Παρασκευή, 20 Φεβ, 2026

«Η Αμερική του Μάο: Η προειδοποίηση μίας επιζήσασας»

Ζω στην κομητεία Φώκιερ της Βιρτζίνια., κοντά στην κομητεία Λάουντεν. Και οι δύο βρίσκονται σε ακτίνα 80 χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα των ΗΠΑ. Όντας τόσο κοντά στο κέντρο εξουσίας της χώρας, υπάρχουν φορές, ανάλογα με το θέμα, που οι τοπικές ειδήσεις μπορεί να γίνουν εθνικές ειδήσεις.

Αυτό συνέβη και όταν η γεννημένη στην Κίνα Σι Βαν Φλητ (Xi Van Fleet) μίλησε κατά της Κριτικής Φυλετικής Θεωρίας σε μια συνεδρίαση του σχολικού συμβουλίου της κομητείας Λάουντεν τον Ιούνιο του 2021.

Τα σχόλιά της διαδόθηκαν σαν φωτιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ακολούθησαν αιτήματα για εμφανίσεις και συνεντεύξεις σε μυριάδες μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των Epoch Times. Αν και συγκρατημένη και χωρίς τάσεις αυτοπροβολής, η κα Φαν Φλητ εκτοξεύτηκε στο εθνικό προσκήνιο.

Η «Αμερική του Μάο: Η προειδοποίηση μιας επιζήσασας» είναι η ιστορία της – μια συγκλονιστική ιστορία, πράγματι – και ταυτόχρονα άλλη μία ένδειξη για τη συστηματική διάβρωση της Αμερικής από μια πολιτισμική επανάσταση που φέρνει στον νου την Πολιτιστική Επανάσταση που έλαβε χώρα στην Κίνα από το 1966 μέχρι το 1976. Η κα Βαν Φλητ την αποκαλεί Αμερικανικό Μαρξισμό και υποστηρίζει ότι η προοδευτική αριστερά την προωθεί με ύπουλους τρόπους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

 "Mao’s America: A Survivor’s Warning" by Xi Van Fleet. (Center Street)
Σι Βαν Φλητ, «Η Αμερική του Μάο: Η προειδοποίηση μιας επιζήσασας». (εκδ. Center Street 2023)

 

Η κατήχηση των παιδιών

Η κα Bαν Φλητ ξεκινά περιγράφοντας τη ζωή της ως παιδί στην Κίνα του Μάο Τσετούνγκ. Το κύριο ανάγνωσμά της, όπως και όλων των άλλων παιδιών, ήταν το «Μικρό κόκκινο βιβλίο» του Μάο, όπου ο Κινέζος ηγέτης μοιραζόταν πολλές από τις σκέψεις του σχετικά με την ταξική πάλη και τη διόρθωση των λανθασμένων ιδεών. Ενώ εκατομμύρια άνθρωποι διώκονταν ή σκοτώνονταν κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, το κόκκινο βιβλίο κυκλοφορούσε σε δισεκατομμύρια αντίτυπα μπαίνοντας σε κάθε κινέζικο σπίτι. Πολλές οικογένειες είχαν περισσότερα από ένα αντίτυπα.

Υπήρχαν ελάχιστες ευκαιρίες να διαβάσει κανείς άλλα κείμενα – πολλές βιβλιοθήκες και πολιτιστικά κέντρα είχαν καταστραφεί. Η κινεζική ιστορία και οι παραδόσεις που άνθιζαν για χιλιάδες χρόνια είχαν διαγραφεί και αντικατασταθεί από το κομμουνιστικό όραμα του Μάο.

Η κα Bαν Φλητ μοιράζεται ανατριχιαστικές αναμνήσεις από τους Ερυθροφρουρούς του Μάο – πολλοί από τους οποίους ήταν νέα παιδιά – οι οποίοι έτρεχαν αφηνιασμένοι, προκαλώντας ζημιές σε πρόσωπα και περιουσίες, από τυφλή αφοσίωση στον ηγέτη τους.

Ως έφηβοι, η κα Bαν Φλητ στάλθηκε στην ύπαιθρο για να εργαστεί στα χωράφια. Αυτό ήταν μέρος μιας διαδικασίας για τη αναμόρφωση των νέων σχετικά με τα πλεονεκτήματα της σκληρής εργασίας και σύμφωνα με την απλή ζωή που ζούσαν οι αγρότες.

 A public appearance of Chairman Mao and Lin Biao among Red Guards, in Beijing, during the Cultural Revolution, November 1966. (Public Domain)
Δημόσια εμφάνιση του Προέδρου Μάο και του Λιν Μπιάο ανάμεσα σε Ερυθροφρουρούς, στο Πεκίνο, κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, τον Νοέμβριο του 1966. (Public Domain)

 

Ο θάνατος του Μάο το 1976 σήμανε το τέλος της Πολιτιστικής Επανάστασης. Το 1977, επέστρεψε στην εξουσία ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, ο οποίος ήθελε να ανοιχτεί η Κίνα στη Δύση και να εργαστεί για τη βελτίωση της οικονομίας της. Τα κολέγια και τα πανεπιστήμια ήταν πλέον ανοιχτά.

Η κα Bαν Φλητ θυμάται ότι ενθουσιάστηκε όταν πέρασε τις εισαγωγικές εξετάσεις και μπόρεσε να φοιτήσει στο κολέγιο για να σπουδάσει αγγλικά. Αν και οι φυσικές συνθήκες δεν ήταν καλές, αφού τα ιδρύματα ήταν αδρανή για τόσα χρόνια και οι πόροι ήταν περιορισμένοι, η νεαρή γυναίκα είχε μεγάλες ελπίδες και πίστη σε ένα πιο φωτεινό μέλλον.

Με τα μάτια του ενήλικα

Στα 26 της, η κα Bαν Φλητ έφτασε στο Κεντάκυ και ξεκίνησε ένα ακαδημαϊκό, αλλά και προσωπικό ταξίδι. Απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα, προχώρησε στις σπουδές της, ξεκίνησε μία καριέρα, παντρεύτηκε και θεμελίωσε μια μεσο-αστική ζωή σε ένα μέρος που πλέον αποκαλεί σπίτι. Ήταν σίγουρη ότι είχε δραπετεύσει από μια κομμουνιστική χώρα και ότι ζούσε σε μία ελεύθερη. Έζησε με αυτή την πεποίθηση για αρκετές δεκαετίες μέχρι που άρχισε να βλέπει σημάδια ότι ίσως τα πράγματα δεν ήταν ακριβώς έτσι.

 Cover of elementary school textbook from Guangxi Province, 1971. The Chinese characters say: “Good good study, day day up” (a quote from Mao). (Public Domain)
Εξώφυλλο σχολικού εγχειριδίου δημοτικού σχολείου από την επαρχία Γκουανγκσί, 1971. Οι κινεζικοί χαρακτήρες αναπαράγουν το απόφθεγμα του Μάο: «Καλή καλή μελέτη, μέρα μέρα πάνω». (Public Domain)

 

Όπως γράφει η κα Bαν Φλητ: «Θεωρώ μοναδικό, ίσως και προνομιακό, το γεγονός ότι στη διάρκεια της ζωής μου έχω βιώσει όχι μόνο μία, αλλά δύο από τις σημαντικότερες πολιτιστικές επαναστάσεις στην ιστορία της ανθρωπότητας – τη Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση του Μάο (1966-1976) και την αμερικανική πολιτιστική επανάσταση της δεκαετίας του 2020 (με ρίζες που χρονολογούνται πολύ νωρίτερα). Και οι δύο είναι πολιτιστικές μαρξιστικές επαναστάσεις και είναι συνώνυμες με τον κομμουνισμό».

Η απόφασή της να μιλήσει στη συνεδρίαση του σχολικού συμβουλίου της κομητείας Λάουντεν ενάντια σε αυτό που αντιλαμβανόταν ως διάχυτο και καταπατητικό «αφυπνισμό» (woke-ism) στο δημόσιο σχολικό σύστημα, δεν ήταν μια εύκολη απόφαση. Ένιωσε όμως ότι ήταν απαραίτητο να επιστήσει την προσοχή σε αυτό που θεωρούσε κίνδυνο και απειλή για τους υπάρχοντες θεσμούς, τις παραδόσεις και τις κοινωνικές νόρμες – στην ουσία για τον δυτικό πολιτισμό. Ήξερε, από άμεση εμπειρία, τι είχε κάνει ο Μάο στην Κίνα. Συνέβαινε αυτό και στις Ηνωμένες Πολιτείες;

Η κα Bαν Φλητ δείχνει με εξαιρετικά πειστικό τρόπο τους παραλληλισμούς μεταξύ της Πολιτιστικής Επανάστασης του Μάο και των ανησυχητικών τάσεων που βλέπει να επικρατούν σήμερα: την καταστροφή των οικογενειακών αξιών, τον πόλεμο κατά της θρησκείας (ειδικά του χριστιανισμού), τις προσπάθειες ακύρωσης του πολιτισμού και αλλοίωσης της ιστορίας, την έμφαση στον κολεκτιβισμό αντί του ατομικισμού και την απόρριψη της ευρωκεντρικής ιστορίας και αισθητικής.

Οι αναγνώστες θα εκτιμήσουν τη σαφήνεια της γραφής της, που βασίζεται σε εκτεταμένη έρευνα, περιλαμβάνει άφθονες σημειώσεις, είναι καλά οργανωμένη και πολύ πειστική. Πρόκειται για μια ειλικρινή έκκληση που θέλει να αφυπνίσει τον κόσμο και να τον ενώσει σε μια κοινή προσπάθεια για την καταπολέμηση «αυτού που δεν θα μπορούσε να συμβεί εδώ».

 An image of a 1960s Chinese holding up "Selected Works of Mao Zedong," with the words "revolution is no crime, to rebel is justified" written on the back, 1967. (Public Domain)
1967- Εικόνα ενός Κινέζου της δεκαετίας του 1960 που κρατάει τα «Επιλεγμένα έργα του Μάο Τσετούνγκ», με τις λέξεις «η επανάσταση δεν είναι έγκλημα, το να επαναστατείς είναι δικαιολογημένο» γραμμένες στο πίσω μέρος. (Public Domain)

 

Το βιβλίο της έχει βαρύτητα, ιδίως για όσους προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει, πού πήγαν τα πράγματα στραβά και τι μπορεί να γίνει για να σταματήσει αυτή η πορεία.

Ως επιζήσασα που έχει βιώσει τις φρικτές συνέπειες του κινεζικού κομμουνιστικού συστήματος, η κα Bαν Φλητ έχει τώρα φορέσει την πανοπλία μιας ακτιβίστριας που αγωνίζεται για την Αμερική που έχει αγαπήσει και εκτιμήσει. Έγραψε το βιβλίο της με την ενθάρρυνση πολλών που συμμερίζονται τις απόψεις της.

Αυτό είναι ένα κρίσιμο μήνυμα, μια προειδοποίηση ενάντια στην πολιτιστική επανάσταση που λαμβάνει χώρα στην Αμερική, μια χώρα στην οποία δεν θα έπρεπε να μπορεί να βρει έδαφος να ριζώσει.

Το βιβλίο «Mao’s America: A Survivor’s Warning» της Xi Van Fleet, κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ στις 31 Οκτωβρίου 2023 από τις εκδόσεις Center Street, με σκληρό εξώφυλλο, 320 σελίδες και μέγεθος 16 x 23 εκ.

Της Anita L. Sherman

Επιμέλεια: Αλία Ζάε

Βρετανός βουλευτής: Η Κίνα ηγείται «νέου άξονα» στη συλλογή DNA από έγκυες γυναίκες και έμβρυα

Η κομμουνιστική Κίνα αποκτά σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα μέσω της εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στις τεχνολογίες επεξεργασίας του DNA, σύμφωνα με Βρετανό νομοθέτη.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ), το οποίο κυβερνά την Κίνα ως μονοκομματικό κράτος, θα μπορούσε να ασκήσει μια άνευ προηγουμένου δύναμη στη διεθνή κοινότητα εάν δεν επιβραδυνθεί η επιρροή του στην τεχνητή νοημοσύνη και τη γονιδιωματική, δήλωσε ο βρετανός βουλευτής Ιέιν Ντάνκαν Σμιθ.

«Η Κίνα έχει αυτή τη στιγμή προβάδισμα στην εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στη γονιδιωματική, η οποία αποτελεί σημαντική απειλή για τη συλλογική εθνική μας ασφάλεια», δήλωσε ο κ. Σμιθ κατά τη διάρκεια ομιλίας του στις 28 Νοεμβρίου στο Heritage Foundation, μια συντηρητική δεξαμενή σκέψης.

«Αν η Κίνα κυριαρχήσει στην τεχνητή νοημοσύνη και τη γονιδιωματική, θα ασκήσει πρωτοφανή επιρροή σε σημαντικούς κλάδους, συμπεριλαμβανομένης, φυσικά, της παγκόσμιας υγειονομικής περίθαλψης».

Η προειδοποίηση του κ. Σμιθ προτρέπει στην ανάγκη αυξημένης επαγρύπνησης και λήψης στρατηγικών μέτρων μετά την είδηση ότι το ΚΚΚ συλλέγει DNA από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο μέσω της παράνομης χρήσης των προϊόντων υγειονομικής περίθαλψης.

Η αποτυχία αντιμετώπισης της απειλής, εκτίμησε, θα μπορούσε να απειλήσει την παγκόσμια ασφάλεια με τρόπο πρωτόγνωρο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Τίποτα από όσα κάνει η Κίνα δεν έχει αφεθεί στην τύχη», δήλωσε ο κ. Σμιθ.

«Η απειλή που αντιμετωπίζουμε τώρα είναι εφάμιλλη αυτής που αντιμετωπίσαμε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ακόμη και αυτής που αντιμετωπίσαμε τη δεκαετία του 1930».

Η Κίνα συλλέγει DNA από εκατομμύρια γυναίκες και έμβρυα παγκοσμίως

Ο κ. Σμιθ υπογράμμισε τις συνεχιζόμενες έρευνες σε πέντε χώρες σχετικά με τη χρήση από το ΚΚΚ προγεννητικών τεστ για τη συλλογή DNA από έγκυες γυναίκες και τα έμβρυά τους.

Τα τεστ, που κυκλοφορούν στην αγορά με την ονομασία “NIFTY”, σχεδιάστηκαν από τον κινεζικό κολοσσό της γονιδιωματικής BGI σε συνεννόηση με τη στρατιωτική πτέρυγα του ΚΚΚ. Το τεστ ισχυρίζεται ότι ανιχνεύει το σύνδρομο Down και άλλες γενετικές παθήσεις, αλλά τα δεδομένα DNA που συλλέγονται αποθηκεύονται σε διακομιστές στην ηπειρωτική Κίνα, όπου το ΚΚΚ μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτά ανά πάσα στιγμή.

«Αυτά τα τεστ επιτρέπουν στην Κίνα να έχει πρόσβαση στα γονιδιωματικά δεδομένα τόσο της μητέρας όσο και του εμβρύου από όλο τον κόσμο και τους έχουμε παραχωρήσει τα δικαιώματα να χρησιμοποιούν αυτά τα δεδομένα πίσω στην Κίνα», δήλωσε ο κ. Σμιθ.

«Πόσο εκπληκτικά κοντόφθαλμο ήταν αυτό;»

Η BGI έχει επίσης εμπλακεί και σε άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αναγκαστικής συλλογής DNA από κυρίως μουσουλμανικές εθνοτικές μειονότητες στην επαρχία Σιντζιάνγκ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν στη συνέχεια σε μαύρη λίστα ορισμένες μονάδες της BGI.

Ο «νέος άξονας» επιδιώκει την επέκταση των βίαιων αυταρχικών κυβερνήσεων

Ο κ. Σμιθ δήλωσε ότι η απειλή πρέπει να γίνει κατανοητή στο ευρύτερο πλαίσιο ενός «νέου άξονα ολοκληρωτικών κρατών» που περιλαμβάνει το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα και τη Ρωσία, του οποίου ηγείται η Κίνα.

Οι τέσσερις δυνάμεις, όπως είπε, αποτελούν «αυξανόμενη απειλή για τον ελεύθερο κόσμο» και συντονίζονται όλο και περισσότερο με «βίαιες περιφερειακές δυνάμεις» όπως η Βιρμανία και η Συρία για να προπαγανδίσουν το αυταρχικό τους όραμα για το μέλλον.

Με δεδομένο ότι η κομμουνιστική Κίνα γίνεται γρήγορα ο παγκόσμιος ηγέτης τόσο στην τεχνητή νοημοσύνη όσο και στη γονιδιωματική, είπε, είναι επιτακτική ανάγκη η διεθνής ηγεσία να αναγνωρίσει ότι αυτός ο νέος άξονας αποτελεί «υπαρξιακό κίνδυνο για την ανθρωπότητα».

Για το σκοπό αυτό, συνέδεσε τις μυριάδες συγκρούσεις που επιδιώκουν αυτές οι δυνάμεις μεταξύ τους, λέγοντας ότι ο άξονας στο σύνολό του θα πρέπει να αντιμετωπιστεί.

«Ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο πόλεμος στη Γάζα κατά της Χαμάς και η απροκάλυπτη απειλή της Κίνας να εισβάλει στην Ταϊβάν είναι όλα μαζί», δήλωσε ο κ. Σμιθ.

«Αναπόφευκτα συνδέονται μέσω αυτού του άξονα. Το να αγνοήσουμε μία από αυτές τις απειλές σημαίνει ότι πολλαπλασιάζουμε τον κίνδυνο των υπολοίπων».

Ομοίως, ο κ. Σμιθ προειδοποίησε ότι ένας αγώνας όπως εκείνοι που διεξήχθησαν στον Ψυχρό Πόλεμο και στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αναβιώνει και θα απαιτήσει μια αποφασιστική απάντηση από τα ελεύθερα έθνη του κόσμου.

«Όταν έπεσε το τείχος του Βερολίνου, ο ελεύθερος κόσμος πίστεψε ότι η δημοκρατία και η ελευθερία είχαν νικήσει», είπε ο κ. Σμιθ.

«Κάναμε λάθος».

Ο «Απολεσθείς Παράδεισος» μέσα από τα μάτια και τις εικόνες του Γκυστάβ Ντορέ, μέρος ιδ΄

Σε όλους μας αρέσει να βλέπουμε όμορφα πράγματα. Τι θα ήταν η ζωή μας χωρίς ομορφιά; Ωστόσο, υπάρχει πάντα η πιθανότητα η ομορφιά να κοσμεί ή να καλύπτει επιβλαβή πράγματα. Πώς μπορούμε να διακρίνουμε πότε κάτι είναι αληθινά όμορφο ή πότε η ομορφιά κρύβει κάτι το επιζήμιο;

Σε αυτό το προτελευταίο μέρος της σειράς για την εικονογράφηση του Γκυστάβ Ντορέ στο ποίημα του Τζον Μίλτον «Απολεσθείς Παράδεισος», συνεχίζουμε να αντλούμε σοφία από την ερμηνεία του συγγραφέα για τη βιβλική ιστορία του Αδάμ και της Εύας. Στο προηγούμενο άρθρο (μέρος ιγ΄), είδαμε τη μεταμόρφωση του Σατανά σε φίδι, προκειμένου να βρει έναν τρόπο να βλάψει τον Θεό μέσω του Αδάμ και της Εύας. Οι δύο άνθρωποι απολαμβάνουν ακόμα ευτυχισμένοι τον Κήπο της Εδέμ, αν και ο Αρχάγγελος Ραφαήλ τους έχει προειδοποιήσει για την απειλητική παρουσία του Σατανά μέσα σε αυτόν.

Η ένωση της Σοφίας και της Ομορφιάς

Όταν ξυπνούν, ο Αδάμ και η Εύα επιθυμούν να περιποιηθούν τον κήπο του Θεού, να τον διαμορφώσουν και να πλάσουν μια ευλαβική προς τον Θεό ομορφιά, αλλά υπάρχουν πολλά που πρέπει να φροντίσουν. Η Εύα προτείνει να χωριστούν, ωστόσο ο Αδάμ ανησυχεί ότι μόνοι θα κινδυνεύουν περισσότερο από τον Σατανά, παρά αν μείνουν μαζί:

«Άλλη αμφιβολία με τρώει εντός μου, μην τύχει

Κι έρθει το κακό σαν χωριστούμε – γιατί γνωρίζεις

Πως μας προειδοποίησαν – για τον κακόβουλο εχθρό,

Που ο φθόνος για την ευτυχισμένη μας ζωή τον απελπίζει

Κι η σκέψη του όλο γυρνά στο πώς τον όλεθρο και την ντροπή

Σ’ εμάς θα φέρει, ύπουλα, και ίσως κάπου εδώ κοντά

Ήδη να ελλοχεύει και να μας παρακολουθεί

Με άπληστη ελπίδα πως θά’ βρει τη στιγμή που ξεμοναχιασμένοι

Λεία κατάλληλη στ’ άτιμα σχέδιά του εύκολη θά’ μαστε,

Ενώ τους δυο μαζί δύσκολο να νικήσει, καθώς

Γοργά ο ένας τ’ αλλουνού βοήθεια θα προσφέρουμε.»

(Τζον Μίλτον, «Ο απολεσθείς Παράδεισος», Βιβλίο Ένατο)

Εδώ ο Αδάμ αποκαλύπτει μια σημαντική πτυχή της σχέσης του αρσενικού με το θηλυκό: ότι είναι απαραίτητο να συνεργάζονται και να αλληλοβοηθούνται ενάντια στις επιθέσεις του κακού. Ο Μίλτον αναφέρεται επίσης επανειλημμένα στη σοφία του Αδάμ και στην ομορφιά της Εύας σε όλα τα γραπτά του, υποδηλώνοντας ότι αυτά τα δύο – η σοφία και η ομορφιά – πρέπει να εργάζονται ως ένα για να υπάρχει η αντίσταση στον πειρασμό και η υπακοή στον Θεό.

