Το 2025, η Γαλλία κατέγραψε ένα σημαντικό δημογραφικό ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (INSEE), τα στοιχεία έδειξαν 645.000 γεννήσεις και 651.000 θανάτους μέσα στη χρονιά.
Η INSEE δημοσίευσε την ετήσια δημογραφική έκθεση στις 13 Ιανουαρίου, επισημαίνοντας μείωση του δείκτη γεννήσεων κατά 2,1% σε σύγκριση με το 2024, γεγονός που αντιστοιχεί σε συνολική πτώση 24% από τις κορυφώσεις των γεννήσεων του 2010.
«Η αύξηση στους θανάτους κατά 1,5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος αποδίδεται εν μέρει στην ιδιαίτερα έντονη επιδημία γρίπης του χειμώνα, που έπληξε σφοδρά τον πληθυσμό στις αρχές του χρόνου», ανέφερε η INSEE. Ως συνέπεια, το φυσικό ισοζύγιο του πληθυσμού σημείωσε έλλειμμα 6.000 ατόμων — το πρώτο τέτοιου είδους μετά το ξέσπασμα του μεταπολεμικού baby boom.
Παρά το αρνητικό ισοζύγιο, ο πληθυσμός της Γαλλίας συνέχισε να παρουσιάζει ήπια αύξηση. Την 1η Ιανουαρίου, ο εκτιμώμενος πληθυσμός ανήλθε στα περίπου 69,1 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση 0,25% από την προηγούμενη χρονιά, κυρίως χάρη στη μετανάστευση. Η INSEE επισημαίνει τις αλλαγές στη δομή των ηλικιών: «Το 22% του πληθυσμού ήταν 65 ετών και άνω, ποσοστό σχεδόν ίσο με εκείνο των ατόμων κάτω των 20 ετών, γεγονός που υπογραμμίζει τη γρήγορη γήρανση της χώρας».
Οικονομολόγοι εκφράζουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις των δημογραφικών μεταβολών στην αγορά εργασίας. Ο Φιλίπ Κρεβέλ από το think-tank Cercle d’Épargne προειδοποίησε: «Καθώς συνταξιοδοτούνται οι γενιές που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960, τα προβλήματα και η πίεση στην αγορά εργασίας αναμένεται να ενταθούν τα επόμενα χρόνια».
Ένα νεογέννητο μωρό σε μαιευτήριο, σε φωτογραφία αρχείου χωρίς ημερομηνία. (Sean Gallup/Getty Images)
Η Γαλλία παραδοσιακά διατηρεί σχετικά υψηλή γονιμότητα μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2023 η χώρα είχε δείκτη γονιμότητας 1,66 ζώντων γεννήσεων ανά γυναίκα, δεύτερη μετά τη Βουλγαρία με 1,81. Ωστόσο, σύμφωνα με την INSEE, το 2025 ο συνολικός δείκτης γονιμότητας έπεσε στο 1,56 παιδί ανά γυναίκα, από 1,61 το 2024 — το χαμηλότερο επίπεδο από το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Παρ’ όλα αυτά, το ποσοστό παραμένει ελαφρώς πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που ήταν 1,38 το 2023.
Τα στοιχεία για το προσδόκιμο ζωής έχουν επίσης βελτιωθεί, με την INSEE να εκτιμά ότι γυναίκες που γεννήθηκαν το 2025 θα ζήσουν κατά μέσο όρο 85,9 χρόνια, ενώ οι άνδρες 80,3 χρόνια. Ωστόσο, ξεχωριστή μελέτη του Cercle d’Aparn κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη διευρυνόμενη ανισότητα ως προς το προσδόκιμο ζωής ανάλογα με το εισόδημα.
Ειδικότερα, καταγράφεται διαφορά 13 ετών στους άνδρες: όσοι ανήκουν στο πλουσιότερο 5% έχουν προσδόκιμο ζωής 85 ετών, ενώ στο φτωχότερο 5% μόλις 72 έτη. Στις γυναίκες, η διαφορά είναι μικρότερη αλλά σημαντική: 88,7 έτη για τις πλουσιότερες, 80,1 για τις φτωχότερες, με το χάσμα να ανέρχεται στα 9 χρόνια.
Μια νοσοκόμα κρατά τα χέρια ενός ασθενούς με νόσο Αλτσχάιμερ στο γηροκομείο Les Fontaines στο Λούττερμπαχ. Γαλλία, 21 Σεπτεμβρίου 2009. (Sebastien Bozon/AFP μέσω Getty Images)
Οι δημογραφικές αυτές εξελίξεις στη Γαλλία αντικατοπτρίζουν γενικότερες τάσεις στον ευρωπαϊκό χώρο. Ενδεικτικά, η Ιταλία ανέφερε πτώση του δείκτη γονιμότητας στο ιστορικά χαμηλό 1,18 παιδιά ανά γυναίκα το 2024. Την ίδια ώρα, η δημογραφική υποχώρηση στην Ελλάδα έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις δημόσιες υπηρεσίες, με τις εγγραφές σε δημοτικά και γυμνάσια να αναμένεται να μειωθούν αισθητά τη σχολική χρονιά 2025-2026, σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια.
Επιπλέον, η Eurostat αναφέρει πως οι γυναίκες στην ΕΕ αποκτούν το πρώτο τους παιδί σε ολοένα μεγαλύτερη ηλικία, με τον μέσο όρο να ανέρχεται στα 29,8 έτη — με υψηλότερα ποσοστά στην Ιταλία (31,8) και την Ιρλανδία (31,6).
«Η Κίνα βρίσκεται στην κορυφή των χωρών που κινδυνεύουν με επιπλέον δασμούς 25%, μετά την ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα», αναφέρει έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο των αμερικανικών κυρώσεων στο Ιράν.
«Όλες οι χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν θα πληρώνουν δασμό 25% για κάθε εμπορική δραστηριότητά τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανακοίνωσε ο Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social, λίγες ώρες αφότου μίλησε για ενδεχόμενα αεροπορικά πλήγματα ή άλλα μέτρα κατά του Ιράν.
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει εκτελεστικό διάταγμα με λεπτομέρειες για τον νέο δασμό ούτε ο Τραμπ έδωσε περισσότερες διευκρινίσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, «η Κίνα αντιπροσωπεύει το 27,72% του εξωτερικού εμπορίου του Ιράν, ενώ το 26% των εισαγωγών του Ιράν προέρχεται από την Κίνα». Η Κίνα αναδεικνύεται ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, απορροφώντας πάνω από το 80% των εξαγωγών.
«Το πετρέλαιο συχνά μεταφέρεται στην Κίνα μέσω αυτού που το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ αποκαλεί ‘σκιώδη στόλο’, δηλαδή πλοία με ψευδείς σημαίες που πραγματοποιούν επικίνδυνες μεταφορές για να παρακάμψουν τις κυρώσεις», σημειώνει εταιρεία ανάλυσης του παγκόσμιου εμπορίου.
Σύμφωνα με την Kpler, «η Κίνα αγόραζε 1,38 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου ημερησίως το πρώτο εξάμηνο φέτος, έναντι 1,48 εκατομμυρίων βαρελιών/ημέρα συνολικά το 2024». Τα καθεστώτα της Κίνας και του Ιράν διατηρούν στενές σχέσεις εδώ και δεκαετίες, με την Κίνα να έχει διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
«Το καθεστώς υπέγραψε μυστικές συμφωνίες πυρηνικής έρευνας το 1985 και το 1990», αναφέρει η έκθεση, προσθέτοντας ότι οι λεπτομέρειες έγιναν γνωστές τα επόμενα χρόνια. «Υπό αμερικανική πίεση, η Κίνα το 1995 συμφώνησε να σταματήσει την πώληση πυρηνικών αντιδραστήρων στο Ιράν, ωστόσο συνέχισε να δραστηριοποιείται σε άλλους τομείς του πυρηνικού προγράμματος», επισημαίνει η έκθεση του Κογκρέσου. Μετά από πολλούς γύρους διαβουλεύσεων υψηλού επιπέδου, «η Κίνα το 1997 δεσμεύτηκε να μην αναλάβει νέα πυρηνικά έργα με το Ιράν».
«Η Κίνα αποτέλεσε επίσης σταθερό προμηθευτή όπλων του Ιράν επί δεκαετίες», γεγονός που αποτυπώνει τη μακρόχρονη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών. Το 1990 υπέγραψαν δεκαετή συμφωνία ανταλλαγής στρατιωτικής τεχνολογίας, ενώ εκτιμάται ότι η Κίνα διοχέτευε οπλικά συστήματα στο Ιράν μέσω τρίτων χωρών ήδη από τα προηγούμενα χρόνια. «Κινεζικές εταιρείες έχουν τεθεί πολλές φορές υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2002, εξαιτίας προμήθειας υλικών σχετικών με βαλλιστικούς πυραύλους στο Ιράν», γεγονός που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη ένταση.
Η υλοποίηση της μακροχρόνιας αυτής εταιρικής σχέσης επιβεβαιώθηκε τον Μάρτιο του 2021, όταν Κίνα και Ιράν υπέγραψαν συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας διάρκειας 25 ετών, προσελκύοντας το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας.
Σύμφωνα με έκθεση της Επιτροπής Οικονομικού και Ελέγχου Ασφαλείας ΗΠΑ-Κίνας, «το Ιράν θεωρεί την Κίνα ως μία από τις ελάχιστες παγκόσμιες δυνάμεις που μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η στάση της Κίνας είναι πιο ευκαιριακή».
Το Ιράν συμμετέχει και στην Πρωτοβουλία «Μία ζώνη, ένας δρόμος» (Belt and Road Initiative) του Πεκίνου, αλλά και στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σανγκάης, διεθνή συμμαχία που ιδρύθηκε ως αντίβαρο στη δυτική επιρροή — ένδειξη της πολυεπίπεδης σχέσης των δύο χωρών.
Η έκθεση καταλήγει ότι «η πιθανή σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποτελεί βασικό περιοριστικό παράγοντα στη συγκεκριμένη εταιρική σχέση, καθώς θα μπορούσε να απειλήσει σοβαρά την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, σενάριο που φαίνεται να βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη».
Άλλοι εμπορικοί εταίροι του Ιράν είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία, η Ινδία, η Γερμανία, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία.
