχετικά: «Ενθουσιάζομαι όταν βλέπω παραστάσεις σχετικά με την αναζήτηση της τελειότητας. Οι περισσότεροι θίασοι όχι μόνο δεν την φτάνουν, αλλά ούτε καν προσπαθούν. Το Shen Yun μόλις ανέβηκε στα ύψη και βρήκε την τελειότητα σε όλα».
Μέρος αυτής της προσπάθειας είναι και η διαρκής ανανέωση του προγράμματος: κάθε χρόνο το Shen Yun παρουσιάζει μια εντελώς καινούρια παράσταση, με νέα σκηνικά, νέα χορογραφία, νέες μουσικές συνθέσεις, νέα κοστούμια, νέα σκηνοθεσία.
Η ορχήστρα του Shen Yun συνδυάζει άψογα τα κλασικά δυτικά όργανα με παραδοσιακά ασιατικά, κάτι που δίνει έναν χαρακτηριστικό, αιθέριο ήχο σε κάθε παράσταση. Το αποτέλεσμα συγκίνησε τον Καναδό μαέστρο Μπόρις Μπροτ: «Τα χρώματα αυτών των οργάνων, σε συνδυασμό με την πίπα, το έρχου, το βιολί, το τσέλο και την τρομπέτα, δημιουργούν έναν εντελώς διαφορετικό συνδυασμό ήχων, που μου φαίνεται συναρπαστικός. Είναι ένας νέος ήχος».
Το Shen Yun είναι βαθιά αφοσιωμένο στην αποστολή του. Ο μαέστρος και αντιπρόεδρος του Shen Yun, Γινγκ Τσεν (Ying Chen), είπε:
«Οι καλλιτέχνες μας δεν παρουσιάζουν απλώς μια παράσταση παγκόσμιας κλάσης, αλλά μεταφέρουν μια πολιτιστική κληρονομιά και ένα σύνολο αξιών που αγαπούν βαθιά. Είναι από τους καλύτερους στον κόσμο και η αφοσίωσή τους είναι ο λόγος που γιορτάζουμε σήμερα είκοσι χρόνια παρουσίας.»
Αλλά και το κοινό γιορτάζει. Έχοντας δει περισσότερες από έξι διαφορετικές παραστάσεις του Shen Yun, ο Αμερικανός τηλεοπτικός και ραδιοφωνικός παρουσιαστής Στήβεν Κέιτς πιστεύει ότι «οι άνθρωποι πρέπει να έρθουν να δουν και να βιώσουν το Shen Yun… να το εισπνεύσουν, γιατί είναι κάτι καλό για το σώμα, είναι καλό για το μυαλό και, πάνω απ’ όλα, είναι καλό για την ψυχή».
Η Epoch Times είναι υπερήφανος χορηγός επικοινωνίας του Shen Yun Performing Arts και καλύπτει τις εκδηλώσεις του Shen Yun και τις αντιδράσεις του κοινού από την ίδρυσή του το 2006. Αναζητήστε τις ημερομηνίες της περιοδείας 2025-2026 εδώ.
Η ανοσοθεραπεία έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο καρκίνος, καθώς ενεργοποιεί τη φυσική άμυνα του οργανισμού για να εξουδετερώσει τα καρκινικά κύτταρα. Ωστόσο, για ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών η θεραπεία δεν αποδίδει τα αναμενόμενα αποτελέσματα ή συνοδεύεται από σοβαρές παρενέργειες, όπως οι αυτοάνοσες αντιδράσεις. Σε αυτή τη διπλή «μάχη» κατά του καρκίνου και των αυτοάνοσων νοσημάτων, η Θέμις Αλισσάφη, επίκουρη καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και ερευνήτρια στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), διεξάγει μια πρωτοποριακή έρευνα έχοντας εξασφαλίσει για δεύτερη φορά χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC).