Στην παρακάτω εικόνα, ο Ντορέ δείχνει τον Αδάμ και την Εύα να κάθονται στο βάθος, κάτω από έναν από τους φουντωτούς θάμνους του κατάφυτου κήπου, που σφύζει από ζωή. Ένα φως λάμπει πάνωθέ τους σαν να προβάλλει την ένωσή τους στο φως και την αγάπη του Θεού. Ο Σατανάς, στο πρώτο πλάνο, μεταμορφωμένος σε φίδι, τους παρακολουθεί, περιμένοντας την κατάλληλη ευκαιρία.

 “Nearer he drew, and many a walk traversed / Of stateliest covert, cedar, pine, or palm” (Book IX. 434, 435), 1866, by Gustav Doré for John Milton’s “Paradise Lost.” Engraving. (Public Domain)
«Πλησίασε εγγύτερα / και στράτες διαπερνάει, ‘κείνος, με λόχμες στιβαρές / κέδρων, πεύκων, φοινίκων» * (Βιβλίο Θ΄, σελ. 364). Xαρακτικό του Γκυστάβ Ντορέ, από την εικονογράφησή του για το βιβλίο του Τζον Μίλτον «Ο απολεσθείς Παράδεισος», 1866. (Public Domain)

 

Ο κίνδυνος στον δρόμο της Ομορφιάς

Παρά τις αντιρρήσεις και τις προειδοποιήσεις του Αδάμ, η Εύα τον πείθει ότι όλα θα πάνε καλά και ότι μπορεί να φροντίσει τον εαυτό της. Η Εύα φεύγει μόνη της και συμβαίνει να είναι αυτή που συναντά ο Σατανάς πρώτη, ενώ περιποιείται τα λουλούδια σε μια μεριά του κήπου. Όμως, η ουράνια ομορφιά της τον αιφνιδιάζει και σχεδόν ξεχνά το μίσος που έχει στην καρδιά του:

«Πόση ευχαρίστηση το Φίδι δοκιμάζει αντικρύζοντας

Στο λουλουδάτο πλάτωμα, της Εύας το γλυκό το καταφύγιο,

Την ίδια, έτσι μόνη, έτσι νωρίς – η ουράνια μορφή της

Αγγελική, αλλά πιο απαλή και θηλυκή,

Τόσο γεμάτη χάρη κι αθωότητα

Σε κάθε κίνησή της, που ανώτερη 

Απ’ την κακία του στερούσε την από τη δύναμή της

και τη φλόγα. Κι έτσι ο Άρχοντας του Σκότους στάθηκε, 

Για λίγο χάνοντας το μένος και την κακία του κι έμεινε

έτσι για λίγο σαν χαζός από την καλοσύνη, αφοπλισμένος

από εχθρότητα, δολιότητα, μίσος και εκδικητικότητα.»

(Τζον Μίλτον, «Ο απολεσθείς Παράδεισος», Βιβλίο Ένατο)

Εδώ, ο Μίλτον υποδηλώνει ότι η ουράνια ομορφιά της Εύας έχει τη δύναμη να μετατρέπει αυτό που είναι γεμάτο μίσος και αμαρτίες σε καλό. Η ομορφιά έχει εγγενώς μεταμορφωτική δυνατότητα. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν μπορούσε να κατέχει αυτή την ομορφιά, αναζωπύρωσε την οργή του Σατανά, ο οποίος πλησίασε τελικά την Εύα για να θέσει το σχέδιό του σε εφαρμογή.

Η Εύα αιφνιδιάζεται από το φίδι που μιλάει. Πώς μπορεί αυτό να μιλάει όταν κανένα από τα άλλα ζώα δεν μπορεί; Ο Σατανάς απαντά ότι το Δέντρο της Γνώσης του Καλού και του Κακού τού έδωσε αυτήν τη δύναμη και ότι θα έπρεπε και εκείνη να φάει από το Δέντρο. Εκείνη του αντιτείνει ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει. Είναι το μόνο πράγμα που ο Θεός έχει ζητήσει από εκείνη και τον Αδάμ να μην κάνουν.

Ο Σατανάς, ωστόσο, με την πονηριά του, στοχεύει κατευθείαν αυτό που μπορεί να γίνει πηγή υπερηφάνειας για εκείνην: την ομορφιά της. Της λέει ότι είναι τόσο όμορφη που πρέπει να τη λατρεύουν όλοι σαν να είναι θεά. Τώρα, μόνο ο Αδάμ μπορεί να απολαύσει την ομορφιά της, αλλά η ομορφιά της είναι υπερβολική για έναν μόνο άνθρωπο και τα ανάξια ζώα του κήπου:

«Πανώριο ομοίωμα ‘συ του Δημιουργού σου, 

Εσέ όλα τα ζωντανά κοιτάζουνε κι όλα δικά σου είναι,

Δώρα σου, λάτρεις και θαυμαστές της ουρανίας 

Ομορφιάς σου – και πού αλλού καλύτερα

Να την κοιτούν παρά εκεί όπου θαυμάζεται από τον κόσμο όλον.

Μα εδώ, μέσα στην άγρια μοναξιά, ανάμεσα στα κτήνη,

Χυδαίους θαυμαστές, ρηχούς, που να διακρίνουν δεν μπορούν

τις πλιότερες τις χάρες σου, εξόν από ‘ναν άντρα

Που σε τηρά (μα τί ‘ναι ο ένας;), που να σε βλέπουν θά ‘πρεπε,

Μία θεά μέσ’ τους θεούς, να σε λατρεύουν και να σε υπηρετούν

αμέτρητοι αγγέλοι, ακόλουθοί σου καθημερινοί;»

(Τζον Μίλτον, «Ο απολεσθείς Παράδεισος», Βιβλίο Ένατο)

Τη διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει τίποτα κακό στον καρπό από το Δέντρο της Γνώσης του Καλού και του Κακού. Αν υπήρχε, πώς θα μπορούσε να φάει ο ίδιος από αυτό και να αποκτήσει τη δύναμη να μιλάει σαν άνθρωπος; Σίγουρα, αν και η Εύα φάει από αυτό, θα γίνει ακόμα πιο όμορφη και θεϊκή, όπως είναι τα όντα στον ουρανό.

Εκείνη αναλογίζεται τα λόγια του και σκέφτεται ότι το φίδι μπορεί να έχει δίκιο, ότι ίσως παρεξήγησαν την εντολή του Θεού – γιατί, αν ο Θεός τους αγαπούσε αληθινά, γιατί να μην ήθελε να φάνε τον καρπό αυτού του δέντρου; Παίρνει λοιπόν καρπούς από το δέντρο και τρώει. Αμέσως μεθάει και αισθάνεται σαν να είναι θεϊκή. Κατά τη διάρκεια της μέθης της, ο Σατανάς γλιστρά μακριά, μέσα στους θάμνους του κήπου.

 “Back to the thicket slunk / The guilty serpent” (Book IX. 784, 785), 1866, by Gustav Doré for John Milton’s “Paradise Lost.” Engraving. (Public Domain)
«To ένοχο φίδι σούρθηκε στα θάμνα και λουφάζει» * (Βιβλίο Θ΄, σελ. 378). Xαρακτικό του Γκυστάβ Ντορέ, από την εικονογράφησή του για το βιβλίο του Τζον Μίλτον «Ο απολεσθείς Παράδεισος», 1866. (Public Domain)

 

Σε αυτή την εικόνα, ο Ντορέ δείχνει τη στιγμή που ο Σατανάς εγκαταλείπει την παρασυρμένη Εύα με τον καρπό στο χέρι της. Σε αντίθεση με την πρώτη εικόνα, εδώ ο Αδάμ και η Εύα είναι μακριά ο ένας από τον άλλον.

Τώρα η εστίαση είναι στην Εύα μόνο, με το φως να τονίζει την ομορφιά της, αλλά και την ανυπακοή που συνοδεύει τώρα την ομορφιά της – όπως δείχνει ο καρπός που κρατά στο χέρι της. Ο Αδάμ κάθεται στις σκιές, στο βάθος της εικόνας, με το κεφάλι του ακουμπισμένο στο χέρι του, στοχαστικός και ανήσυχος. Θα μπορούσε αυτή η σκηνή να αναπαριστά και την εσωτερική διχόνοια που επέρχεται όταν η ομορφιά και η σοφία διαχωρίζονται – όταν η ομορφιά στολίζει επιπόλαια πράγματα που δεν είναι θεϊκά;

Η ευεργετική, μεταμορφωτική ομορφιά

Σε όλη την ιστορία του δυτικού πολιτισμού, η ομορφιά συνοδευόταν από επιφυλάξεις. Ο Πλάτωνας είχε προειδοποιήσει για τους κινδύνους της, προτείνοντας να εξορίζονται οι ποιητές από τη Δημοκρατία, καθώς είχαν τη δύναμη να κάνουν οτιδήποτε να φαίνεται θελκτικό. Υπάρχει αλήθεια στην ανησυχία του Πλάτωνα: Οτιδήποτε μπορεί να κεκοσμηθεί ώστε να μοιάζει ωραίο, ακόμη και πράγματα που μπορεί να αποδειχθούν καταστροφικά.

Πώς μπορεί η ομορφιά να μας ωφελήσει; Η ομορφιά μπορεί εγγενώς να μεταμορφώσει όσους την βιώνουν, αλλά για ποιο σκοπό; Πώς μπορεί η μεταμόρφωση να είναι ωφέλιμη; Μήπως όπως προτείνει ο Μίλτον, λέγοντας ότι η ομορφιά πρέπει να ενοποιηθεί με τη διάνοια και να υποταχθεί στις εντολές του Θεού; Είναι ευεργετική η ομορφιά εκείνη που πληροί αυτές τις προϋποθέσεις;

Ο Γκυστάβ Ντορέ [Gustav Doré, 1832-1883] ήταν ένας ιδιαίτερα παραγωγικός καλλιτέχνης του 19ου αιώνα. Εικονογράφησε με τα χαρακτικά του μερικά από τα σπουδαιότερα έργα της κλασικής Δυτικής λογοτεχνίας, περιλαμβανομένων της Βίβλου, του «Απολεσθέντα Παραδείσου» και της «Θείας Κωμωδίας». H σειρά «Ο ‘Απολεσθείς Παράδεισος’ μέσα από τα μάτια και τις εικόνες του Γκυστάβ Ντορέ» του Έρικ Μπες εμβαθύνει στις ιδέες του ποιήματος του Τζον  Μίλτον που ενέπνευσαν τον Ντορέ και στις εικόνες που φιλοτέχνησε.

Μέχρι τώρα στην Epoch Times έχουν δημοσιευθεί τα πρώτα 13 άρθρα του Έρικ Μπες για την εικονογράφηση του Γκυστάβ Ντορέ στο έργο του Τζον Μίλτον «Ο απολεσθείς Παράδεισος»:

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

* Η απόδοση των στίχων του Μίλτον στις λεζάντες των εικόνων είναι από τη μετάφραση του Αθανασίου Δ. Οικονόμου, εκδ. Οδός Πανός, τρίτη έκδοση, Αθήνα 2015.

Του Eric Bess

Επιμέλεια: Αλία Ζάε

Παρατάθηκε η ανακωχή Ισραήλ- Χαμάς – Νέες απελευθερώσεις σήμερα Ισραηλινών ομήρων και Παλαιστίνιων φυλακισμένων

Η ανακωχή ανάμεσα στο Ισραήλ και στη Χαμάς παρατάθηκε και σήμερα αναμένεται να αφεθούν ελεύθεροι περισσότεροι ισραηλινοί όμηροι και παλαιστίνιοι φυλακισμένοι, καθώς και να φθάσει κι άλλη ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας, όπου η κατάσταση παραμένει τραγική.

Η συμφωνία που κλείστηκε με βασικό μεσολαβητή το Κατάρ, με υποστήριξη της Αιγύπτου και των ΗΠΑ, και τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή έχει επιτρέψει μέχρι τώρα την απελευθέρωση πενήντα ομήρων της Χαμάς που κρατούνταν στη Λωρίδα της Γάζας και 150 Παλαιστινίων που κρατούνταν σε ισραηλινές φυλακές. Άλλοι 19 όμηροι, στην πλειονότητά τους ξένοι εργάτες, αφέθηκαν ελεύθεροι από τη Χαμάς εκτός του πλαισίου της συμφωνίας.

Μερικές ώρες προτού εκπνεύσει η ισχύς της ανακωχής, οι ΗΠΑ και το Κατάρ ανακοίνωσαν την παράτασή της για δύο ημέρες, από σήμερα στις 07:00 ως μεθαύριο Πέμπτη στις 07:00 (τοπικές ώρες και ώρες Ελλάδας), κάτι που θα επιτρέψει την απελευθέρωση άλλων τουλάχιστον 20 ομήρων και 60 παλαιστινίων φυλακισμένων.

«Τα μέρη (…) κατέληξαν σε συμφωνία για την παράταση της ανθρωπιστικής παύσης στη Γάζα για άλλες δύο μέρες, με τους ίδιους όρους», δηλαδή τον λόγο 1:3 ως προς την απελευθέρωση ομήρων και φυλακισμένων, ανέφερε ο εκπρόσωπος της διπλωματίας του Κατάρ, ο Ματζίντ Μπιν Μοχάμεντ αλ Ανσάρι.

Τις πρώτες πρωινές ώρες η κυβέρνηση του Ισραήλ έλαβε κατάλογο με τα ονόματα δέκα ομήρων που θα αφεθούν ελεύθεροι εντός της ημέρας, χωρίς πάντως να τον δημοσιοποιήσει, σύμφωνα με ισραηλινά ΜΜΕ.

Χθες αφέθηκαν ελεύθεροι ακόμη 11 όμηροι, ανάμεσά τους 3 με διπλή, ισραηλινή και γαλλική υπηκοότητα.

Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε «εξαιρετικά ευτυχής» για την απελευθέρωσή τους. «Τεράστια χαρά» αλλά ανολοκλήρωτη, καθώς ο πατέρας των δυο παιδιών παραμένει στα χέρια της Χαμάς, εξέφρασε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο δικηγόρος της οικογένειας.

Κατόπιν το Ισραήλ ανακοίνωσε πως αποφυλακίστηκαν 33 Παλαιστίνιοι. Ανάμεσά τους ήταν ο Μοχάμεντ Αμπού αλ Χούμους.

«Δεν μπορώ να περιγράψω πώς αισθάνομαι. Είναι απερίγραπτη η χαρά», είπε μπαίνοντας στο σπίτι του στην ανατολική Ιερουσαλήμ, όπου η μητέρα του τον πήρε στην αγκαλιά της. «Είναι το πιο όμορφο συναίσθημα στον κόσμο να έχεις τα παιδιά σου γύρω σου, στο πλευρό σου», είπε η γυναίκα.

Όμως στην Μπεϊτούνια, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, όπου έφθασαν οι αποφυλακισθέντες με λευκό λεωφορείο, οι γιορτασμοί δεν κράτησαν πολύ. Νεαρός Παλαιστίνιος, τα στοιχεία του οποίου δεν έχουν επιβεβαιωθεί, σκοτώθηκε «από σφαίρα» σε συγκρούσεις με ισραηλινές δυνάμεις σε μικρή απόσταση, ανέφερε το υπουργείο Υγείας της Παλαιστινιακής Αρχής.

Προσπάθειες για περαιτέρω παράταση

Λίγο προτού γίνει γνωστό πως η ανακωχή θα παρατεινόταν, το γραφείο του ισραηλινού πρωθυπουργού ενέκρινε τη συμπερίληψη «50 φυλακισμένων», συμπεριλαμβανομένης της Αχέντ Ταμίμι, της νεαρής που έχει γίνει σύμβολο του αγώνα των Παλαιστινίων -συνελήφθη ξανά στις αρχές Νοεμβρίου-, στον κατάλογο των προς απελευθέρωση.

Οι μεσολαβητές και οι ΗΠΑ συνεχίζουν τις προσπάθειες στους διαδρόμους για να παραταθεί κι άλλο η ανακωχή, πέραν της Πέμπτης, προκειμένου να μπορέσουν να γίνουν περισσότερες απελευθερώσεις ομήρων και να φθάσει περισσότερη ανθρωπιστική βοήθεια στους άμαχους στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν θα επισκεφθεί για ακόμη μια φορά το Ισραήλ και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη εντός της εβδομάδας, όπου προγραμματίζεται να έχει συνομιλίες με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς.

«Κατά τη διάρκεια των συναντήσεών του στη Μέση Ανατολή, θα επιμείνει στην ανάγκη να συνεχίσει να παραδίδεται ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα, να εξασφαλιστεί η απελευθέρωση όλων των ομήρων και να βελτιωθεί η προστασία των αμάχων στη Γάζα», ανέφερε αμερικανός αξιωματούχος.

Στην ισραηλινή πλευρά, ο στρατός και η κυβέρνηση, που δέχονται μεγάλη πίεση από την κοινωνία να εγγυηθούν την απελευθέρωση περισσότερων ομήρων, επιμένουν τις τελευταίες ημέρες πως πρόθεσή τους είναι όταν τερματιστεί η ανακωχή να ξαναρχίσουν επιχειρήσεις για να «καταστρέψουν» τη Χαμάς, να εξαλείψουν οποιαδήποτε «απειλή» στη Λωρίδα της Γάζας και να επιβάλουν ευνοϊκό συσχετισμό δύναμης, καθώς και να απελευθερώσουν τους υπόλοιπους ομήρους – ανάμεσα στους οποίους είναι και στρατιωτικοί.

Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ενέκρινε εξάλλου κατά τη διάρκεια της νύχτας συμπληρωματικό προϋπολογισμού «πολέμου» 30,3 δισεκατομμυρίων σέκελ (7,5 δισεκ. ευρώ).

«Καταστροφική» κατάσταση

Η παράταση της ανακωχής θα επιτρέψει την είσοδο κι άλλων φορτηγών με ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας, που παραμένει υπό πολιορκία κι υπέστη ήδη τεράστια καταστροφή από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

«Η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα παραμένει καταστροφική και είναι ανάγκη να εισέλθει κατεπειγόντως επιπλέον βοήθεια κατά τρόπο που θα έχει ροή, θα είναι προβλέψιμος και συνεχής, για να να αμβλυνθούν τα ανυπόφορα δεινά των Παλαιστινίων» στον θύλακο, τόνισε ο ειδικός επιτετραμμένος των Ηνωμένων Εθνών για την Εγγύς Ανατολή Τορ Βένεσλαντ.

Οι μισές και πλέον κατοικίες στη Λωρίδα της Γάζας έχουν υποστεί ζημιές ή καταστραφεί εντελώς, σύμφωνα με τον ΟΗΕ κι η πλειονότητα των κατοίκων της, 1,7 εκατ. από τα 2,4 εκατ., έχουν υποστεί εξαναγκαστικό εκτοπισμό.

Ως την Παρασκευή, το Ισραήλ βομβάρδιζε χωρίς σταματημό τη Λωρίδα της Γάζας σε αντίποινα για την έφοδο μαχητών της Χαμάς σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου με 1.200 νεκρούς, σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές. Κατά τη διάρκεια της πιο πολύνεκρης επίθεσης που υπέστη ποτέ το Ισραήλ από καταβολής κράτους το 1948 εξάλλου απήχθησαν 240 άνθρωποι που οδηγήθηκαν στον παλαιστινιακό θύλακο.

Η ισραηλινή ηγεσία ορκίστηκε να «εξαλείψει» το παλαιστινιακό τρομοκρατικό κίνημα που πήρε την εξουσία το 2007 στη Λωρίδα της Γάζας και, την 27η Οκτωβρίου, διέταξε να αρχίσει χερσαία επιχείρηση.

Με βάση τον πιο πρόσφατο απολογισμό του υπουργείου Υγείας της Χαμάς, 14.854 άνθρωποι, ανάμεσά τους 6.150 παιδιά, σκοτώθηκαν στους ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Λωρίδα της Γάζας. Η πολιτική προστασία στη Γάζα κάνει λόγο για άλλους 7.000 αγνοούμενους, μεγάλο μέρος των οποίων θάφτηκε στα συντρίμμια. Ακόμη 36.000 Παλαιστίνιοι έχουν τραυματιστεί.

Αν και η ανακωχή προσέφερε μια ανάπαυλα στους Γαζαίους, η ανθρωπιστική κατάσταση παραμένει «επικίνδυνη» και οι ανάγκες «χωρίς προηγούμενο», σύμφωνα με το Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA).

«Υποφέρουμε» καθώς «δεν έχουμε τροφή, δεν έχουμε νερό, δεν μας έχει προσφέρει κανένας καμιά βοήθεια. Και δεν έχουμε πού να κοιμίσουμε τα πέντε παιδιά μας», είπε ο Φουάντ Χάρα, κάτοικος της πόλης της Γάζας, που εκτοπίστηκε εξαιτίας του πολέμου στο νότιο τμήμα του θυλάκου, μιας από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές στον κόσμο.

Το γαλλικό ελικοπτεροφόρο Dixmude, στο οποίο έγινε ειδική διαμόρφωση για να λειτουργήσει ως πλωτό νοσοκομείο για τραυματίες στη Λωρίδα της Γάζας, έφθασε εξάλλου χθες Δευτέρα στο λιμάνι Αλ Αρίς της Αιγύπτου, επιβεβαίωσε λιμενική πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου.