Η ιρανική κυβέρνηση προχώρησε σε χαλάρωση ορισμένων περιορισμών στις επικοινωνίες στις 13 Ιανουαρίου, επιτρέποντας πλέον στους Ιρανούς να πραγματοποιούν τηλεφωνικές κλήσεις προς το εξωτερικό, ωστόσο εξακολουθεί να απαγορεύεται η λήψη εισερχόμενων κλήσεων. Ταυτόχρονα, παραμένουν σε ισχύ τα περιοριστικά μέτρα που αφορούν την ανταλλαγή γραπτών μηνυμάτων και τη χρήση του διαδικτύου, σύμφωνα με πηγές του Associated Press που μίλησαν ανώνυμα από την Τεχεράνη.
ΠΑράλληλα, τα θύματα από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις αυξάνονται ραγδαία — σύμφωνα με το πρακτορείο Human Rights Activists News Agency, που εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι νεκροί είχαν φθάσει τους 646 στις 12 Ιανουαρίου.
Από αυτούς, 505 ήταν διαδηλωτές — εκ των οποίων οι εννέα ανήλικοι — ενώ αναφέρθηκαν επίσης 133 μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων και των αστυνομικών αρχών, ένας κυβερνητικός αξιωματούχος και επτά πολίτες που δεν συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες. Η Epoch Times διευκρινίζει ότι δεν ήταν δυνατόν να επαληθεύσει ανεξάρτητα τα παραπάνω στοιχεία.
Σοκ και αποτροπιασμό εξέφρασε για τη βία των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας σε βάρος ειρηνικών διαδηλωτών ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ. «Οι δολοφονίες ειρηνικών διαδηλωτών πρέπει να σταματήσουν, και η στοχοποίηση των διαδηλωτών ως ‘τρομοκρατών’ για να δικαιολογηθεί η βία εναντίον τους είναι απαράδεκτη», τόνισε ο κος Τουρκ σε δήλωσή του στις 12 Ιανουαρίου, επισημαίνοντας ότι οι διαδηλωτές στο Ιράν επιδιώκουν εδώ και καιρό ουσιαστικές αλλαγές στη διακυβέρνηση αλλά η απάντηση των αρχών είναι συστηματική καταστολή έναντι νόμιμων αιτημάτων.
Πλήθος κλείνει διασταύρωση στην Τεχεράνη. Καρέ από βίντεο που τράβηξε άτομο που δεν εργάζεται για το Associated Press, το οποίο απέκτησε το AP εκτός Ιράν. Ιράν, 8 Ιανουαρίου 2026. (UGC μέσω AP)
Ερωτηθείς για το εύρος της βίας, ο εκπρόσωπος του Γραφείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, Τζέρεμυ Λόρενς, δήλωσε: «Ο αριθμός ανέρχεται σε εκατοντάδες», επικαλούμενος στοιχεία του Οργανισμού που προέρχονται από το Ιράν.
Ανοικτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης από τις ΗΠΑ
Ερωτηθείσα για την πιθανότητα στρατιωτικών κινήσεων, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, ανέφερε κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στις 12 Ιανουαρίου: «Ένα από τα δυνατά σημεία του προέδρου Τραμπ είναι ότι πάντα διατηρεί όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά… οι αεροπορικές επιθέσεις αποτελούν μία μόνο από τις επιλογές που εξετάζει ο Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων». Παράλληλα, η κα Λέβιτ ξεκαθάρισε πως η διπλωματία παραμένει το πρώτο μέσο προσέγγισης του προέδρου.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Λευκό Οίκο. Ουάσιγκτον, 8 Ιανουαρίου 2026. (Madalina Kilroy/The Epoch Times)
Την επομένη, ο πρόεδρος Τραμπ απηύθυνε μήνυμα μέσω του Truth Social προς τους διαδηλωτές στο Ιράν: «Η βοήθεια έρχεται… Κρατήστε τα ονόματα των δολοφόνων και βασανιστών. Θα πληρώσουν βαρύ τίμημα. Έχω ακυρώσει όλες τις συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους μέχρι να σταματήσουν οι παράλογες δολοφονίες διαδηλωτών».
Σκληρή και η στάση της ΕΕ — Ενισχύονται οι κυρώσεις
Πέραν της αμερικανικής αντίδρασης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαγόρευσε την είσοδο Ιρανών αξιωματούχων στις εγκαταστάσεις του στις 12 Ιανουαρίου. «Δεν μπορεί η κατάσταση να συνεχιστεί ως συνήθως», τόνισε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση της Ένωσης να σταθεί στο πλευρό του ιρανικού λαού στον αγώνα του για δικαιώματα και ελευθερία.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις της Γερμανίας, της Γαλλίας, των Κάτω Χωρών και της Φινλανδίας κάλεσαν τους πρέσβεις του Ιράν για να γνωστοποιήσουν την αποδοκιμασία τους ως προς τη βία και τους περιορισμούς στις επικοινωνίες.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι η ΕΕ θα καταθέσει άμεσα νέες προτάσεις για κυρώσεις κατά όσων ευθύνονται για την καταστολή στο Ιράν. Το Ηνωμένο Βασίλειο επίσης επιβεβαίωσε την πρόθεσή του να εκπονήσει δικό του πακέτο κυρώσεων ως απάντηση στη συνεχιζόμενη καταστολή.
Απαντώντας στα ευρωπαϊκά μέτρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί διευκρίνισε ότι η Τεχεράνη δεν επιδιώκει τη σύγκρουση, ωστόσο θα ανταποδώσει οποιεσδήποτε κυρώσεις επιβληθούν. «Έχουμε στη διάθεσή μας ηχητικά ντοκουμέντα από τρομοκρατικά στοιχεία που δίνουν εντολές για πυροβολισμούς κατά διαδηλωτών… Στόχος τους είναι να υπάρξουν όσο το δυνατόν περισσότερα θύματα», δήλωσε ο κος Αραγτσί, αποδίδοντας τα αίτια της βίας σε εξωτερικά στοιχεία που, όπως είπε, στοχεύουν στη δικαιολόγηση επεμβάσεων.
Οι συγκεκριμένες δηλώσεις έγιναν στη διάρκεια συνάντησής του με ξένους διπλωμάτες στις 11 Ιανουαρίου και μεταδόθηκαν αργότερα από το τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera.
Ακυρώνονται όλες τις συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους λόγω των συνεχιζόμενων διαδηλώσεων στη χώρα, ανακοίνωσε την Τρίτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παροτρύνοντας τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις τους: «Συνεχίστε να διαδηλώνετε. Πάρτε στα χέρια σας τα θεσμικά σας όργανα. Καταγράψτε τα ονόματα των δολοφόνων και των βασανιστών. Θα πληρώσουν βαρύ τίμημα. Έχω ακυρώσει κάθε συνάντηση με Ιρανούς αξιωματούχους μέχρι να σταματήσει η σφαγή των διαδηλωτών».
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ ανέφερε επιπλέον ότι μπορούν να αναμένουν βοήθεια, ολοκληρώνοντας τη δημοσίευσή του στην πλατφόρμα Truth Social με το σύνθημα «MIGA» («Make Iran Great Again» – «Να κάνουμε το Ιράν σπουδαίο ξανά»).
Το περασμένο σαββατοκύριακο, ο Τραμπ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, μετά από επικοινωνίες που έδειχναν πως μια συνάντηση ήταν πιθανή. Ωστόσο, με τη χθεσινή του δήλωση φαίνεται πως αναθεωρεί, κρίνοντας πλέον κάθε συνάντηση ακατάλληλη υπό τις παρούσες συνθήκες. Την προηγουμένη, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, είχε δηλώσει ότι οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις ενδέχεται να πραγματοποιήσουν πλήγματα ως απάντηση στην άγρια καταστολή των διαδηλώσεων από το ιρανικό καθεστώς, ενώ ανακοινώθηκε και δασμός 25% σε κάθε χώρα που συναλλάσσεται με το Ιράν — μέτρο που θα επηρεάσει οικονομίες όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Βραζιλία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σύμφωνα με το Πρακτορείο Ειδήσεων Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRANA), σχεδόν 2.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου. Η Εpoch Times δεν έχει επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τον αριθμό αυτό, και οι Αρχές του Ιράν δεν έχουν δημοσιοποιήσει επίσημο απολογισμό. Οι διακοπές στην πρόσβαση στο διαδίκτυο και στη λειτουργία μέσων ενημέρωσης που ελέγχονται από το κράτος δυσχεραίνουν περαιτέρω την αποτίμηση της κατάστασης.
Οι ιρανικές Αρχές κατηγορούν ξένες δυνάμεις για υποκίνηση των διαδηλώσεων, που ξεκίνησαν λόγω του πληθωρισμού και της απαξίωσης του εθνικού νομίσματος και εξελίχθηκαν σε αμφισβήτηση του ίδιου του καθεστώτος. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, υποστήριξε πως δεκάδες χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν σε φιλοκυβερνητικά συλλαλητήρια τη Δευτέρα. Παράλληλα, προειδοποίησε όσους λαμβάνουν μέρος στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις πως «θα αντιμετωπιστούν ως εχθροί του Θεού», κατηγορία που επισύρει τη θανατική ποινή. Ο Χαμενεΐ συμβούλεψε τους Αμερικανούς πολιτικούς να μην προσπαθήσουν να τους εξαπατήσουν, τονίζοντας: «Το ιρανικό έθνος είναι δυνατό, ισχυρό και γνωρίζει τον εχθρό».
Σε συνέντευξη στο δίκτυο Al Jazeera, μετά τις δηλώσεις Τραμπ, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη για πολεμική αναμέτρηση: «Αν η Ουάσιγκτον θέλει να δοκιμάσει τον στρατιωτικό δρόμο, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν, εμείς είμαστε έτοιμοι», ανέφερε, συμπληρώνοντας πως προτιμάται η διπλωματική οδό αντί της σύγκρουσης. Ο Αραγτσί επέκρινε τις προτάσεις της Ουάσιγκτον και υποστήριξε ότι η ιρανική ηγεσία συνεχίζει να επιδιώκει διαβουλεύσεις σε διπλωματικό επίπεδο για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το Ιράν αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη εσωτερική κρίση από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979. Οι μαζικές διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 συνεχίζονται για περισσότερες από δύο εβδομάδες, έχοντας μεν ως αφετηρία την οικονομική κατάρρευση, αλλά με τα αιτήματα να έχουν πάρει ξεκάθαρα πολιτικό χαρακτήρα.