Η ερευνητική δουλειά της Αλισσάφη θέτει στο επίκεντρο έναν από τους βασικούς παράγοντες του ανοσοποιητικού συστήματος αλλά και σημαντικό εμπόδιο στην ανοσοθεραπεία· τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά είναι σημαντικά για τον οργανισμό, αλλά τα καρκινικά κύτταρα εκμεταλλεύονται την κατασταλτική δράση τους, με αποτέλεσμα να ξεφεύγουν από την επιτήρηση του ανοσοποιητικού συστήματος και να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα.
Στο καινοτόμο ερευνητικό πρόγραμμα RegSign, που χρηματοδοτήθηκε με «Starting Grant» από το ERC το 2020, η Αλισσάφη μελετά τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα σε ασθενείς με καρκίνο. Στόχος είναι η ανάλυση της μοριακής τους υπογραφής και η ανίχνευση στοιχείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη βιοδεικτών που θα παρέχουν πρόγνωση για την απόκριση στην ανοσοθεραπεία και την ανακάλυψη νέων θεραπευτικών στόχων στον καρκίνο, με τρόπο που να ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα χωρίς να προκαλεί αυτοάνοσες αντιδράσεις.
Στο πλαίσιο του έργου, η ερευνητική ομάδα εντόπισε έναν απροσδόκητο μεταβολικό μηχανισμό. Η θεραπευτική στόχευση αυτού του μηχανισμού έχει ως πλεονέκτημα τον περιορισμό της ανοσοκατασταλτικής δράσης των ρυθμιστικών Τ-κυττάρων στον όγκο, διατηρώντας παράλληλα την ευεργετική τους επίδραση στην περιφέρεια και προλαμβάνοντας ανάπτυξη αυτοάνοσων τοξικοτήτων.
Νανοσωματίδια στη μάχη κατά του καρκίνου
Η νέα χρηματοδότηση της Αλισσάφη με την επιχορήγηση «Proof of Concept» από το ERC, που ανακοινώθηκε πρόσφατα, αποτελεί ένα βήμα προς την αξιοποίηση αυτού του επιστημονικού ευρήματος. Στο νέο έργο MetaReg, η ομάδα θα αναπτύξει μια θεραπεία που χρησιμοποιεί νανοσωματίδια για να στοχεύει τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα και να αλλάζει τον μηχανισμό δράσης τους, ώστε να δρουν αποκλειστικά ενάντια στον όγκο χωρίς να πυροδοτούν αυτοάνοσες αντιδράσεις. Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της μεθόδου θα δοκιμαστεί σε μοντέλα ανθρωποποιημένων ποντικών και, εφόσον εξασφαλιστεί πρόσθετη χρηματοδότηση, επόμενος στόχος είναι η διενέργεια προκλινικών μελετών και σε ανθρώπους.
Η Αλισσάφη συγκαταλέγεται στους ερευνητές που έλαβαν επιχορήγηση «Proof of Concept» από το ERC, μια χρηματοδότηση που έχει στόχο να βοηθήσει την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της βασικής επιστημονικής έρευνας στην πράξη. Εκτός από την ίδια, επιχορήγηση με «Proof of Concept» έλαβαν και άλλοι επιστήμονες από την Ελλάδα.
Πρέσβειρα του ERC στην Ελλάδα
Με σπουδές στη Χημεία και την Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και μεταδιδακτορικές σπουδές στην Ανοσολογία στη Γάνδη και στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, η Αλισσάφη έχει θέσει στο επίκεντρο της έρευνάς της τον διπλό στόχο της μελέτης καρκίνου και αυτοανοσίας. Αυτές οι ασθένειες συνδέονται με δυσλειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος: η αυτοανοσία προκαλείται όταν οι φυσικές μηχανισμοί ελέγχου αποτυγχάνουν, ενώ η υπερβολική ανοσολογική ανοχή μπορεί να διευκολύνει την ανάπτυξη όγκων.