Λήγει σήμερα η ανακωχή στη Γάζα – Παράταση ζητάει η Χαμάς

Η ανακωχή ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς, που επέτρεψε την απελευθέρωση ομήρων και φυλακισμένων και τη διανομή κάποιων ποσοτήτων ανθρωπιστικής βοήθειας που χρειαζόταν απελπιστικά, διανύει σήμερα την τέταρτη και τελευταία ημέρα της, με φόντο συνομιλίες για την παράτασή της.

Τη νύχτα της Κυριακής προς Δευτέρα, το ένοπλο παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα διαβεβαίωσε σε ανακοίνωσή του πως «επιδιώκει την παράταση της ανακωχής πέραν των τεσσάρων ημερών» που προέβλεπε η συμφωνία, με σκοπό να «αυξηθεί ο αριθμός των κρατουμένων που θα αφεθούν ελεύθεροι».

Πρόκειται για κάτι που προβλεπόταν στη συμφωνία.

Πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου προσκείμενη στη Χαμάς εξήγησε ότι το κίνημα «ενημέρωσε τους μεσολαβητές» πως θέλει η ανακωχή να παραταθεί για «δυο ως τέσσερις ημέρες».

Η συμφωνία, που κλείστηκε με μεσολάβηση του Κατάρ -με την υποστήριξη της Αιγύπτου και των ΗΠΑ- και τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή, προέβλεπε 4ήμερη παύση των εχθροπραξιών, τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και την απελευθέρωση 50 ομήρων από τους 200 και πλέον που κρατούνται στον παλαιστινιακό θύλακο, με αντάλλαγμα την αποφυλάκιση 150 φυλακισμένων Παλαιστίνιων.

Από την Παρασκευή, αφέθηκαν ελεύθεροι 39 όμηροι στο πλαίσιο της συμφωνίας και 24 εκτός αυτού του πλαισίου, στην πλειονότητά τους Ταϊλανδοί που εργάζονταν στο Ισραήλ, καθώς και 117 παλαιστίνιοι φυλακισμένοι, καθώς η συμφωνημένη αναλογία είναι 1 προς 3.

Υπάρχει ρήτρα στη συμφωνία που επιτρέπει την παράταση της ανακωχής, με προϋπόθεση την απελευθέρωση 10 ομήρων την ημέρα, που θα έχει αντάλλαγμα την απελευθέρωση 30 Παλαιστίνιων.

Υιοθετημένη από το Ισραήλ

Ανάμεσα στους ομήρους που απελευθερώθηκαν χθες ήταν κοριτσάκι 4 ετών με αμερικανική υπηκοότητα, το μικρό όνομα του οποίου είναι Αμπιγκέιλ. Το παιδί έμεινε ορφανό στην επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου. Έκλεισε τα 4 ενώ κρατείτο από τη Χαμάς.

«Έχει υποστεί φρικτό ψυχικό τραύμα», είπε ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, σύμφωνα με τον οποίο η μικρή είδε τους γονείς της να σκοτώνονται μπροστά στα μάτια της.

Πρόσθεσε πως θέλει την παράταση της ανακωχής.

Παρομοίως η κυβέρνηση της Γαλλίας.

«Δεν έχει πια γονείς, όμως όλη η χώρα την παίρνει στην αγκαλιά της. Θα τη φροντίσουμε», είπε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, που συζήτησε τηλεφωνικά με τον κ. Μπάιντεν.

Η ρήτρα που προέβλεπε την παράταση της ανακωχής είναι μεν «ευλογία», πρόσθεσε ο κ. Νετανιάχου, όμως «έχω επίσης πει πως μετά τη συμφωνία θα επιστρέψουμε στον σκοπό μας: να εξαλείψουμε τη Χαμάς και να εγγυηθούμε ότι η Λωρίδα της Γάζας δεν θα είναι πια αυτή που ήταν», συμπλήρωσε.

«Νίκη;»

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός, ο οποίος αναμένεται σήμερα να ζητήσει από την κυβέρνησή του να εγκρίνει προϋπολογισμό «πολέμου», ύψους 30 δισεκατομμυρίων σέκελ (7,3 δισεκ. ευρώ), διεμήνυσε πως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν ως «τη νίκη». Έκανε τη δήλωση αυτή στη βόρεια Γάζα, όπου πήγε -για πρώτη φορά μετά τη μονομερή αποχώρηση του Ισραήλ από τον παλαιστινιακό θύλακο το 2005- να επιθεωρήσει στρατιώτες.

Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, λεωφορεία της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου (ΔΕΕΣ) μετέφεραν στη Ραμάλα και στην Μπεϊτούνια αποφυλακισθέντες που υποδέχθηκαν πλήθη ανεμίζοντας σημαίες της Παλαιστίνης, της Χαμάς και άλλων οργανώσεων.

«Αισθάνομαι χαρούμενος και ταυτόχρονα θλιμμένος για το αίμα των μαρτύρων μας. Θλίβομαι για τους μάρτυρές μας αλλά χαίρομαι για τη νίκη της αντίστασής μας», είπε στην Μπεϊτούνια ο Γιάζαν Σαμπά, νεαρός κρατούμενος που αφέθηκε ελεύθερος στο πλαίσιο της ανακωχής.

Το Ισραήλ άρχισε την επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας μετά την έφοδο μαχητών της Χαμάς σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου με 1.200 νεκρούς, κατά τις ισραηλινές αρχές. Κατά τη διάρκεια της πιο πολύνεκρης επίθεσης που υπέστη ποτέ το Ισραήλ από καταβολής κράτους εξάλλου απήχθησαν 240 άνθρωποι και οδηγήθηκαν στον παλαιστινιακό θύλακο.

Σε αντίποινα για την επίθεση αυτή, ο στρατός του Ισραήλ, όπου η πολιτική ηγεσία ορκίστηκε να «εξαλείψει» το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα που πήρε την εξουσία το 2007 στη Λωρίδα της Γάζας, εξαπέλυσε ακατάπαυστους βομβαρδισμούς και την 27η Οκτωβρίου άρχισε χερσαία επιχείρηση.

«200 φορτηγά την ημέρα για δυο μήνες»

Μολονότι η ανακωχή προσέφερε μια ανάπαυλα στους Γαζαίους, η ανθρωπιστική κατάσταση παραμένει «επικίνδυνη» και οι ανάγκες «χωρίς προηγούμενο», σύμφωνα με το Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA).

Από την Παρασκευή, 248 οχήματα φορτωμένα με ανθρωπιστική βοήθεια μπόρεσαν να εισέλθουν στη Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

«Θα έπρεπε να στέλνουμε 200 φορτηγά την ημέρα για τουλάχιστον δύο μήνες προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο εκπρόσωπος του UNRWA, ο Αντνάν Αμπού Χάσνα, εξηγώντας πως ακόμα δεν έχουν φθάσει «ούτε πόσιμο νερό, ούτε τρόφιμα» σε ορισμένους τομείς.

«Μιλάνε για παραδόσεις βοήθειας και καυσίμων, αλλά είμαι στο πρατήριο καυσίμων εννιά ώρες κι είναι ακόμα κλειστό», διαμαρτυρόταν χθες στη Χαν Γιούνις ο Μπιλάλ Ντιάμπ, κάτοικος της πόλης.

Ο ισραηλινός στρατός, που χαρακτηρίζει το βόρειο τρίτο του θυλάκου εμπόλεμη ζώνη, είχε ήδη διατάξει επανειλημμένα τον άμαχο πληθυσμό να φύγει και απαγόρευσε σε οποιονδήποτε να επιστρέψει κατά τη διάρκεια της παύσης των επιχειρήσεων.

Παρά τις προειδοποιήσεις του, χιλιάδες εκτοπισμένοι κάτοικοι της Λωρίδας της Γάζας προσπάθησαν να γυρίσουν στα σπίτια τους στον βορρά κατά τη διάρκεια της ανακωχής.

Στην πόλη της Γάζας, που έχει μετατραπεί κατά το μεγαλύτερο μέρος της σε συντρίμμια, κάτοικοι κινούνταν χθες μέσα σε σύννεφα σκόνης, ανάμεσα σε σωρούς υπολειμμάτων σπιτιών και άλλων κτιρίων, κατέγραψαν κάμερες του AFP.

Οι μισές και πλέον κατοικίες στη Λωρίδα της Γάζας έχουν υποστεί ζημιές ή καταστραφεί εντελώς, σύμφωνα με τον ΟΗΕ· η πλειονότητα των κατοίκων της, 1,7 εκατ. από τα 2,4 εκατ., έχουν υποστεί εξαναγκαστικό εκτοπισμό.

Στα νοσοκομεία στο νότιο τμήμα του θυλάκου συνεχίζουν να εισάγονται πολλοί τραυματίες που διακομίζονται σ’ αυτά από το βόρειο, όπου σχεδόν όλες οι δομές υγείας έχουν πλέον πάψει να λειτουργούν.

Ο κήπος του χειμώνα

Με την έλευση του φθινοπώρου, τα καλοκαιρινά κηπευτικά αρχίζουν να φθίνουν. Αυτό σημαίνει ότι ήρθε η ώρα να φυτέψετε τον χειμερινό σας κήπο. Στο τελευταίο της βιβλίο, «Year-Round Edible Gardening» («Εδώδιμα κηπευτικά όλη τη χρονιά»), η Λένα Ίσραελσον (Lena Israelsson) μοιράζεται συμβουλές από ειδικούς για την καλλιέργεια των διαφόρων κηπευτικών ανάλογα με την εποχή. Το παρακάτω απόσπασμα αποτελεί μια μικρή μόνο γεύση από τον πλούτο των οδηγιών που περιέχονται στο βιβλίο της.

Undvik förgiftad växtnäring med naturens eget gödsel | Dagens ETC

4 φθινοπωρινά παρτέρια

Αν επισκεφθείτε τον κήπο μου το φθινόπωρο, θα παρατηρήσετε τέσσερα πράγματα. Πρώτον, τα παρτέρια είναι καλυμμένα με απόβλητα κηπευτικής βλάστησης. Το κάνω αυτό για να μη μείνει το χώμα γυμνό κατά τη διάρκεια του χειμώνα και επειδή γνωρίζω από την εμπειρία μου πόσο εύθρυπτο και ωραίο θα έχει γίνει το χώμα την άνοιξη. Το λίπασμά μου αποτελείται από φύλλα, άχυρο, ξεριζωμένα ζιζάνια και άλλα απόβλητα βλάστησης.

Δεύτερον, θα βρείτε ένα ή δύο παρτέρια με πράσινη (ή φυσική) λίπανση, κυρίως από κυρίως γαλάζια (ή δαντελωτή) φακελία και περσικό τριφύλλι, που σπέρνονται στα τέλη του καλοκαιριού. Περιστασιακά, κάνω σε ολόκληρο το παρτέρι φυσική λίπανση, αλλά τις περισσότερες φορές μία ή δύο σειρές λαχανικών παραμένουν στο ίδιο παρτέρι.

Το τρίτο πράγμα που θα παρατηρήσετε είναι τα λάχανα, τα λαγόχορτα (ή σαλσίφια), τα πράσα, τα παστινάκια, τα ιταλικά ραδίκια, τα σέσκουλα, τα νεροκάρδαμα και άλλα χειμωνιάτιακα φυτά, τα οποία αντέχουν ακόμη και σε λίγους βαθμούς κάτω από το μηδέν. Μερικά από αυτά μπορεί ακόμη και να καταφέρουν να ξεχειμωνιάσουν.

Κάθε φορά που τους επέτρεψα να εξαπλωθούν, τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικά.

Αλλά το τέταρτο και πιο ενδιαφέρον πράγμα είναι τα φυτά που έσπειρα μερικές φορές τέλη Ιουλίου ή τον Αύγουστο. Ο προγραμματισμός που έκανα τότε, δίνει τώρα τους καρπούς του: Τα ασιατικά χόρτα, όπως το λάχανο mizuna, τη κράμβη και το pak choi (κινέζικο λάχανο) αγαπούν ιδιαίτερα το φθινόπωρο. Δεν υπερβάλλω όταν λέω ότι το παρτέρι ξεχειλίζει από φυτική δραστηριότητα.

Το κάρδαμο και το πλάνταγο είναι δύο άλλα ατίθασα φυτά που μπορεί επίσης να βρεθούν περιστασιακά ανάμεσα στα φθινοπωρινά χόρτα. Το πρώτο αναπτύσσεται πιο αργά από τα ασιατικά χόρτα, αλλά έχει το πλεονέκτημα ότι αντέχει μερικούς βαθμούς κάτω από το μηδέν. Προσοχή, ωστόσο, για όσους έχουν πιο ευαίσθητους ουρανίσκους: το χειμερινό κάρδαμο έχει γεύση όπως το νεροκάρδαμο, αλλά πικρίζει και τσιμπά πολύ περισσότερο. Το πλάνταγο, το οποίο επίσης δεν ενοχλείται από μερικούς βαθμούς κάτω από το μηδέν, είναι πολύ πιο ευγενικό στη γεύση. Λατρεύω την καρυδάτη γεύση του, η οποία ταιριάζει με κάθε είδος σαλάτας. Και τα δύο φυτά δίνουν διαδοχικές σοδειές. Αυτό σημαίνει μια καλή χειμερινή περίοδο!

Τα καλύμματα προστασίας των φυτών

Είναι λίγο κουραστικό να βγάλετε ξανά τα καλύμματα προστασίας, αλλά σας συμβουλεύω να το κάνετε, ειδικά αν θέλετε να συγκομίζετε τον χειμώνα. Όταν η νυχτερινή θερμοκρασία πέσει στους 5ºC, είναι η κατάλληλη στιγμή να χρησιμοποιήσετε τα καλύμματα.

Τα καλύμματα μπορεί να μην ανεβάζουν πολύ τη θερμοκρασία τη νύχτα, αλλά δημιουργούν καλή ζέστη όταν τα χτυπά ο ήλιος. Προστατεύουν επίσης από τον άνεμο, ο οποίος αυξάνει το κρύο. Για παράδειγμα, αν έξω έχει 0ºC, αλλά ο άνεμος πνέει με ταχύτητα 14 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, η πραγματική θερμοκρασία (το κρύο που αισθάνεστε) είναι -15ºC.

 End of October in the mobile growing tunnel: chard, kale, and radicchio. (Photo courtesy of Skyhorse Publishing)
Τέλη Οκτωβρίου: σέσκουλα, λάχανο και ισπανικό ραδίκι σε σήραγγα ανάπτυξης. (ευγενική παραχώρηση της Skyhorse Publishing)

 

Αν συγκρίνω τα λαχανικά που αναπτύχθηκαν κάτω από καλύμματα σειράς με εκείνα που αναπτύχθηκαν χωρίς κάλυψη, τα πρώτα κερδίζουν πάντα. Είναι και πιο ελκυστικά και πιο νόστιμα. Περιστασιακά αναπτύσσονται και λίγο, ακόμη και αν το φως είναι αδύναμο.

Μην ξεχνάτε να στερεώνετε σωστά το υλικό, ώστε μια φθινοπωρινή καταιγίδα να μην παρασύρει το κάλυμμά σας. Τα καλύμματα προστατεύουν επίσης από τα ελάφια, αλλά όχι 100%. Αν χιονίσει, θα πρέπει να τινάξετε το χιόνι, αλλιώς τα φυτά σας δεν θα έχουν καθόλου φως.

Τα πλεονεκτήματα της κινητής σήραγγας καλλιέργειας

Οι  σήραγγες καλλιέργειας συμπληρώνουν τα καλύμματα προστασίας. Οι σήραγγες είναι στην πραγματικότητα καλύτερες, επειδή περικλείονται από πλαστικό, το οποίο προστατεύει αποτελεσματικότερα από τον άνεμο από ό,τι το ύφασμα. Επίσης, τα υφασμάτινα καλύμματα γίνονται εξαιρετικά εύθραυστα όταν παγώνουν. Προσωπικά, είμαι εξαιρετικά ευχαριστημένη από την κινητή σήραγγα καλλιέργειας. Συνήθως την τοποθετώ εκεί όπου αναπτύσσονται ήδη λαχανικά όπως μαϊντανός, σέσκουλα, παντζάρια και σαλάτες (λυκοτρίβολα) που μπορούν να επιβιώσουν σε μερικούς βαθμούς κάτω από το μηδέν. Σύμφωνα με το ψηφιακό θερμόμετρο, μέσα στη σήραγγα είναι λίγο πιο ζεστά.

Τα σέσκουλα, ειδικά, φαίνονται υπέροχα και είναι πραγματική απόλαυση να τα μαζεύεις μέχρι και λίγο πριν τα Χριστούγεννα.

Είναι πολύ σημαντικό το χώμα να είναι πορώδες, ανεξάρτητα από το πώς και πού φυτεύετε τον κήπο στα τέλη του φθινοπώρου. Το έδαφος δεν μπορεί να είναι ξηρό ή βρεγμένο – μόνο υγρό. Τα χειρότερα εδάφη είναι τα ξηρά και αμμώδη ή τα σκληρά, υγρά αργιλώδη.

Η ανάπτυξη συνήθως σταματά μέχρι το τέλος του φθινοπώρου, έτσι η λίπανση είναι περιττή. Προσθέστε θρεπτικά στοιχεία μόνο εάν δεν έγινε λίπανση στα τέλη του καλοκαιριού.

Σε παρόμοια περίπτωση, μπορείτε να ρίξετε λίγο λίπασμα με το πότισμα.

Όσον αφορά την επιλογή της τοποθεσίας της σήραγγας, να θυμάστε ότι ο ήλιος δεν ανεβαίνει πολύ ψηλά στα τέλη του φθινοπώρου, οπότε επιλέξτε ένα πολύ ανοιχτό, ηλιόλουστο σημείο.

Η απειλή του παγετού

Τι μπορείτε να κάνετε εγκαίρως για να γλιτώσετε τον κήπο σας από τον παγετό; Εδώ ισχύει ο εκ των προτέρων σχεδιασμός, όπως και η παρακολούθηση των καιρικών συνθηκών. Έχετε το νου σας στο θερμόμετρο και στους διαδικτυακούς μετεωρολογικούς ιστότοπους.

Όλα είναι μια χαρά αν το βράδυ έχει 8ºC ή και περισσότερο. Η πιθανότητα να πέσει παγετός είναι ελάχιστη.

Θα καλύψω τα καλοκαιρινά λαχανικά μου – τις ντομάτες, τις πιπεριές, τα αγγούρια, τα κολοκύθια και τα κολοκύθια – με καλύμματα σειράς, αν το θερμόμετρο πέσει κάτω από τους 8ºC. Το ύφασμα ανεβάζει τη θερμοκρασία κατά μερικούς βαθμούς, κάτι που συνήθως είναι αρκετό για να αντέξουν τα φυτά τον πρώτο ελαφρύ παγετό, δηλαδή λίγο κάτω από το μηδέν για λίγες ώρες. Ωστόσο, δεν είναι σίγουρο ότι θα μπορέσει να προστατεύσει τα φυτά σας μετά από αρκετές ώρες δυνατού παγετού.

Αντίθετα, ο παγετός δεν είναι θανατηφόρος για τα χειμωνιάτικα κηπευτικά. Μπορεί ακόμη και να βελτιώσει τη γεύση τους. Αλλά δεν βλάπτει να σκεπάσετε τα φυτά ούτως ή άλλως, ειδικά αν οι θερμοκρασίες πέφτουν χαμηλότερα από τους 5ºC. Αυτό θα ευνοήσει και την ανάπτυξή τους.

Γεύσεις που βελτιώνονται από το κρύο

Αν μπορούσατε να συγκρίνετε ταυτόχρονα τη γεύση του λάχανου που συγκομίζεται τον Ιούλιο και του λάχανου που συγκομίζεται τον Νοέμβριο, θα δοκιμάζατε ίσως μια έκπληξη, αναγνωρίζοντας την ανωτερότητα της γεύσης του δεύτερου: το λάχανο του Νοεμβρίου είναι πιο γλυκό και μαλακό. Η πικρή του επίγευση που δεν αρέσει σε πολλούς εξαφανίζεται με τον παγετό.

Αλλά και πολλών άλλων λαχανικών η γεύση βελτιώνεται με το άγγιγμα του παγετού. Γιατί λοιπόν να τα μαζεύετε πριν από τον παγετό;

Σε τι οφείλεται αυτή η αλλαγή στη γεύση; Η εξήγηση είναι αρκετά απλή: τα φυτά παλεύουν για τη ζωή τους, γνωρίζοντας ότι ο παγετός είναι μια θανατηφόρος απειλή. Για να αντισταθούν, επιστρατεύουν το μοναδικό όπλο που έχουν στη διάθεσή τους – αυξάνουν την περιεκτικότητα των δομών τους σε σάκχαρα. Αυτό το κάνουν μετατρέποντας τους υδατάνθρακες σε ζάχαρη.

Όταν η ζάχαρη διαλύεται στο νερό, το σημείο ψύξης μειώνεται, οπότε το φυτό μπορεί να αντέξει μερικούς ακόμη βαθμούς κάτω από το μηδέν. Ως αποτέλεσμα, και αντέχει έναν σκληρότερο παγετό και επιπλέον αποκτά καλύτερη γεύση. Ωστόσο, κάποια στιγμή αυτή η στρατηγική σταματά να έχει αποτέλεσμα, οπότε το φυτό πεθαίνει.