Η σημερινή κρίση είναι πρωτίστως οικονομική. Η κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος, ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός και η συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης έχουν μετατρέψει την καθημερινή επιβίωση σε αγώνα για εκατομμύρια Ιρανούς.
Ωστόσο αυτό που ξεκίνησε ως κοινωνική διαμαρτυρία έχει εξελιχθεί σε ευθεία πολιτική πρόκληση. Τα συνθήματα στους δρόμους δεν περιορίζονται πλέον σε αιτήματα για χαμηλότερες τιμές ή καλύτερους μισθούς. Στρέφονται ανοιχτά κατά της θεοκρατικής δομής εξουσίας, αμφισβητώντας τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη και των Φρουρών της Επανάστασης. Η γεωγραφική εξάπλωση των κινητοποιήσεων, από την Τεχεράνη έως την περιφέρεια, υποδηλώνει ότι η δυσαρέσκεια δεν είναι ούτε αποσπασματική ούτε περιορισμένη σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες.
Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πληροφορίες από διπλωματικές πηγές, περισσότεροι από 500 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 10.000 έχουν συλληφθεί σε όλη τη χώρα. Κινητοποιήσεις καταγράφονται σε περισσότερες από σαράντα πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Τεχεράνης, του Ισφαχάν, της Σιράζ, της Ταμπρίζ και της Αχβάζ.
Αφορμή των διαδηλώσεων ήταν η κατάρρευση του ιρανικού ριάλ. Τον Ιανουάριο του 2026, το νόμισμα υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα έναντι του δολαρίου, ξεπερνώντας τα 700.000 ριάλ ανά δολάριο στην ανεπίσημη αγορά.
Ο επίσημος πληθωρισμός κινείται πάω από 45%, ενώ ανεξάρτητες εκτιμήσεις τον τοποθετούν ακόμη υψηλότερα για βασικά αγαθά όπως τρόφιμα, ενέργεια και ενοίκια. Ο κατώτατος μισθός, παρότι αυξήθηκε ονομαστικά, έχει χάσει σημαντικό μέρος της αγοραστικής του δύναμης, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις. Η ανεργία στους νέους παραμένει κοντά στο 25%, ενισχύοντας τη δυσαρέσκεια σε μια κοινωνία όπου το 60% του πληθυσμού είναι κάτω των 35 ετών.
Οι ιρανικές αρχές έχουν ενεργοποιήσει όλους τους βασικούς μηχανισμούς εσωτερικής ασφάλειας. Στους δρόμους έχουν αναπτυχθεί η αστυνομία, οι παραστρατιωτικές δυνάμεις Basij και οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC). Παράλληλα, το κράτος έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες διακοπές πρόσβασης στο διαδίκτυο, περιορίζοντας πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και εφαρμογές μηνυμάτων. Τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται κυρίως τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν κορυφώνονται οι διαδηλώσεις.
Η Δικαιοσύνη έχει προειδοποιήσει δημόσια για την επιβολή βαριών ποινών, συμπεριλαμβανομένης της θανατικής, σε όσους κατηγορούνται για «υπονόμευση της εθνικής ασφάλειας».
Το Ιράν είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον ΟΠΕΚ, με παραγωγή που κυμαίνεται κοντά στα 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Παρά τις κυρώσεις, οι εξαγωγές — κυρίως προς την Ασία — παραμένουν σημαντική πηγή εσόδων του κράτους.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές, όπου μια γενικευμένη απεργία θα μπορούσε να στερήσει από το κράτος κρίσιμα έσοδα. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν καταγραφεί μεγάλες διακοπές στην παραγωγή. Ωστόσο, η προσοχή επικεντρώνεται στην επαρχία Χουζεστάν, όπου παράγεται το μεγαλύτερο μέρος του ιρανικού πετρελαίου. Εκκλήσεις για απεργίες στον ενεργειακό τομέα προκαλούν ανησυχία, καθώς ιστορικά παρόμοιες κινητοποιήσεις είχαν καθοριστικό ρόλο στην πτώση του καθεστώτος το 1979. Η ιστορική μνήμη της περιόδου 1978-1979 παραμένει ζωντανή. Τότε , η παράλυση του πετρελαϊκού τομέα συνέβαλε καθοριστικά στην πτώση του σάχη.
Οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν άμεσα: η τιμή του Brent αυξήθηκε πάνω από 5% σε διάστημα δύο ημερών, ξεπερνώντας τα 63 δολάρια το βαρέλι.
Διεθνείς αντιδράσεις και γεωπολιτικό πλαίσιο
Οι εξελίξεις στο Ιράν παρακολουθούνται στενά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ, τη Ρωσία και τις χώρες του Κόλπου.
Η Ουάσιγκτον έχει υιοθετήσει σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας για συνέπειες σε περίπτωση κλιμάκωσης της καταστολής. Το Ισραήλ διατηρεί στενή επικοινωνία με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες στρατιωτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Για τη Ρωσία, το Ιράν αποτελεί βασικό στρατηγικό εταίρο, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης με τη Δύση. Μια αποσταθεροποίηση στην Τεχεράνη θα επηρεάσει άμεσα τη ρωσική περιφερειακή στρατηγική.
Οι χώρες του Κόλπου, αν και έχουν επιδιώξει τα τελευταία χρόνια αποκλιμάκωση των σχέσεων με το Ιράν, εκφράζουν ανησυχία μάλλον για το ενδεχόμενο γενικευμένου χάους και όχι απαραίτητα για την επιβίωση του σημερινού καθεστώτος.
Παρά τη μαζικότητα των διαδηλώσεων, δεν έχει αναδειχθεί ενιαία πολιτική ηγεσία της αντιπολίτευσης. Αυτό μειώνει τις πιθανότητες άμεσης, οργανωμένης ανατροπής του συστήματος.
Οι εξελίξεις στο Ιράν δεν αφορούν μόνο το μέλλον μιας χώρας 90 εκατομμυρίων κατοίκων. Αφορούν την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή, τη σταθερότητα των ενεργειακών αγορών, και σε ευρύτερο επίπεδο, το ερώτημα αν τα αυταρχικά συστήματα μπορούν να επιβιώσουν σε κοινωνίες που έχουν αλλάξει ταχύτερα από τους θεσμούς.
Η πιθανότητα μιας πολιτικής ανατροπής στην Τεχεράνη, είτε μέσω λαϊκής εξέγερσης είτε μέσω εσωτερικής αναδιάταξης, προκαλεί ανησυχία όχι μόνο στους αντιπάλους, αλλά και στους εταίρους του Ιράν. Ο λόγος είναι απλός: η κατάρρευση ενός ισχυρού, συγκεντρωτικού κράτους σε μια τόσο στρατηγική περιοχή σπάνια οδηγεί σε ομαλή μετάβαση.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους, το Ιράν αποτελεί εδώ και δεκαετίες έναν από τους βασικούς γεωπολιτικούς αντιπάλους. Παράλληλα, όμως, η εμπειρία από το Ιράκ, τη Λιβύη και τη Συρία έχει καταστήσει σαφές ότι η κατάρρευση ενός αυταρχικού καθεστώτος δεν εγγυάται δημοκρατία ή σταθερότητα.
Κεντρικός παράγοντας σε κάθε σενάριο παραμένουν οι Φρουροί της Επανάστασης. Με δεκάδες χιλιάδες μέλη, αυτόνομες στρατιωτικές δυνατότητες και βαθιά διείσδυση στην οικονομία, οι Φρουροί δεν είναι απλώς μηχανισμός καταστολής, αλλά πυλώνας εξουσίας.
Η Μέση Ανατολή είναι εξαιρετικά ευαίσθητη σε πολιτικές μεταβολές στο Ιράν. Η Τεχεράνη έχει οικοδομήσει δίκτυα επιρροής σε Λίβανο, Ιράκ, Συρία και Υεμένη. Μια αποδυνάμωση του κεντρικού κράτους θα μπορούσε να οδηγήσει είτε σε αποσύνδεση αυτών των δικτύων, είτε αντιθέτως δε ανεξέλεγκτη δράση τους.
Για το Ισραήλ, μια λιγότερο ισχυρή Τεχεράνη θα μπορούσε να μειώσει την εξωτερική απειλή, αλλά ταυτόχρονα να αυξήσει την αστάθεια στα σύνορά του. Για τις χώρες του Κόλπου, ο βασικός φόβος δεν είναι η πολιτική αλλαγή στο Ιράν, αλλά η διάχυση της αστάθειας σε ολόκληρη την περιοχή.
Το ερώτημα που τίθεται όλο και συχνότερα σε διπλωματικούς και αναλυτικούς κύκλους είναι αν το Ιράν μπορεί να ακολουθήσει μια σταδιακή, ελεγχόμενη μετάβαση. Οι ενδείξεις μέχρι στιγμής δεν είναι ενθαρρυντικές. Η διάσπαση της κοινωνίας και η επιμονή της ηγεσίας στη σκληρή γραμμή περιορίζουν τα περιθώρια συναινετικών λύσεων. Παράλληλα, η νεότερη γενιά Ιρανών δείχνει απρόθυμη να αποδεχτεί ημίμετρα ή συμβολικές παραχωρήσεις.
Το βαθύτερο διακύβευμα
Πέρα από τις άμεσες πολιτικές εξελίξεις, το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα υπαρξιακό ερώτημα: μπορεί ένα σύστημα που σχεδιάστηκε πριν από σχεδόν μισό αιώνα να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας σύγχρονης, αστικοποιημένης και δικτυωμένης κοινωνίας;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν θα δοθεί μόνο στους δρόμους της Τεχεράνης, αλλά και από τις επιλογές που θα κάνουν οι ελίτ της χώρας, και με τον τρόπο με τον οποίο ο υπόλοιπος κόσμος θα αντιδράσει σε αυτές.
Αν το Ιράν αλλάξει, δεν θα αλλάξει αθόρυβα. Η μετάβαση, όποια μορφή και αν πάρει θα είναι δύσκολη. ‘Όμως η διατήρηση του σημερινού αδιεξόδου ενδέχεται να αποδειχθεί εξίσου δύσκολη και επικίνδυνη.