Από την άνοιξη του 2025 έχει αναλάβει τον ρόλο της πρέσβειρας του ERC στην Ελλάδα, μια πρωτοβουλία του ERC και της Ένωσης Ερευνητών που έχουν λάβει χρηματοδότηση, με στόχο την προώθηση της επιστημονικής έρευνας στην κοινωνία και την ανάδειξη των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες.
Όπως επισημαίνει η ίδια, στην Ελλάδα οι ερευνητές αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες, όπως περιορισμένα εθνικά κονδύλια για έρευνα, προβλήματα αξιολόγησης προτάσεων για χρηματοδότηση και έλλειψη προγραμμάτων που να στηρίζουν τη συνέχεια των έργων μετά το τέλος των ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εκφράζει την ανησυχία ότι το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης κατευθύνεται σε πεδία όπως η άμυνα, αφήνοντας «τη βασική έρευνα απροστάτευτη».
Τονίζει παράλληλα ότι η αξία της βασικής επιστημονικής έρευνας είναι καθοριστική για την υγεία, την κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον, την οικονομία και την ανάπτυξη, και ότι χωρίς αυτή δεν μπορεί να υπάρξει καινοτομία.
Το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας παρείχε στις 28 Ιανουαρίου την πρώτη επίσημη αντίδρασή του στην απομάκρυνση δύο κορυφαίων στρατηγών, έπειτα από ημέρες ασυνήθιστης σιωπής.
Η Τσανγκ Χαν, εκπρόσωπος του Γραφείου Υποθέσεων Ταϊβάν του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), δήλωσε ότι η υπόθεση αποδεικνύει για ακόμη μία φορά πως το ΚΚΚ και η Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή παραμένουν προσηλωμένα στην «καταπολέμηση της διαφθοράς χωρίς περιορισμούς, συνολικά και με μηδενική ανοχή», προσθέτοντας ότι πρόκειται για σημαντική εκδήλωση της «αποφασιστικότητας και της ισχύος» του ΚΚΚ και του στρατού του.
Η εκπρόσωπος απαντούσε σε ερώτηση κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου του Γραφείου Υποθέσεων Ταϊβάν του Κρατικού Συμβουλίου του ΚΚΚ, τέσσερις ημέρες αφότου ο Τσανγκ Γιουσιά, αντιπρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής του ΚΚΚ, και ο Λιου Τσενλί, μέλος της Επιτροπής και επικεφαλής του Τμήματος Κοινού Επιτελείου, απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους και τέθηκαν υπό έρευνα.
Αναλυτές δήλωσαν στην εφημερίδα The Epoch Times ότι η αόριστη απάντηση της εκπροσώπου του καθεστώτος καταδεικνύει τον αντίκτυπο της εκκαθάρισης στις δυνατότητες του κινεζικού στρατού, καθώς και τις συνεχιζόμενες εσωτερικές συγκρούσεις στους κόλπους της ανώτατης ηγεσίας του κυβερνώντος ΚΚΚ.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, δημοσιογράφος ρώτησε την εκπρόσωπο πώς οι απομακρύνσεις των Τσανγκ και Λιου και η αναταραχή στην κορυφή του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΛΑΣ) θα επηρεάσουν τις σχέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές των Στενών.
Η Τσανγκ Χαν κράτησε το κεφάλι σκυμμένο ξεφυλλίζοντας έγγραφα, πριν δώσει μια γενική απάντηση, επαναλαμβάνοντας τη θέση του ΚΚΚ για την Ταϊβάν, ότι επιδιώκει την «ειρηνική επανένωση», αλλά ότι «ποτέ δεν έχει υποσχεθεί να απαρνηθεί τη χρήση βίας».
Μετά τη συνέντευξη Τύπου, το απομαγνητοφωνημένο κείμενο στην επίσημη ιστοσελίδα του Γραφείου Υποθέσεων Ταϊβάν αφαιρέθηκε από κάθε αναφορά στους Τσανγκ Γιουσιά και Λιου, ενώ η μόνη σχετική μνεία ήταν σε «αλλαγές προσωπικού μεταξύ ανώτατων στρατιωτικών αξιωματούχων στην ηπειρωτική χώρα».