Εκτός από τα λάχανα, ευνοούνται ιδιαιτέρως από τον παγετό και τα ιταλικά μαρούλια της οικογένειας των κιχωρίων (ραδίκια/αντίδια). Σε αυτά περιλαμβάνονται φυλλώδη λαχανικά τύπου sugarloaf, το κόκκινο αντίδι και το ραντίτσιο Castelfranco – περιλαμβάνονται επίσης το εσκαρόλ (ή σκαρόλη) και ο σγουρός μαϊντανός (φριζέ).

Όλα αυτά τα φυτά έχουν μια φυσική πικράδα που λίγοι εκτιμούν. Αλλά μετά από έναν παγετό, αυτή η πικρή γεύση αλλάζει και η γλυκύτητα παίρνει το προβάδισμα. Αυτό που μένει είναι μια πικάντικη πικράδα και μια νόστιμη τραγανότητα ιδανική για πλούσιες σαλάτες.

Για να ευχαριστηθείτε τα ιταλικά χόρτα, το εσκαρόλ και το ραντίτσιο Castelfranco, δεν πρέπει απλώς να νιώσουν ένα τσίμπημα παγετού αλλά και να λευκανθούν. Λίγες εβδομάδες πριν από τη συγκομιδή τους, σκεπάστε τα με έναν κουβά, στον οποίο έχετε ανοίξει μερικές τρύπες. Μπορείτε επίσης να αφήσετε λίγο κενό μεταξύ του χώματος και του κουβά.

 Photo courtesy of Skyhorse Publishing.
(ευγενική παραχώρηση της Skyhorse Publishing)

 

Το παρτέρι Hügel

Μια από τις πιο χρήσιμες φθινοπωρινές δραστηριότητες είναι η κατασκευή ενός παρτεριού Hügel, το οποίο είναι κάτι μεταξύ ενός σωρού κομποστοποίησης και ενός υπερυψωμένου παρτεριού. Αν και γεμάτο με φυτικά απορρίμματα, αλλά διαφέρει από την απλή κομποστοποίηση στο ότι το παρτέρι ποτίζεται συχνά και λιάζεται από το φως του ήλιου. Γι’ αυτό και όλα τα φυτά αναπτύσσονται εξαιρετικά γρήγορα σε αυτό το παρτέρι και τα απόβλητα διασπώνται σε εύθρυπτο χώμα σε μία μόνο περίοδο.

Το παρτέρι Hügel θερμαίνεται γρήγορα την άνοιξη, επειδή είναι αρκετά υπερυψωμένο. Καθώς αποσυντίθεται, παράγει επίσης ένα ορισμένο ποσό θερμότητας. Μέσα του υπάρχουν πολλά θρεπτικά συστατικά για τα φυτά, τα οποία απελευθερώνονται σταδιακά, ευνισχύοντας σημαντικά τη φυτική ανάπτυξη.

Έχω καλλιεργήσει κολοκύθες σε ένα συμβατικό υπερυψωμένο παρτέρι δίπλα σε ένα παρτέρι Hügel ανάλογου μεγέθους που περιέχει επίσης κολοκύθες. Οι κολοκύθες που δίνει στο παρτέρι Hügel είναι πάντα διπλάσιες σε ποσότητα.

Το παρτέρι Hügel είναι κατασκευασμένο με βάση την αρχή «όσο πιο ψηλά τόσο πιο καλά». Ξεκινήστε με μικρά κλαδιά και καταλήγετε σε μερικώς διασπασμένο κομπόστ και χώμα. Κάποια ζωική κοπριά είναι πολύ αποτελεσματική σε ένα παρτέρι Hügel, όχι μόνο επειδή λιπαίνει αλλά και επειδή αυξάνει τη θερμοκρασία του. Το ίδιο αποτέλεσμα έχουν και τα φρεσκοκομμένα χόρτα.

Μέχρι το δεύτερο έτος, το παρτέρι Hügel θα έχει βυθιστεί λίγο, αλλά εξακολουθεί να είναι μια εξαιρετική θέση καλλιέργειας Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε το χώμα ως λίπασμα.

Ένα παρτέρι Hügel δεν παράγει μόνο εξαιρετικές σοδειές, αλλά θρέφει και το έδαφος. Αν επιλέγετε κάθε χρόνο μια νέα τοποθεσία για το κρεβάτι Hügel, σύντομα θα μετατρέψετε το πιο στείρο έδαφος σε γόνιμο.

Προβλήματα μπορεί να αντιμετωπίσετε περιστασιακά στις αρχές του καλοκαιριού, καθώς το στρώμα του χώματος δεν θα είναι αρκετά παχύ, οπότε η ανάπτυξη σταματά και τα φύλλα κιτρινίζουν.

Γι’ αυτό είναι καλή ιδέα να ξεκινήσετε σπέρνοντας σπανάκι, ραπανάκι, ρόκα ή άλλα φυλλώδη λαχανικά με ρηχό ριζικό σύστημα. Μόλις συγκομιστούν αυτά, θα φυτέψετε αγγούρια, ντομάτες, κολοκύθια και άλλα φυτά που θέλουν ζέστη. Μέχρι τότε το χώμα θα έχει σπάσει και θα υπάρχει αρκετός χώρος για το μεγαλύτερο ριζικό τους σύστημα.

 Photo courtesy of Skyhorse Publishing.
(ευγενική παραχώρηση της Skyhorse Publishing)

 

Μια εγκάρσια τομή ενός στρώματος Hügel δείχνει τα χονδροειδή απορρίμματα κήπου στο κάτω μέρος και τα λεπτότερα απορρίμματα κήπου πιο πάνω. Το χώμα καλύπτει το ανώτερο στρώμα.

Συμβουλές για φθινοπωρινή σπορά:

  • Σπείρετε το φθινόπωρο σε ένα μόνο παρτέρι κήπου ή σε ένα παλετοφόρο/υπερυψωμένο παρτέρι.
  • Σπείρετε τους σπόρους σε μικρότερες αποστάσεις μεταξύ τους από ό,τι συνήθως.
  • Είναι προτιμότερο να σπείρετε αργότερα παρά νωρίτερα.
    Επιλέξτε τις πιο αργά αναπτυσσόμενες ποικιλίες σπόρων.
  • Σπείρετε σε χαλαρό χώμα και καλύψτε οπωσδήποτε τη σειρά σποράς με χώμα αναμεμειγμένο με άμμο.
  • Καλύψτε με ένα προστατευτικό κάλυμμα την άνοιξη.

Συμβουλές για φυτά σε γλάστρες

Αν οι γλάστρες σας δεν έχουν πλέον καθόλου θρεπτικά συστατικά, ποτίζετε με λίπασμα κάθε εβδομάδα.

Τοποθετήστε τις γλάστρες κατά μήκος των τοίχων του σπιτιού. Τα φυτά χρειάζονται περισσότερο ήλιο, περισσότερη θερμότητα και περισσότερη προστασία από τον άνεμο.

Δεν θα ανακαλύψετε ξερές ρίζες μέχρι να σκάψετε λίγο στο χώμα. Τότε θα δείτε επίσης αν το χώμα είναι συνδεδεμένο με τις ρίζες. Αν αυτό συμβαίνει, κόψτε ένα κομμάτι από τη μάζα των ριζών και προσθέστε φρέσκο χώμα.

Έχουν οι πιπεριές τσίλι μαραμένη όψη; Αν ναι, μετακινήστε τις μέσα και τοποθετήστε τις σε ένα ηλιόλουστο σημείο! Αφήστε τις όμως έξω για όσο το δυνατόν περισσότερο, καθώς αυτό είναι το καλύτερο για αυτές και μπορούν να αντέξουν πολύ περισσότερο από ό,τι νομίζετε.

Όταν τα φυτά έχουν περάσει την περίοδο της ανθοφορίας και της παραγωγής, αδειάστε το περιεχόμενό τους στα παρτέρια του κήπου και σε άλλες φυτεύσεις. Μπορούν επίσης να μπουν στο κομπόστ του κήπου, αλλά όχι στο κομπόστ της κουζίνας.

Τα πολυετή βότανα και τα φυτά που προορίζονται για διαχείμαση ανέχονται καλύτερα τις κλιματολογικές συνθήκες αν θάψετε τη γλάστρα τους μέσα σε ένα παρτέρι.

Η Λένα Ίσραελσον είναι μια από τις πιο αξιόλογες κηπουρούς της Σουηδίας. Αρθρογραφεί σε εφημερίδες και έχει εκδώσει μια σειρά βιβλίων, μεταξύ των οποίων το «Handbok för köksträdgården» («Εγχειρίδιο για τον λαχανόκηπο»), το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως η «βίβλος του κηπουρού».

Το 2004 κυκλοφόρησε το βιβλίο «Cityodling» («Growing City»). Η Λένα Ίσραελσον έχει καταγωγή από το Norrbotten και είχε πάντα έντονο ενδιαφέρον για την κηπουρική. Σε ένα άγονο κλίμα, έμαθε πόσο σημαντικά είναι τα θεμέλια για να πετύχει μια καλλιέργεια. Τα βιβλία που έχει γράψει και οι γνώσεις που μεταδίδει βασίζονται έτσι σε βαθιά, προσωπική εμπειρία. Ζει στη Σουηδία.

Το παρόν απόσπασμα προέρχεται από το βιβλίο «Year-Round Edible Gardening: Growing Vegetables and Herbs, Inside or Outside, in Every Season» της Lena Israelsson. Για να αγοράσετε αυτό το βιβλίο, πατήστε εδώ.

Από το Epoch Health Bookshelf

Επιμέλεια: Αλία Ζάε

Μικρά έργα τέχνης από έναν γαλήνιο νου

Η τέχνη του κοσμήματος είναι μια αρχαία τέχνη, που απαντά στο σύνολο των πολιτισμών της υφηλίου είτε αυτοί χαρακτηρίζονται πρωτόγονοι είτε εξελιγμένοι. Αφορά επίσης όλες τις κοινωνικές τάξεις και βαλάντια, αφού τα υλικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ενός κοσμήματος κυμαίνονται από τα πιο ευτελή έως τα πιο πολύτιμα και δυσεύρετα.

Η αξία ενός κοσμήματος δεν μετριέται μόνο ανάλογα με την αξία του υλικού από το οποίο έχει κατασκευαστεί, παρόλο που και αυτό παίζει έναν κρίσιμο και διόλου αμελητέο ρόλο. Καθοριστικός για ένα κόσμημα είναι και ο σχεδιασμός και η επεξεργασία των πολύτιμων (ή όχι) υλικών του. Το πιο θαυμαστό διαμάντι θα υποτιμηθεί εάν κοπεί ή δεθεί άσχημα. Καθοριστικά λοιπόν είναι το καλλιτεχνικό αισθητήριο του δημιουργού, οι γνώσεις του και η επιδεξιότητα του.

Ακόμα πιο καίρια, όμως, για την κατασκευή ενός κοσμήματος, είτε πρόκειται για ένα απλό κόσμημα που έχει φτιάξει κάποιος μόνος του για ένα αγαπημένο πρόσωπο με απλά υλικά είτε για ένα βαρύτιμο βασιλικό διάδημα, είναι το πνεύμα του σχεδιαστή. Αυτό που κρύβει στο βάθος της ψυχής του και το οποίο ακούσια αποτυπώνεται και στο έργο του και του δίνει πνοή.

Η Ναταλία Μπασδέκη, δημιουργός κοσμημάτων, πιστεύει ότι «η τέχνη του κοσμήματος εκθέτει τον εσωτερικό εαυτό του καλλιτέχνη προς τα έξω». Για την ίδια, λοιπόν, προτεραιότητα στη δουλειά της είναι αυτός ο εσωτερικός κόσμος, η ποιότητα του οποίου καθορίζει και την ποιότητα και την αξία των έργων της.

(ευγενική παραχώρηση της Ναταλίας Μπασδέκη)

 

Μεγαλύτερη βαρύτητα δίνει στην αγνότητα, την αγνότητα του νου και της καρδιάς πρωτίστως, και δουλεύει συνειδητά για να απαλλάξει τον εαυτό της από κάθε μικροπρέπεια. Δεν είναι τυχαίο που ένα από τα αγαπημένα της θέματα είναι το λουλούδι του λωτού, το οποίο στη βουδιστική παράδοση είναι σύμβολο αγνότητας και το ιερό κάθισμα του Βούδα.

(ευγενική παραχώρηση της Ναταλίας Μπασδέκη)

 

Η φύση είναι γενικότερα πηγή έμπνευσης για τη Ναταλία. Τα σχήματα των λουλουδιών, των καρπών, τα μικροσκοπικά κι όμως περίτεχνα μοτίβα των φύλλων, όλα δανείζουν τις μορφές τους στην καλλιτέχνιδα, η οποία μετουσιώνει την ομορφιά τους σε προϊόν ανθρώπινης τέχνης, με σεβασμό πάντα στην αρχική τους φύση.

(ευγενική παραχώρηση της Ναταλίας Μπασδέκη)

 

Η παράδοση είναι εξίσου σημαντική για την τέχνη της. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός όπως και ο αρχαίος κινεζικός, για παράδειγμα, έχουν αμφότεροι στοιχεία που προάγουν την αρετή και την εσωτερική γαλήνη ως ουσιώδη χαρακτηριστικά μιας ανθρώπινης ύπαρξης και αυτό είναι κάτι που η Ναταλία προσπαθεί να μεταφέρει με τα έργα της. Τα θετικά μηνύματα και η πίστη στην ομορφιά – την αληθινή ομορφιά, που βρίσκεται μέσα στον άνθρωπο – είναι επίσης βασικά για εκείνην και κάτι που επιζητά να δώσει στους ανθρώπους.

(ευγενική παραχώρηση της Ναταλίας Μπασδέκη)

 

Όπως και σε κάθε άλλη τέχνη, έτσι και στο κόσμημα το ταλέντο και η ευαισθησία πρέπει να συνδυαστούν με τη σκληρή δουλειά προκειμένου να δώσουν καρπούς. Το κόσμημα είναι ένας «μικροσκοπικός κόσμος» που απαιτεί λεπτολόγο και επίπονη εργασία, ώστε να αναδειχθεί η ομορφιά του.

(ευγενική παραχώρηση της Ναταλίας Μπασδέκη)

 

Απαραίτητα χαρακτηριστικά του τεχνίτη πρέπει να είναι η υπομονή, η σχολαστικότητα και η αυτοπειθαρχία, αλλά και η μεγάλη αγάπη για την εργασία του, προκειμένου να υποτάξει τις δυνάμεις του στον σκοπό της δημιουργίας ενός περίτεχνου αντικειμένου όπως το κόσμημα.

(ευγενική παραχώρηση της Ναταλίας Μπασδέκη)

 

Αρωγός της Ναταλίας σε αυτή την προσπάθεια είναι η άσκηση καλλιέργειας στην οποία έχει αφιερωθεί για την κατάκτηση της αγνότητας και της εσωτερικής γαλήνης και η οποία ονομάζεται Φάλουν Ντάφα ή Φάλουν Γκονγκ. Η βαθιά ενδοσκόπηση και η εστίαση στο καλό και στις αρχές της Αλήθειας, της Καλοσύνης και της Ανεκτικότητας που πρεσβεύει η άσκηση βοηθούν την καλλιτέχνιδα να διατηρεί το πνεύμα της φωτεινό και θετικό. Ανακαλύπτοντας το καλό μέσα της, μπορεί στη συνέχεια να πλάσει τον χρυσό και το ασήμι σε μορφές που το αντανακλούν, χαρίζοντας στον κόσμο την εσωτερική ομορφιά της.

Η Ναταλία Μπασδέκη σπούδασε Καλές Τέχνες και Διακόσμηση στην Σχολή Καλών Τεχνών Βακαλό/Derby στην Αθήνα και Αργυροχρυσοχοΐα στο Central Saint Martins στο Λονδίνο. Από το 2007, δημιουργεί και εκθέτει τα κοσμήματα της σε ομαδικές εκθέσεις, γκαλερί και καταστήματα σε όλο τον κόσμο. Περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να βρείτε εδώ.

Νέες απελευθερώσεις ομήρων της Χαμάς και Παλαιστίνιων κρατουμένων κατά τη δεύτερη ημέρα της εκεχειρίας

Δεκαεπτά όμηροι που κρατούνταν από τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας εδώ και εβδομάδες αφέθηκαν ελεύθεροι χθες Σάββατο το βράδυ, έπειτα από μεγάλη αναμονή λόγω περιπλοκών της τελευταίας στιγμής, κατά τη δεύτερη ημέρα της εκεχειρίας μεταξύ του παλαιστινιακού κινήματος και του Ισραήλ, το οποίο σε αντάλλαγμα άφησε ελεύθερους 39 Παλαιστίνιους κρατούμενους.

Η εκεχειρία αυτή, που συμφωνήθηκε υπό την αιγίδα του Κατάρ, προσέφερε μία ακόμη ημέρα ανάπαυλας στους κατοίκους της πολιορκημένης Λωρίδας της Γάζας έπειτα από επτά εβδομάδες πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου μετά την πρωτοφανή επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ από την οποία σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι. Οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί έχουν σταματήσει από το πρωί της Παρασκευής, όπως και οι εκτοξεύσεις ρουκετών από τη Χαμάς.

Εξάλλου η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες το βράδυ ότι διαθέτει τον κατάλογο των ομήρων που αναμένεται να αφεθούν ελεύθεροι σήμερα, αλλά δεν αποκάλυψε την ταυτότητά τους, τον αριθμό τους, αλλά ούτε και την ώρα που αναμένεται να παραδοθούν στον Ερυθρό Σταυρό.

Οι χθεσινές απελευθερώσεις καθυστέρησαν πολλές ώρες, καθώς η Χαμάς να κατηγόρησε το Ισραήλ ότι δεν σέβεται τη συμφωνία, αλλά τελικά η διαδικασία προχώρησε. Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού Ντορόν Σπίλμαν έκανε λόγο για «τακτική» της Χαμάς «να καθυστερεί» στο πλαίσιο «ψυχολογικού πολέμου».

Οι Ταξιαρχίες Εζεντίν αλ Κάσαμ, η ένοπλη πτέρυγα του παλαιστινιακού κινήματος, έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο που δείχνει τους 13 Ισραηλινούς ομήρους και τους τέσσερις Ταϊλανδούς να μπαίνουν σε οχήματα της Διεθνούς Επιτροπής Ερυθρού Σταυρού, λίγο πριν τα μεσάνυκτα. Μια νεαρή γυναίκα, με επίδεσμο στον αστράγαλο που περπατούσε με πατερίτσες ήταν ξαπλωμένη σε φορείο σε ένα από τα οχήματα.

Το κομβόι πέρασε στην Αίγυπτο μέσω του περάσματος της Ράφα, στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, και οι όμηροι οδηγήθηκαν στη συνέχεια στο Ισραήλ.

Μεταξύ των ομήρων που απελευθερώθηκαν χθες ήταν η Μάγια Ρεγκέβ, 21 ετών, η οποία απήχθη μαζί με τον 18χρονο αδελφό της όταν προσπαθούσαν να φύγουν από το μουσικό φεστιβάλ Tribe of Nova το οποίο δέχθηκε επίθεση από τη Χαμάς. Βίντεο που αναρτήθηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειχνε τη νεαρή γυναίκα και τον αδελφό της δεμένους στο πίσω μέρος από ένα φορτηγάκι.

«Είμαι πολύ χαρούμενη που η Μάγια επιστρέφει σε εμάς. Ωστόσο η καρδιά μου είναι κομμάτια επειδή ο γιος μου Ιτάι είναι ακόμη φυλακισμένος της Χαμάς στη Γάζα», δήλωσε η μητέρα τους Μίριτ σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Φόρουμ των Οικογενειών των Ομήρων.

Μια Ισραηλινοϊρλανδή 9 ετών, η Έμιλι, είναι επίσης μεταξύ της ομάδας των 17 ομήρων που απελευθερώθηκαν, ανακοίνωσε ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Λίο Βαράντκαρ, κάνοντας λόγο για «μια ημέρα τεράστιας χαράς και ανακούφισης».

«Δεν υπάρχουν λέξεις»

«Δεν βρίσκουμε λέξεις για να περιγράψουμε τα συναισθήματά μας έπειτα από 50 δύσκολες και περίπλοκες ημέρες», δήλωσε ο Τόμας Χαντ, πατέρας της Έμιλι. «Είμαστε ενθουσιασμένοι που ξαναβρίσκουμε την Έμιλι, αλλά παράλληλα σκεφτόμαστε (…) όλους τους ομήρους που δεν έχουν επιστρέψει ακόμη σπίτια τους».

Τέσσερις Γερμανοϊσραηλινοί είναι επίσης μεταξύ των απελευθερωθέντων, επεσήμανε η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ εκφράζοντας την «ανακούφισή» της. Τέσσερις άλλοι Γερμανοϊσραηλινοί είχαν αφεθεί ελεύθεροι την Παρασκευή.

Οι 17 όμηροι «υποβλήθηκαν σε ιατρικές εξετάσεις», επεσήμανε ο στρατός του Ισραήλ. Ένας από αυτούς παρέμεινε στο νοσοκομείο και οι υπόλοιποι επέστρεψαν στις οικογένειές τους, διευκρίνισε.

Στο Τελ Αβίβ δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν χθες το βράδυ στην Πλατεία Ομήρων. «Βγάλτε τους από την κόλαση», έγραφε ένα πανό.

Εορτασμοί στη Δυτική Όχθη

Αργά το βράδυ το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι άφησε ελεύθερη δεύτερη ομάδα 39 Παλαιστίνιων κρατουμένων, όλοι τους γυναίκες και ανήλικοι.

Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη κομβόι αυτοκινήτων, τα οποία πάνω τους είχαν σημαίες διάφορων παλαιστινιακών κινημάτων, βγήκαν στους δρόμους συνοδεύοντας λεωφορείο του Ερυθρού Σταυρού το οποίο μετέφερε τους κρατούμενους.

Στην Ανατολική Ιερουσαλήμ οι εορτασμοί ήταν πιο διακριτικοί. Πολλά οπλισμένα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας του Ισραήλ είχαν παραταχθεί έξω από το σπίτι της 39χρονης Ίσραα Τζάαμπις, της πιο γνωστής κρατούμενης που αφέθηκε ελεύθερη χθες.

«Ντρέπομαι να λέω ότι είμαι χαρούμενη την ώρα που όλη η Παλαιστίνη είναι τραυματισμένη», δήλωσε στους δημοσιογράφους από το σαλόνι του οικογενειακού της σπιτιού, στο πλευρό του 13χρονου γιου της Μοτασέμ. «Πρέπει να απελευθερώσουν τους πάντες», τόνισε.

Η Τζάαμπις είχε καταδικαστεί σε 11 χρόνια κάθειρξη γιατί το 2015 πυροδότησε γκαζάκι που μετέφερε στο αυτοκίνητό της σε ισραηλινό σημείο ελέγχου, με αποτέλεσμα να τραυματίσει έναν αστυνομικό.

Σχεδόν 250 φορτηγά

Στο πλαίσιο της συμφωνίας μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ έχει κηρυχθεί τετραήμερη εκεχειρία, στη διάρκεια της οποίας θα αφεθούν ελεύθεροι 50 όμηροι του παλαιστινιακού κινήματος και 150 Παλαιστίνιοι κρατούμενοι.

Η παύση αυτή, που μπορεί να παραταθεί, επέτρεψε την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας και καυσίμων στη Λωρίδα της Γάζας, στην οποία το Ισραήλ είχε επιβάλει πλήρη αποκλεισμό από τις 7 Οκτωβρίου. Μέχρι τώρα τα φορτηγά που μετέφεραν βοήθεια εισέρχονταν στον παλαιστινιακό θύλακα με το σταγονόμετρο και έπειτα από έγκριση των ισραηλινών αρχών.

Χθες κατάφεραν να εισέλθουν στη Γάζα 248 φορτηγά, εκ των οποίων 61 μετέφεραν νερό, τρόφιμα και ιατρικά εφόδια στο βόρειο τμήμα του θύλακα, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Ο ισραηλινός στρατός θεωρεί το βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας ζώνη μαχών και έχει ζητήσει από τους κατοίκους να το εγκαταλείψουν, ενώ εμποδίζει όποιον προσπαθεί να επιστρέψει.

Παρά τις προειδοποιήσεις αυτές χιλιάδες άνθρωποι εκμεταλλεύθηκαν την ανάπαυλα στις μάχες για να προσπαθήσουν να επιστρέψουν στον βορρά, στα σπίτια τους. Και, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς, επτά από αυτούς τραυματίστηκαν χθες από ισραηλινά πυρά.

«Τεράστια πίεση»

Ο επικεφαλής του ισραηλινού στρατού, ο στρατηγός Χερτζί Χαλέβι, προειδοποίησε ότι ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει. «Θα ξαναρχίσουμε τις επιθέσεις στη Γάζα μόλις τελειώσει η εκεχειρία (…) για να εξαρθρώσουμε τη Χαμάς και να ασκήσουμε τεράστια πίεση ώστε να επιστραφούν το συντομότερο δυνατό όσοι περισσότεροι όμηροι γίνεται, μέχρι τον τελευταίο», τόνισε.

Τα νοσοκομεία στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας εξακολουθούσαν χθες να δέχονται πολλούς τραυματίες που απομακρύνθηκαν από το βόρειο τμήμα. Αλλά, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Υγείας της Χαμάς, τον Άσραφ αλ Κιντρέχ, τα νοσοκομεία «δεν έχουν πια την ικανότητα ούτε τον εξοπλισμό» για να αντιμετωπίσουν αυτή την εισροή.

Περισσότερα από τα μισά σπίτια στον θύλακα έχουν καταστραφεί ή υποστεί ζημιές, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, και 1,7 εκατ. άνθρωποι από τους συνολικά 2,4 εκατ. κατοίκους της Γάζας έχουν εκτοπιστεί.

Τα 10 μποφόρ φθάνουν οι άνεμοι σε θαλάσσιες περιοχές – Σε ισχύ απαγορευτικό απόπλου από Πειραιά και Λαύριο

Ανεκτέλεστα παραμένουν πολλά δρομολόγια των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών, λόγω ισχυρών ανέμων, που σύμφωνα με την ΕΜΥ σε πολλές θαλάσσιες περιοχές φθάνουν κατά τόπους τα 9 και πρόσκαιρα στα πελάγη τα 10 μποφόρ.

Σε ισχύ έχει τεθεί απαγορευτικό απόπλου από το λιμάνι του Πειραιά, ενώ δεν εκτελούνται δρομολόγια προς τον Αργοσαρωνικό. Κανονικά διεξάγονται τα δρομολόγια από το λιμάνι της Ραφήνας. Σε ισχύ είναι εξάλλου απαγορευτικό απόπλου από το λιμάνι του Λαυρίου.

Επίσης δεν εκτελούνται τα δρομολόγια των πλοίων στις πορθμειακές γραμμές Αγία Μαρίνα-Νέα Στύρα, Καβάλα-Πρίνος, Κεραμωτή-Θάσος,Ηγουμενίτσα-Κέρκυρα, Ρίο-Αντίρριο, Κυλλήνη-Ζάκυνθος και Κυλλήνη-Κεφαλονιά.

Επιβάτες που πρόκειται να ταξιδέψουν σήμερα ή αύριο καλό είναι πριν από την αναχώρησή τους να επικοινωνούν με τα κατά τόπους λιμεναρχεία και τουριστικά πρακτορεία για τυχόν αλλαγές η τροποποιήσεις των δρομολογίων λόγω της επιδείνωσης των καιρικών συνθηκών.

ΚΚΚ: Ο άσπονδος φίλος του Ισραήλ

Το Ισραήλ ήταν η πρώτη χώρα στη Μέση Ανατολή που αναγνώρισε την κομμουνιστική Κίνα. Αυτό συνέβη τον Ιανουάριο του 1950, περίπου έξι μήνες μετά την κατάληψη της εξουσίας από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) [1]. Δεν επρόκειτο για επίσημες διπλωματικές σχέσεις, αλλά για εμπιστευτικές. Η πρώτη τους τεκμηρίωση εμφανίστηκε το 1979, όταν το Ισραήλ μετέφερε μυστικά αμυντικές τεχνολογίες στην Κίνα [2]. Και στις επόμενες δύο δεκαετίες, όταν το Ισραήλ πραγματοποίησε περισσότερες από 60 συναλλαγές μεταφοράς στρατιωτικής τεχνολογίας στη ΜΚS συνολικής αξίας 1 έως 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι συμφωνίες περιελάμβαναν τεχνολογίες για την αναβάθμιση αρμάτων μάχης, συστήματα νυχτερινής όρασης, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, πυραύλους αέρος-αέρος και άλλα [3]. «Το κίνητρο του Ισραήλ ήταν πρωτίστως οικονομικό, αλλά σε δεύτερο επίπεδο αφορούσε και την ασφάλεια και τη στρατηγική. Το Ισραήλ ήλπιζε ότι χάρη στη βοήθεια που παρείχε [στην Κίνα], η Κίνα θα συμπεριελάμβανε τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ στο σύνολο των πολιτικών-ασφαλιστικών της εκτιμήσεων», ανέφερε ο Εφραΐμ Χαλεβί (Ephraim Halevi), πρώην επικεφαλής της Μοσάντ, σε γνωμοδότηση που συνέταξε για το Κέντρο Shasha Στρατηγικών Ερευνών.

«Το Ισραήλ επιθυμούσε διακαώς να μην ενισχύσει η Κίνα τους χειρότερους εχθρούς του σε διάφορους τομείς. [Ωστόσο] αυτές οι ελπίδες είχαν ήδη διαψευστεί εκείνη την εποχή. Από την άλλη πλευρά, οι ανάγκες της Κίνας, οι οποίες ήταν τόσο η ασφάλεια όσο και η οικονομία, ικανοποιήθηκαν.» [4]

Ήδη από τη δεκαετία του 1970, το ΚΚΚ καλλιεργούσε εκτεταμένους στρατιωτικούς δεσμούς με το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν.

Η πιο ουσιαστική σύνδεση ήταν η μεταφορά δύο τόνων χαμηλής ποιότητας εμπλουτισμένου ουρανίου από έναν κινεζικό στρατιωτικό πυρηνικό αντιδραστήρα στον Σαντάμ [5]. Τον Αύγουστο του 1980, σε μια ιδιαίτερα βίαιη ομιλία του, ο Σαντάμ απείλησε να καταστρέψει το κράτος του Ισραήλ. Έναν χρόνο αργότερα, ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη εξαφάνισαν μέσα σε δευτερόλεπτα το όνειρό του να αποκτήσει πυρηνική βόμβα, βομβαρδίζοντας τον ιρακινό αντιδραστήρα.

Ιράν-Κίνα

Ένας ακόμα ‘παιδότοπος’ για το ΚΚΚ ήταν το Ιράν, στο οποίο το κινεζικό καθεστώς παρείχε μια εγκατάσταση για την παραγωγή ουρανίου. «Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, το Ισραήλ έμαθε ότι η Κίνα σκόπευε να παράσχει στο Ιράν μία εγκατάσταση UF6 – εξαφθοριούχο ουράνιο 6, το οποίο αποτελεί βασικό συστατικό κάθε προγράμματος που έχει σχεδιαστεί για την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου», έγραψε ο Χαλεβί. «Πρόκειται για ένα βασικό συστατικό για την παραγωγή πυρηνικού υλικού για την παραγωγή όπλων».

«Ο χειρισμός αυτού του θέματος ενώπιον του κινεζικού συστήματος δεν απέφερε θετικά αποτελέσματα», συνέχισε ο Χαλεβί. «Ο υπουργός Άμυνας Γιτζάκ Ράμπιν αποφάσισε να εκμεταλλευτεί την επίσκεψη που επρόκειτο να πραγματοποιήσει στην Κίνα για να θέσει το θέμα αυτό στο υψηλότερο επίπεδο της κινεζικής πλευράς. Συνοδευόταν από τον επικεφαλής της Μοσάντ Σαμπτί Σαβίτ, στον οποίο είχε ανατεθεί το θέμα αυτό στο ανώτατο εκτελεστικό επίπεδο. Το θέμα τέθηκε με όλη του τη σοβαρότητα από τον Γιτζάκ Ράμπιν, μεταξύ άλλων και σε μια ολιγομελή συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με την κινεζική ηγεσία. Οι λεπτομέρειες αυτής της συνάντησης δεν έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, απ’ όσο γνωρίζω, αλλά αυτό που είναι σημαντικό να σημειωθεί είναι ότι δεν έγιναν κινεζικές κινήσεις μετά την επίσκεψη που να υποδηλώνουν ότι το αίτημα του Ισραήλ ικανοποιήθηκε.

»Κάποιοι πιστεύουν ότι η εγκατάσταση μεταφέρθηκε ως έχει από την Κίνα στο Ιράν, ενώ υπάρχουν και εκείνοι που διατείνονται ότι μόνο τα σχέδια παραδόθηκαν στο Ιράν.

»Η εγκατάσταση έγινε στο Ισφαχάν του Ιράν και χωρίς αυτήν τα σχέδια των Ιρανών δεν θα μπορούσαν να προχωρήσουν. Καμία άλλη οντότητα δεν ήταν πρόθυμη να δώσει στους Ιρανούς αυτήν τη δυνατότητα και δεν γνωρίζουμε αν θα μπορούσαν να έχουν ολοκληρώσει μια παρόμοια κατασκευή μόνο με τις δικές τους μηχανικές και επιστημονικές γνώσεις.»

Το παράδειγμα που αναφέρει ο Χαλεβί είναι μόνο μια σταγόνα στον ωκεανό των μυστικών στρατιωτικών συμφωνιών που υπογράφηκαν μεταξύ της Κίνας και του Ιράν, οι οποίες περιελάμβαναν τη μεταφορά τεχνολογίας για την παραγωγή πυρηνικών όπλων και βαλλιστικών πυραύλων, χημικών όπλων, βιολογικών όπλων και προηγμένων συμβατικών όπλων. Ο επικεφαλής της CIA, ο ναύαρχος Ουίλλιαμ Όλιβερ Στάντμαν (William Oliver Studman), έγραψε το 1993 ότι «η Κίνα έχει καθιερωθεί ως ο κύριος προμηθευτής πυρηνικής τεχνολογίας του Ιράν». [6]

Όσον αφορά τα βιολογικά όπλα, η κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών γνωρίζει ότι κινεζικές εταιρείες έχουν μεταφέρει εξοπλισμό βιολογικού πολέμου στο Ιράν, όπως αποκάλυψε τον Ιανουάριο του 1997 η Μαντλήν Ωλμπράιτ (Madeleine Albright), η οποία ήταν τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, απαντώντας σε ερώτηση της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας των ΗΠΑ [7].

Κινεζικές εταιρείες επίσης «πούλησαν στο Ιράν ολόκληρα εργοστάσια για την παραγωγή θανατηφόρων αερίων», αποκάλυψε η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών [8]. Με την πάροδο των ετών, μάθαμε για δεκάδες ακόμα στρατιωτικές συμφωνίες μεταξύ Κίνας και Ιράν, παρέχοντας από βαλλιστικούς πυραύλους που μπορούν να μεταφέρουν κάθε είδους αιχμή βέλους, μέχρι την τεχνογνωσία που χρησιμοποιείται για την παραγωγή διαφόρων τύπων συμβατικών όπλων. «Είναι προφανές εδώ και χρόνια ότι η Κίνα παρέχει σημαντική υποστήριξη, μερικές φορές μαζικά, στους πιο εξτρεμιστές από τους εχθρούς μας», έγραψε ο Χαλεβί.

Το ενδιαφέρον της Κίνας για τη στρατιωτική και τεχνολογική υποστήριξη των εχθρών μας δεν ήταν μόνο οικονομικό. Οι δεσμοί του ΚΚΚ με τους μεγάλους εχθρούς του Ισραήλ ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1960, όταν ο Μάο Τσετούνγκ αποφάσισε να δημιουργήσει ένα «ενιαίο μέτωπο» μη δυτικών χωρών που θα αντιτασσόταν στον «δυτικό ιμπεριαλισμό». Από την άποψη του ΚΚΚ, οι αραβικές χώρες της Ασίας, περιλαμβανομένων του Ιράν, της Συρίας, του Πακιστάν και του Αφγανιστάν, έπαιζαν ένα σημαντικό ρόλο στο πρόγραμμα αντίστασης στον ιμπεριαλισμό – του οποίου αιχμή του δόρατος εκείνη την εποχή ήταν ο Σιωνισμός.

Το ΚΚΚ εξοπλίζει τους Παλαιστίνιους

Οι Παλαιστίνιοι συμπεριελήφθησαν επίσης σε αυτό το σχέδιο. Από τη δεκαετία του 1960, οι σχέσεις μεταξύ του ΚΚΚ και των Παλαιστινίων αναθερμάνθηκαν όταν ο κινεζικός στρατός άρχισε να προμηθεύει μεγάλες ποσότητες όπλων και πυρομαχικά στις παλαιστινιακές τρομοκρατικές οργανώσεις.

Ο Χανί αλ Χασάν, ειδικός πολιτικός σύμβουλος του Αραφάτ, δήλωσε ότι μεταξύ 1964 και 1970 οι Παλαιστίνιοι πολεμούσαν με όπλα κατασκευασμένα στην Κίνα, υπονοώντας ότι το ΚΚΚ ήταν ο κύριος προμηθευτής των Παλαιστινίων. Ωστόσο, η Σοβιετική Ένωση παρείχε επίσης όπλα. [9]

Οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες εκτίμησαν ότι η αξία των όπλων που μεταφέρθηκαν από την Κίνα στους Παλαιστίνιους κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ανερχόταν στα πέντε εκατομμύρια δολάρια (περίπου 30 εκατ. δολάρια σήμερα ή 27 εκατ. ευρώ) [10]. Όπλα, χειροβομβίδες, πυρίτιδα, νάρκες και άλλα εκρηκτικά κατέφθαναν με αποστολές από την Κίνα. Το ΚΚΚ παρείχε επίσης ιδεολογική καθοδήγηση και στρατιωτική εκπαίδευση στα μέλη της PLO, που είχε  προσκαλέσει σε ένα «στρατόπεδο εκπαίδευσης» στην Κίνα. [11]

Η ιστορικός Δρ Λίλλιαν Κραιγκ Χάρρις (Dr. Lillian Craig Harris) το περιέγραψε αυτό λεπτομερώς το 1977 σε ένα άρθρο που δημοσίευσε στο Journal of Palestinian Studies για λογαριασμό του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια και του Ινστιτούτου Παλαιστινιακών Σπουδών στη Βηρυτό. Η κα Χάρρις έγραψε ότι η σχέση μεταξύ του ΚΚΚ και των παλαιστινιακών ανταρτικών οργανώσεων ήταν πάντα στενή.

Το περιοδικό «Επιθεώρηση του Πεκίνου» είχε παραθέσει κάποτε τα λόγια του προέδρου της PLO Γιάσερ Αραφάτ, ο οποίος φέρεται να είχε πει ότι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας έχει τη «μεγαλύτερη επιρροή στην υποστήριξη της επανάστασης και την ενίσχυση της επιμονής μας».

Πιο ριζοσπαστικές παλαιστινιακές οργανώσεις, όπως το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, έχουν εκφραστεί πιο άμεσα. «Ο ηγέτης του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, Τζορτζ Χάμπας (George Habas), δήλωσε το 1970: “Ο καλύτερος φίλος μας είναι η Κίνα. Η Κίνα θέλει το Ισραήλ να σβηστεί από το χάρτη, επειδή όσο υπάρχει το Ισραήλ, δεν θα υπάρχουν επιθετικά ιμπεριαλιστικά φυλάκια σε αραβικά εδάφη”», γράφει η Χάρρις. [12]

Η Χάρρις παραθέτει επίσης τον Μάο Τσετούνγκ, ο οποίος δήλωσε το 1965: «Ο ιμπεριαλισμός φοβάται την Κίνα και τους Άραβες. Το Ισραήλ και η Φορμόζα (ιστορική ονομασία της Δημοκρατίας της Ταϊβάν) είναι βάσεις του ιμπεριαλισμού στην Ασία. Εσείς [οι Παλαιστίνιοι] είστε η πύλη της μεγάλης ηπείρου και εμείς [οι Κινέζοι] είμαστε η πίσω πλευρά της. Αυτοί [οι ιμπεριαλιστές] δημιούργησαν το Ισραήλ για εσάς και τη Φορμόζα για εμάς. Ο σκοπός τους είναι ο ίδιος και στις δύο περιπτώσεις». [13]

Παρόμοια πράγματα είπε τον Μάρτιο του 1970 ο Κινέζος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Λι Σιάνιαν, ο οποίος συναντήθηκε στο Πεκίνο με αντιπροσωπεία της Φατάχ:

«Οι παρατεταμένοι αγώνες έκαναν τον παλαιστινιακό λαό και τους λαούς όλων των αραβικών χωρών να καταλάβουν ακόμα καλύτερα ότι η επιμονή του λαού στον ένοπλο αγώνα είναι ο σωστός τρόπος για τους Άραβες να νικήσουν τους επιτιθέμενους και να κερδίσουν την εθνική απελευθέρωση και ότι μόνο μέσα από τον ένοπλο αγώνα είναι δυνατόν να νικήσουν τους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές και τους Ισραηλινούς επιτιθέμενους, να ανακτήσουν τα χαμένα εδάφη τους και να πετύχουν την πραγματική ανεξαρτησία και απελευθέρωση». [14]

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ένας εκπρόσωπος της Φατάχ στάθηκε στο πλευρό του Μάο Τσετούνγκ στο Πεκίνο, κατά τη διάρκεια πομπής για την 21η επέτειο της ίδρυσης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. [15]

Η επιρροή του ΚΚΚ στους Παλαιστίνιους ήταν επίσης ιδεολογική. Το Νέο Πρακτορείο Ειδήσεων του ΚΚΚ ανέφερε αρκετές φορές εκείνη την εποχή ότι οι Παλαιστίνιοι βλέπουν τα πολιτικά και στρατιωτικά έργα του Μάο ως «μία απεριόριστη πηγή καθοδήγησης στον αγώνα για την απελευθέρωση της γης τους και την επιστροφή στα σπίτια τους» [16]. Το «Κόκκινο Βιβλίο» του Μάο, που περιέχει τα αποφθέγματα του δικτάτορα, καθώς και άλλα γραπτά του, όπως τα «Στρατηγικά προβλήματα στον επαναστατικό πόλεμο της Κίνας» και «Στρατηγικά προβλήματα στον ανταρτοπόλεμο κατά της Ιαπωνίας», έγινε συνιστώμενο ανάγνωσμα μεταξύ των μελών της Φατάχ στη δεκαετία του 1970.

Από τη σκοπιά του ΚΚΚ, ο αγώνας κατά του Ισραήλ παρείχε επίσης στους Παλαιστίνιους την ευκαιρία να εφαρμόσουν μια σημαντική αρχή του μαρξισμού: τον ένοπλο αγώνα μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών στρωμάτων. Σε αυτή την περίπτωση, όχι μεταξύ του προλεταριάτου και των αστών, αλλά μεταξύ των αδύναμων (Παλαιστινίων) και των Ισραηλινών «κατακτητών».