Για τη διεθνή κοινότητα, το στοίχημα δεν είναι απλώς η πτώση ή η επιβίωση ενός καθεστώτος, αλλά η αποφυγή ενός νέου κύκλου χάους σε μια περιοχή που έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα από τις αποτυχημένες μεταβάσεις του παρελθόντος.
Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.
Μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του ανθρώπου είναι η δύναμη της φαντασίας. Τα καλλιτεχνικά, επιστημονικά, φιλοσοφικά και πολιτικά επιτεύγματα της ανθρώπινης ιστορίας έχουν προέλθει από την ικανότητά μας να φανταζόμαστε, να οραματιζόμαστε και να καινοτομούμε, να δημιουργούμε κάτι από το ‘τίποτα’.
Η φαντασία συμβάλλει σημαντικά στην υγεία του εγκεφάλου μας. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Neurology, το περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας, τα άτομα που ασχολούνται με καλλιτεχνικές και φαντασιακές δραστηριότητες στη μέση και την τρίτη ηλικία έχουν σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να υποφέρουν από προβλήματα μνήμης και σκέψης, όπως ήπια γνωστική δυσλειτουργία.
«Με απλά λόγια, η φαντασία αυξάνει τη νευρική δραστηριότητα επειδή το μυαλό σας χαρτογραφεί ανεξερεύνητα εδάφη», εξηγεί η Κέντρα Σαντ, που γράφει για το Technology, Entertainment, Design (TED). Η συνεχής διάδοση νέων νευρικών συνδέσεων διατηρεί το μυαλό σε εγρήγορση.
Αλλά μπορεί να βελτιωθεί η φαντασία κάποιου; Σύμφωνα με τη φιλόσοφο Έιμυ Κάιντ, η απάντηση είναι καταφατική. «Η φαντασία είναι μια δεξιότητα», γράφει σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Aesthetics. «Μερικοί άνθρωποι τα καταφέρνουν καλύτερα από άλλους, αλλά είναι κάτι που μπορούμε να βελτιώσουμε με την εξάσκηση».
Η βελτίωση των φαντασιακών μας ικανοτήτων είναι πιο περίπλοκη από τη βελτίωση άλλων δεξιοτήτων, ωστόσο υπάρχουν ορισμένες μέθοδοι για να εκπαιδεύσουμε, να βελτιώσουμε και να ενισχύσουμε τη φαντασία.
Οι νέες εμπειρίες
Η προσκόλληση σε γνωστές δραστηριότητες κρατά το μυαλό εγκλωβισμένο σε γνωστές ατραπούς. Για να αναπτυχθεί η φαντασία χρειαζεται να εγκαταλείψουμε τα οικεία μοτίβα και να εξερευνήσουμε νέο έδαφος. Ξεκινήστε νέες δραστηριότητες, κινηθείτε σε νέο περιβάλλον. «Η εμπειρία ή η εκμάθηση νέων πραγμάτων απαιτεί από το μυαλό σας να σκεφτείμε νέους τρόπους», εξήγησε η Σαντ, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται νέες νευρωνικές συνδέσεις. Το να ξεκινήσετε ένα νέο χόμπι ή να επισκεφθείτε μια νέα πόλη, ή ακόμα και χώρα, μπορεί να βοηθήσει στην ενεργοποίηση της φαντασίας. Επίσης, αυξάνεται το απόθεμα γνώσεων, μνήμης και αισθητηριακών εμπειριών από το οποίο θα αντλήσει αργότερα η φαντασία.
Μπορούμε να σκεφτούμε τη φαντασία είναι ως ένα εργαλείο ανασύνθεσης, το οποίο παίρνει νοητικές έννοιες και εικόνες και τις συνδυάζει με απροσδόκητους τρόπους, δημιουργώντας εκπληκτικές συνδέσεις. Για παράδειγμα, ξέρουμε τι είναι μια χελώνα και ξέρουμε τι είναι το πέταγμα. Η φαντασία μπορεί να συνδυάσει αυτά τα δύο πράγματα με έναν ασυνήθιστο τρόπο, δημιουργώντας την ιδέα μιας ιπτάμενης χελώνας. Όσο περισσότερες ακατέργαστες έννοιες και εικόνες έχει στη διάθεσή του το μυαλό, τόσο περισσότερες είναι οι δυνατότητες πρωτότυπης ανασύνθεσης.
Θέματα και προκλήσεις
Για τους συγγραφείς, τους ζωγράφους και λοιπούς καλλιτέχνες, ένα δοσμένο θέμα ή μια προτροπή μπορεί να αποτελέσει πηγή σπουδαίας έμπνευσης. Το Writer’s Digest έχει μια λίστα εκατό προτροπών γραφής, και υπάρχουν πολλές άλλες λίστες διαθέσιμες στο διαδίκτυο ή σε βιβλία. Η ανταπόκριση σε αυτές αναγκάζει το μυαλό να δημιουργήσει κάτι άγνωστο με βάση το γνωστό. Για να το κάνει αυτό, πρέπει να επιστρατεύσει τη φαντασία. Ο συγγραφέας καλείται να βρει ή να παράξει νόημα, μοτίβα και συνδέσεις, για να δημιουργήσει τάξη από το χάος.
Πολλές από τις προτροπές καθοδηγούν τον συγγραφέα πώς να αντλήσει από τη μνήμη και την εμπειρία του για να πυροδοτήσει τη φαντασία του. Ακολουθεί ένα παράδειγμα:
«Ρίξτε μια ματιά σε ένα μουσείο ή θυμηθείτε τα αγαπημένα σας εκθέματα σε ένα μουσείο. Φανταστείτε πώς ήταν η προηγούμενη ζωή αυτών των αντικειμένων. Εναλλακτικά, μπορείτε να φανταστείτε πώς θα έμοιαζαν τα καθημερινά αντικείμενα της ζωής μας σε ένα μουσείο και τι ιστορίες θα έλεγαν για αυτά οι μελλοντικές γενιές».
Η συνήθεια να χρησιμοποιείτε προτροπές γραφής μπορεί να οξύνει τη φαντασία σας με την πάροδο του χρόνου.
Το ημερολόγιο των ονείρων
Από όλες τις παράξενες συνδέσεις που μπορεί να σχηματίσει το μυαλό, αυτές που βρίσκονται στα όνειρα είναι πιθανώς οι πιο παράδοξες. Το ασυνείδητό μας αντλεί από τη μνήμη, τα συναισθήματα και τις αισθητηριακές εμπειρίες μας, τα αναμιγνύει και δημιουργεί τρελές, απροσδόκητες και περιστασιακά όμορφες αφηγήσεις. Τα όνειρα ανακατεύουν το μυαλό. Αν και πολλά από αυτά που προκύπτουν από αυτή την τυχαία διαδικασία ανασύνθεσης είναι άχρηστα, μερικά από αυτά είναι πράγματι δημιουργικά. Η παρατήρηση της σύνθεσης των ονείρων σας μπορεί να αναβαθμίσει τις δημιουργικές σας ικανότητες και όταν είστε ξύπνιοι. Είναι σημαντικό να καταγράφετε τα όνειρά σας αμέσως μόλις ξυπνάτε, καθώς ξεθωριάζουν και χάνονται γρήγορα από τη μνήμη.
Σκηνική αναπαράσταση
Μια άσκηση που προτείνει η Σαντ είναι ένα παιχνίδι μνήμης. Συμβουλεύει να κοιτάξετε έξω από το παράθυρο για 10΄΄, μετά να απομακρύνετε το βλέμμα σας και να γράψετε κάθε λεπτομέρεια που μπορείτε να θυμηθείτε. Στη συνέχεια, κοιτάξτε ξανά έξω και αξιολογήστε πόσο ακριβής ήταν η αναπαράσταση της σκηνής στο μυαλό σας. Αυτή η δραστηριότητα σάς αναγκάζει να παρατηρήσετε, να καταγράψετε στη μνήμη και τέλος να επαναφέρετε με ακρίβεια στοιχεία από το περιβάλλον σας, ενδυναμώνοντας την ικανότητα αυτή και εμπλουτίζοντας τη νοητική σας ‘αποθήκη΄.
Θεατρικοί αυτοσχεδιασμοί
Η Κάιντ ισχυρίζεται ότι ο αυτοσχεδιασμός στο θέατρο ή στο θεατρικό παιχνίδι οξύνει τη φαντασία. «Μπορούμε να βρούμε τεχνικές που διευρύνουν τη φαντασία σε είδη παιχνιδιών και προθέρμανσης που χρησιμοποιούνται σε μαθήματα και εργαστήρια αυτοσχεδιαστικής κωμωδίας», είπε. «Αυτού του είδους οι δραστηριότητες βοηθούν κάποιον να ξεφύγει από μια παγιωμένη νοοτροπία, να γίνει πιο δεκτικός σε νέες ιδέες και να σκέφτεται πιο γρήγορα».
Μπορείτε να βρείτε μια λίστα με παιχνίδια αυτοσχεδιασμού εδώ.
Ποίηση και λογοτεχνία
Αν, όπως υποδηλώνει η Κάιντ, «η παραγωγικότητα της φαντασίας συνδέεται με την ευρύτητα του αποθέματος εμπειριών του ατόμου», τότε δεν υπάρχει καλύτερο μέρος για να βρείτε ποιοτικό υλικό για να ασκήσετε τη φαντασία σας από τα σπουδαία κλασικά έργα της λογοτεχνίας και της ποίησης. Συχνά, η φαντασία του ενός ενεργοποιείται από τη φαντασία ενός άλλου. Στα κλασικά έργα της λογοτεχνίας θα εξερευνήσετε νέους κόσμους, θα συναντήσετε μια πληθώρα ανθρώπινων τύπων, θα εντρυφήσετε σε πρωτόγνωρες ιδέες. Όλα αυτά εμπλουτίζουν και εσάς και το πνεύμα σας.