Τα επίσημα μέσα ενημέρωσης του κινεζικού καθεστώτος παρέμειναν ασυνήθιστα σιωπηλά για το περιστατικό, αφού η PLA Daily, το επίσημο όργανο του ΛΑΣ, δημοσίευσε στις 24 Ιανουαρίου κύριο άρθρο που κατηγορούσε τους Τσανγκ Γιουσιά και Λιου ότι «παραβίασαν σοβαρά και υπονόμευσαν το σύστημα ευθύνης υπό τον πρόεδρο της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής και έθεσαν σε κίνδυνο τα θεμέλια της διακυβέρνησης του ΚΚΚ».
Παράλληλα, διάφορα τμήματα της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής ή μεγάλες στρατιωτικές διοικήσεις του ΚΚΚ δεν έχουν προβεί σε καμία δήλωση σχετικά με την εκκαθάριση των δύο στρατηγών από τον ηγέτη του ΚΚΚ Σι Τζινπίνγκ, σε αντίθεση με προηγούμενα περιστατικά, όταν η στήριξή τους εκφραζόταν σχεδόν άμεσα. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η ασυνήθιστη σιωπή δείχνει ότι η υπόθεση δεν έχει κλείσει πλήρως και ότι αυξάνεται η διαφωνία στο εσωτερικό του στρατού.
Ο σχολιαστής διεθνών υποθέσεων με έδρα τις ΗΠΑ Λι Λινγί (Li Linyi) δήλωσε στην Epoch Times ότι η εκπρόσωπος έδειξε σαφώς έλλειψη αυτοπεποίθησης όταν απάντησε στην ερώτηση, κάτι που συνάδει με τις ασυνήθιστες συνθήκες γύρω από τη στροφή του ΚΚΚ σε πιο χαμηλούς τόνους, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της πτώσης των Τσανγκ Γιουσιά και Λιου.
Ο αντιφρονών Γου Ρενχουά (Wu Renhua) έγραψε στο X ότι, όταν Ταϊβανός δημοσιογράφος υπέβαλε ερώτηση για τον Τσανγκ, η εκπρόσωπος ξεφύλλισε το σημειωματάριό της, δεν μπόρεσε να βρει απάντηση και στη συνέχεια έδωσε μια εντελώς άσχετη απάντηση.
Κινεζικά πλοία πραγματοποιούν περιπολίες καθώς ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός διεξάγει στρατιωτικές ασκήσεις στο νησί Πινγκτάν —το πλησιέστερο σημείο προς την Ταϊβάν— στην ανατολική επαρχία Φουτζιάν, στην Κίνα, στις 30 Δεκεμβρίου 2025. (Adek Berry/AFP μέσω Getty Images)
Σχετικά με την προσπάθεια της εκπροσώπου να υποβαθμίσει το περιστατικό από πολιτική σύγκρουση εξουσίας σε υπόθεση διαφθοράς, ο Ντινγκ Σουχ-φαν (Ding Shuh-fan), ομότιμος καθηγητής του Μεταπτυχιακού Ινστιτούτου Ανατολικοασιατικών Σπουδών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Τσενγκτσί της Ταϊβάν, δήλωσε στην Epoch Times ότι η «διαφθορά είναι απλώς μια βολική δικαιολογία».
Εξήγησε ότι η υπόθεση του Τσανγκ είναι πολιτικό ζήτημα, σημειώνοντας ότι ο Τσανγκ Γιουσιά και ο Σι Τζινπίνγκ είχαν ιδεολογικές διαφωνίες και ότι τελικά ο Σι δεν μπορούσε πλέον να τον ανεχθεί, με αποτέλεσμα να τον συλλάβει.