Όπως έγραψε ο Χαλεβί, ο πρώην επικεφαλής της Μοσάντ, οι προσπάθειες του Ισραήλ να περιορίσει την κινεζική υποστήριξη προς τους εχθρούς του δεν ευοδώθηκαν και το ΚΚΚ συνέχισε να εξοπλίζει το Ιράν και τη Συρία.

Αποστολές πυραύλων από την Κίνα έφτασαν επίσης στη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ. Δύο κινεζικοί πύραυλοι είναι γνωστοί στο πυραυλικό οπλοστάσιο της Χαμάς: ένας πύραυλος 107 χιλιοστών (Sarukh 107) με μέγιστο βεληνεκές 8 χιλιομέτρων, που εκτοξεύτηκε για πρώτη φορά στο Ισραήλ το 2006 και δεν είναι σαφές αν είναι σε χρήση τώρα. Και ένας πύραυλος WS-1E (πύραυλοι Grad) με βεληνεκές περίπου 40 χλμ, ικανός να πλήξει το Ασντόντ και το Μπέ’ερ Σεβά. Ο πύραυλος, του οποίου η επίσημη ονομασία είναι «Γουέι-Σεχ» («Ο Φύλακας»), αναπτύχθηκε από την SCAIC Corporation (η Αεροπορική Βιομηχανία της MAC Sichuan) και χρησιμοποιήθηκε στην επιχείρηση χυτού μολύβδου στα τέλη του 2008. Είναι γνωστό ότι χρησιμοποιήθηκε από τη Χαμάς και το 2018.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ακόμη πληροφορίες για το 2021. [17]

Όσον αφορά τη Χεζμπολάχ, είναι γνωστό ότι ο πύραυλος που εκτόξευσε η τρομοκρατική οργάνωση κατά του ισραηλινού πλοίο «Hanit» στον Δεύτερο Πόλεμο του Λιβάνου, μια επίθεση στην οποία σκοτώθηκαν τέσσερεις Ισραηλινοί στρατιώτες, ήταν ένας κινεζικού τύπου πύραυλος C-802. [18]

Τον Μάρτιο του 2013, επίσημη κινεζική αντιπροσωπεία επισκέφθηκε το «Μουσείο της Νίκης» που ίδρυσε η τρομοκρατική οργάνωση στο Νότιο Λίβανο και το προώθησε. Το μουσείο εκθέτει εξοπλισμό των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων που συνέλεξε η Χεζμπολάχ από τον Δεύτερο Πόλεμο του Λιβάνου και βίντεο με «νίκες» της Χεζμπολάχ. Ένα από τα μέλη της αντιπροσωπείας, ο Γιανγκ Φου-τσανγκ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, ο οποίος εκείνες τις ημέρες διατελούσε αντιπρόεδρος της Σινο-Αραβικής Ένωσης Φιλίας CAFA (China-Arab Friendship Association) – η οποία αποτελεί βραχίονα του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών – δήλωσε ότι η αντίσταση του Λιβάνου είναι «γενναία» και ότι «οι θυσίες είναι απαραίτητες, αλλά στο τέλος η αντίσταση θα νικήσει». [19]

Η κινεζική πρεσβεία στο Λίβανο δεν αρνείται τους δεσμούς της με τη Χεζμπολάχ, αλλά ισχυρίζεται ότι δεν παραβιάζει τις διεθνείς συμβάσεις και ότι δεν πουλά όπλα στην τρομοκρατική οργάνωση. Εάν έγινε κάποια πώληση όπλων, έγινε πειρατικά από κινεζικές εταιρείες. [20]

Ωστόσο, η πρεσβεία δεν λέει ότι αυτός ακριβώς είναι ο μηχανισμός που έχει καθιερωθεί από το ΚΚΚ για να να παρακάμψει τη διεθνή εποπτεία. Όπως είναι γνωστό στην κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών και τεκμηριώνεται περισσότερες από μία φορές γραπτώς, το σύστημα πωλήσεων όπλων του ΚΚΚ λειτουργεί από θυγατρικές του κινεζικού στρατού και των εταιρειών με τις οποίες συνεργάζεται, οι οποίες εισπράττουν δισεκατομμύρια δολάρια από αυτό.

Ο Έντουαρντ Τίμπερλεϊκ, αναλυτής του κινεζικού στρατού για τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες και ένας από τους συγγραφείς του βιβλίου «Red Dragon Rising» («Το ξύπνημα του κόκκινου δράκου», 2002), δίνει παραδείγματα τέτοιων εταιρειών και συμφωνιών στο βιβλίο του. «Οι εταιρείες έχουν ονόματα που ακούγονται εξωτικά σε ένα μη κινεζικό αυτί», γράφει. Για παράδειγμα, η εταιρεία Πόλυ («Πολυ-πολυτεχνολογίες», της οποίας το κινεζικό όνομα σημαίνει «Κρατήστε τα κέρδη») ή οι εταιρείες «Ουράνιο Τόξο στον Ουρανό», «Βιομηχανίες Σινικού Τείχους», «999» κ.ο.κ. [21]

Οι εταιρείες μεσολαβούν μεταξύ του κινεζικού στρατού και διαφόρων χωρών και τους πωλούν πυραύλους, πυρηνικές τεχνολογίες, βιολογικά όπλα, δηλητηριώδη αέρια και ατομικά όπλα κάθε είδους. Ο κινεζικός στρατός συνεργάζεται επίσης με μη στρατιωτικές εταιρείες που κατασκευάζουν σχεδόν τα πάντα, από στρατιωτικές στολές έως πυραύλους. Σε αντίθεση με τους εργολάβους όπλων σε πολλές δημοκρατικές χώρες, οι περισσότερες πολιτικές εταιρείες ανήκουν στην κινεζική κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένης της Norinco, η οποία ισχυρίζεται ότι είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής όπλων στον κόσμο, με περισσότερους από ένα εκατομμύριο εργαζόμενους.

Γνωστές εταιρείες όπως η COSCO, η οποία έχει αρχίσει να παρέχει υπηρεσίες θαλάσσιας μεταφοράς όπλων, εμφανίστηκαν επίσης στην εικόνα, ισχυρίζεται ο Τίμπερλεϊκ, καθώς και η κινεζική επενδυτική εταιρεία CITIC, προσθέτει, η οποία επιτρέπει σε Κινέζους στρατιωτικούς και πράκτορες να ταξιδεύουν στο εξωτερικό με πολιτικά ρούχα, ως υπάλληλοι της CITIC.

Η υποστήριξη του ΚΚΚ προς τους εχθρούς του Ισραήλ αντανακλάται επίσης στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου η Κίνα ψηφίζει πάντα κατά του Ισραήλ. Ακόμη και στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η Κίνα υποστηρίζει συστηματικά την πολιτική και τις αποφάσεις κατά του Ισραήλ. Το 2018, για παράδειγμα, οι ΗΠΑ διατύπωσαν μια πρόταση για την καταδίκη της Χαμάς για την εκτόξευση ρουκετών και τη χρήση τρομοκρατικών τούνελ κατά του Ισραήλ. Η πρόταση απορρίφθηκε, καθώς δεν συγκεντρώθηκε η απαιτούμενη πλειοψηφία. Η Κίνα ψήφισε κατά της καταδίκης.

«Δεν υπάρχει τίποτα πιο αντισημιτικό από το να λέμε ότι η τρομοκρατία κατά του Ισραήλ δεν μπορεί να καταδικαστεί», είχε δηλώσει η τότε πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη Νίκκι Χέιλυ. [22]

Η κινεζική εισβολή στο Ισραήλ

Η κινεζική αρωγή προς τους Παλαιστίνιους και τις γειτονικές μουσουλμανικές χώρες δεν εμπόδισαν το Ισραήλ να συνάψει επίσημες διπλωματικές σχέσεις με το ΚΚΚ το 1992, συνεχίζοντας τις πωλήσεις τεχνολογίας στην Κίνα και βαθαίνοντας τη συνεργασία των δύο χωρών. Καμία από τις ισραηλινές κυβερνήσεις δεν θεώρησε ότι υπήρχε πρόβλημα με αυτό, παρά το ότι οι ΗΠΑ τη δεκαετία του 1990 ισχυρίστηκαν ότι το Ισραήλ είχε παραβιάσει τους όρους για τη χρήση της τεχνολογίας πυραύλων Patriot χωρίς τη συγκατάθεσή τους, καθώς και της αμερικανικής τεχνολογίας που είχε εγκατασταθεί στα αεροπλάνα του Λιονταριού, την ανάπτυξη των οποίων είχαν χρηματοδοτήσει οι ΗΠΑ. [23]

Το 1999, οι σχέσεις με τις ΗΠΑ έφθασαν σε σημείο βρασμού όταν το Ισραήλ θέλησε να πουλήσει στην Κίνα τρία προηγμένα κατασκοπευτικά αεροσκάφη τύπου Falcon, με εγκατεστημένα συστήματα ραντάρ αμερικανικής τεχνολογίας. [24]

Οι ΗΠΑ εξέφρασαν αντιρρήσεις, το Ισραήλ αποζημίωσε το ΚΚΚ με 350 εκατομμύρια δολάρια και η συμφωνία ακυρώθηκε. Εν τούτοις, το Ισραήλ δεν δίστασε ούτε στιγμή και συνέχισε να πουλάει τεχνολογία στην Κίνα. Το 2005 έγινε γνωστό ότι το Ισραήλ συμφώνησε να αναβαθμίσει τα UAV τύπου Harpy που είχε πουλήσει στην Κίνα μια δεκαετία νωρίτερα. Το Harpy είναι ένα πιλοτικό όχημα που εκρήγνυται στα συστήματα ραντάρ του εχθρού. Οι ΗΠΑ διαμαρτυρήθηκαν και πάλι, κατηγορώντας το Ισραήλ για απάτη, και απείλησαν να αποχωρήσουν από τη συνεργασία τους για το σχέδιο ανάπτυξης του αεροσκάφους F-35. [25]

Ως αποτέλεσμα, το Ισραήλ ακύρωσε τη συμφωνία Harpy και ανακοίνωσε ότι στο εξής όλες οι στρατιωτικές συμφωνίες και η διπλή τεχνολογία προς την Κίνα θα υπόκεινται στην έγκριση των ΗΠΑ. [26]

Η κρίση της Harpy ώθησε επίσης το Ισραήλ να περάσει το «Defense Export Control Law» (Νόμος για τον Έλεγχο των Εξαγωγών Αμύνης) το 2007, νόμος που επέβαλε πρόσθετους περιορισμούς στις εξαγωγές στρατιωτικών και διπλών τεχνολογιών. [27]

Για να προωθήσει το ΚΚΚ τα σχέδιά του, το 2006 άλλαξε τη στρατηγική του και ανακοίνωσε ένα «εθνικό σχέδιο για την ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας στην Κίνα», σύμφωνα με το οποίο θα έστελνε κυβερνητικές και ιδιωτικές εταιρείες στη Δύση για να αποκτήσουν τεχνολογίες και να τις φέρουν πίσω στην Κίνα με στόχο «την παροχή επιστημονικής-τεχνολογικής υποστήριξης για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας αρμονικά σοσιαλιστικής», όπως γράφει το πρόγραμμα. [28]

Η ιδέα ήταν να καταστεί η Κίνα κέντρο τεχνολογικής ανάπτυξης (περιλαμβανομένων των γεωργικών τεχνολογιών). Δεδομένου ότι οι ίδιοι δεν διέθεταν αρκετές γνώσεις ή εξειδικευμένο προσωπικό, κρίθηκε απαραίτητο να σταλούν άτομα και επιχειρήσεις στη Δύση, όπου θα αποκτούσαν τις απαραίτητες γνώσεις ακόμα και με αθέμιτα μέσα, και να προσληφθεί προσωπικό για να εργαστεί στην Κίνα.

Έτσι, μια νέα εποχή ξεκίνησε. Οι κινεζικές εταιρείες εισέβαλαν στη Δύση, φτάνοντας τελικά και στο Ισραήλ. Οι δύο πρώτες καταγεγραμμένες συναλλαγές ήταν το 2011, όταν η κινεζική εταιρεία Kamchina (που ανήκει στο ΚΚΚ) αγόρασε την εταιρεία Makhteshim Agan, η οποία παράγει φυτοπροστατευτικά υλικά, ενώ η Horizons Ventures με κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών του Κινέζου δισεκατομμυριούχου Λι Κα-σινγκ, ο οποίος συνδέεται με την κορυφή του ΚΚΚ, επένδυσε στην εταιρεία Magisto που αναπτύσσει αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα της επεξεργασίας βίντεο.

Ο Κινέζος μεγιστάνας Λι Κα-Σινγκ έχει επενδύσει έκτοτε σε περίπου 20 επιπλέον ισραηλινές επιχειρήσεις, περιλαμβανομένου του Technion – του ακαδημαϊκού-τεχνολογικού κέντρου γνώσης του Ισραήλ. Η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί ένα «αντίγραφο του Technion» στην Κίνα [29].

Η κινεζική στρατηγική ήταν απλή. «Στέλνουν ομάδες στις δυτικές χώρες για να συνδεθούν με τους δυτικούς εταίρους τους και να δημιουργήσουν νέες συνεργασίες», μας είπε ένας ανώτερος σύμβουλος μεγάλων κινεζικών εταιρειών, ο οποίος συνεργάζεται στενά με υψηλόβαθμους κυβερνητικούς αξιωματούχους του ΚΚΚ.

Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, οι ομάδες έρχονται για να μάθουν πιο άμεσα την τέχνη του εμπορίου και των επιχειρήσεων, όπως εφαρμόζεται στις δυτικές εταιρείες, «για να την κλέψουν και να τη μεταφέρουν στην Κίνα».

Ορισμένες από τις κλοπές γίνονται στο πλαίσιο σχεδίων των κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών και του κινεζικού στρατού. Το σχέδιο 863, για παράδειγμα, σχετίζεται με την κλοπή από βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας [30]. Το 973 σχετίζεται με την έρευνα και την ανάπτυξη και το 211 χρησιμοποιείται από τους Κινέζους σε πανεπιστήμια. Μερικές φορές η κλοπή συνδυάζεται με επιθέσεις στον κυβερνοχώρο. Η κλοπή δεν αφορά μόνο την υψηλή τεχνολογία, αλλά και όλα όσα μπορούν να διδάξουν στους Κινέζους πώς να διοικούν μια επιτυχημένη εταιρεία – επιχειρηματικά μοντέλα, μοντέλα διαχείρισης, στρατηγικές μάρκετινγκ και πολλά άλλα.

Για να μιλήσουμε με αριθμούς, το 2005 στις ΗΠΑ το ΚΚΚ λειτουργούσε μεταξύ 2.000 και 3.000 εταιρειών των οποίων ο μοναδικός λόγος ύπαρξης ήταν να κλέβουν και να χρησιμοποιούν αμερικανική τεχνολογία , όπως προειδοποίησε η Λίζα Μπρόνσον, ανώτερη αξιωματούχος στο Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. Πέντε χρόνια αργότερα, το FBI αναθεώρησε τον αριθμό σε 3.200 εταιρείες. [31]

«Πρόκειται για εταιρείες-βιτρίνες. Μπορεί να είναι εγγεγραμμένες σε χώρες όπως η Σιγκαπούρη, η Ταϊβάν ή το Χονγκ Κονγκ. Είναι εγγεγραμμένες εκεί για λόγους απόκρυψης, αλλά όλες εργάζονται για το κινεζικό καθεστώς», μου είπε ένας Ισραηλινός αξιωματούχος της βιομηχανίας, ο οποίος γνωρίζει σε βάθος τις συναλλαγές στην Κίνα. «Αυτό επιτρέπει στην κινεζική κυβέρνηση να απλώνει τα πλοκάμια της και να συγχρονίζει τις δραστηριότητές της χωρίς αυτό να γίνεται γνωστό. Αυτό που είναι σημαντικό για τον ‘κινεζικό δράκο’ είναι να αποκτήσει τεχνολογίες – στα τρόφιμα, το νερό, την υγεία, την επικοινωνία και τις υποδομές. Πρόκειται για μια στρατηγική κίνηση, όπως στο σκάκι. Αποκτούν ένα στρατηγικό πλεονέκτημα και το εκμεταλλεύονται. Πρώτα, προσπαθούν να αποκτήσουν την τεχνολογία με νόμιμο τρόπο. Εάν δεν τα καταφέρουν, θα την κλέψουν. Αν δεν είναι καλή, θα την καταστρέψουν.»

Από τον Οκτώβριο του 2011 έως τον Αύγουστο του 2012, Κινέζοι χάκερ προσπαθούσαν να εισέλθουν στα συστήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών της Rafael, της Israel Aerospace Industries και της Elishra που συμμετείχαν στην ανάπτυξη και κατασκευή του Iron Dome. και υπάρχουν υποψίες ότι κατάφεραν να κλέψουν έγγραφα που αφορούσαν τη λειτουργία του «Σιδερένιου Θόλου», καθώς και τη λειτουργία άλλων ισραηλινών αμυντικών συστημάτων, όπως το Arrow. Η εταιρεία ασφαλείας CyberESI, που ακολούθησε τους χάκερ, αποκάλυψε την υπόθεση στο τεχνολογικό ιστολόγιο του Μπράιαν Κρεμπς (Brian Krebs) στο διαδίκτυο. Η εκπρόσωπος της Aerospace Industries επιβεβαίωσε στον Κρεμπς ότι όντως είχε πραγματοποιηθεί μια τέτοια επίθεση, αλλά ισχυρίστηκε ότι μόνο μη απόρρητο πολιτικό δίκτυο της βιομηχανίας είχε παραβιαστεί. [32]

Το σχέδιο του Δρόμου του Μεταξιού

Το ΚΚΚ δεν επαναπαύτηκε και το 2013 πρόσθεσε ένα νέο επίπεδο στη στρατηγική του: την πρωτοβουλία «Μία ζώνη και ένας δρόμος» ή – ανεπίσημα – το σχέδιο του Δρόμου του Μεταξιού. Οι βάσεις για το έργο είχαν τεθεί μερικά χρόνια νωρίτερα, όταν το ΚΚΚ είχε πείσει εταιρείες όπως η HP και η Dell να μεταφέρουν μέρος της παραγωγής τους σε εσωτερικές και σχετικά φτωχές περιοχές της Κίνας, όπως η Τσόντσινγκ, με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αύξηση των μισθών στην περιοχή. Υπήρχε μόνο ένα πρόβλημα: οι υψηλής τεχνολογίας εταιρείες ανακάλυψαν ότι δεν είχαν τρόπο να εξάγουν αποτελεσματικά τα προϊόντα τους στο εξωτερικό – οι περιοχές αυτές δεν έχουν πρόσβαση στη θάλασσα και τα αεροδρόμια σε αρκετές περιπτώσεις δεν λειτουργούσαν όπως θα έπρεπε.

Η λύση που σκέφτηκε το ΚΚΚ ήταν οι σιδηροδρομικές γραμμές – από το κέντρο της Κίνας προς την Ευρώπη.

Μεταξύ του 2008 και του 2013, κατασκευάστηκαν σχεδόν 40 γραμμές, που συνδέουν 16 πόλεις στην Κίνα με 15 πόλεις στην Ευρώπη, τις οποίες η HP και η Dell χρησιμοποίησαν για να μεταφέρουν τα προϊόντα τους στο εξωτερικό στο μισό χρόνο από ό,τι χρειάζεται για να γίνει αυτό με θαλάσσια μέσα.

Αλλά αυτό που ξεκίνησε ως μια προσπάθεια να λυθεί το πρόβλημα της φτώχειας στις εσωτερικές περιοχές της Κίνας, γρήγορα έγινε ο «νέος μεταξωτός βραχίονας» του ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος αντιλήφθηκε ότι ένα καλά οργανωμένο σύστημα σιδηροδρομικών γραμμών ωφελεί και στην επίτευξη μεγαλύτερων στόχων. Έτσι προέκυψε το σχέδιο «Μία ζώνη και ένας δρόμος».

Επιφανειακά, φαινόταν ότι το ΚΚΚ έχτιζε σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα που συνέδεαν την Κίνα με ασιατικές και ευρωπαϊκές χώρες προκειμένου να εκπληρώσει το παλιό κινεζικό όνειρο της διανομής αγαθών από την Κίνα στον κόσμο μέσω του περίφημου Δρόμου του Μεταξιού. Ωστόσο, το έργο εξυπηρετούσε και έναν άλλο σκοπό: κάθε φορά που το ΚΚΚ αντιλαμβανόταν ότι μια χώρα που βρίσκεται στον ιστορικό Δρόμο του Μεταξιού είχε οικονομικό ή διπλωματικό πρόβλημα, το Πεκίνο τής προσέφερε οικονομική, πολιτική, ακόμη και στρατιωτική βοήθεια για να βγει από τη δύσκολη θέση της, συνδέοντάς την επίσημα με το πρόγραμμα του Δρόμου του Μεταξιού.

Με αυτόν τον τρόπο, η χώρα αυτή βρισκόταν είτε να χρωστά στην Κίνα είτε να εξαρτάται από εκείνη, κάτι που το ΚΚΚ εκμεταλλευόταν για να ασκεί πολιτική πίεση όποτε χρειαζόταν.

Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλαν οικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία το 2014, το ΚΚΚ προσέφερε στη Ρωσία 15 δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή μιας σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας, καθώς και συνεργασία στον τομέα του διαστήματος, της επιστήμης και των οικονομικών βιομηχανιών – και φυσικά την ένταξή της στο Πρόγραμμα του Δρόμου του Μεταξιού. Αυτό δημιούργησε μια σχετική εξάρτηση της Ρωσίας από το ΚΚΚ, το οποίο έχει επίσης διεισδύσει στη διαστημική και την επιστημονική βιομηχανία της.

Το ΚΚΚ εισχώρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο όταν διαπίστωσε τα διπλωματικά ρήγματα που είχαν δημιουργηθεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα οποία σήμαιναν σημαντικές οικονομικές ζημίες για τους Βρετανούς. Πρότεινε, λοιπόν, να κατασκευάσει μια εγκατάσταση για την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας (παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας), μια επιχειρηματική λεωφόρο στο Λονδίνο (επένδυση 2,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων), έναν ουρανοξύστη και μια σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Κίνας.

Η Ελλάδα, όταν βρισκόταν σε σοβαρή οικονομική κρίση, έλαβε επίσης ένα ‘δώρο’ – τον Απρίλιο του 2016, ένας βραχίονας του κόμματος αγόρασε το 67% του λιμανιού του Πειραιά. Εν κατακλείδι, το ΚΚΚ κατάφερε να προωθηθεί στους κεντρικούς άξονες περίπου 60 διαφορετικών χωρών κατά μήκος του Δρόμου του Μεταξιού, όπως έδειξαν στοιχεία του Economist. [33]

Το Ισραήλ μπήκε στο στόχαστρο το 2013, όταν το ΚΚΚ παρατήρησε ότι βρισκόταν υπό την απειλή ενός οικονομικού μποϊκοτάζ. Στα τέλη του 2012, τα Ηνωμένα Έθνη ενέκριναν με μεγάλη πλειοψηφία την αποδοχή της Παλαιστινιακής Αρχής ως κράτος-παρατηρητή στα Ηνωμένα Έθνη. Σε απάντηση, το Ισραήλ αποφάσισε να εγκρίνει την κατασκευή χιλιάδων κατοικιών σε όλη την Πράσινη Γραμμή. Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ομπάμα αντέδρασε σκληρά κατά του Νετανιάχου και άρχισαν να σχηματίζονται διεθνείς εταιρείες σε όλο τον κόσμο που επέβαλαν οικονομικό εμπάργκο στο Ισραήλ [34], [35]. Το ΚΚΚ εκμεταλλεύτηκε την ατμόσφαιρα του αναδυόμενου μποϊκοτάζ και προσφέρθηκε να ‘υποστηρίξει’ το Ισραήλ και να του ανοίξει τις πόρτες για την αναπτυσσόμενη παγκόσμια οικονομία, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος το μποϊκοτάριζε. Ταυτόχρονα, θα συνέδεε το Ισραήλ με τον Δρόμο του Μεταξιού – μια πρόταση που περιελάμβανε την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής από το Εϊλάτ στο λιμάνι του Ασντόντ.

Το Ισραήλ ενέδωσε στον πειρασμό. Το υπουργείο Οικονομικών, με επικεφαλής τον Ναφτάλι Μπένετ, έκλεισε τα οικονομικά παραρτήματα σε ΗΠΑ και Ευρώπη για να ανοίξει γραφεία στην Κίνα [36], ενώ ο πρωθυπουργός Νετανιάχου πήγε σε επίσημη επίσκεψη στην Κίνα τον Μάιο για συναντήσεις με κορυφαία στελέχη του ΚΚΚ και με επιχειρηματίες. «Η Κίνα ενδιαφέρεται για τρία πράγματα: την ισραηλινή τεχνολογία, την ισραηλινή τεχνολογία και την ισραηλινή τεχνολογία», δήλωσε όταν επέστρεψε [37]. Μετά από αυτό, η ισραηλινή κυβέρνηση ενέκρινε το ψήφισμα 251 σχετικά με την «ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας με την Κίνα».

Δεν επρόκειτο για μια θεωρητική απόφαση, αλλά για ένα πρακτικό σχέδιο που δημιουργήθηκε για να προωθήσει και να επεκτείνει τους οικονομικούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών [38]. Το πρόγραμμα περιελάμβανε διμερείς συμφωνίες συνεργασίας με το ΚΚΚ, την ενίσχυση των δεσμών στους τομείς των σπουδών και της έρευνας μεταξύ των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και μεταξύ των Ισραηλινών και Κινέζων ερευνητών, την οργάνωση αποστολών, τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, την υποστήριξη μεγάλων ισραηλινών επιχειρηματικών σχεδίων που θα πραγματοποιούνταν με κινεζικούς φορείς στους τομείς της ενέργειας, του περιβάλλοντος, των τεχνολογιών νερού και άλλων, τη διευκόλυνση των Θεωρήσεων Εισόδου (visas) για Κινέζους επιχειρηματίες, την ενθάρρυνση επενδύσεων από σημαντικές κινεζικές εταιρείες στον ισραηλινό τεχνολογικό τομέα κτλ., κτλ. Το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Κατασκευών και Στέγασης μπήκαν επίσης στην εικόνα, προσπαθώντας να φέρουν κινεζικές κατασκευαστικές εταιρείες και Κινέζους εργάτες στο Ισραήλ.

Φάνηκε ότι το σχέδιο του ΚΚΚ αφορούσε κυρίως δύο μέτωπα: πρώτον, τη διείσδυση στην ισραηλινή υψηλή τεχνολογία, με την ενθάρρυνση της ισραηλινής κυβέρνησης, προκειμένου να τροφοδοτήσει το σχέδιό της του 2006 για τη μεταφορά γνώσεων στην Κίνα. Και, δεύτερον, την ένταξη του Ισραήλ στον Δρόμο του Μεταξιού, που δημιουργεί εξάρτηση του Ισραήλ από αυτόν, επιτρέποντας έτσι στο ΚΚΚ να ασκεί πολιτική πίεση στην ισραηλινή κυβέρνηση όταν απειλούνται τα συμφέροντά του. Πρώτη απόδειξη αυτού δόθηκε την ίδια εκείνη τη χρονιά, όταν το ΚΚΚ ανάγκασε το Ισραήλ να αποσύρει μια αγωγή που είχε καταθέσει εναντίον της Τράπεζας της Κίνας – μιας τράπεζας του ΚΚΚ – η οποία χρησίμευε ως κεντρικός αγωγός για τη μεταφορά κεφαλαίων στη Χαμάς.

Το 2005, η Μοσάντ ανακάλυψε ότι οι ηγεσίες της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ στο Ιράν και τη Συρία μετέφεραν κεφάλαια για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων στη Γάζα και το Γιοσέ μέσω της Τράπεζας της Κίνας, τροφοδοτώντας τις δυνατότητες των τρομοκρατικών οργανώσεων να πραγματοποιούν επιθέσεις [39]. Παρά το γεγονός αυτό, η τράπεζα συνέχισε να επιτρέπει τις μεταφορές κεφαλαίων προς τις τρομοκρατικές οργανώσεις. «Τελικά, το 2007, οι Κινέζοι ανακοίνωσαν επίσημα ότι δεν διαπίστωσαν καμία παραβίαση της κινεζικής νομοθεσίας, ότι η Κίνα δεν θεωρεί τη Χαμάς και την Ισλαμική Τζιχάντ τρομοκρατικές οργανώσεις στην Κίνα και ότι δεν παρατήρησαν ασυνήθιστη δραστηριότητα», μας είπε η δικηγόρος Νιτσάνα Νταρσάν Λάιτνερ, ιδρύτρια της οργάνωσης «Οι Γραμμές της Δικαιοσύνης», η οποία συστήθηκε για την καταπολέμηση των τρομοκρατικών οργανώσεων με νομικά μέσα [40].

Η κα Νταρσάν Λάιτνερ κίνησε δικαστική διαδικασία κατά της τράπεζας για λογαριασμό 22 οικογενειών που επλήγησαν από τρομοκρατικές επιθέσεις που οργανώθηκαν χάρη σε χρήματα που πέρασαν από την Τράπεζα της Κίνας. Στον πυρήνα της αγωγής βρισκόταν η μαρτυρία της Ούζι Σαϊά, πρώην μέλους της υπηρεσίας ασφαλείας. Όταν η αγωγή υπέπεσε στην αντίληψη του ΚΚΚ, ασκήθηκε πίεση στον πρέσβη του Ισραήλ στην Κίνα. Το Ισραήλ υπέκυψε στην πίεση, εμπόδισε την κα Σαϊά να καταθέσει και η αγωγή κατέρρευσε.

Το αγκάλιασμα του φιδιού

Το Ισραήλ ήταν μια από τις χώρες που ενέδωσαν στις κινεζικές επενδυτικές προτάσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για τις κινεζικές εταιρείες, οι οποίες μπήκαν μαζικά μέσα. Από τις 148 συναλλαγές που εξετάστηκαν, οι 130 (περίπου το 87%) έγιναν μετά από το 2013. Οι Κινέζοι όχι μόνο αγόρασαν εταιρείες όπως η Tnuva, κέρδισαν διαγωνισμούς για την κατασκευή ή τη διαχείριση λιμανιών και επένδυσαν τεράστια κεφάλαια σε εταιρείες υψηλής τεχνολογίας προκειμένου να πάρουν στα χέρια τους τις τεχνολογικές γνώσεις, αλλά διείσδυσαν επίσης βαθιά στον ακαδημαϊκό χώρο. Η κίνηση αυτή εξυπηρετούσε δύο σκοπούς:  την πρόσβαση στην ακαδημαϊκή έρευνα και τους ισραηλινούς ερευνητές και την αποσιώπηση των επικριτικών για την Κίνα απόψεων στον ακαδημαϊκό χώρο.

Το βασικό ‘εργαλείο’ που χρησιμοποιεί η Κίνα για να διεισδύει στον ακαδημαϊκό χώρο είναι το «Ινστιτούτο Κομφούκιος» – ένα πρόγραμμα που πήρε το όνομά του από τον μεγαλύτερο Κινέζο φιλόσοφο στην ιστορία. Το Ινστιτούτο Κομφούκιος υπάγεται μεν στο κινεζικό Υπουργείο Παιδείας, αλλά στην πραγματικότητα διοικείται από ένα πολιτικό συμβούλιο του οποίου τα μέλη προέρχονται από περισσότερα από δέκα διαφορετικά υπουργεία της Κίνας, όπως το υπουργείο Εξωτερικών, το υπουργείο Οικονομικών και Πολιτισμού, καθώς και από υπουργεία υπεύθυνα για διάφορους τομείς προπαγάνδας.

Το πρόγραμμα προσεγγίζει τα δυτικά πανεπιστήμια με μια δελεαστική προσφορά: μια ετήσια πληρωμή ύψους περίπου 100.000 δολαρίων (ή 93.000 ευρώ) για το δικαίωμα να ιδρύσουν εντός του πανεπιστημιακού χώρου ένα κινεζικό ινστιτούτο για τη μελέτη της κινεζικής γλώσσας και του κινεζικού πολιτισμού, το οποίο θα προσφέρει και υποτροφίες σε φοιτητές για να ταξιδέψουν στην Κίνα. Το Ινστιτούτο μπήκε στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ το 2006 και στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο το 2014, με μια επίσημη εκδήλωση στην οποία παρευρέθησαν πολλοί υψηλά ιστάμενοι Κινέζοι αξιωματούχοι, όπως ο αναπληρωτής Πρωθυπουργός, ο υπουργός Παιδείας κ.ά. [41].

Το 2009, ο Economist παρέθεσε τον τότε υπουργό Προπαγάνδας της Κίνας, Λι Τσανγκ Τσουν, ο οποίος είχε περιγράψει τα Ινστιτούτα Κομφούκιος ως «σημαντικό μέρος του κινεζικού προγράμματος προπαγάνδας έξω από την Κίνα», και όχι άδικα – η παρουσία του ινστιτούτου στην καρδιά ενός ακαδημαϊκού χώρου δημιουργεί ένα κλίμα αυτολογοκρισίας τόσο μεταξύ των φοιτητών όσο και των διδασκόντων. Ποιος φοιτητής των Σπουδών Ανατολικής Ασίας ή μέλος ΔΕΠ θα ήθελε να πει κάτι που θα μπορούσε να αναστατώσει το κινεζικό καθεστώς, καταστρέφοντας τις πιθανότητές του να πάρει υποτροφία και να πάει στην Κίνα;

«Διαπιστώσαμε ότι ορισμένοι καθηγητές ένιωθαν πίεση να λογοκρίνουν τον εαυτό τους για διάφορους λόγους», δήλωσε η Ρέιτσελ Πάτερσον από την Αμερικανική Ένωση Καθηγητών (NAC), η οποία μελέτησε 12 Ινστιτούτα Κομφούκιος στις ΗΠΑ για ενάμιση χρόνο. Ο καθηγητής Πέρι Λινκ, του Τμήματος Ανατολικής Ασίας του Πανεπιστημίου Πρίνστον, παρομοίασε τα ινστιτούτα αυτά με γιγάντια ανακόντα, που κάθονται μέσα στο πανεπιστήμιο χωρίς να κινούνται. Το φίδι δεν χρειάζεται να κινηθεί ούτε δηλώνει τους σκοπούς του. Όμως όλοι γνωρίζουν ότι είναι εκεί και ότι αν μιλήσουν για την Κίνα με αρνητικό τρόπο, αυτό θα ξυπνήσει και θα τους βλάψει. Γι’ αυτό και λογοκρίνουν τον εαυτό τους. «Το δικαίωμα του Κομμουνιστικού Κόμματος να κυβερνά είναι ένα πολύ ευαίσθητο θέμα», εξήγησε ο κος Λινκ. «Απαγορεύεται απολύτως να θιχτεί η νομιμότητα του κόμματος ως το ένα και μοναδικό δικτατορικό κόμμα της Κίνας.» [42]

Τελικά, τον Αύγουστο του 2020, ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, ανακοίνωσε ότι η Ινστιτούτα Κομφούκιος δεν αποτελούν μόνο μέρος του συστήματος προπαγάνδας του ΚΚΚ, αλλά χρησιμοποιούνται επίσης για τη στρατολόγηση κατασκόπων και συνεργατών, επιβεβαιώνοντας το περιεχόμενο μιας έρευνας που δημοσιεύτηκε στo Epoch Magazine τρία χρόνια νωρίτερα. [43], [44]

Ένα άλλο εργαλείο για τη διείσδυση στον ισραηλινό ακαδημαϊκό χώρο ήταν οι διάφορες συνεργασίες. Μία από αυτές υπογράφηκε το 2015 μεταξύ του Διεπιστημονικού Κέντρου της Herzliya και της Κεντρικής Σχολής του ΚΚΚ. «Η στρατηγική σκέψη εκτιμάται ιδιαίτερα», δήλωσε τότε ο πρόεδρος του Διεπιστημονικού Κέντρου, καθηγητής Ουριήλ Ράιχμαν, για να δικαιολογήσει τη συνεργασία. [45]

Δεν είναι απολύτως σαφές ποια ήταν η πρόθεση του καθηγητή Ράιχμαν, δεδομένου ότι η Σχολή του Κομμουνιστικού Κόμματος, η οποία εδρεύει στο Πεκίνο, ανήκει σε μια αλυσίδα σχολών (περίπου 2.700) του ΚΚΚ, που εκπαιδεύουν και καταρτίζουν κυρίως κυβερνητικούς αξιωματούχους, καθώς και αξιωματικούς του κινεζικού στρατού, καθώς και έναν αριθμό επιίλεκτων επιχειρηματιών. Η σχολή ιδρύθηκε το 1934 από μια ιδέα του δικτάτορα Μάο Τσε Τουνγκ, ο οποίος γνώριζε τη σημασία της κατήχησης και ελέγχου του κομματικού επιτελείου. Η αρχική της ονομασία ήταν «Μαρξιστικός Κομμουνισμός», σε συνάρτηση με την κυρίαρχη ιδεολογία της εποχής. Αργότερα, μετονομάστηκε σε «Μαρξιστική-Λενινιστική Ακαδημία» και μετά, πάλι, σε «Κεντρική Σχολή του Κόμματος». Είναι ένα χωνευτήρι για την καλλιέργεια του πνεύματος του Κομμουνιστικού Κόμματος σε κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Για παράδειγμα, ολόκληρος ο τρόπος διαχείρισης του Κομμουνιστικού Κόμματος αναπτύχθηκε στη σχολή κατά τη διάρκεια της της Μεγάλης Πολιτιστικής Επανάστασης (1966-1976) – μιας δεκαετίας καταπίεσης, βασανιστηρίων και δολοφονιών. Σε γενικές γραμμές, μπορεί να ειπωθεί ότι η σχολή παρήγαγε ηγέτες υπεύθυνους για τον θάνατο 60-80 εκατομμυρίων ανθρώπων από την αρχή της κυριαρχίας του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος, συμπεριλαμβανομένων αθώων παιδιών και ηλικιωμένων. Οι ακριβείς αριθμοί είναι δύσκολο να βρεθούν.

«Ο απώτερος στόχος της σχολής είναι να δημιουργήσει ένα σύνολο αξιών και ιδεών, που χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν το μονοπώλιο της εξουσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος», εξήγησε ο Κέρι Μπράουν, επικεφαλής του προγράμματος για την Ασία στη δεξαμενή σκέψης Chatham με έδρα το Λονδίνο και ο οποίος στο παρελθόν είχε φιλοξενήσει μέλη της σχολής του ΚΚΚ. [46]

Κόκκινα φώτα

Ενώ όμως οι κινεζικές εταιρείες γίνονταν μαζικά δεκτές στο Ισραήλ με ανοιχτές αγκάλες, στις ΗΠΑ είχαν ήδη αρχίσει να ακούγονται επίσημες φωνές που προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο. Τον Οκτώβριο του 2014, ο επικεφαλής του FBI Τζέημς Κόμεϋ δήλωσε σε συνέντευξή του στην ερευνητική εκπομπή «60 λεπτά» ότι οι Κινέζοι είχαν εισβάλει σχεδόν σε κάθε εταιρεία στην Αμερική: «Υπάρχουν δύο τύποι εταιρειών στις ΗΠΑ: εκείνες στις οποίες έχουν διεισδύσει οι Κινέζοι και εκείνες που δεν γνωρίζουν ότι έχουν διεισδύσει σε αυτές οι Κινέζοι».

Οι Αμερικανοί είχαν αρχίσει να καταλαβαίνουν εκείνη τη χρονιά ότι οι κινεζικές κλοπές έπρεπε να περιοριστούν. Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ όρισε την κατάσταση ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης εθνικής ασφάλειας» και μια μεταγενέστερη έκθεση της Επιτροπής των ΗΠΑ για την κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας δήλωσε ότι οι κινεζικές κλοπές κοστίζουν στις αμερικανικές εταιρείες περίπου 300 δισεκ. δολάρια ετησίως και εκατομμύρια χαμένες θέσεις εργασίας στην αμερικανική οικονομία. [48]

Ωστόσο, το ΚΚΚ δεν δείχνει να ενδιαφέρεται και πολύ για τις αμερικανικές αντιδράσεις. Το 2015, πατά το πεντάλ του γκαζιού με ένα νέο σχέδιο: το «Made in China 2025». Σύμφωνα με αυτό, μέχρι το 2025 τουλάχιστον δέκα βιομηχανίες στην Κίνα – αεροπλοΐα, τσιπ, ανάπτυξη, ηλεκτρικά αυτοκίνητα κ.ά. – θα πρέπει να λειτουργούν ανεξάρτητα από ξένες επενδύσεις (ή με μειοψηφική ξένη επένδυση). Το σχέδιο θα επιτευχθεί μέσω μιας μεγάλης οικονομικής βοήθειας περίπου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς τους τοπικούς επιχειρηματίες, οι οποίοι θα αποκτήσουν αθέμιτο πλεονέκτημα έναντι των ξένων εταιρειών. Έτσι, οι μεγάλες ξένες εταιρείες θα αναγκαστούν τελικά να σταματήσουν ή να μειώσουν σημαντικά τις δραστηριότητές τους στην Κίνα.