Τα αστέρια ως διαχρονική πηγή έμπνευσης
Ανέκαθεν η ανθρωπότητα εμπνεόταν από τον λαμπερό έναστρο ουρανό. Ο Αριστοτέλης, μάλιστα, έφτασε στο σημείο να τον θεωρήσει την πραγματική προέλευση της φιλοσοφίας. Στο έργο του «Μεταφυσική» αναφέρει:
«Είναι μέσω του θαυμασμού που οι άνθρωποι άρχισαν να φιλοσοφούν. Αρχικά θαυμάζοντας τις προφανείς αινιγματικές καταστάσεις και στη συνέχεια, με σταδιακή πρόοδο, θέτοντας ερωτήματα και για τα μεγαλύτερα ζητήματα, π.χ. για τις αλλαγές της σελήνης και του ήλιου, για τα αστέρια και για την προέλευση του σύμπαντος. Τώρα, αυτός που αναρωτιέται και είναι μπερδεμένος αισθάνεται ότι είναι αδαής (επομένως, ο λάτρης των μύθων είναι κατά μία έννοια φιλόσοφος, αφού οι μύθοι αποτελούνται από θαύματα)· επομένως… ήταν για να ξεφύγουν από την άγνοια που οι άνθρωποι ανέπτυξαν τη φιλοσοφία».
Όπως αναφέρεται στο The Dark Sky Project, «η εμπειρία του νυχτερινού ουρανού προσφέρει προοπτική, έμπνευση και μας οδηγεί να αναλογιστούμε την ανθρωπότητα και τη θέση μας στο σύμπαν. Η ιστορία των επιστημονικών ανακαλύψεων και ακόμη και η ίδια η ανθρώπινη περιέργεια οφείλουν πολλά στον έναστρο ουρανό».
Αφήστε τη φαντασία σας να αναφλεγεί από τη φωτιά των αστεριών.
Η υψηλή ραπτική, που στα ιταλικά ονομάζεται «alta moda», συνδιαλέγεται με την Αναγέννηση, τον Μανιερισμό και το πρώιμο Μπαρόκ, καθώς εντυπωσιακά ενδυματολογικά σύνολα συνυπάρχουν με ιστορικά έργα τέχνης σε πλούσια σκηνικά, στην έκθεση «Από την Αναγέννηση στην πασαρέλα: Οι διαχρονικοί ιταλικοί οίκοι» («Renaissance to Runway: The Enduring Italian Houses») που φιλοξενεί το Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ (CMA) έως την 1η Φεβρουαρίου 2026.
Στην έκθεση παρουσιάζονται περίπου 80 σύνολα και ενδύματα και 40 κοσμήματα από τον 20ό και 21ο αιώνα, παράλληλα με έργα τέχνης της ιταλικής Αναγέννησης από τη μόνιμη συλλογή του Μουσείου, που περιλαμβάνουν εικαστικά, διακοσμητικά και υφαντικά κομμάτια από το 1400 έως τις αρχές του 1600.
Εκθέματα από την έκθεση «Από την Αναγέννηση στην πασαρέλα: Οι διαχρονικοί ιταλικοί οίκοι», που φιλοξενεί το Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ. (Shelly Duncan/Cleveland Museum of Art)
Οι δημιουργίες διάσημων οίκων της μόδας και των κοσμημάτων — Armani, Buccellati, Bvlgari, Ferragamo, Pucci, Valentino και Versace — συνδιαλέγονται με έργα τέχνης παλαιών δασκάλων όπως ο Bronzino και ο Veronese. Αν και αυτά τα ρούχα και τα αξεσουάρ δεν είναι άμεσα εμπνευσμένα από συγκεκριμένα έργα τέχνης, οι ιταλικοί οίκοι έχουν διατηρήσει την παράδοση της δημιουργικότητας, της χειροτεχνίας, της εφευρετικότητας και της ομορφιάς. Ο επιμελητής της έκθεσης, Νταρνέλ-Τζαμάλ Λίσμπυ, τους συνδέει με την κοινωνία και την πολιτική της Αναγέννησης:
«Πάνω από 500 χρόνια πριν, οι οικογένειες ή ‘οίκοι’ που κυβερνούσαν τα κράτη της ιταλικής χερσονήσου, όπως οι Μέδικοι στη Φλωρεντία και οι Σφόρτσα στο Μιλάνο, χρησιμοποιούσαν τη μόδα ως μορφή εξουσίας και επιρροής, από το να υπαγορεύουν τη μόδα μέσω του ρουχισμού που απαθανάτιζαν οι καλλιτέχνες στα πορτρέτα έως τον έλεγχο της παραγωγής υφασμάτων ως μορφή νομίσματος».
Σκηνές από την πασαρέλα
Μπρονζίνο, «Προσωπογραφία κυρίας», περ. 1555. Λάδι σε ξύλο, 52,42 x 48,26 εκ. (Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ)
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά εκθέματα που παρουσιάζονται είναι η «Προσωπογραφία κυρίας» (περ. 1555), του μανιεριστή ζωγράφου Άνιολο Μπρονζίνο, αυλικού ζωγράφου του ισχυρού Φλωρεντινού ηγεμόνα Κόζιμο Α΄ των Μεδίκων, δίπλα στο οποίο έχει τοποθετηθεί ένα σύνολο από τη φθινοπωρινή κολεξιόν 2015 της Αλμπέρτα Φερρέττι. Ο πίνακας απεικονίζει μια άγνωστη γυναίκα που πιθανότατα είχε σχέση με την αυλή των Μεδίκων.
(α) Ένα ζωγραφικό και ένα μοδιστρικό έργο σε αντιπαραβολή, στην έκθεση «Από την Αναγέννηση στην πασαρέλα: Οι διαχρονικοί ιταλικοί οίκοι», που φιλοξενεί το Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ. (Shelly Duncan/Cleveland Museum of Art) — (δ) Το ίδιο σύνολο, της Αλμπέρτα Φερρέττι, φορεμένο στην πασαρέλα για τη Φθινοπωρινή συλλογή του 2015. Μετάξι, μαλλί, βαμβάκι, πολυεστέρας, ζακάρ νάιλον, σιφόν μετάξι, δαντέλα νάιλον. (Πνευματικά δικαιώματα: Αλμπέρτα Φερρέττι)
Η χρήση ενός απλού φόντου από τον Μπροντζίνο αναδεικνύει τα εκλεπτυσμένα ρούχα του μοντέλου του, τα οποία δείχνουν την κομψότητα, τον πλούτο και την κοινωνική της θέση. Η γυναίκα φοράει ένα λινό, λεπτοκεντημένο γιακά. Μέρος του υφάσματος είναι διακοσμημένο με δαντέλα, όπως και οι μανσέτες της. Στη συλλογή που παρουσίασε το φθινόπωρο του 2015, η Φερρέττι αναφέρθηκε ρητά στην ιταλική αναγεννησιακή μόδα. Το Μουσείο του Κλήβελαντ σημειώνει: «Η δαντέλα που τονίζεται γύρω από τη μπλούζα αυτού του συνόλου παραπέμπει στην εξέλιξη των δαντελένιων γιακάδων, ιδιαίτερα στη γυναικεία μόδα, από τα partlets στα ruffs, κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα».
(α) Σύνολο του Νικόλα Μπρονιάνα, μπροστά από πίνακα του Βερονέζε που αναπαριστά τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, με το Άγιο Πνεύμα σε μορφή λευκού περιστεριού, στην έκθεση «Από την Αναγέννηση στην πασαρέλα: Οι διαχρονικοί ιταλικοί οίκοι», που φιλοξενεί το Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ. (Shelly Duncan/Cleveland Museum of Art) — (δ) Το ίδιο βραδινό φόρεμα, στην πασαρέλα για την Εαρινή συλλογή του 2024. Νικόλα Μπρονιάνα, για την Blumarine. Βισκόζη, φτερά, ορείχαλκος. (Giovanni Giannoni/WWD μέσω GettyImages. Πνευματικά δικαιώματα: Getty Images)
Το λευκό βραδινό φόρεμα του Νικόλα Μπρονιάνο, φορεμένο με φτερά, από την Εαρινή συλλογή του 2024, παραπέμπει ευθέως στα φτερά των αγγέλων όπως αποτυπώνονται στη δυτική χριστιανική τέχνη. Στον «Ευαγγελισμό» του Βερονέζε (περ. 1580) ο Αρχάγγελος Γαβριήλ ανακοινώνει στην Παναγία ότι θα γεννήσει τον γιο του Θεού, ενώ το Άγιο Πνεύμα με τη μορφή λευκού περιστεριού, διακρίνεται πάνω από το κεφάλι της.
Πάολο Βερονέζε, «Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου», περ. 1580. Λάδι σε καμβά, 149 x 132 εκ. (Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ)
Βασιλικά υφάσματα
Ένα από τα εκθέματα είναι και ένα βενετσιάνικο επιτραχήλιο από μεταξωτό βελούδο του 1575-1600 περίπου. Εκείνη την εποχή, οι νόμοι της πόλης απαιτούσαν από ορισμένους αξιωματούχους να φορούν συγκεκριμένα χρώματα. Ο υψηλόβαθμος κυβερνητικός αξιωματούχος, γνωστός ως προκουράτορας, είχε την υποχρέωση να φοράει κόκκινο επιτραχήλιο. Αυτό που βρίσκεται στο Μουσείο του Κλήβελαντ είναι ένα σπάνιο σωζόμενο δείγμα ενός ολόκληρου, άκοπου υφαντού. Η γραμμή στο κέντρο ορίζει το σημείο κοπής προκειμένου να φτιαχτούν δύο κομμάτια. Το περίτεχνο μοτίβο του υφάσματος σχηματίζεται από το μακρύτερο πέλος του.
Ύφασμα για βελούδινο επιτραχήλιο προκουράτορα, περ. 1575-1600, από τη Βενετία. Μεταξωτό βελούδο alto e basso, 142 x 71 εκ. (Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ)
Τα ιδιαίτερα ακριβά βελούδα υφαίνονταν με μεταλλικό νήμα και αποτελούσαν υψηλά σύμβολα κύρους. Η έκθεση περιλαμβάνει ένα κομμάτι υφάσματος, πιθανόν από την πλάτη ενός φελονίου, εκκλησιαστικού ενδύματος χωρίς μανίκια. Αυτό το μεταξωτό βελούδο, που περιέχει χρυσό μεταλλικό νήμα, χρονολογείται περί τα 1450-1500. Όπως και τα πιο σύγχρονα ρούχα της έκθεσης, και εδώ είναι φανερή η προσοχή στη λεπτομέρεια. Έχει πλούσιο, προεξέχον πέλος και μοτίβο με μεγάλα ρόδια, που ήταν της μόδας εκείνη την περίοδο.