Αποδυναμωμένος στρατός
Η τελευταία αυτή αναταραχή στο προσωπικό μείωσε τον αριθμό των μελών της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής του ΚΚΚ από επτά σε μόλις δύο· τον Σι και τον αντιπρόεδρο Τσανγκ Σενγκμίν, ο οποίος διορίστηκε μόλις πρόσφατα.
Ο Ντινγκ δήλωσε ότι η απάντηση του Γραφείου Υποθέσεων Ταϊβάν περί «αποφασιστικότητας και ισχύος» δεν συνάδει με τα γεγονότα. Ανέφερε ότι σχεδόν ολόκληρη η Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή του ΚΚΚ είναι κενή, ενώ οι διοικητές και οι πολιτικοί επίτροποι του στρατού ξηράς, του ναυτικού, της αεροπορίας και της πυραυλικής δύναμης, καθώς και αρκετών στρατιωτικών περιφερειών, παραμένουν χωρίς διορισμένη ηγεσία, αφού οι προηγούμενοι επικεφαλής απομακρύνθηκαν από τον Σι. Πρόσθεσε ότι αυτό το πλήρες κενό προσωπικού θα συνεχιστεί για σημαντικό χρονικό διάστημα.
Εκτίμησε ότι το πώς ο Σι θα ηγηθεί του στρατού στο μέλλον έχει εξελιχθεί σε μείζον πρόβλημα, διερωτώμενος πώς θα μπορέσουν να συνεργαστούν στο εξής, δεδομένης της έλλειψης εμπιστοσύνης. Σημείωσε ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου στρατιωτικοί αξιωματούχοι, όπως και πολλοί τοπικοί αξιωματούχοι που έχουν εκκαθαριστεί, θα γίνουν απλώς παθητικοί, με συνέπειες ιδιαίτερα σοβαρές.
Ο Τσανγκ Γιουσιά (μπροστά) δίνει όρκο μαζί με μέλη της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, αφού εξελέγησαν κατά την 4η Ολομέλεια του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου, στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού στο Πεκίνο, στις 11 Μαρτίου 2023. (Greg Baker/POOL/AFP μέσω Getty Images)
Ο Ταϊβανός στρατιωτικός αναλυτής Τσι Λεγί (Qi Leyi) δήλωσε στην Epoch Times ότι το Γραφείο Υποθέσεων Ταϊβάν είναι απλώς εκτελεστικός φορέας και ενδέχεται να μην γνωρίζει τους αγώνες εξουσίας μεταξύ των κορυφαίων ηγετών του ΚΚΚ. Εξήγησε ότι, επομένως, οι δηλώσεις της Τσανγκ Χαν δεν ήταν κάτι ιδιαίτερο και ότι η αναφορά της πως δεν θα εγκαταλείψουν ποτέ τη χρήση βίας για την Ταϊβάν δεν αποτελούσε κάτι νέο.
Σε ό,τι αφορά την αναταραχή στο εσωτερικό του κινεζικού στρατού, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ταϊβάν Γουέλινγκτον Κου δήλωσε στις 26 Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο Νομοθετικό Γιουάν, ότι η Ταϊβάν παρακολουθεί στενά τις εκκαθαρίσεις μεταξύ υψηλόβαθμων αξιωματούχων του ΚΚΚ, της κυβέρνησής του και του στρατού. Τόνισε ότι, παρά τις εκκαθαρίσεις στην κορυφή του ΚΚΚ, ο ταϊβανικός στρατός δεν θα χαλαρώσει την επαγρύπνησή του.
Αναλυτές έχουν επίσης προειδοποιήσει για τη διείσδυση του ΚΚΚ στην Ταϊβάν. Ο Τσι ανέφερε ότι η Ταϊβάν έχει πράγματι υποστεί εκτεταμένη διείσδυση από το ΚΚΚ εδώ και πολύ καιρό.