Από την έναρξη του προγράμματος στα τέλη του 2015, το κινεζικό καθεστώς ώθησε τις κινεζικές εταιρείες να προχωρήσουν σε μια πιο μαζική εκστρατεία εξαγορών. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας συμβούλων Rhodium Group, οι κινεζικές επενδύσεις μόνο στις ΗΠΑ σχεδόν τριπλασιάστηκαν το 2016 σε σύγκριση με το 2015 και από 15,3 δισεκ. δολάρια το 2015, αυξήθηκαν σε 45,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2016. [50]

Προς απογοήτευση του ΚΚΚ, τον Ιανουάριο του 2017, η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ άρχισε να αντιδρά και να σχεδιάζει πώς θα αναχαιτίσει αυτή την εισβολή. Στο Ισραήλ, εν τούτοις, τα πράγματα συνέχισαν να βαίνουν καλώς και τον Μάρτιο του 2017, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου μετέβη για δεύτερη φορά στην Κίνα. «Είχα μια συνάντηση με τους επικεφαλής των 11 μεγαλύτερων εταιρειών της Κίνας. Ένα μεγάλο μέρος από αυτές ήδη επενδύει στο Ισραήλ και ένα μεγάλο μέρος πρόκειται επίσης να επενδύσει στο Ισραήλ», δήλωσε κατά τη διάρκεια της παραμονής του εκεί. «Αυτό σημαίνει επιχειρηματική ανάπτυξη και σύνδεση με τις μεγάλες κινεζικές αγορές. Αυτό είναι καλό τόσο για τους πολίτες του Ισραήλ όσο και για την οικονομία του Ισραήλ. Τους είπα ότι στον σημερινό κόσμο υπάρχουν αρκετές συγκεντρώσεις τεχνολογίας. Δεν είναι πολλές. Στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ – και το Ισραήλ είναι ανοιχτό σε επιχειρήσεις με την Κίνα.» [51]

Μια ημέρα μετά έγραψε στο Facebook: «Ο πρόεδρος της Κίνας ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ είναι ένας στρατηγικός εταίρος μας στην καινοτομία – μια πολύ σημαντική απόφαση για τη χώρα μας» [52]. Το Xinhua (Σινχουά), το πρακτορείο ειδήσεων του ΚΚΚ, ανέφερε ότι ο Νετανιάχου δήλωσε ότι «το Ισραήλ ελπίζει να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία “Μια ζώνη, ένας δρόμος” (ή αλλιώς Πρόγραμμα Δρόμος του Μεταξιού)». [53]

Μια έκφραση της συνεργασίας του Ισραήλ με το ΚΚΚ παρατηρήθηκε τον Οκτώβριο του 2018, όταν μια «διάσκεψη για την καινοτομία» πραγματοποιήθηκε στην Ιερουσαλήμ με τη συμμετοχή του Νετανιάχου και του αντιπροέδρου της Κίνας Γουάνγκ Τσι-σαν [54]. Η διάσκεψη για την καινοτομία ήταν μια πρωτοβουλία για την οποία είχε γίνει λόγος ήδη από το Μάιο του 2014, όταν υπογράφηκε μνημόνιο κατανόησης για τη διοργάνωση μίας τέτοιας διάσκεψης μεταξύ του Νετανιάχου και του Κινέζου αναπληρωτή πρωθυπουργού Λιου Γιαν-ντόνγκ. Τον ίδιο μήνα, υπογράφηκε επίσης μνημόνιο κατανόησης μεταξύ του ισραηλινού υπουργείου Επιστήμης και Τεχνολογίας και του υπουργείου Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΚΚΚ, για τη διεξαγωγή κοινής έρευνας στους τομείς της νευροεπιστήμης, των τεχνολογιών εδάφους και νερού, της νανοτεχνολογίας, της βιοϊατρικής τεχνολογίας κ.ά.. Αποφασίστηκε επίσης η ίδρυση κοινού ερευνητικού εργαστηρίου στον τομέα των βιοεπιστημών. [55]

Την ίδια περίοδο που το Ισραήλ άνοιγε τις πόρτες του, οι ΗΠΑ άρχισαν να τις κλείνουν πανικόβλητες. Αυτό έγινε, μεταξύ άλλων, μέσω της «Επιτροπής για τις ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ» (CFIUS), ο ρόλος της οποίας είναι να εξετάζει, να εγκρίνει ή να απορρίπτει τις ξένες επενδύσεις. Τον Ιανουάριο του 2018, οι ΗΠΑ απαγόρευσαν στον Κινέζο δισεκατομμυριούχο Τζακ Mα, ιδιοκτήτη της κινεζικής εταιρείας Alibaba, να αγοράσει μια αμερικανική υπηρεσία πληρωμών, φοβούμενες ότι προσωπικές πληροφορίες για Αμερικανούς πολίτες θα κατέληγαν στα χέρια της κινεζικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Τον ίδιο μήνα, απαγορεύτηκε στη κινεζική HNA Group να πραγματοποιεί μεταφορές χρημάτων, καθώς η εν λόγω εταιρεία δεν παρείχε πληροφορίες για τους μετόχους και τους ελεγκτές της. Τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους, απαγορεύτηκε στην κινεζική επενδυτική εταιρεία Xinyan να αποκτήσει την αμερικανική εταιρεία Xcerra, με αντικείμενο τα μικροτσίπ και τους ημιαγωγούς, καθώς οι επενδυτές υποστηρίζονταν από την κινεζική κυβέρνηση. Και άλλα… [56]

Το 2019, ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε διαταγή με την οποία διέταζε την κινεζική εταιρεία ByteDance, στην οποία ανήκει η εφαρμογή TikTok, να πουλήσει όλα τα περιουσιακά στοιχεία που είχε στις ΗΠΑ. Η εντολή ανέφερε ότι η TikTok «αυτόματα συλλέγει μεγάλο όγκο πληροφοριών από τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένης της δραστηριότητάς τους στο διαδίκτυο και σε άλλα δίκτυα […], οι οποίες θα επέτρεπαν στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας να αποκτήσει πρόσβαση σε προσωπικές και ιδιωτικές πληροφορίες των Αμερικανών και, κατ’ επέκταση, να εντοπίζει τη θέση ομοσπονδιακών υπαλλήλων και εργολάβων, να δημιουργεί αρχεία με προσωπικές πληροφορίες γι’ αυτούς για να τους εκβιάζει και να διεξάγει βιομηχανική κατασκοπεία». [57]

Οι ΗΠΑ απαγόρευσαν επίσης στις αμερικανικές εταιρείες να εξάγουν ηλεκτρονικά εξαρτήματα σε δεκάδες κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας που βοηθούν το ΚΚΚ να παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ουιγούρων στην Κίνα, οι οποίοι φυλακίζονται σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας για αναμόρφωση [58]. Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο δημιούργησε ένα πρόγραμμα με την ονομασία «Clean Network», το οποίο έχει ως στόχο την «προστασία των εθνικών περιουσιακών στοιχείων των Ηνωμένων Πολιτειών, συμπεριλαμβανομένου του απορρήτου των πιο ευαίσθητων πληροφοριών των πολιτών και των εταιρειών από επιθετικές διεισδύσεις κακόβουλων φορέων, όπως το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας» [59]. Το σχέδιο απαγόρευε στις κινεζικές εταιρείες, όπως η China Telecom, να παρέχουν τηλεπικοινωνιακές υπηρεσιές στις ΗΠΑ και μεταξύ των ΗΠΑ και ξένων προορισμών και ανέφερε απερίφραστα ότι δεν θα ήταν δυνατή η δημιουργία ψηφιακής επαφής με αμερικανικές διπλωματικές εγκαταστάσεις (όπως η πρεσβεία των ΗΠΑ) μέσω των δικτύων 5G στα οποία συμμετέχουν οι κινεζικές εταιρείες, αλλά μόνο μέσω «καθαρού επικοινωνιακού και υπολογιστικού εξοπλισμού».

Οι Αμερικανοί έχουν συνειδητοποιήσει ότι καμία συμφωνία με τις μεγάλες κινεζικές εταιρείες δεν είναι αθώα. Όλες οι μεσαίες και μεγάλες κινεζικές εταιρείες συνεργάζονται στενά με το ΚΚΚ. Οι κινέζικοι νόμοι για την εθνική ασφάλεια υποχρεώνουν κάθε επιχείρηση να συνεργάζεται με τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες και να διαβιβάζουν πληροφορίες σε αυτές, εφόσον ζητηθούν. Το άρθρο 11 του Νόμου περί Εθνικής Ασφάλειας της Κίνας του 1993, για παράδειγμα, αναφέρει ότι «ο Οργανισμός Κρατικής Ασφάλειας δύναται όπως επιθεωρεί τις ηλεκτρονικές συσκευές επικοινωνίας, τις εφαρμογές, όπως και κάθε παρόμοιο εξοπλισμό και συσκευές που ανήκουν σε οποιαδήποτε οργάνωση ή ιδιώτη» [60]. Δηλαδή, ο κινεζικός στρατός και οι κινεζικοί οργανισμοί πληροφοριών μπορούν να έχουν άμεση πρόσβαση στον εξοπλισμό οποιασδήποτε κινεζικής ιδιωτικής εταιρείας και στις βάσεις δεδομένων που έχει συλλέξει, χωρίς η εταιρεία να έχει το δικαίωμα να αρνηθεί. Ομοίως, ο «Εθνικός Νόμος περί Πληροφοριών» της Κίνας του Ιουνίου 2017 αναφέρει στο άρθρο 7 ότι «κάθε οργανισμός ή πολίτης θα πρέπει να υποστηρίζει, να βοηθά και να συνεργάζεται με το έργο των μυστικών υπηρεσιών του κράτους» [61]. Εκτός αυτού, κάθε ιδιωτική κινεζική εταιρεία, εντός και εκτός της χώρας, πρέπει βάσει νόμου να έχει και ένα τμήμα του ΚΚΚ – έναν κομματικό οργανισμό – εντός της, του οποίου τα μέλη-αντιπρόσωποι του κόμματος θα έχουν τον ‘τελευταίο λόγο’ όσον αφορά τις αποφάσεις που αφορούν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας, περιλαμβανομένου των επενδύσεών της. [62]

Τον Δεκέμβριο του 2020, ο Τζον Ράτκλιφ, επικεφαλής της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών των ΗΠΑ, έγραψε ότι το Πεκίνο είναι η μεγαλύτερη απειλή για τις ΗΠΑ και τον ελεύθερο κόσμο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Οι πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών είναι σαφείς: Το Πεκίνο σκοπεύει να κυριαρχήσει στις ΗΠΑ και στον υπόλοιπο κόσμο οικονομικά, στρατιωτικά και τεχνολογικά.» [ 63]

Ο Ράτκλιφ τόνισε ότι το ΚΚΚ προσπαθεί επίσης να παρακινήσει τους Αμερικανούς που είναι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής να υιοθετήσουν φιλοκινεζικές θέσεις: «Ενημέρωσα τις επιτροπές πληροφοριών της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας ότι η Κίνα επικεντρώνει τις προσπάθειές της στα μέλη του Κογκρέσου 6 φορές συχνότερα από τη Ρωσία και 12 φορές συχνότερα από το Ιράν». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κόσμος βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με την επιλογή μεταξύ δύο εντελώς αντίθετων ιδεολογιών. Η μία ολοκληρωτική μαρξιστική και η άλλη ελεύθερη δημοκρατική. «Οι ηγέτες της Κίνας επιδιώκουν να υποτάξουν τα δικαιώματα του ατόμου στη θέληση του Κομμουνιστικού Κόμματος. Ασκούν κυβερνητικό έλεγχο στις εταιρείες και παραβιάζουν την ιδιωτική ζωή και την ελευθερία των πολιτών μέσω ενός αυταρχικού εποπτικού κράτους», έγραψε.

Μια ασφυκτική λαβή

Εν κατακλείδι, παρά την απειλή που συνιστά το ΚΚΚ για τον ελεύθερο κόσμο, παρά το γεγονός ότι οπλίζει, υποστηρίζει ιδεολογικά και οικονομικά τους σημαντικότερους εχθρούς του Ισραήλ και παρά το γεγονός ότι είναι σαφώς γνωστό στις ισραηλινές και αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ότι το σχέδιο των κινεζικών εταιρειών που επενδύουν στο Ισραήλ είναι να αποκτήσουν ή ακόμα και να υφαρπάξουν τεχνογνωσία, το κράτος του Ισραήλ διατηρεί την πολιτική που είχε ξεκινήσει τον περασμένο αιώνα, ενισχύοντας τη συνεργασία του με το ΚΚΚ. Κατά τη διάρκεια του 2020, ήταν προγραμματισμένο ισραηλινές και κινεζικές ομάδες να συναντηθούν για να συζητήσουν για την εμβάθυνση αυτής της συνεργασίας, αλλά η πανδημία του κορωνοϊού ανέβαλε τις συνομιλίες.

Μπορεί να ειπωθεί ότι εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις – για παράδειγμα, όταν ο επόπτης ασφαλίσεων στο υπουργείο Οικονομικών σταμάτησε περίπου δέκα προσπάθειες εξαγοράς ισραηλινών ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών εταιρειών από Κινέζους επενδυτές [64] ή όταν το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών πίεσε το Ισραήλ να αποτρέψει μια κινεζική εταιρεία να κερδίσει τον διαγωνισμό για την κατασκευή της μονάδας αφαλάτωσης νερού Sorek 2 στο Παλμαχίμ [64] – το κράτος του Ισραήλ δεν προειδοποίησε το κοινό ούτε προσπάθησε να παρεμποδίσει την υλοποίηση των σχεδίων του ΚΚΚ. Αντιθέτως, προσπάθησε να τη διευκολύνει και ενθάρρυνε τις κινεζικές επενδύσεις.

Τον Ιανουάριο του 2021, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο, σε συνέντευξή του στο περιοδικό Epoch, συνόψισε την κατάσταση ως εξής: «Αν και γνωρίζαμε ποια ήταν η πραγματική φύση αυτού του καθεστώτος, αδιαφορούσαμε για δεκαετίες». Ο Πομπέο μιλούσε για την αμερικανική πολιτική, αλλά η διαπίστωσή του αντικατοπτρίζει και τη στάση του Ισραήλ. «Πιστεύω ότι οι άνθρωποι κατάλαβαν, ειδικά με αυτόν τον ιό που ήρθε από τη Γούχαν – όλος ο κόσμος είδε τη φύση αυτού του καθεστώτος.» [66]

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Yitzhak Shichor, “Hide and Seek: Sino-Israeli Relations in Perspective”, Israel Affairs, Vol. 1, No. 2, 1994, p-188–208

2. Yaakov Katz and Amir Bohbot, “How Israel Used Weapons and Technology to Become an Ally of China”, Newsweek, May 11, 2017

3. Yoram Evron, “Between Beijing and Washington: Israel’s Technology Transfers to China”, Journal of East Asian Studies, Vol. 13, No. 3, December 2013, p-503–528

4. Ephraim Halevi, “China’s involvement in the train line to Eilat: Is it desirable for the State of Israel?”, Shasha Center for Strategic Studies, October 2013

5. Nucleonics Week, May 7, 1991

6. Letter of August 27, 1993, from Admiral William O. Studeman, acting director of the Central Intelligence Agency, to Senator John Glenn (D-Ohio), chairman of the Senate Committee on Governmental Affairs, printed in Senate Hearing 103-208, 185

7. Question submitted for the record to the Senate Foreign Relations Committee, January 8, 1997; see also Deseret News, January 24, 1997, and Washington Times, January 24, 1997

8. Jeffrey Smith, “CHINESE FIRMS SUPPLY IRAN WITH GAS FACTORIES, U.S. SAYS”, The Washington Post, March 8, 1996

9. Lillian Craig Harris, “China’s Relations with the PLO”, Journal of Palestine Studies, Vol. 7, No. 1, 1977, p-136

10. Lillian Craig Harris, “China’s Relations with the PLO”, Journal of Palestine Studies, Vol. 7, No. 1, 1977, p-136

11. Shaina Oppenheimer, “Weapons and Ideology: Files Reveal How China Armed and Trained the Palestinians”, Haaretz.com, 4 August 2019

12. Lillian Craig Harris, “China’s Relations with the PLO”, Journal of Palestine Studies, Vol. 7, No. 1 (Autumn, 1977), p-123-154

13. Lillian Craig Harris, “China’s Relations with the PLO”, Journal of Palestine Studies, Vol. 7, No. 1 (Autumn, 1977), p-127

14. Lillian Craig Harris, “China’s Relations with the PLO”, Journal of Palestine Studies, Vol. 7, No. 1 (Autumn, 1977), p-137-138

15. Lillian Craig Harris, “China’s Relations with the PLO”, Journal of Palestine Studies, Vol. 7, No. 1 (Autumn, 1977), p-138

16. Lillian Craig Harris, “China’s Relations with the PLO”, Journal of Palestine Studies, Vol. 7, No. 1 (Autumn, 1977), p-126

17. MDAA (missile Defense Advocacy Alliance) website

18. Mark Mazzetti, “Striking Deep Into Israel, Hamas Employs an Upgraded Arsenal”, New York Times, 31 December 2008

19. MemriTV, “Chinese Delegation Visits Hizbullah Museum in Lebanon”, memri.org, 19 Mars 2013

20. An interview with the Chinese ambassador to Lebanon, in the Lebanese newspaper rabhka-la, interview Wu Zexian, May 4, 2012

21. Timperlake & Triplett, “Red Dragon Rising: Communist China’s Military Threat to America”, 2002, Kindle edition location 1019

22. Itamar Eichner, “The majority in the UN to condemn Hamas was not enough to approve the decision”, Ynet, December 2018

23. P.R. Kumaraswamy, “Israel-China Relations and the Phalcon Controversy,” Middle East Policy, Vol. 12, No. 2, Winter 1996, pp. 93–103

24. Despite the American claims, Israel claims to this day that this is an entirely Israeli technology

25. Yitzhak Shichor, “The U.S. Factor in Israel’s Military Relations with China,” China Brief, Vol. 5, No. 12, May 24, 2005

26. Yoram Evron, “Between Beijing and Washington: Israel’s Technology Transfers to China,” Journal of East Asian Studies, Vol. 13, No. 3, December 2013

27. AP , “Defense Export Control Law”, website of the Defense Export Control Division, 2007-5677

28. The State Council – The People’s Republic of China, “The National Medium and Long-Term Program for Science and Technology Development (2006-2020)”, www.itu.int

29. Detal , Orpaz, “Huge donation to the Technion: Li Ka-shing will transfer 130 million dollars for the establishment of a branch in China”, The Marker, September 2013

30. Eyal Levinter, “We’re being stolen, but we don’t know it yet”, Epoch Magazine, November 2016

31. Dallas Boyd, “Advanced technology acquisition strategies of the people’s republic of china”, Defense Threat Reduction Agency, September 2010

32. Joe Miller, “Israeli Iron Dome firms ‘infiltrated by Chinese hackers”, BBC News, 31 July 2014

33. www.eiu.com/topic/one-belt-one-road

34. Way -Net, “Obama: Israel does not understand what is good for it”, January 15, 2013

35. Avital Lahav, “Do Obama’s words foreshadow an economic boycott against Israel?”, Ynet, January 19, 2013

36. Azoulai , “Want to work abroad: 2,200 applicants for 12 commercial annex jobs”, Globes, December 2013

37. Prime Minister’s Office, “PM Netanyahu’s Remarks at Israeli Presidential Conference,” press release, June 20, 2013

38. The Prime Minister’s Office

39. Ariel Kahana, “Due to the connection with China: security personal testimony is avoided”, first source, July 11, 2013

40. From an article in Epoch magazine, “The Chinese are coming. What do they want?”, March 9, 2014

41. Eyal Levinter, “The Chinese Arm at the Heart of the Israeli Academy”, Epoch Magazine, June 13, 2017

42. Eyal Levinter, “The Chinese Arm at the Heart of the Israeli Academy”, Epoch Magazine, June 13, 2017

43. Reuters Staff, “Pompeo hopeful China’s Confucius Institutes will be gone from U.S. by year-end”, Reuters, 2 September 2020

44. Eyal Levinter, “The Chinese Arm at the Heart of the Israeli Academy”, Epoch Magazine, June 13, 2017

45. Lior Detal, “The interdisciplinary center will cooperate with the school of the Communist Party of China”, The Marker, August 11, 2015

46. Dan Levin, “China’s Top Party School”, Foreign Policy, 6 March 2012

47. James Cook, “FBI Director: China Has Hacked Every Big US Company”, Business Insider, 6 October 2014

48. The Commission on the Theft of American Intellectual Property, “The IP Commission Report”, The National Bureau of Asian Research, May 2013

49. European Chamber, “CHINA MANUFACTURING 2025: PUTTING INDUSTRIAL POLICY AHEAD OF MARKET FORCE”, http://www.europeanchamber.com.cn/en, 3 March 2017

50. Rhodiim Group, “China Investment Monitor: Capturing Chinese Foreign Investment Data in Real Time”

51. Benjamin Netanyahu Facebook, https://www.facebook.com/Netanyahu/videos/1015447 8878582076, 20 March 2017

52. Benjamin Netanyahu Facebook, https://www.facebook.com/Netanyahu/videos/1015448 2175427076, 21 March 2017

53. Xinhua, “China, Israel announce innovative comprehensive partnership”, xinhuanet.com, 21 March 2017

54. Ministry of Foreign Affairs, “Prime Minister Netanyahu and Chinese Vice President Wang Qishan participated in the opening of the Innovation Conference in Jerusalem”, www.gov.il, October 25, 2018

55. Ministry of Science and Technology, “Ministry of Science and Technology – Foreign Relations – China. Detail of foreign relations between the Ministry of Science and Technology and China”, www.gov.il, January 3, 2021

56. Eyal Levinter, “Why Israel continues to transfer technology to China, while the US and Europe block deals with it”, Epoch Magazine, July 2018

57. WhiteHouse.gov, “Executive Order on Addressing the Threat Posed by TikTok”, August 6 2020

58. Eil Levinter, “The Next Move in the World Chess Game – September 2020”, Epoch Magazine, September 2020

59. U.S Department of State, The Clean Network

60. China.Org.Cn, “State Security Law of the People’s Republic of China”, Article 11

61. Chinese National People’s Congress Network, “National Intelligence Law of the People’s Republic”, cs.brown.edu, June 2017, Article 7

62. Michael Martina, “Exclusive: In China, the Party’s push for influence inside foreign firms stirs fears”, Reuters, 24 August 2017

63. John Ratcliffe, “China Is National Security Threat No. 1”, Wall Street Journal, 3 December 2020

64. Eyal Levinter, “Why Chinese companies will not gain control over Israeli insurance and pension companies”, Epoch Magazine, October 13, 2017

65. Itamar Eichner, “A serious crisis with the US was avoided: the Chinese did not win the desalination tender”, Ynet, May 26, 2020

66. Jan Jekielek, “Special Interview with US Secretary of State Mike Pompeo”, Epoch Magazine, January 2021

Του Eyal Levinter

Επιμέλεια: Αλία Ζάε