Μεταξωτό βελούδο με χρυσό νήμα και μοτίβα ροδιού», 1450–1500, πιθανώς από τη Φλωρεντία. Μετάξι, χρυσή κλωστή, βελούδο· κομμένη πλέξη σε δύο ύψη, άκοπες πλέξεις, χρυσές πλέξεις· 116,84 x 58,42 εκ. (Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ)
Τα κοσμήματα
Ο πολυτελής ιταλικός οίκος κοσμημάτων Buccellati ιδρύθηκε το 1919 από τον Μάριο Μπουτσέλλατι, και οι απόγονοί του εξακολουθούν να ασχολούνται με την επιχείρηση. Η κληρονομιά του οίκου διατηρεί τις σχεδιαστικές αρχές του, οι οποίες αντλούσαν έμπνευση από το στυλ και τις τεχνικές των χρυσοχόων της Αναγέννησης. Η καρφίτσα-μενταγιόν Violante του 2007 είναι κατασκευασμένη από αμέθυστο, χρυσό σε διάφορα χρώματα και διαμάντια.
Buccellati, καρφίτσα-μενταγιόν Violante, 2007. Αμέθυστος, κίτρινος, λευκός και ροζ χρυσός, και διαμάντια. Συλλογή Unica. (Πνευματικά δικαιώματα: Buccellati)
Το Μουσείο εξηγεί ότι «η αυστηρή συμμετρία της τοποθέτησης των διαμαντιών ανάγεται στις προσόψεις των αναγεννησιακών παλατιών, διευρύνοντας το φάσμα των αναφορών που έχουν ερμηνεύσει οι ιταλικοί οίκοι μόδας και σχεδιαστές».
Εκτός από τα λαμπερά νήματα και τους πολύτιμους λίθους, η έκθεση φιλοξενεί και ένα χρυσό παπούτσι. Το πέδιλο-κόσμημα (Jewel Sandal) του οίκου Ferragamo παρουσιάστηκε στη Φθινοπωρινή συλλογή του 2023. Αποτελεί μια αναφορά σε ένα παλαιότερο σανδάλι που είχε δημιουργήσει ο ιδρυτής της εταιρείας, Σαλβατόρε Φερράγκαμο, για έναν Αμερικανό πελάτη το 1956. Του είχε ανατεθεί να δημιουργήσει ένα σανδάλι από 18 καράτια χρυσό. Το σχέδιό του περιελάμβανε ένα λουλούδι που έμοιαζε με αμπέλι χαραγμένο στη φτέρνα και στους ιμάντες, που θύμιζε διακοσμητικά θέματα της αναγεννησιακής τέχνης. Ήταν γοητευμένος από την ιταλική αναγεννησιακή τέχνη και συχνά αντλούσε έμπνευση από εκείνη την περίοδο.
Πέδιλο-κόσμημα, Φθινόπωρο 2023, του Μαξιμίλιαν Ντέιβις για τον οίκο Ferragamo. Δέρμα με επικάλυψη. Αρχεία Μουσείου Salvatore Ferragamo. (Πνευματικά δικαιώματα: Luca Stoppini Studio)
Ο Μαξιμίλιαν Ντέιβις, ο σημερινός διευθυντής του δημιουργικού τμήματος της Ferragamo, δημιούργησε το πέδιλο-κόσμημα όχι από πολύτιμο μέταλλο, αλλά από δέρμα. Το Μουσείο του Κλήβελαντ το χαρακτήρισε «τόσο άνετο όσο απαιτεί η σύγχρονη μόδα, και ταυτόχρονα τόσο κομψό όσο και το αρχικό σχέδιο».
Έκθεμα από την έκθεση «Από την Αναγέννηση στην πασαρέλα: Οι διαχρονικοί ιταλικοί οίκοι», που φιλοξενεί το Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ. (Shelly Duncan/Cleveland Museum of Art)
Η συνύπαρξη της σύγχρονης ιταλικής μόδας με την τέχνη του 15ου-17ου αιώνα από την ιταλική χερσόνησο αποκαλύπτει μια θεμελιώδη συνέχεια μιας συγκεκριμένης, ιδιαίτερα ιταλικής αισθητικής. Τα υφάσματα και οι φιγούρες στα ιστορικά έργα τέχνης ζωντανεύουν χάρη στα σύνολα και τα κοσμήματα που είναι εμπνευσμένα από την εκείνη την εποχή, με αποτέλεσμα τα μεν να απηχούν τα δε, ενισχύοντας την εντύπωση. Η απίστευτη αισθητική και δεξιοτεχνία των συνόλων από τον κόσμο της μόδας επιβεβαιώνει την άποψη ότι τέτοια αντικείμενα ανήκουν σε μουσεία, δείχνοντας «πως η μόδα αποτελεί δίαυλο για την κατανόηση των αντίστοιχων πολιτισμών διαχρονικά», όπως υποστηρίζει ο Ντ. Τζ. Λίσμπυ.
Η έκθεση «Από την Αναγέννηση στην πασαρέλα: Οι διαχρονικοί ιταλικοί οίκοι» στο Μουσείο Τέχνης του Κλήβελαντ, στις ΗΠΑ, θα διαρκέσει έως την 1η Φεβρουαρίου 2026. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε το clevelandart.org.
Η Μισέλ Πλάστρικ είναι σύμβουλος τέχνης και ζει στη Νέα Υόρκη. Γράφει για μια σειρά θεμάτων, όπως ιστορία της τέχνης, αγορά τέχνης, μουσεία, εκθέσεις τέχνης και ειδικές εκθέσεις.
Για να τιμήσει τα πενήντα χρόνια δημιουργικής καριέρας του εξέχοντα στυλίστα Τζόρτζιο Αρμάνι, η Πινακοθήκη Μπρέρα στο Μιλάνο, βάση της ευρωπαϊκής μόδας και έδρα πολλών οίκων υψηλής ραπτικής, φιλοξενεί στις αίθουσές της επιλεγμένα κομμάτια από τη συλλογή των ενδυμάτων Αρμάνι, σε μία έκθεση με τίτλο «Milano, per amore».
Περισσότερες από 120 δημιουργίες του οίκου αποτυπώνουν το χαρακτηριστικό φινετσάτο στυλ του, ανοίγοντας παράλληλα έναν διάλογο με τους πίνακες που φιλοξενεί η Πινακοθήκη. Η συνύπαρξη των ενδυμάτων και των ζωγραφικών έργων, βοηθά τους θεατές να δουν και τα μεν και τα δε με μια νέα ματιά, ανακαλύπτοντας ίσως απροσδόκητες οπτικές και υλικές αναλογίες και αντιθέσεις.
Ο Τζόρτζιο Αρμάνι είχε αναφερθεί πολλές φορές στην αγάπη του για την Πινακοθήκη Μπρέρα, κοντά στην οποία ήταν και το σπίτι και το γραφείο του, καθώς και στον θαυμασμό του για τον πολιτισμό και τη ζωντάνια, την κομψότητα και την καλλιτεχνική ελευθερία που η Πινακοθήκη επικοινωνεί στο κοινό.
Η έκθεση, η οποία εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβριο, έλαβε παράταση και θα διαρκέσει μέχρι τις 3 Μαΐου 2026.
Καθώς ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϋ ετοιμάζεται να επισκεφθεί την Κίνα από τις 13 έως τις 17 Ιανουαρίου για συναντήσεις με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, τον πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ και επιχειρηματικούς παράγοντες, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η Ένωση Φάλουν Ντάφα του Καναδά τον καλούν να δώσει προτεραιότητα στα ανθρώπινα δικαιώματα και να θέσει με έμφαση το ζήτημα της διακρατικής καταστολής σε καναδικό έδαφος, παράλληλα με τις συζητήσεις που αναμένεται να αφορούν το εμπόριο, την ενέργεια, τη γεωργία και τη διεθνή ασφάλεια, σύμφωνα με το Γραφείο του Πρωθυπουργού.
Η επίσκεψη αυτή θα είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη Καναδού πρωθυπουργού στην Κίνα μετά το ταξίδι του Τζάστιν Τρυντώ το 2017, και εντάσσεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης να ανανεώσει τις σχέσεις με το Πεκίνο.
Σε επιστολή της 9ης Ιανουαρίου προς τον Κάρνεϋ, ο Καναδικός Συνασπισμός για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Κίνα (Canadian Coalition on Human Rights in China) — συνασπισμός εννέα οργανώσεων — τον προέτρεψε να δράσει για την αντιμετώπιση των εκτεταμένων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττει το κινεζικό καθεστώς, συμπεριλαμβανομένης της εκστρατείας διακρατικής καταστολής που λαμβάνει χώρα στον Καναδά. Ο συνασπισμός ζήτησε το ταξίδι να «σηματοδοτηθεί τη σαφή πρόθεση» του Καναδά να τεθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα στο κέντρο της σχέσης των δύο κρατών.
Ο συνασπισμός ανέφερε ότι η σχέση του Καναδά με την Κίνα αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής που αντιμετωπίζει ο Κάρνεϋ ως πρωθυπουργός, η σημασία της οποίας αφορά τόσο οικονομικά και γεωπολιτικά θέματα όσο και θέματα ασφαλείας. Οι ανησυχίες για το ιστορικό παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχει το Πεκίνο απαιτούν πολύ σοβαρή και μελετημένη προσοχή, καθώς και μια συνολική στρατηγική που θα διασφαλίζει ότι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα είναι κεντρική στις σχέσεις και στις συναλλαγές των δύο χωρών, σημείωσε.
Ο Τσουκ Κουάν (Cheuk Kwan), συμπρόεδρος της Ένωσης για τη Δημοκρατία στην Κίνα (Association for Democracy in China) στο Τορόντο, υποστήριξε ότι ο Καναδάς δεν διαθέτει μια τέτοια στρατηγική, ώστε τα ανθρώπινα δικαιώματα να «εμφανίζονται ως εξέχοντα σε όλο το εύρος» της σχέσης της Οττάβα με το Πεκίνο. Σε δήλωσή του, στις 12 Ιανουαρίου, ανέφερε ότι έχει έρθει η ώρα τα ανθρώπινα δικαιώματα να τεθούν στην πρώτη γραμμή της σχέσης αυτής και ότι αυτή είναι η μόνη ηθική και ταυτόχρονα βιώσιμη οδός.