Ο Ντινγκ πρόσθεσε ότι, για το Πεκίνο, η καλύτερη προσέγγιση θα ήταν να επιτύχει την παράδοση της Ταϊβάν χωρίς μάχη, μέσω εκτεταμένης διείσδυσης. Κατέληξε λέγοντας ότι η αντιμετώπιση της διείσδυσης έχει πλέον καταστεί βασική προτεραιότητα για την ασφάλεια της Ταϊβάν.
Η ηγεσία του Ιράν προειδοποίησε την Κυριακή ότι θα μπορούσε να ξεσπάσει περιφερειακή σύγκρουση, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες το επιτεθούν, τροφοδοτώντας την ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ενώ, σε αντίποινα, χαρακτήρισε τους στρατούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης «τρομοκρατικές οργανώσεις».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει τη ναυτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει το Ιράν με επέμβαση, αν δεν συμφωνήσει σε μια πυρηνική συμφωνία ή αν δεν σταματήσει να σκοτώνει διαδηλωτές.
Παρά την αντιπαράθεση μεταξύ των θεοκρατικών κυβερνώντων του Ιράν και της κυβέρνησης Τραμπ, και οι δύο πλευρές έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι είναι έτοιμες να επαναλάβουν συνομιλίες, ενώ περιφερειακοί σύμμαχοι όπως η Τουρκία έχουν επιδιώξει αποκλιμάκωση.
Ιρανός αξιωματούχος διέψευσε προηγούμενο ρεπορτάζ του κρατικού Press TV ότι οι ναυτικές δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης θα πραγματοποιούσαν ασκήσεις με πραγματικά πυρά στα Στενά του Ορμούζ την Κυριακή και τη Δευτέρα, λέγοντας στο Reuters ότι δεν υπάρχει τέτοιο σχέδιο και ότι οι δημοσιογραφικές αναφορές είναι λανθασμένες.
Ο ανώτατος ηγέτης αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπως μεταδόθηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, δήλωσε ότι, παρότι ο Τραμπ λέει πως έχει στείλει πλοία στην περιοχή, το ιρανικό έθνος δεν θα φοβηθεί από αυτά και ότι ο ιρανικός λαός δεν θα αναστατωθεί από αυτές τις απειλές. Πρόσθεσε ότι το Ιράν δεν είναι εκείνο που ξεκινά επιθέσεις και δεν θέλει να επιτεθεί σε καμία χώρα, αλλά θα καταφέρει ισχυρό πλήγμα σε οποιονδήποτε του επιτεθεί και το παρενοχλήσει.
Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει αυτή τη στιγμή έξι αντιτορπιλικά, ένα αεροπλανοφόρο και τρία παράκτια πλοία μάχης στην περιοχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο πολέμου, μετά τη φονική καταστολή του Ιράν τον Ιανουάριο εναντίον πανεθνικών διαδηλώσεων κατά της ιρανικής ηγεσίας.
Το Σάββατο ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το Ιράν «μιλά σοβαρά» με την Ουάσιγκτον, λίγες ώρες αφότου ο κορυφαίος αξιωματούχος ασφαλείας της Τεχεράνης, Αλί Λαριτζανί, ανέφερε στο X ότι οι ρυθμίσεις για διαπραγματεύσεις ήταν σε εξέλιξη. Είπε επίσης ότι ελπίζει να διαπραγματευτούν κάτι αποδεκτό, προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί μια διαπραγματευμένη συμφωνία που θα ήταν ικανοποιητική, χωρίς πυρηνικά όπλα.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι είναι έτοιμη για «δίκαιες» διαπραγματεύσεις που δεν επιδιώκουν να περιορίσουν τις αμυντικές της δυνατότητες.
Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν λόγω οικονομικών δυσχερειών αλλά εξελίχθηκαν στην πιο οξεία πολιτική πρόκληση για την Ισλαμική Δημοκρατία από την ίδρυσή της το 1979, έχουν πλέον κοπάσει μετά την καταστολή. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο αριθμός των νεκρών που συνδέονται με την αναταραχή ανέρχεται σε 3.117, ενώ η οργάνωση δικαιωμάτων HRANA με έδρα τις ΗΠΑ ανέφερε την Κυριακή ότι μέχρι στιγμής έχει επαληθεύσει τον θάνατο 6.713 ανθρώπων. Το Reuters δήλωσε ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους αριθμούς.
Σε μια συμβολική μετατόπιση ως απάντηση στην καταστολή των διαδηλώσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτήρισε την Πέμπτη τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) ως τρομοκρατική οργάνωση.
Σε αντίποινα, την Κυριακή, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ δήλωσε ότι και οι στρατοί της ΕΕ θα χαρακτηριστούν ως τέτοιοι και ότι οι αρχές θα εξετάσουν την απέλαση των στρατιωτικών ακολούθων των κρατών της ΕΕ.
Ο Καλιμπάφ είπε στους συναδέλφους του βουλευτές ότι, επιχειρώντας να πλήξουν τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι Ευρωπαίοι στην πραγματικότητα έβλαψαν τους ίδιους, ενώ όλοι οι βουλευτές φορούσαν στολές των IRGC σε ένδειξη στήριξης προς την επίλεκτη δύναμη.
Μετά την ομιλία του, οι βουλευτές φώναξαν συνθήματα με περιεχόμενο «Θάνατος στην Αμερική» και «Ντροπή σου, Ευρώπη».
Από τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026, όλες οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά με ακαθάριστα έσοδα άνω του 1 εκατ. ευρώ για το φορολογικό έτος 2023 οφείλουν να εκδίδουν ηλεκτρονικά τιμολόγια για πωλήσεις αγαθών και παροχή υπηρεσιών. Ακολουθεί δεύτερη φάση τον Οκτώβριο, οπότε η υποχρέωση θα επεκταθεί και στις υπόλοιπες επιχειρήσεις με μικρότερα ακαθάριστα έσοδα.
Σταδιακά, ο τρόπος έκδοσης τιμολογίων από επιχειρήσεις και επαγγελματίες αλλάζει ριζικά από φέτος, με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και της έκδοσης εικονικών φορολογικών στοιχείων. Η εισαγωγή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης αναμένεται να προσφέρει σημαντικά οφέλη, όπως:
· μείωση της απώλειας ΦΠΑ και περιορισμό της έκδοσης εικονικών φορολογικών στοιχείων.
· σημαντική διευκόλυνση των επιχειρήσεων κατά την εκπλήρωση των δηλωτικών τους υποχρεώσεων, χάρη στην προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ και του εντύπου Ε3.
· ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και μείωση του διαχειριστικού κόστους των ελληνικών επιχειρήσεων (κόστος έκδοσης, αποστολής και αποθήκευσης τιμολογίων, μείωση απωλειών, περιορισμός λαθών χειροκίνητης καταχώρισης και διενέξεων με αντισυμβαλλόμενους).
Τι αλλάζει από 2 Φεβρουαρίου
Με το νέο σύστημα, οι επιχειρήσεις αποστέλλουν τα στοιχεία των συναλλαγών τους σε πιστοποιημένο Πάροχο, ο οποίος εκδίδει το ηλεκτρονικό τιμολόγιο και το διαβιβάζει ταυτόχρονα στον εκδότη, στον παραλήπτη και στο myDATA της ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο.
Η α΄ φάση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης ξεκινά στις 2 Φεβρουαρίου 2026 και αφορά επιχειρήσεις και επαγγελματίες με υψηλό τζίρο.
Συγκεκριμένα:
έως τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου, οι επιχειρήσεις με τζίρο άνω του 1 εκατ. ευρώ πρέπει να έχουν συνάψει σύμβαση με Πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, προκειμένου να εγκαταστήσουν τα απαραίτητα συστήματα.