Ο Σέραπ Θέρτσιν (Sherap Therchin), εκτελεστικός διευθυντής της Επιτροπής Καναδά-Θιβέτ (Canada Tibet Committee), ανέφερε σε δήλωσή του στις 12 Ιανουαρίου ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση πολλών ειδικών, η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα έχει επιδεινωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια. Σημείωσε ότι ταυτόχρονα, έχει παρατηρηθεί ότι τόσο ο Καναδάς όσο και η ευρύτερη διεθνής κοινότητα έχουν δώσει προτεραιότητα στα εμπορικά συμφέροντα, κατευνάζοντας μάλλον την κινεζική κυβέρνηση αντί να την αμφισβητούν.
Ο συνασπισμός ανέφερε ότι οι οργανώσεις του έχουν τεκμηριώσει αύξηση παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το κινεζικό καθεστώς, στις οποίες περιλαμβάνεται και μία εντατική εκστρατεία καταστολής ακτιβιστών για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα τα τελευταία χρόνια, τόσο εντός όσο και εκτός Κίνας.
Η εν λόγω εκστρατεία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα υποθέσεων, από τις οποίες ο συνασπισμός παρέθεσε εκείνες του εκδότη από το Χονγκ Κονγκ Τζίμμυ Λάι, του οποίου η οικογένεια βρίσκεται στον Καναδά, της ακτιβίστριας υπέρ της δημοκρατίας από το Χονγκ Κονγκ Τσόου Χανγκ-τουνγκ, του Καναδού Τζο Τέι, του Ουιγούρου-Καναδού Χουσεΐν Τζελίλ, του ακτιβιστή υπέρ της δημοκρατίας Γουάνγκ Μπινγκτζάνγκ, ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ που έχουν συλληφθεί από το καθεστώς στην Κίνα και έχουν οικογένειες στον Καναδά, του Θιβετιανού βουδιστή ηγέτη Παντσέν Λάμα, καθώς και μεγάλου αριθμού χριστιανών ποιμένων σε όλη την Κίνα.
Ακτιβιστές κρατούν πλακάτ με τη φωτογραφία του Κινέζου δικηγόρου ανθρωπίνων δικαιωμάτων Γουάνγκ Τσουαντζάνγκ, ο οποίος είναι υπό κράτηση, και της συζύγου του, Λι Γουεντζού, σε συγκέντρωση έξω από το Γραφείο Διασύνδεσης της Κίνας. Χονγκ Κονγκ, 26 Δεκεμβρίου 2018. (Anthony Wallace/AFP μέσω Getty Images)
Η Σιμόν Ανσέ (Simone Hanchet), διευθύντρια επικοινωνίας στο Raoul Wallenberg Centre for Human Rights, υποστήριξε ότι είναι κρίσιμο ο Κάρνεϋ να τοποθετήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στο επίκεντρο της σχέσης Καναδά–Κίνας, καθώς επιδιώκει να αναθερμάνει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Ανέφερε ότι η αδυναμία επίτευξης αυτού του στόχου στο παρελθόν είχε καταστροφικές συνέπειες για ορισμένους Καναδούς σε ατομικό επίπεδο.
Ο συνασπισμός σημείωσε επίσης ότι η Κίνα συνεχίζει να διαθέτει σημαντικούς πόρους σε επιχειρήσεις επιρροής και παρενόχλησης στον Καναδά, από τις οποίες πολλές στρέφονται και δρουν κατά ομάδων του ίδιου του συνασπισμού. Παρότι η Οττάβα έχει ακολουθήσει ποικίλες προσεγγίσεις στο παρελθόν για να θέσει το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Πεκίνο, αυτές έμοιαζαν αποσπασματικές και ασυντόνιστες. Οι αδυναμίες της στρατηγικής του Καναδά και τα λάθη που έγιναν όσον αφορά την προβολή αυτού του θέματος στις διμερείς σχέσεις δεν πρέπει να επαναληφθούν, τόνισε.
Στο ίδιο πλαίσιο παρεμβάσεων πριν από την επίσκεψη, η Human Rights Watch ανέφερε σε δελτίο Τύπου, στις 9 Ιανουαρίου, ότι ο Κάρνεϋ θα πρέπει να θέσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στο κέντρο του ταξιδιού του.
Η Μάγια Ουάνγκ (Maya Wang), αναπληρώτρια διευθύντρια για την Ασία στη Human Rights Watch, υποστήριξε ότι ο Κάρνεϋ θα πρέπει να αναγνωρίσει πως η εντεινόμενη καταστολή από το κινεζικό καθεστώς απειλεί όχι μόνο τα δικαιώματα των ανθρώπων στην Κίνα, αλλά και τα θεμελιώδη συμφέροντα και τις αξίες του Καναδά. Όπως σημείωσε, ο πρωθυπουργός θα πρέπει να διασφαλίσει πως οι επαφές με την κινεζική κυβέρνηση για το εμπόριο και την ασφάλεια θα συνάδουν με τις αξίες του Καναδά, οι οποίες περιλαμβάνουν την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ συμμετέχουν σε παρέλαση για τον τερματισμό της δίωξης κατά του Φάλουν Γκονγκ στην Κίνα. Ουάσιγκτον, 20 Ιουλίου 2017. (The Epoch Times)
Ο οργανισμός ανέφερε ότι ο Κάρνεϋ θα πρέπει να θέσει ζητήματα όπως η σχέση μεταξύ καταναγκαστικής εργασίας και εξαγωγών, η δίωξη και η φυλάκιση υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και η στοχοποίηση επικριτών του καθεστώτος σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά.
Διακρατική καταστολή
Παράλληλα, η Ένωση Φάλουν Ντάφα του Καναδά κάλεσε τον Κάρνεϋ, εν όψει της επίσκεψης, να προτρέψει το Πεκίνο να απελευθερώσει δέκα (10) ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ που είναι συγγενείς Καναδών και κρατούνται στην Κίνα για λόγους συνείδησης, ενώ ζήτησε επίσης να τεθεί το ζήτημα της κινεζικής διακρατικής καταστολής σε καναδικό έδαφος, την οποία χαρακτήρισε επιθετική μορφή ξένης παρέμβασης.
Η Ένωση ανέφερε ότι από το 2024 οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ έχουν δει αύξηση των ψευδών απειλών για ένοπλες και βομβιστικές επιθέσεις, με περισσότερες από 160 απειλές να στοχοποιούν την κοινότητά τους παγκοσμίως. Όπως σημείωσε, τουλάχιστον 127 από αυτές τις απειλές στρέφονταν κατά του Shen Yun Performing Arts, μιας μη κερδοσκοπικής ομάδας κλασικού κινεζικού χορού με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία ιδρύθηκε από ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ.
Ο εκπρόσωπος της Ένωσης, Τζόελ Τσίπκαρ (Joel Chipkar), ανέφερε σε ανακοίνωσή του, στις 11 Ιανουαρίου, ότι οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ παραμένουν η μεγαλύτερη ομάδα κρατουμένων συνείδησης στην Κίνα και ότι, για πάνω από 26 χρόνια, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) χρησιμοποιεί τον κρατικό μηχανισμό για να δυσφημεί, να συλλαμβάνει, να βασανίζει και να φιμώνει εκατομμύρια ανθρώπους. Υπογράμμισε ότι η δίωξη παραμένει σοβαρή, συστηματική και αμείωτη, σημειώνοντας ότι μόνο το 2025 καταδικάστηκαν 750 ασκούμενοι σε μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης, πολλοί από τους οποίους είναι ηλικιωμένοι.
Η Ένωση ζητά από τον Κάρνεϋ να υποστηρίξει την απελευθέρωση όλων των ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ, συμπεριλαμβανομένων των δέκα συγγενών Καναδών που κρατούνται για λόγους συνείδησης στην Κίνα. Κατονομάστηκαν οι Λιτζόνγκ Χε, Λανγίνγκ Κονγκ, Λιτζουάν Γκάο, Γιουνχέ Τζανγκ, Μινγκγκουάνγκ Σιε, Σινγκτζούν Λι, Τζιανγκγί Σουν, Φουτζούν Ε, Λι Ζουό και Σουάνγκ Σουν.
Ο κάτοικος Τορόντο Λίτζι Χε μιλά σε συγκέντρωση του Φάλουν Ντάφα έξω από το κινεζικό προξενείο στο Τορόντο, στις 10 Δεκεμβρίου 2024, καλώντας το κινεζικό καθεστώς να απελευθερώσει τον αδελφό του, Λιτζόνγκ Χε, ο οποίος κρατείται από τον Ιανουάριο του 2023 επειδή ασκεί Φάλουν Γκονγκ. (NTD)
Ο Τσίπκαρ ανέφερε ότι οι οικογένειες υποφέρουν, καθώς οι άνθρωποί τους αντιμετωπίζουν συστηματικά βασανιστήρια, κακοποίηση, ακόμη και θάνατο μέσα στο κινεζικό σωφρονιστικό σύστημα, έχοντας καταδικαστεί σε ποινές έως και εννέα ετών έπειτα από δίκες-παρωδίες.
Ο Τσίπκαρ περιέγραψε το Φάλουν Γκονγκ, γνωστό και ως Φάλουν Ντάφα, ως μία παραδοσιακή κινεζική άσκηση που συνδυάζει διαλογιστικές ασκήσεις και ηθικές διδασκαλίες που επικεντρώνονται στις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας. Ανέφερε ότι όταν άρχισε να διδάσκεται δημόσια στην Κίνα το 1992, εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα φθάνοντας, έως το 1999, τους 70 έως 100 εκατομμύρια οπαδούς, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του κινεζικού κράτους.
Παρά το γεγονός ότι σήμερα ασκείται σε περισσότερες από 100 χώρες, η Ένωση ανέφερε ότι οι ασκούμενοι αντιμετωπίζουν σκληρή και συστηματική καταστολή από το ΚΚΚ κοντά τρεις δεκαετίες πλέον, με αναφορές για αυθαίρετη φυλάκιση, βασανιστήρια, καταναγκαστική εργασία, σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, καθώς και εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων.