έως τις 12 Φεβρουαρίου, πρέπει να υποβάλουν στο myDATA τη «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων». Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί είτε από τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης είτε από την ίδια την επιχείρηση, εφόσον επιλέξει να χρησιμοποιεί τη δωρεάν εφαρμογή timologio της ΑΑΔΕ.
έως τις 31 Μαρτίου, προβλέπεται μεταβατική περίοδος σταδιακής προσαρμογής. Κατά το διάστημα αυτό, θα μπορούν να λειτουργούν παράλληλα τα υφιστάμενα εμπορικά ή λογιστικά συστήματα με το νέο καθεστώς ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Από την 1η Απριλίου, καταργούνται τα παραδοσιακά συστήματα και εφαρμόζεται πλήρως η ηλεκτρονική έκδοση τιμολογίων.
Η κρίσιμη προθεσμία: δήλωση Παρόχου έως 12/2
Σύμφωνα με το άρθρο 6 της απόφασης Α.1112/2025, ο πάροχος υποβάλλει τη «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων» μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE το αργότερο εντός δέκα ημερών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης με την επιχείρηση.
Η Οντότητα-Εκδότης (η επιχείρηση) λαμβάνει γνώση μέσω ανάρτησης στην εφαρμογή e-κοινοποιήσεις και ηλεκτρονικής ειδοποίησης και μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη δήλωση εντός δέκα ημερών. Εάν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, τεκμαίρεται η αποδοχή.
Το δεκαήμερο αυτό ολοκληρώνεται πρακτικά για όλους στις 12 Φεβρουαρίου.
Ωστόσο, σύμφωνα με ενημέρωση της ΑΑΔΕ, σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία συμμόρφωσης, γεγονός που δημιουργεί πίεση εν όψει της προθεσμίας.
Μεταξύ αυτών, υπάρχουν επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ήδη πάροχο ή τις εφαρμογές timologio και myDATAapp, αλλά δεν έχουν προβεί στην απαραίτητη δήλωση.
Πάντως, η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 ορίζει ότι, σε περίπτωση που ο πάροχος δεν υποβάλει την απαιτούμενη δήλωση εντός δέκα ημερών, η ευθύνη μεταφέρεται στη συμβαλλόμενη Οντότητα-Εκδότη, η οποία οφείλει να την υποβάλει εντός δέκα ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας του παρόχου.
Η δήλωση είναι υποχρεωτική, ακόμη και αν η επιχείρηση έχει ήδη ξεκινήσει να εκδίδει ηλεκτρονικά τιμολόγια νωρίτερα. Τυχόν παράλειψη ενδέχεται να συνεπάγεται σοβαρές συνέπειες, καθώς τιμολόγια που εκδίδονται εκτός των προβλεπόμενων διαδικασιών μπορεί να μην θεωρούνται νόμιμα, με αντίστοιχες κυρώσεις βάσει της φορολογικής νομοθεσίας.
Β΄ φάση από 1η Οκτωβρίου με επιδότηση
Από την 1η Οκτωβρίου 2026 ξεκινά η υποχρεωτική εφαρμογή για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις (με τζίρο κάτω του 1 εκατ. ευρώ), με μεταβατική περίοδο έως και τις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
Για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες αυτής της κατηγορίας προβλέπονται επίσης φορολογικά κίνητρα πρόωρης ένταξης.
Συγκεκριμένα, όσες επιχειρήσεις της β΄ φάσης επιλέξουν να συνάψουν σύμβαση με Πάροχο και να ενταχθούν στην ηλεκτρονική τιμολόγηση τουλάχιστον δύο μήνες πριν από την υποχρεωτική ημερομηνία (πρακτικά έως τις 3 Αυγούστου) θα κερδίσουν 100% προσαυξημένη απόσβεση για την αγορά εξοπλισμού και λογισμικού, καθώς και 100% προσαύξηση της δαπάνης για την υπηρεσία τιμολόγησης τον πρώτο χρόνο.