Η Ένωση υποστήριξε ότι η δίωξη αυτή έχει περάσει τα σύνορα και εκδηλώνεται ως διακρατική καταστολή και σε καναδικό έδαφος. Σε έκθεση που υπέβαλε το 2024 στην Επιτροπή Διερεύνησης Ξένης Παρέμβασης του Καναδά, τεκμηρίωσε περισσότερα από 25 χρόνια διακρατικής καταστολής στον Καναδά, συμπεριλαμβανομένων παρενοχλήσεων, κυβερνοεπιθέσεων, παρακολούθησης, προπαγάνδας μίσους, βίας και παρεμβάσεων σε δημόσιες εκδηλώσεις.
Η ίδια έκθεση, σύμφωνα με την Ένωση, ανέφερε και τον αποκλεισμό ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ από τοπικές εκδηλώσεις, απόπειρες υποκλοπής ταυτότητας και εκφοβισμό συγγενών, καθώς και πιέσεις προς αιρετούς αξιωματούχους ώστε να αποσύρουν τη στήριξή τους από το Φάλουν Γκονγκ. Ο Τσίπκαρ υποστήριξε ότι αν ο πρωθυπουργός θέσει αυτά τα ζητήματα στους Κινέζους αξιωματούχους, θα δώσει ελπίδα στα θύματα, θα στηρίξει τις καναδικές οικογένειες που βάλλονται από τις τακτικές του Πεκίνου, και θα στείλει σαφές μήνυμα ότι ο Καναδάς δεν ανέχεται καταστολή στο έδαφός του.
Shen Yun
Σε επιστολή της 9ης Ιανουαρίου προς τον πρωθυπουργό, η Ένωση ανέφερε ακόμη την ανησυχία της ότι η διακρατική καταστολή έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, στοχεύοντας τόσο τους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ όσο και το Shen Yun Performing Arts, το οποίο περιέγραψε ως παγκοσμίως αναγνωρισμένη ομάδα κλασικού κινεζικού χορού που ιδρύθηκε από ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ με στόχο την αναβίωση του παραδοσιακού κινεζικού πολιτισμού πριν από τον κομμουνισμό, καθώς και την προβολή των θρησκευτικών διώξεων στην Κίνα.
Η Ένωση ανέφερε ότι το Shen Yun και η κοινότητα του Φάλουν Γκονγκ έχουν αντιμετωπίσει παρενόχληση, παραπληροφόρηση, παρακολούθηση, καθώς και απειλές για βομβιστικές ενέργειες και ένοπλες επιθέσεις στον Καναδά και σε άλλες δημοκρατικές χώρες, σημειώνοντας ότι τέτοιες ενέργειες συνιστούν σοβαρή εγκληματική δραστηριότητα. Οι απειλές έγιναν κατά θεάτρων που είχαν προγραμματίσει να φιλοξενήσουν παραστάσεις του Shen Yun κατά την παγκόσμια περιοδεία του για το 2025.
Ανέφερε ότι το 2025 σημειώθηκαν περιστατικά σε τέσσερα θέατρα στον Καναδά: στο Μισσισσάουγκα, στο Κίτσενερ, στο Μόντρεαλ και στο Βανκούβερ. Απειλητικά μηνύματα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προειδοποιούσαν ότι θα υπάρξει βία αν οι παραστάσεις προχωρούσαν, σε μια προφανή προσπάθεια την ακύρωσή τους. Ορισμένα από τα μηνύματα προέρχονταν από την Κίνα, όπως διαπιστώθηκε, και υπήρχαν ενδείξεις εμπλοκής των κινεζικών Αρχών, σημείωσε.
Αυλαία του Shen Yun Performing Arts στο Living Arts Centre, στο Μισσισσάουγκα. Οντάριο, Καναδάς, 25 Μαρτίου 2022. (The Epoch Times)
Η Ένωση υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του Καναδά έχει ευθύνη να θέσει αυτές τις ανησυχίες στην κινεζική ηγεσία, ώστε να προστατεύσει την ασφάλεια και την ευημερία των Καναδών και να υπερασπιστεί το θεμελιώδες δικαίωμα στην ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης όσων αναζήτησαν καταφύγιο και ελευθερία στον Καναδά.
Πέρα από τη βλάβη που προκαλείται στην κοινότητα του Φάλουν Γκονγκ και στο Shen Yun, σημείωσε, παρόμοιες ενέργειες συνιστούν άμεση απειλή για την κυριαρχία του Καναδά, τη δημόσια ασφάλεια και τις δημοκρατικές αξίες, αφού αυτά τα περιστατικά εντάσσονται σε μια συντονισμένη εκστρατεία διακρατικής καταστολής με στόχο τη φίμωση κάθε αντίλογου, τον εκφοβισμό των κοινοτήτων και την άσκηση επιρροής σε καναδικούς θεσμούς.
Στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, το Κομμουνιστικό Κόμμα είναι το κυρίαρχο κόμμα και το μοναδικό. Όλοι οι πολίτες, από τη σχολική κιόλας ηλικία, υποχρεούνται να ορκίζονται και να εισέρχονται στις τάξεις του. Αυτό διαφέρει από τη δυτική νοοτροπία, σύμφωνα με την οποία μπορείς να ανήκεις σε έναν πολιτικό κόμμα κατ’ επιλογή και εθελοντικά.
Συγκινητικές στιγμές εκτυλίχθηκαν στο κέντρο του Δουβλίνου, όταν Κινέζοι τουρίστες ήρθαν σε επαφή με πληροφορίες που, όπως οι ίδιοι δήλωσαν, δεν θα μπορούσαν ποτέ να μάθουν στη χώρα τους. Κατά τη διάρκεια δημόσιας εκδήλωσης στις 27 Δεκεμβρίου 2025, ασκούμενοι του Φάλουν Ντάφα παρουσίασαν την πνευματική άσκηση και ενημέρωσαν το κοινό για τη συνεχιζόμενη δίωξή της στην Κίνα από το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ).
Μια νεαρή γυναίκα από την Κίνα, που είχε φτάσει πρόσφατα στην Ιρλανδία, πλησίασε εμφανώς συγκινημένη το περίπτερο των ασκουμένων. Αφού διάβασε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο, ξέσπασε σε κλάματα. «Δεν μπορώ να σταματήσω να κλαίω. Τρέμω από συγκίνηση που μαθαίνω επιτέλους την αλήθεια», είπε. Την εξέπληξε το γεγονός ότι οι απλές, ήπιες ασκήσεις του Φάλουν Ντάφα απαγορεύονται στην Κίνα, και ότι όσοι τις ασκούν διώκονται σκληρά.
Όπως εξήγησε, στην Κίνα ένιωθε ότι ζούσε «μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχών ψεμάτων», όπου κάθε επίσημη δήλωση ή κείμενο πρέπει να ευθυγραμμίζεται με την κρατική προπαγάνδα. «Δεν άντεχα άλλο αυτή την καταπίεση — γι’ αυτό έφυγα», εξήγησε.
Η γυναίκα ανέφερε ότι, μέσω ξένων διαδικτυακών πλατφορμών, έμαθε για τη δίωξη του Φάλουν Ντάφα, και για τις αφαιρέσεις οργάνων από φυλακισμένους ασκούμενους ενώ βρίσκονται ακόμη εν ζωή. Θυμήθηκε ότι πριν το 1999 έβλεπε ανθρώπους να ασκούνται ελεύθερα στα πάρκα της πόλης της, όπως ακριβώς συνέβαινε στο Δουβλίνο.
Μετά την έναρξη της δίωξης, έβλεπε σποραδικά συνθήματα όπως «Αποχωρήστε από το ΚΚΚ και θα ευλογηθείτε» και «Αλήθεια–Καλοσύνη–Ανεκτικότητα». Παρότι φοβόταν, όπως είπε, «κάτι μέσα [της] άρχισε να ξυπνά — ένας σπόρος ελπίδας».
Η συζήτηση με τους ασκούμενους κράτησε πάνω από μία ώρα. Εκείνη συμφώνησε ότι οι αρχές του Φάλουν Ντάφα προάγουν την ηθική και την καλοσύνη, σε αντίθεση με ένα σύστημα που ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό, τον φόβο και τη σύγκρουση, όπως είπε. Πριν αποχωρήσει, δήλωσε ότι θα μελετήσει το βιβλίο Τζούαν Φάλουν, που περιέχει τις βασικές διδασκαλίες του Φάλουν Ντάφα, και ότι θα παραιτηθεί από το ΚΚΚ.
Σε σημείο ενημέρωσης του Φάλουν Ντάφα σταμάτησε και μία ομάδα Κινέζων τουριστών. Ακούγοντας για την ιστορία του ΚΚΚ, ένας από αυτούς αντέδρασε αυθόρμητα : «Το ΚΚΚ ευθύνεται για δεκάδες εκατομμύρια θανάτους — σε πολέμους, λιμούς και πολιτικές εκστρατείες. Δεν έχει κάνει ούτε ένα καλό», είπε. Λίγα λεπτά αργότερα δήλωσε δημόσια ότι αποχωρεί από το Κόμμα, παρακινώντας και άλλους από την ομάδα να τον ακολουθήσουν.
Ένας τουρίστας από την πόλη Σιαν, που στάθηκε να μιλήσει με ασκούμενους, διαχώρισε την αγάπη για την Κίνα από την πίστη στο ΚΚΚ. «Το Κόμμα δεν εκπροσωπεί ούτε την ιστορία ούτε τον πολιτισμό μας», σημείωσε, προσθέτοντας ότι γνωρίζει πως το Φάλουν Ντάφα είναι κάτι θετικό. Τελικά, τόσο αυτός όσο και οι δύο φίλοι του παραιτήθηκαν από τις κομματικές οργανώσεις.
Ο κος Λι, Κινέζος κάτοικος Δουβλίνου, που περνούσε με παιδικό καρότσι, επίσης σταμάτησε για να συζητήσει με τους ασκούμενους. Αν και είχε ήδη αποχωρήσει από το ΚΚΚ, παραδέχτηκε ότι παλαιότερα πίστευε την κρατική προπαγάνδα.
Όταν έμαθε ότι οι δραστηριότητες αυτές γίνονται εθελοντικά και με προσωπικά έξοδα, εντυπωσιάστηκε. «Αν το κάνετε αυτό χωρίς καμία ανταμοιβή, τότε είστε πραγματικά αξιοθαύμαστοι», είπε.
Δουβλίνο, 5 Ιανουαρίου 2026
Ανταπόκριση από ασκούμενους του Φάλουν Ντάφα στην Ιρλανδία, Minghui.org
